Об утверждении Методики по измерению показателей бедности

Приказ Руководителя Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан от 5 января 2026 года № 1. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 9 января 2026 года № 37824

В соответствии с подпунктом 5) статьи 12 Закона Республики Казахстан "О государственной статистике", подпунктом 34) пункта 15 Положения об Агентстве по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 5 октября 2020 года № 427, подпунктом 20) пункта 15 Положения о Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан, утвержденного приказом Председателя Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан от 23 октября 2020 года № 9-нқ, ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Утвердить прилагаемую Методику по измерению показателей бедности.

2. Департаменту статистики труда и уровня жизни совместно с Юридическим департаментом Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан обеспечить в установленном законодательством порядке:

1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан после его официального опубликования.

3. Департаменту статистики труда и уровня жизни Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан довести настоящий приказ до структурных и территориальных подразделений Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан для руководства и использования в работе.

4. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего заместителя руководителя Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан.

5. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Руководитель Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан

М. Турлубаев

Утверждена приказом Руководитель Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан от 5 января 2026 года № 1

Методика по измерению показателей бедности

Глава 1. Общие положения

1. Настоящая Методика по измерению показателей бедности (далее – Методика) разработана в соответствии с подпунктом 5) статьи 12 Закона Республики Казахстан "О государственной статистике", подпунктом 34) пункта 15 Положения об Агентстве по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 5 октября 2020 года № 427, подпунктом 20) пункта 15 Положения о Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан, утвержденного приказом Председателя Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан от 23 октября 2020 года № 9-нқ.

2. Настоящая Методика применяется Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан (далее – Бюро) при расчете показателей бедности.

3. Целью настоящей Методики является описание методов расчета показателей бедности на основе данных выборочного обследования домашних хозяйств по оценке уровня жизни (далее – ВОДХ), проводимого в соответствии с Методикой организации и проведения выборочного обследования домашних хозяйств по уровню жизни.

4. Настоящая Методика разработана в соответствии с принятыми в мировой практике методами измерения уровня бедности и обеспечивает международную сопоставимость официальной статистической информации по показателям бедности.

5. В настоящей Методике используются следующие основные понятия:

1) доходы, использованные на потребление (далее – ДИП) включают в себя: потребительские расходы без капиталовложений в производственную деятельность и накоплений; стоимость потребленной в натуральной форме продукции собственного производства; трансферты в денежном выражении;

2) шкала эквивалентности доходов (далее – ШЭД) – поправочные коэффициенты, корректирующие уровни среднедушевых доходов в различных по размеру семьях, учитывающие экономию расходов за счет эффекта совместного проживания;

3) величина прожиточного минимума (далее – ВПМ) – минимальный денежный доход на одного человека, равный по величине стоимости минимальной потребительской корзины;

4) паритет покупательной способности (далее – ППС) – показатель корректировки валют, учитывающий соотношение цен сопоставляемых экономик стран. Он показывает сколько нужно заплатить в одной валюте, чтобы купить тот же набор товаров и услуг за одну единицу другой валюты;

5) депривация – это ограничение и (или) лишение возможности самостоятельного удовлетворения лицом (семьей) основных жизненных потребностей.

Глава 2. Расчет бедности по абсолютному критерию

Параграф 1. Расчет бедности по ВПМ

6. В Республике Казахстан основным показателем уровня бедности принято измерение бедности по абсолютному критерию – ВПМ, основанному на соответствии уровня потребления установленному прожиточному минимуму.

7. Уровень бедности – доля населения с ДИП ниже ВПМ, определяется отношением численности населения, имеющего уровень ДИП ниже ВПМ к общей численности населения в процентах:

(1)

где:

QVSM – доля населения с ДИП ниже ВПМ;

nVSM – численность населения с ДИП ниже ВПМ;

N – общая численность населения.

8. Расчет показателей бедности по ВПМ производится с применением ШЭД с единым коэффициентом 0,8 на второго и последующих членов домашнего хозяйства в соответствии с методологическими расчетами, на основе рекомендаций "Руководства по измерению бедности" Целевой группы Европейской экономической комиссии Организации Объединенных Наций по статистике бедности.

9. Уровень бедности рассчитывается на квартальной и годовой основе по республике, регионам, типу местности, полу, размеру домашних хозяйств, возрастным интервалам. Квартальные показатели рассчитываются без сезонной корректировки.

Параграф 2. Расчет бедности по международной черте по ППС

10. Для мониторинга целей устойчивого развития (далее – ЦУР) бедность рассчитывается по международной черте в 1,9; 3,2; 5,5; 6,85 долларов США по ППС в день.

11. Курс доллара по ППС формируется один раз в 4 года согласно раунда сопоставления соответствующего года и публикуется на сайте Организации Объединенных Наций по странам.

12. Уровень бедности по международной черте ППС определяется отношением численности населения с ДИП ниже соответствующего международного критерия к общей численности населения в процентах:

(2)

где:

Qppp – уровень бедности по международной черте ППС;

nppp – численность населения с ДИП ниже соответствующего международного критерия;

N – общая численность населения.

13. Для обеспечения сопоставимости данного показателя между странами расчет производится без применения ШЭД.

14. Уровень бедности по международной черте рассчитывается на годовой основе по республике, регионам, типу местности и полу.

Глава 3. Расчет показателей дифференциации доходов населения

15. Группировка населения по размеру среднедушевого дохода – это численность и доля населения, ранжированные, сгруппированные в определенных интервалах по величине среднедушевых доходов. Доходные группы населения образуются заданными интервалами по размерам доходов. Группировки населения по размеру среднедушевого дохода рассчитываются на квартальной и годовой основе по республике, размеру домашних хозяйств, количеству детей в домашних хозяйствах.

16. Квантильные группы населения образуются делением всего населения по одному признаку на численно равные части независимо от других признаков. Группы населения по размеру среднедушевого дохода формируются путем ранжирования численности населения по размеру ДИП на душу населения от минимального к максимальному значению. Концентрация доходов по квантильным доходным группам населения определяется как доля соответсвующей группы в общем объеме доходов населения. Применяется децильное и квинтильное деление – 10-ти и 20-ти процентные группы.

17. Коэффициент Джини или коэффициент концентрации доходов – количественная оценка степени неравенства, показывающая степень отклонения фактического распределения доходов по численно равным группам населения от линии их равномерного распределения. Значение коэффициента находится в границах от 0 до 1, где 0 - совершенное равенство доходов у всех групп населения, 1 - совершенное неравенство, когда весь доход принадлежит одной группе лиц. Коэффициент Джини вычисляется по формуле:

(3)

где:

G – коэффициент Джини;

qi – доля населения в интервале;

di(кум), di(кум)-1 – кумулятивные доли дохода с первого по i-ый, i-1 интервалы.

18. Коэффициент фондов – отношение среднего дохода десятой и первой децильных групп. Коэффициент фондов вычисляется по формуле:

(4)

где:

Kf – коэффициент фондов;

d10 – средний доход десятой децильной группы с самыми высокими доходами;

d1 – средний доход первой децильной группы с самыми низкими доходами.

19. Коэффициент глубины бедности показывает среднее отклонение уровня дохода (потребления) бедного населения от значения прожиточного минимума и выражается величиной суммарного дефицита дохода, соотнесенного с общей численностью населения, вычисляется по формуле:

(5)

где:

PG – коэффициент глубины бедности;

yi – ДИП на душу населения;

z – ВПМ;

N – общая численность населения;

n – численность бедного населения.

20. Коэффициент остроты бедности показывает неравенство среди бедного населения, степень разброса доходов бедных от их среднего значения. Рассчитывается как среднее квадратов отклонений долей дефицитов дохода населения от значения прожиточного минимума, вычисляется по формуле:

(6)

где:

PS – коэффициент остроты бедности;

yi – ДИП на душу населения;

z – ВПМ;

N – общая численность населения;

n – численность бедного населения.

21. Покупательная способность доходов населения определяется соотношением среднедушевого дохода населения с ВПМ, вычисляется по формуле:

(7)

где:

PP – покупательная способность доходов;

yi – ДИП на душу населения;

z – ВПМ.

22. Расчет показателей дифференциации доходов производится с применением ШЭД с единым коэффициентом 0,8 на второго и последующих членов домашнего хозяйства в соответствии с методологическими расчетами, основанными на международных рекомендациях.

23. Показатели дифференциации доходов рассчитываются на квартальной и годовой основе по республике, регионам. Квартальные показатели рассчитываются без сезонной корректировки.

Глава 4. Расчет бедности по относительному критерию

24. Медианный доход – значение дохода, стоящего в центре ранжированного ряда распределения среднедушевых доходов.

25. Критерии бедности определяются в процентном отношении к величине медианного дохода. Бюро рассчитывает долю бедных по относительным критериям:

1) 50 процентов от величины медианного дохода для мониторинга ЦУР 10.2.1 "Доля людей с доходом ниже 50 процентов медианного дохода";

2) 60 процентов от величины медианного дохода, применяемого в международной практике.

26. Этапы определения доли бедного населения по относительному критерию:

1) производится ранжирование лиц по возрастанию среднедушевого дохода;

2) медианный доход соответствует доходу лица, находящегося в центре ранжированного списка лиц ряда данных среднедушевых доходов.

Если количество лиц в списке нечетное, то медианный доход будет соответствовать центральному значению ряда, номер которого определяется по формуле:

N _ Me = (N + 1) / 2, если N – нечетное число,

(8)

где:

N _ Me – номер значения, соответствующего медиане;

N – количество значений в совокупности (количество лиц в ряде данных).

Если список лиц состоит из четного количества лиц, то медианным доходом является среднее арифметическое двух центральных значений среднедушевых доходов:

Me = (x _ (N / 2) + x _ (N / 2 + 1)) / 2, если N – четное число,

(9)

где:

Me – медианный доход;

x _ (N/2), x _ (N/2 + 1) – два центральных значения ряда среднедушевых доходов, ранжированного по возрастанию;

3) определяется порог бедности по относительному критерию соответствующему 50 процентам, 60 процентам величины медианного дохода:

PM = Ме * 50% (60%),

(10)

где:

PM – порог бедности по относительному критерию;

Me – величина медианного дохода;

4) доля населения с доходами ниже порога бедности по относительному критерию и вычисляется по формуле:

(11)

где:

QPM – доля бедных по относительному критерию;

nPM – численность бедного населения с доходами ниже порога по относительному критерию;

N – общая численность населения.

27. Показатели бедности по относительному критерию рассчитываются на годовой основе по республике.

Глава 5. Оценка субъективной бедности

28. Субъективная бедность – это самооценка респондентами своего материального положения и восприятие достаточности доходов для удовлетворения базовых потребностей.

29. Источником данных по субъективной оценке выступают результаты опроса по анкете "Качество жизни населения".

30. Для определения уровня материального положения респондентам задается вопрос "Укажите к какому уровню материального обеспечения (достатка) Вы себя относите?" и предлагаются следующие варианты ответов:

1 - низкий уровень обеспеченности;

2 - обеспеченность ниже среднего уровня;

3 - средний уровень обеспеченности;

4 - обеспеченность несколько выше среднего уровня;

5 - достаточный уровень обеспеченности;

6 - высокий уровень обеспеченности.

31. Респонденты, выбравшие варианты ответов 1 и 2, считаются субъективно бедными. Доля субъективно бедного населения рассчитывается по следующей формуле:

(11)

где:

QSP – доля бедного населения по субъективной оценке;

n1 – число лиц, выбравших вариант ответа "низкий уровень обеспеченности";

n2 – число лиц, выбравший ответ "обеспеченность ниже среднего уровня";

N – общая численность населения.

32. Показатели по субъективной оценке бедности рассчитываются на годовой основе по республике, регионам, типу местности, полу, возрастным интервалам и статусу занятости.

Глава 6. Расчет многомерной бедности

33. Индикаторами ЦУР 1.2.2 "Доля мужчин, женщин и детей всех возрастов, живущих в нищете во всех ее проявлениях, согласно национальным определениям" являются Индекс многомерной национальной бедности (далее – ИМБ) по методу Алкайер–Фостера и Индекс многомерной детской бедности (далее – ИМДБ) по методологии Статистической службы Европейского Союза.

Параграф 3. Расчет индекса многомерной национальной бедности по методу Алкайер-Фостера

34. Построение ИМБ включает следующие этапы:

1) набор индикаторов для включения в состав матрицы определяется на основе анализа действующих стратегических документов, экспертного обсуждения и согласования с заинтересованными, компетентными государственными органами (приложение 1 графа 3). По всем индикаторам единицей наблюдения принято домашнее хозяйство;

2) индикаторы группируются в пять аспектов. В соответствии с количеством аспектов определяются равнозначные веса – по 0,2. (приложение 1 графы 1);

3) по каждому индикатору устанавливаются пороги деприваций (приложение 1 графа 4);

4) формируется матрица деприваций согласно следующим условиям: если по домашнему хозяйству данные по индикатору выше порога депривации, то домашнему хозяйству присваивается значение "0", если ниже – "1". Домашние хозяйства со значением "1" характеризуются как домашние хозяйства с депривациями (приложение 2);

5) на основании количества деприваций в аспектах каждому индикатору присваивается относительный вес. Сумма весов всех индикаторов равна единице;

6) по каждому домашнему хозяйству определяются баллы по аспектам путем перемножения наличия деприваций "1" и веса соответствующего аспекта. Далее баллы по всем аспектам суммируются (приложения 2 графа 6);

7) полученная сумма баллов сравнивается с общим порогом бедности, определенным в 0,20 (приложения 2 графа 7), с учетом количества аспектов (пять аспектов). Домашнее хозяйство считается многомерно бедным, если сумма взвешенных баллов деприваций превышает установленный порог бедности;

8) доля многомерно бедного населения рассчитывается как соотношение численности многомерно бедного населения к общей среднегодовой численности населения по следующей формуле:

(13)

где:

QMP – доля многомерно бедных;

nMP – численность многомерно бедных;

N – общая среднегодовая численность;

9) интенсивность бедности рассчитывается как отношение суммы баллов деприваций многомерно бедного населения к численности многомерно бедного населения по следующей формуле:

(14)

где:

A – интенсивность бедности;

D1, D2, ..., Dn – баллы депривации;

nMP – численность многомерно бедного населения;

10) показатель ИМБ рассчитывается как произведение доли многомерно бедных и интенсивности бедности:

MPI = QMP * A,

(15)

где:

MPI – ИМБ;

QMP – доля многомерно бедных;

А – интенсивность бедности.

35. ИМБ рассчитывается на годовой основе по республике, регионам, типу местности.

Параграф 4. Расчет индекса многомерной детской бедности

36. Расчет индекса многомерной детской бедности основан на методологии Индекса детских деприваций (Children At Risk of Poverty or Social Exclusion) Статистической службы Европейского Союза.

37. Депривации 1-12 измеряются на уровне ребенка, 13-17 – на уровне домашнего хозяйства (приложение 3).

38. Уровень многомерной детской бедности рассчитывается как соотношение численности многомерно бедных детей, испытывающих 4 и более видов деприваций одновременно к общей численности всех детей по следующей формуле:

(16)

где:

HD – индекс многомерной детской бедности;

nMPC – численность многомерно бедных детей;

ND – общая численность детей.

39. ИМДБ рассчитывается один раз в год по республике, регионам, типу местности, полу.

Приложение 1 к Методике по измерению показателей бедности

Распределение порогов и весов индикаторов ИМБ

N	Аспекты	Вес аспекта	Индикаторы	Пороги депривации	Вес индикатора
	1	2	3	4	5
1	Образование	1/5	Качество образования	уровень удовлетворенности ниже или равно 3 из 10 для всех видов образовательных услуг (дошкольное, общее среднее (школьное), среднее профессиональное (специальное), высшее и послевузовское)	1/3
			Доступность образования	уровень удовлетворенности ниже или равно 3 из 10 для всех видов образовательных услуг (дошкольное, общее среднее (школьное), среднее профессиональное (специальное), высшее и послевузовское)	1/3
			Посещение дошкольных учреждений	хотя бы один ребенок в возрасте от 1 до 6 лет не посещает дошкольное учреждение по причинам: дорого, дошкольное учреждение далеко, за детьми присматривают родственники и не имеют прописки	1/3
2	Здравоохранение	1/5	Качество услуг здравоохранения	уровень удовлетворенности ниже или равно 3 из 10 для всех видов услуг (государственные и частные учреждения)	1/3
			Доступность услуг здравоохранения	уровень удовлетворенности ниже или равно 3 из 10 для всех видов образовательных услуг (государственные и частные учреждения)	1/3
			Невозможность воспользоваться услугами здравоохранения	хотя бы один член, который болел в течение года, не мог получить доступ к медицинским услугам из-за: очень дорогих услуг, слишком дорогих лекарств, длинных очередей, отсутствия специалиста, медучреждение слишком удалено/нет возможности доступа, отсутствие лекарств, низкое качество услуг/не доверяю	1/3
3	Экология	1/5	Удовлетворенность чистотой прилегающей к жилью территории	уровень удовлетворенности чистотой прилегающей к жилью территории ниже или равно 3 из 10	1/4
			Удовлетворенность чистотой воздуха	уровень удовлетворенности чистотой воздуха ниже или равно 3 из 10	1/4
			Удовлетворенность качеством питьевой воды	уровень удовлетворенности качеством питьевой воды ниже или равно 3 из 10	1/4
			Удовлетворенность уровнем внешнего шума	уровень удовлетворенности уровнем внешнего шума ниже или равно 3 из 10	1/4
4	Жилищные условия	1/5	Топливо для отопления	домашнее хозяйство использует твердое или жидкое топливо для отопления	1/3
			Доступ к канализации	имеет туалет с выгребной ямой без плиты или туалет отсутствует	1/3
			Соответствие нормам проживания	на одного человека приходится менее чем 15 м2 общей площади	1/3
5	Уровень жизни и финансовая доступность	1/5	Задолженность домашних хозяйств по платежам	домашнее хозяйство лишено доступа, если у домашнего хозяйства была задолженность 2 раза и более хотя бы по одному из следующих платежей: аренда жилья или комнаты, коммунальные платежи, выплата процентов, долга по кредиту, включая ипотеку, выплата рассрочки	1/3
			Безработица	хотя бы один человек старше 15 лет не работает и ищет работу (безработный) или временно или длительно нетрудоспособен	1/3
			Недостаточно еды из-за нехватки денег	беспокоилось, что не будет достаточно еды из-за недостатка денег или других ресурсов	1/3

Приложение 2 к Методике по измерению показателей бедности

Матрица деприваций ИМБ

Аспекты	Образование			Здравоохранение			Экология
А	1			2			3
Номер д/х	1 индикатор 0,067	2 индикатор 0,067	3 индикатор 0,067	4 индикатор 0,067	5 индикатор 0,067	6 индикатор 0,067	7 индикатор 0,05	8 индикатор 0,05	9 индикатор 0,05	10 индикатор 0,05
1	0	1	0	0	0	0	1	0	0	0
2	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
3	0	0	1	0	0	1	0	0	0	0
4	0	0	0	1	0	0	0	0	0	0

Продолжение таблицы

Жилищные условия			Уровень жизни/ финансовая доступность			Расчет ИМБ
4			5			6	7
11 индикатор 0,067	12 индикатор 0,067	13 индикатор 0,067	14 индикатор 0,067	15 индикатор 0,067	16 индикатор 0,067	Единицы умножаются на веса показателей соответствующего аспекта	Отбор значений больше 0,20 (многомерно бедные)
1	0	0	0	0	0	0,184	Не многомерно бедные
0	0	0	0	0	0	0,000	Не многомерно бедные
0	0	1	0	1	0	0,281	Многомерно бедные
0	0	0	0	0	0	0,067	Не многомерно бедные

0 – отсутствие деприваций / лишений;

1 – депривированные /имеющие лишения домашние хозяйства.

Приложение 3 к Методике по измерению показателей бедности

Матрица деприваций ИМДБ

	Депривации ИМДБ	Порог деприваций
	1	2
1.	Новая (неподержанная) одежда должного размера	Выбравшие вариант ответа - "Нет. Хотелось бы иметь, но в данный момент не можем позволить"
2.	Две пары удобной и подходящей по сезону обуви (по одной на каждый сезон) для каждого ребенка в домашнем хозяйстве
3.	Есть ежедневно свежие овощи и фрукты
4.	Питание из мяса, птицы или рыбы (или равноценную вегетарианскую пищу) как минимум раз в день
5.	Обучающие игры и книги, для каждого ребенка в домашнем хозяйстве, соответствующие его возрасту
6.	Снаряжение для активного отдыха вне дома (например, велосипед, ролики, спортивный инвентарь и т.д.)
7.	Комнатные игры (например, обучающие детские игрушки, кубики, настольные игры, компьютерные игры и т.д.)
8.	Регулярный досуг
9.	Детские праздники по особым случаям (день рождения и т.д.)
10.	Возможность приглашать друзей к себе домой
11.	Участие в школьных экскурсиях и платных школьных мероприятиях
12.	Отпуск с родителями вне дома, по крайней мере, неделя в году
13.	Персональный доступ в Интернет	Отсутствие соответствующих товаров и услуг
14.	Быть в состоянии оплачивать задолженность по платежам домохозяйства
15.	Наличие средств для поддержания жилья в тепле в зимний период
16.	Возможность заменить пришедшую в негодность самую простую мебель, когда это необходимо
17.	Наличие легкового автомобиля или возможность пользоваться услугами такси, когда это нужно	Отсутствие автомобиля

Кедейлік көрсеткіштерін өлшеу әдістемесін бекіту туралы

Қазақстан Республикасының Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 2026 жылғы 5 қаңтардағы № 1 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2026 жылғы 9 қаңтарда № 37824 болып тіркелді

"Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 5) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Президентінің 2020 жылғы 5 қазандағы № 427 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі туралы ереженің 15-тармағының 34) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Төрағасының 2020 жылғы 23 қазандағы № 9-нқ бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросы туралы ереженің 15-тармағының 20) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1. Қоса беріліп отырған Кедейлік көрсеткіштерін өлшеу әдістемесі бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросының Еңбек және тұрмыс деңгейі статистикасы департаменті Заң департаментімен бірлесіп заңнамада белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасының Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросының интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсін.

3. Қазақстан Республикасының Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросының Еңбек және тұрмыс деңгейі статистикасы департаменті осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросының құрылымдық және аумақтық бөлімшелеріне жұмыста басшылыққа алу және пайдалану үшін жеткізсін.

4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросы басшысының жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.

5. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросының басшысы

М. Турлубаев

Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросының басшысы 2026 жылғы 5 қаңтардағы № 1 Бұйрығымен бекітілді

Кедейлік көрсеткіштерін өлшеу әдістемесі

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Кедейлік көрсеткіштерін өлшеу әдістемесі (бұдан әрі – Әдістеме) "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 5) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Президентінің 2020 жылғы 5 қазандағы № 427 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі туралы ереженің 15-тармағы 34) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі төрағасының 2020 жылғы 23 қазандағы № 9-нқ бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросы туралы ереженің 15-тармағы 20) тармақшасына сәйкес әзірленді.

2. Осы Әдістемені Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросы (бұдан әрі – Бюро) кедейлік көрсеткіштерін есептеу кезінде қолданады.

3. Осы Әдістеменің мақсаты Тұрмыс деңгейі бойынша үй шаруашылықтарының іріктемелі зерттеуін ұйымдастыру және өткізу әдістемесіне сәйкес жүргізілетін тұрмыс деңгейін бағалау үшін үй шаруашылықтарын іріктемелі зерттеу (бұдан әрі – ҮШІЗ) деректері негізінде кедейлік көрсеткіштерін есептеу әдістерін сипаттау болып табылады.

4. Осы Әдістеме кедейлік деңгейін есептеудің әлемдік практикада қабылданған әдістеріне сәйкес әзірленді және кедейлік көрсеткіштері бойынша ресми статистикалық ақпараттың халықаралық салыстырмалығын қамтамасыз етеді.

5. Осы Әдістемеде мынадай негізгі ұғымдар қолданылады:

1) тұтынуға жұмсалған табыстар (бұдан әрі – ТЖТ) – мыналарды қамтиды: өндірістік қызметке капитал салымдары мен жинақрары жоқ тұтыну шығыстары; меншікті өндірістің заттай нысанда тұтынылған өнімнің құны; ақшалай мәндегі трансферлер.

2) табыстардың эквиваленттік шкаласы (бұдан әрі – ТЭШ) – бірлесіп тұру әсері есебінен шығыстарды үнемдеуді есепке алатын, мөлшері бойынша әртүрлі отбасылардағы жан басына шаққандағы орташа табыстың қажетті деңгейлерін түзететін түзету коэффициенттері;

3) ең төмен күнкөріс деңгейінің шамасы (бұдан әрі – ЕТКДШ) – бұл ең төмен тұтыну себетінің құнына тең келетін, бір адамға қажетті ең төмен ақшалай кіріс;

4) сатып алу қабілеттілігінің паритеті (бұдан әрі – СҚП) – елдердің салыстырылатын экономикасы бағаларының арақатынасын есепке алатын валюталардың арақатынасы. Ол басқа валютаның бір бірлігіне бірдей тауарлар мен қызметтер жиынын сатып алу үшін бір валютада қанша төлеу керек екенін көрсетеді;

5) депривация – адамның (отбасының) негізгі өмірлік қажеттіліктерін өз бетінше қанағаттандыру мүмкіндігін шектеу және (немесе) одан айыру.

2-тарау. Абсолютті өлшемшарт бойынша кедейлікті есептеу

1-параграф. ЕТКДШ бойынша кедейлікті есептеу

6. Қазақстан Республикасында кедейлік деңгейін ресми бағалау үшін абсолютті өлшемшарт бойынша кедейлік тұжырымдамасы – ЕТКДШ қабылданды, ол тұтыну деңгейiнiң белгiленген күнкөрiс деңгейiнің сәйкестiгiне негiзделген.

7. Кедейлік деңгейі – ЕТКДШ төмен ТЖТ бар халық үлесі, ЕТКДШ төмен ТЖТ деңгейі бар халық санының халықтың жалпы санына пайызбен қатынасымен анықталады:

(1)

мұнда:

QVSM – ЕТКДШ төмен ТЖТ бар халық үлесі;

nVSM – ЕТКДШ төмен ТЖТ бар халық саны;

N – барлық халықтың саны.

8. ЕТКДШ бойынша кедейлік көрсеткіштерін есептеу Біріккен Ұлттар Ұйымының Еуропалық экономикалық комиссиясының кедейлік статистикасы жөніндегі нысаналы тобы дайындаған "Кедейлікті есептеу жөніндегі нұсқаулықта" келтірілген ұсынымдар негізінде үй шаруашылығының екінші және одан кейінгі мүшелері үшін 0,8 бірыңғай коэффициенті бар ТЭШ қолдану арқылы жүзеге асырылады.

9. Кедейлік деңгейі республика, өңірлер, елді мекеннің түрі, жынысы, үй шаруашылығының саны, жас ерекшеліктері бойынша тоқсан сайын және жылдық негізде есептеледі. Тоқсандық көрсеткіштер маусымдық түзетусіз есептеледі.

2-параграф. СҚП арқылы халықаралық кедейлік шегі бойынша кедейлікті есептеу

10. Орнықты даму мақсаттарының (бұдан әрі – ОДМ) мониторингі үшін кедейлік халықаралық шек бойынша тәулігіне СҚП бойынша 1,9; 2,15; 3,2; 5,5; 6,85 АҚШ долларына есептеледі.

11. СҚП бойынша доллар бағамы тиісті жылдың салыстыру раундтарына сәйкес 4 жылда бір рет қалыптасады және елдер бойынша Біріккен Ұлттар Ұйымының веб-сайтында жарияланады.

12. СҚП бойынша халықаралық кедейлік шегі бойынша кедейлік деңгейі тиісті халықаралық өлшемшарттардан төмен халық санының халықтың жалпы санына қатынасымен пайызбен анықталады:

(2)

мұнда:

QPPP – СҚП бойынша кедейлер деңгейі;

nPPP – ТЖТ халықаралық өлшемшарттардан төмен халық саны;

N – халықтын жалпы саны.

13. Осы көрсеткіштің елдер арасындағы салыстырмалылығын қамтамасыз ету үшін есептеу табыстардың эквиваленттік шкаласын қолданбай жүргізіледі.

14. Кедейлік шегі республика, өңірлер, елді мекеннің түрі және жынысы бойынша есептеледі.

3-тарау. Халықтың табыстарын саралау көрсеткіштерін есептеу

15. Халықты жан басына шаққандағы орташа табыс мөлшері бойынша топтастыру – бұл халықтың орташа жан басына шаққандағы табысының мөлшері бойынша белгілі бір интервалдармен реттелген және топтастырылған халықтың саны мен үлесі. Халықтың табыс топтары табыс мөлшерінің берілген интервалдары бойынша қалыптасады. Халықтың жан басына шаққандағы орташа табысы бойынша топтастырылуы республика, үй шаруашылығының мөлшері және үй шаруашылықтарындағы балалар саны бойынша тоқсандық және жылдық негізде есептеледі.

16. Халықтың кванттық топтары бүкіл халықты бір белгі бойынша басқа белгілерге қарамастан сандық тең бөліктерге бөлу арқылы қалыптасады. Жан басына шаққандағы орташа табыстың мөлшері бойынша халық топтары халықтың жан басына шаққандағы ТЖТ-тың мөлшері бойынша халық санын ең төменгі мәннен ең жоғары мәнге қарай саралау жолымен қалыптастырылады. Халықтың квантильдік топ бойынша табыстардың шоғырлануы халықтың жалпы табысындағы сәйкес топтың үлесі ретінде анықталады. Децильдік және квинтильдік – 10 және 20 пайыздық топтарға бөлу қолданылады.

17. Джини коэффициенті немесе табыстардың шоғырлану коэффициенті – бұл халықтың сандық тең топтары бойынша табыстардың нақты бөлінуінің олардың біркелкі бөліну сызығынан ауытқу дәрежесін көрсететін теңсіздік дәрежесін сандық бағалау. Коэффициенттің мәні 0 - ден 1 - ге дейінгі шекарада болады, мұндағы 0 - халықтың барлық топтарындағы табыстардың мінсіз теңдігі, 1 - барлық табыстар жеке тұлғалардың бір тобына жататын мінсіз теңсіздік. Джини коэффициенті мына формула бойынша есептеледі:

(3)

мұнда:

G – Джини коэффициенті;

qi – интервалдағы халықтың үлесі;

di(кум), di(кум)-1 – біріншіден i-інші табыстың кумулятивті үлестері, i-1 аралықтар.

18. Қорлардың коэффициенті – бұл оныншы және бірінші децил топтарының орташа табыстың қатынасы. Қорлардың коэффициенті келесі формула бойынша есептеледі:

(4)

мұнда:

K f – коэффициент фондов;

d10 – ең жоғары табысы бар халықтың 10%-на тиесілі жиынтық табыс;

d1 – ең төмен табысы бар халықтың 10%-на тиесілі жиынтық табыс.

19. Кедейлік тереңдігінің коэффициенті кедей халықтың табыс (тұтыну) деңгейінің ЕТКДШ орташа ауытқуын көрсетеді және халықтың жалпы санымен байланысты табыстың жиынтық тапшылығының шамасымен көрсетіледі, келесі формула бойынша есептеледі:

(5)

мұнда:

PG – кедейлік тереңдігінің коэффициенті;

yi – жан басына шаққандағы ТЖТ;

z – ЕТКДШ;

N – барлық халықтың саны

n – кедей халық саны.

20. Кедейліктің ауырлық коэффициенті кедей халық арасындағы теңсіздікті, кедейлердің орташа табысының таралу дәрежесін көрсетеді. Халықтың табыс тапшылығы үлесінің ең төменгі күнкөріс деңгейінен ауытқу квадраттарының орташа мәні ретінде, келесі формула бойынша есептеледі:

(6)

мұнда:

PG – кедейліктің ауырлық коэффициенті;

yi – жан басына шаққандағы табыс;

z – ең төмен күнкөріс деңгейінің шамасы;

N – барлық халықтың саны;

n – кедей халық саны.

21. Халық табысының сатып алу қабілеті халықтың жан басына шаққандағы орташа табысының ЕТКДШ арақатынасы, келесі формула бойынша есептеледі:

(7)

мұнда:

PP – табыстың сатып алу қабілеті;

yi – жан басына шаққандағы орташа табыс;

z – ең төмен күнкөріс деңгейінің шамасы.

22. Табыстарды саралау көрсеткіштерін есептеу халықаралық ұсынымдар негізінде әдістемелік есептеулерге сәйкес үй шаруашылығының екінші және одан кейінгі мүшелері үшін 0,8 бірыңғай коэффициенті бар ТЭШ қолдану арқылы жүзеге асырылады.

23. Табыстарды саралау көрсеткіштері республика және өңірлер бойынша тоқсандық және жылдық негізде есептеледі. Тоқсандық көрсеткіштер маусымдық түзетусіз есептеледі.

4-тарау. Салыстырмалы өлшемшарт бойынша кедейлікті есептеу

24. Медианалық табыс – жанбасына шаққандағы орташа табысты бөлініп сараланған қатарының ортасында тұрған көрсеткіштің мәні.

25. Кедейлік өлшемшарты орташа табыс мөлшеріне пайыздық қатынаста анықталады. Бюро салыстырмалы өлшемшарт бойынша кедейлердің үлесін есептейді:

1) 10.2.1 "Табысы медианалық табыстың 50 пайызынан төмен табысы бар адамдардың үлесі" ОДМ мониторингі үшін медианалық табыс деңгейінің 50 пайызы;

2) халықаралық тәжірибеде кеңінен қолданылатын медианалық табыс шамасына 60 пайызы.

26. Салыстырмалы өлшемшарт бойынша кедей халықтың үлесін анықтау кезеңдері:

1) жан басына шаққандағы орташа табыстың өсуі ретімен адамдарды саралау жүргізіледі;

2) медианалық табыс жан басына шаққандағы орташа табыстар деректер қатарындағы сараланған тізімінің ортасында тұрған адамның табысына сәйкес келеді.

Егер тізімдегі адамдардың саны тақ болса, онда медиана қатардың орталық мәніне сәйкес келеді, нөмірі мына формула бойынша анықталады:

N _ Me = (N + 1) / 2, егер N – тақ сан болса,

(8)

мұнда:

N_Me – медианаға сәйкес келетін мән нөмірі;

N – жиынтықтағы мәндер саны (дерекқорлардағы адамдар саны).

Егер адамдар тізімі адамдардың жұп санынан тұрса, онда медианалық табыс жан басына шаққандағы табыстың екі орталық мәнінің орташа арифметикалық мәні болып табылады:

Me = (x (N / 2) + x (N / 2 + 1)) / 2, егер N – жұп сан болса,

(9)

мұнда:

Me – медианалық табыс;

x_ (N / 2), x_ (N / 2 + 1) – өсуі бойынша сараланған жан басына шаққандағы орташа табыстар сериясының екі орталық мәні;

3) күнкөріс деңгейі шамасының 50 пайызына, 60 пайызына сәйкес келетін салыстырмалы критерий бойынша кедейлік шегі анықталады:

PM = Ме * 50% (60%),

(10)

мұнда:

PM – салыстырмалы өлшемшарт бойынша кедейліктің шегі;

Me – медианалық табыс мөлшері;

4) салыстырмалы өлшемшарт бойынша табысы кедейлік шегінен төмен халықтың үлесі және келесі формула бойынша есептеледі:

(11)

мұнда:

QPM – салыстырмалы өлшемшарт бойынша кедейлердің үлесі;

nPM – табысы салыстырмалы өлшемшарт бойынша кедейліктің шегінен төмен кедей халықтың саны;

N – барлық халықтың саны.

27. Салыстырмалы өлшемшарт бойынша кедейшілік көрсеткіштері республика бойынша жыл сайын есептеледі.

5-тарау. Субъективті кедейлікті бағалау

28. Субъективті кедейлік – бұл респонденттердің материалдық жағдайын өзін-өзі бағалауы және негізгі қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін жеткілікті табысты қабылдауы.

29. Субъективті бағалау бойынша деректер көзі "Халықтың тұрмыс сапасы" сауалнамасы бойынша алынған нәтижелері болып табылады.

30. Материалдық жағдайдың деңгейін анықтау үшін респонденттерге сұрақ қойылады "Сіз өзіңізді материалдық қамтамасыз етілудің (ауқаттылықтың) қандай деңгейіне жатқызатыныңызды белгілеңіз" және келесі жауап нұсқалары ұсынылады:

1 - "қамтамасыз етілудің төмен деңгейі (аз қамтылған)"

2 - "орташа деңгейден төмен қамтамасыз етілу"

3 - "қамтамасыз етілудің орташа деңгейі (орта топ)"

4 - "орташа деңгейден біршама жоғары қамтамасыз етілу"

5 - "қамтамасыз етілудің жеткілікті деңгейі (біршама дәулетті)"

6 - "қамтамасыз етілудің жоғары деңгейі"

31. 1 және 2 жауап нұсқаларын таңдаған респонденттер субъективті түрде кедей болып саналады. Субъективті кедей халықтың үлесі келесі формула бойынша есептеледі:

(11)

мұнда:

QSP – субъективті бағалау бойынша кедей халықтың үлесі;

n1 – "қамтамасыз етілудің төмен деңгейі (аз қамтылған)" жауабын таңдаған халық саны;

n2 – "орташа деңгейден төмен қамтамасыз етілу" жауабын таңдаған халық саны;

N – барлық халықтың саны.

32. Кедейлікті субъективті бағалау көрсеткіштері республика, өңірлер, елді мекеннің түрі, жынысы, жас аралықтары және жұмыспен қамту мәртебесі бойынша жылдық негізде есептеледі.

6-тарау. Көпөлшемді кедейлікті есептеу

33. ОДМ 1.2.2 "Ұлттық анықтамаларға сәйкес барлық дәрежедегі кедейлікте өмір сүретін барлық жастағы ерлер, әйелдер мен балалардың үлесі" индикаторлары Алкайер – Фостер әдісі бойынша көпөлшемді ұлттық кедейлік индексі (бұдан әрі–ККИ) және AROPE әдісі бойынша көпөлшемді балалар кедейлігі индексі (бұдан әрі – КБКИ) болып табылады.

3-параграф. Алкайер-Фостер әдісі бойынша көпөлшемді ұлттық кедейлік индексін есептеу

34. ККИ құру келесі қадамдарды қамтиды:

1) матрица құрамына енгізуге арналған индикаторлар жиынтығы ағымдағы стратегиялық құжаттарды талдау және мүдделі, құзыретті мемлекеттік органдарының сараптамалық талқылауы және келісу негізінде айқындалады (1-қосымшаның 3-бағаны). Барлық көрсеткіштер бойынша үй шаруашылығы бақылау бірлігі болып саналады;

2) индикаторлар бес аспектілерге топтастырылады. Аспектілер санына сәйкес 0,2 баламалы салмақтары анықталады. (1-қосымшаның 1-бағаны);

3) әрбір индикатор бойынша депривация шегі белгіленеді (1-қосымшаның 4-бағаны);

4) депривация матрицасы мынадай шарттарға сәйкес қалыптастырылады: егер үй шаруашылығы бойынша индикаторлар деректері депривация шегінен жоғары болса, онда бұл үй шаруашылығына "0" мәні, төмен болса – "1" мәні беріледі. "1" мәні бар үй шаруашылықтары депривациясы бар үй шаруашылықтары ретінде сипатталады (2-қосымша);

5) аспектілердегі депривация санының негізінде әрбір индикаторға салыстырмалы салмақ беріледі. Барлық индикаторлардың салмақтарының қосындысы бірлікке тең;

6) "1" депривациялардың болуын және тиісті аспектінің салмағын көбейту жолымен әрбір үй шаруашылығы бойынша аспектілері бойынша баллдар айқындалады. Әрі қарай барлық аспектілер бойынша ұпайлар жинақталады (2-қосымшаның 6-бағаны);

7) алынған баллдар сомасы аспектілер санын (бес аспект) ескере отырып, 0,20 ретінде айқындалатын жалпы кедейлік шегімен салыстырылады (2-қосымшаның 7-бағаны). Егер депривацияның өлшенген ұпайларының сомасы белгіленген кедейлік шегінен асып кетсе, үй шаруашылығы көпөлшемді кедей болып саналады;

8) көп өлшемді кедей халықтың үлесі көп өлшемді кедей халық санының халықтың жалпы орташа жылдық санына қатынасы ретінде және келесі формула бойынша есептеледі:

(13)

мұнда:

QMP – көпөлшемді кедейлердің үлесі;

nMP – көпөлшемді кедейлердің саны;

N – халықтың жалпы жылдық орта саны;

9) кедейлік қарқындылығы көп өлшемді кедей халықтың депривация баллдары сомасының көп өлшемді кедей халық санына қатынасы ретінде және келесі формула бойынша есептеледі:

(14)

мұнда:

А – кедейлік қарқындылығы.

D1, D2, ..., Dn – депривация баллдары;

nMP – көпөлшемді кедей халықтың саны;

10) ККИ көрсеткіші көп өлшемді кедейлер үлесінің және кедейлік қарқындылығының туындысы ретінде есептеледі:

MPI = QMP *A ,

(15)

мұнда:

MPI – ККИ;

QMP – көпөлшемді кедейлердің үлесі;

А – кедейлік қарқындылығы.

35. ККИ республика, өңірлер, елді мекеннің түрі, аспектілері мен индикаторлары бойынша есептеледі.

4-параграф. Көпөлшемді балалар кедейлігінің индексі

36. Көпөлшемді балалар кедейлігінің индексін есептеу Еуропалық Одақтың статистикалық қызметінің балалар депривация индексінің (at risk of Poverty or social Exclusion – AROPE) әдістемесіне негізделген.

37. 1-12 депривация бала деңгейінде, 13-17 – үй шаруашылығы деңгейінде өлшенеді (3-қосымша).

38. Көпөлшемді балалар кедейлік деңгейі бір мезгілде депривацияның 4 және одан да көп түрін бастан кешіретін көпөлшемді кедей балалар санының барлық балалардың жалпы санына қатынасы ретінде мынадай формула бойынша есептеледі:

(16)

мұнда:

НD – көпөлшемді балалар кедейлік деңгейі

nMPC – көпөлшемді кедей балалардың саны;

ND – балалардың жалпы саны.

39. КБКИ республика, өңірлер, елді мекеннің түрі, жынысы, отбасы түрі бойынша есептеледі.

Кедейлік көрсеткіштерін өлшеу әдістемесіне 1-қосымша

ККИ индикаторларының шегі мен салмағына бөлу

N	Өлшемдер/ аспектілер	Аспектілер салмағы	Индикаторлар	Депривация шегі	Индикатордың салмағы
	1	2	3	4	5
1	Білім беру	1/5	Білім беру сапасы	Егер білім беру қызметтерінің барлық түрлері (мектепке дейінгі, жалпы орта (мектеп), кәсіптік орта (арнайы), жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі) үшін қанағаттану деңгейі 10-нан 3-тен төмен немесе оған тең болса, үй шаруашылығы айырылған болып саналады. )	1/3
			Білім берудің қолжетімділігі	Егер білім беру қызметтерінің барлық түрлері (мектепке дейінгі, жалпы орта (мектеп), кәсіптік орта (арнайы), жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі) үшін қанағаттану деңгейі 10-нан 3-тен төмен немесе оған тең болса, үй шаруашылығы айырылған болып саналады. )	1/3
			Мектепке дейінгі мекемелерге бару	Егер 1 жастан 6 жасқа дейінгі кем дегенде бір бала мектепке дейінгі мекемеге қымбат, мектепке дейінгі мекеме алыс, балаларды туыстары қарайды және тіркеуі жоқ себептер бойынша бармаса, үй шаруашылығы айырылған болып саналады	1/3
2	Денсаулық сақтау	1/5	Денсаулық сақтау қызметтерінің сапасы	Егер қанағаттану деңгейі барлық қызмет түрлері бойынша (мемлекеттік және жеке мекемелер) 10-нан 3-тен төмен немесе оған тең болса, үй шаруашылығы айырылған болып саналады.	1/3
			Денсаулық сақтау қызметтерінің қолжетімділігі	Егер білім беру қызметтерінің барлық түрлері бойынша (мемлекеттік және жеке мекемелер) қанағаттану деңгейі 10-нан 3-тен төмен немесе оған тең болса, үй шаруашылығы айырылған болып саналады.	1/3
			Денсаулық сақтау қызметтерін пайдалана алмау	Егер бір жыл бойы ауырған кем дегенде 15 жастан асқан бір адам медициналық қызметтерге өте қымбат қызметтер, тым қымбат дәрі-дәрмектер, ұзын-сонар кезек, маманның болмауы, медициналық мекеме тым шалғай/қолжетімділігі жоқ, дәрі-дәрмектің жоқтығы, қызмет сапасының төмендігі/сенбеймін себептер бойынша қол жеткізе алмаса, үй шаруашылығы айырылған болып саналады	1/3
3	Экология	1/5	Тұрғын үйге іргелес аумақтың тазалығына қанағаттану	Егер тұрғын үйге іргелес аумақтың тазалығына қанағаттану деңгейі 10-нан 3-тен төмен немесе оған тең болса, үй шаруашылығы айырылған болып саналады	1/4
			Ауаның тазалығына қанағаттану	Егер ауа тазалығына қанағаттану деңгейі 10-нан 3-тен төмен немесе оған тең болса, үй шаруашылығы айырылған болып саналады	1/4
			Ауыз судың сапасына қанағаттану	Егер ауыз судың сапасына қанағаттану деңгейі 10-нан 3-тен төмен немесе оған тең болса, үй шаруашылығы айырылған болып саналады	1/4
			Сыртқы шудың деңгейіне қанағаттану	Егер сыртқы шу деңгейіне қанағаттану деңгейі 10-нан 3-тен төмен немесе оған тең болса, үй шаруашылығы айырылған болып саналады	1/4
4	Тұрғын үй жағдайлары	1/5	Жылытуға арналған отын	Егер үй шаруашылығы жылыту үшін қатты немесе сұйық отынды пайдаланса, үй шаруашылығы айырылған болып саналады	1/3
			Кәрізге қол жетімділік	Плитасы жоқ шұңқырлы дәретханасы болса немесе дәретханасы жоқ болса, үй шаруашылығынан айырылған болып саналады	1/3
			Тұру нормаларына сәйкестігі	Егер бір адамға жалпы алаңның 15 шаршы метрінен азы тиесілі болса, үй шаруашылығы айырылған деп есептеледі	1/3
5	Тұрмыс деңгейі және қаржылық қамту	1/5	Үй шаруашылықтарының төлемдер бойынша берешегі	Егер үй шаруашылығының келесі төлемдердің кем дегенде біреуі бойынша 2 есе немесе одан да көп қарызы болса, үй шаруашылығына кіруге тыйым салынады: тұрғын үйді немесе бөлмені жалға алу, коммуналдық төлемдер, пайыздарды төлеу, несие бойынша қарыз, оның ішінде ипотека, бөліп төлеу	1/3
			Жұмыссыздық	Егер 15 жастан асқан кем дегенде бір адам жұмыссыз болса және жұмыс іздеп жүрсе (жұмыссыз) немесе уақытша немесе ұзақ мерзімді еңбекке жарамсыз болса, үй шаруашылығынан айырылған болып саналады	1/3
			Ақшаның жетіспеушілігінен тамақ жеткіліксіз	Ақшаның немесе басқа ресурстардың жетіспеушілігінен азық-түлік жеткіліксіз болады деп алаңдаса, үй шаруашылығы айырылған болып саналады	1/3

Кедейлік көрсеткіштерін өлшеу әдістемесіне 2-қосымша

ККИ депривация матрицасы

Аспектілер	Білім беру			Денсаулық сақтау			Экология
А	1			2			3
Ү/ш нөмірі	1 индикатор 0,067	2 индикатор 0,067	3 индикатор 0,067	4 индикатор 0,067	5 индикатор 0,067	6 индикатор 0,067	7 индикатор 0,05	8 индикатор 0,05	9 индикатор 0,05	10 индикатор 0,05
1	0	1	0	0	0	0	1	0	0	0
2	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
3	0	0	1	0	0	1	0	0	0	0
4	0	0	0	1	0	0	0	0	0	0

Кестенің жалғасы

Тұрғын үй жағдайлары			Тұрмыс деңгейі/ қаржылық қамту			ККИ есептеу
4			5			6
11 индикатор 0,067	12 индикатор 0,067	13 индикатор 0,067	14 индикатор 0,067	15 индикатор 0,067	16 индикатор 0,067	Бірліктер тиісті аспект индикаторларының салмағына көбейтіледі	Артық мәндерді таңдау 0,20 (көп өлшемді кедейлер)
1	0	0	0	0	0	0,184	Көп өлшемді кедей емес
0	0	0	0	0	0	0,000	Депривация үй шаруашылықтары тізімінен алып тастау
0	0	1	0	1	0	0,281	Көп өлшемді кедей емес
0	0	0	0	0	0	0,067	Көп өлшемді кедей емес

0 – депривацияның болмауы / айыруы;

1 – айырылған / айырылған үй шаруашылықтары.

Кедейлік көрсеткіштерін өлшеу әдістемесіне 3-қосымша

КБКИ бойынша депривация матрицасы

	КБКИ көрсеткіштері	Депривация шегі
	1	2
1.	Дұрыс өлшемді жаңа (пайдаланылмаған) киімдер	"Жоқ. Менде болғанын қалаймын, бірақ қазіргі уақытта рұқсат бере алмаймыз" - жауабын таңдағандар
2.	Үй шаруашылығындағы әр балаға ыңғайлы және маусымдық аяқ киімнің екі жұбы (әр маусымға бір)
3.	Күнделікті жаңа піскен жемістер мен көкөністерді жеу
4.	Ет, құс еті немесе балық (немесе баламалы вегетариандық тағам) кем дегенде күніне бір рет тамақтану
5.	Үй шаруашылығындағыәрбір бала үшін оның жасына сәйкес келетін оқыту ойындары мен кітаптары
6.	Үйден тыс ашық ауада демалуға арналған жабдықтар (мысалы, велосипед, роликтер, спорттық жабдықтар және т. б.)
7.	Жабық ойындар (мысалы, балаларға арналған ойыншықтар, текшелер, үстел ойындары, компьютерлік ойындар және т. б.)
8.	Тұрақты демалыс
9.	Ерекше жағдайларда балалар мерекелері (туған күн және т. б.)
10.	Достарыңызды үйге шақыру мүмкіндігі
11.	Мектеп экскурсияларына және ақылы мектеп іс-шараларына қатысу
12.	Ата-аналармен үйден тыс демалыс, кем дегенде жылдың бір аптасы
13.	Интернетке жеке қол жеткізу	Тиісті тауарлар мен қызметтердің болмауы
14.	Үй шаруашылығының төлемдері бойынша берешекті төлеуге қабілетті болу
15.	Қысқы кезеңде тұрғын үйді жылы ұстауға арналған қаражаттың болуы
16.	Қажет болған кезде жарамсыз қарапайым жиһазды ауыстыру мүмкіндігі
17.	Жеңіл автокөліктің болуы немесе қажет болған жағдайда такси қызметін пайдалану мүмкіндігі	Автокөліктін болмауы