О внесении изменений и дополнений в некоторые нормативные правовые акты Республики Казахстан по вопросам регулирования банковской деятельности

Постановление Правления Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка от 25 июня 2025 года № 24. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 3 июля 2025 года № 36392.

Правление Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка ПОСТАНОВЛЯЕТ:

1. Утвердить Перечень нормативных правовых актов Республики Казахстан по вопросам регулирования банковской деятельности, в которые вносятся изменения и дополнения, согласно приложению к настоящему постановлению (далее - Перечень).

2. Департаменту методологии и пруденциального регулирования финансовых организаций в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

1) совместно с Юридическим департаментом государственную регистрацию настоящего постановления в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего постановления на официальном интернет-ресурсе Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка после его официального опубликования;

3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего постановления представление в Юридический департамент сведений об исполнении мероприятия, предусмотренного подпунктом 2) настоящего пункта.

3. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на курирующего заместителя Председателя Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка.

4. Настоящее постановление вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Председатель Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка

М. Абылкасымова

"СОГЛАСОВАНО"
Агентство Республики Казахстан
по финансовому мониторингу

Приложение к постановлению Правления Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка от 25 июня 2025 года № 24

Перечень нормативных правовых актов Республики Казахстан по вопросам регулирования банковской деятельности, в которые вносятся изменения и дополнения

1. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 29 июня 2018 года № 140 "Об утверждении Требований к надлежащей проверке клиентов в случае дистанционного установления деловых отношений субъектами финансового мониторинга" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 17250) следующие изменения и дополнение:

преамбулу изложить в следующей редакции:

"В целях реализации Закона Республики Казахстан "О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Казахстан по вопросам совершенствования гражданского, банковского законодательства и улучшения условий для предпринимательской деятельности" Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТAНОВЛЯЕТ:";

в Требованиях к надлежащей проверке клиентов в случае дистанционного установления деловых отношений субъектами финансового мониторинга, утвержденных указанным постановлением:

пункт 1 изложить в следующей редакции:

"1. Настоящие Требования к надлежащей проверке клиентов в случае дистанционного установления деловых отношений субъектами финансового мониторинга (далее – Требования) разработаны в соответствии с пунктом 9 статьи 5 Закона Республики Казахстан "О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, и финансированию терроризма" (далее – Закон о ПОДФТ) и распространяются на субъектов финансового мониторинга, указанных в подпунктах 1) (за исключением юридических лиц, осуществляющих деятельность исключительно через обменные пункты на основании лицензии Национального Банка Республики Казахстан на обменные операции с наличной иностранной валютой, и юридических лиц, исключительной деятельностью которых является инкассация банкнот, монет и ценностей), 2) (за исключением товарных бирж), 3), 4), 5) и 11) пункта 1 статьи 3 Закона о ПОДФТ (далее – субъекты финансового мониторинга).";

пункт 7 изложить в следующей редакции:

"7. Для идентификации и аутентификации клиента используются следующие способы:

1) электронная цифровая подпись физического или юридического лица;

2) или средства биометрической идентификации;

3) или реквизиты платежной карточки при идентификации и аутентификации физического лица (номер, срок действия платежной карточки, наименование системы платежных карточек), выпущенной банком второго уровня или Национальным оператором почты, с которым субъектом финансового мониторинга заключено соглашение об информационном обмене, в случае, если физическое лицо было ранее идентифицировано субъектом финансового мониторинга при личном присутствии;

4) или подтверждение личности физического лица путем сверки с государственными базами данных;

5) или уникальный идентификатор, представляющий собой комбинацию букв, цифр или символов или иной идентификатор, установленный субъектом финансового мониторинга для идентификации клиента и согласованный с ним.

Допускается использование одного или в совокупности нескольких из способов идентификации и аутентификации клиента, определенных в части первой настоящего пункта, за исключением случаев, предусмотренных частью третьей настоящего пункта и пунктом 7-1 Требований.

Способ идентификации и аутентификации клиента, предусмотренный подпунктом 5) части первой настоящего пункта, используется в одном из следующих случаев:

в совокупности с одним или несколькими способами идентификации и аутентификации клиента, предусмотренными подпунктами 1), 2), 3) и 4) части первой настоящего пункта;

при заключении страховыми организациями и филиалами страховых (перестраховочных) организаций-нерезидентов Республики Казахстан договоров страхования в электронной форме, за исключением договоров страхования жизни, договоров аннуитетного страхования и договоров страхования, предусматривающих условие участия страхователя в инвестициях;

при принятии мер по надлежащей проверке клиентов (их представителей) и бенефициарных собственников в соответствии с пунктом 6 статьи 5 Закона о ПОДФТ.

Выбор способа идентификации и аутентификации клиента осуществляется субъектом финансового мониторинга.";

дополнить пунктом 7-1 следующего содержания:

"7-1. Банки второго уровня, филиалы банков-нерезидентов Республики Казахстан и Национальный оператор почты при дистанционном установлении деловых отношений с клиентом применяют двухфакторную идентификацию клиента с обязательным проведением биометрической идентификации клиента в соответствии с постановлением Правления Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка от 22 марта 2020 года № 18 "Об утверждении Требований к Правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для банков второго уровня, филиалов банков-нерезидентов Республики Казахстан и Национального оператора почты", зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 20160.

При проведении биометрической идентификации клиента банки второго уровня, филиалы банков-нерезидентов Республики Казахстан и Национальный оператор почты обеспечивают хранение записи сеанса видеоконференции с клиентом либо полученного текущего изображения клиента с использованием технологии выявления движения не менее пяти лет со дня прекращения деловых отношений с клиентом, в том числе на основе аутсорсинга.";

пункт 11 изложить в следующей редакции:

"11. Субъект финансового мониторинга отказывает в установлении деловых отношений дистанционным способом и (или) в проведении операции в случае:

1) несоответствия клиента требованиям, указанным в пункте 3 Требований;

2) невыполнения условий, указанных в подпункте 2) пункта 4 и пункте 6 Требований;

3) при наличии подозрений у субъекта финансового мониторинга о совершении клиентом операции в целях ОДФТ;

4) по иным основаниям, предусмотренным Кодексом Республики Казахстан "О налогах и других обязательных платежах в бюджет" (Налоговый кодекс), Законом о ПОДФТ, Законом Республики Казахстан "О платежах и платежных системах".

При отказе клиенту в установлении деловых отношений дистанционным способом субъект финансового мониторинга уведомляет клиента о возможности установления деловых отношений в явочном порядке.".

2. Утратил силу постановлением Правления Агентства РК по регулированию и развитию финансового рынка от 28.04.2026 № 86 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

3. Внести в постановление Правления Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка от 22 марта 2020 года № 18 "Об утверждении Требований к Правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для банков второго уровня, филиалов банков-нерезидентов Республики Казахстан и Национального оператора почты" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 20160) следующие изменения и дополнения:

в Требованиях к Правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для банков второго уровня, филиалов банков-нерезидентов Республики Казахстан и Национального оператора почты, утвержденных указанным постановлением:

пункт 15 изложить в следующей редакции:

"15. Типы клиентов, чей статус и (или) чья деятельность повышают риск ОД/ФТ, включают, но не ограничиваются:

1) публичные должностные лица, их супруги и близкие родственники;

2) иностранные финансовые организации;

3) юридические лица и индивидуальные предприниматели, деятельность которых связана с интенсивным оборотом наличных денег, в том числе:

юридические лица, осуществляющие деятельность исключительно через обменные пункты на основании лицензии Национального Банка Республики Казахстан на обменные операции с наличной иностранной валютой;

юридические лица, исключительной деятельностью которых является инкассация банкнот, монет и ценностей на основании лицензии Национального Банка Республики Казахстан (за исключением дочерних организаций банков, которые соблюдают требования по ПОД/ФТ, установленные банком);

организации, осуществляющие микрофинансовую деятельность;

агенты (поверенные) поставщиков услуг (кроме финансовых), осуществляющие прием от потребителей наличных денег, в том числе через электронные терминалы;

организаторы игорного бизнеса, а также лица, предоставляющие услуги либо получающие доходы от деятельности онлайн-казино за пределами Республики Казахстан;

лица, предоставляющие туристские услуги, а также услуги, связанные с интенсивным оборотом наличных денег;

4) адвокаты и другие независимые специалисты по юридическим вопросам в случаях, когда они от имени или по поручению клиента участвуют в операциях с деньгами и (или) имуществом в отношении деятельности, указанной в подпункте 7) пункта 1 статьи 3 Закона о ПОД/ФТ, профессиональные участники рынка ценных бумаг (за исключением дочерних организаций банков второго уровня, которые соблюдают требования по ПОД/ФТ, установленные банками второго уровня);

5) страховые (перестраховочные) организации, страховые брокеры, осуществляющие деятельность по отрасли "страхование жизни" (за исключением дочерних организаций банка, которые соблюдают требования по ПОД/ФТ, установленные банком);

6) лица, предоставляющие услуги по финансовому лизингу (за исключением дочерних организаций банков второго уровня, которые соблюдают требования по ПОД/ФТ, установленные банками второго уровня);

7) лица, осуществляющие деятельность в качестве страховых агентов;

8) лица, осуществляющие посредническую деятельность по купле-продаже недвижимости;

9) лица, деятельность которых связана с производством и (или) торговлей оружием, взрывчатыми веществами;

10) лица, деятельность которых связана с добычей и (или) обработкой, а также куплей-продажей, драгоценных металлов, драгоценных камней либо изделий из них;

11) некоммерческие организации в организационно-правовой форме фондов, религиозных объединений;

12) лица, расположенные (зарегистрированные) в иностранных государствах, указанных в пункте 17 Требований, а также расположенные в Республике Казахстан филиалы и представительства таких лиц;

13) клиент, в отношении которого имеются основания для сомнения в достоверности полученных данных;

14) клиент совершает действия, направленные на уклонение от процедур надлежащей проверки клиента, предусмотренных Законом о ПОД/ФТ;

15) лица, осуществляющие выпуск и обращение обеспеченных цифровых активов;

16) лица, осуществляющие выпуск и оборот необеспеченных цифровых активов на территории Международного финансового центра "Астана";

17) клиенты, являющиеся держателями пяти и более дебетных карточек, выпущенных одним банком, за исключением платежных карточек, выпущенных в рамках обслуживания текущих счетов, открытых для целей, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) части второй статьи 741 Гражданского кодекса Республики Казахстан (далее – Гражданский кодекс), дополнительных платежных карточек, выпущенных на имя детей;

18) клиенты, являющиеся держателями десяти и более дебетных карточек, выпущенных в совокупности несколькими банками (при наличии у банка таких сведений), за исключением платежных карточек, выпущенных в рамках обслуживания текущих счетов, открытых для целей, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) части второй статьи 741 Гражданского кодекса, дополнительных платежных карточек, выпущенных на имя детей;

19) резиденты стран с высоким риском ОД/ФТ на основе фактора незаконного производства, оборота и (или) транзита наркотиков, определенных в соответствии с внутренними документами банка;

20) нерезиденты Республики Казахстан, не имеющие вид на жительство иностранца в Республике Казахстан либо разрешение на постоянное проживание (не проживающие на территории Республики Казахстан);

21) клиенты, относящиеся к категории лиц в возрасте от четырнадцати до двадцати пяти лет, при наличии одного либо в совокупности следующих условий:

по банковскому счету проводятся систематические переводы денег между физическими лицами (P2P) и отсутствуют иные операции;

по банковском счету проводятся систематические платежи на крупные суммы по пополнению абонентского номера сотовой связи;

по банковскому счету проводятся аномальные операции, нехарактерные для указанного клиента либо категории (группе) клиентов.

Систематичность и размер крупных сумм в рамках настоящего подпункта определяются в соответствии с внутренними документами банка;

22) клиенты, совершившие в течение последних 6 (шести) месяцев три и более платежей в пользу организатора игорного бизнеса на общую сумму более 300 000 (триста тысяч) тенге.";

пункт 22 изложить в следующей редакции:

"22. Программа идентификации клиента, его представителя и бенефициарного собственника включает, но не ограничивается:

1) порядок принятия клиентов на обслуживание, включая процедуру, основания и сроки принятия банком решения об отказе в установлении деловых отношений и (или) в проведении операции, а также прекращении деловых отношений;

2) порядок идентификации клиента (его представителя) и бенефициарного собственника, в том числе особенности процедур применения упрощенных и усиленных мер надлежащей проверки клиента;

3) особенности проведения идентификации при установлении корреспондентских отношений с иностранными финансовыми организациями;

4) описание мер, направленных на выявление банком среди клиентов (их представителей) и бенефициарных собственников, находящихся на обслуживании или принимаемых на обслуживание, публичных должностных лиц, их супругов и близких родственников;

5) порядок применения целевых финансовых санкций, проверки клиента (его представителя) и бенефициарного собственника на наличие в перечнях организаций и лиц, связанных с финансированием терроризма и экстремизма, финансированием распространения оружия массового уничтожения, составляемых в соответствии со статьями 12 (далее – Перечень) и 12-1 (далее – Перечень ФРОМУ) Закона о ПОД/ФТ;

6) порядок прекращения действия целевых финансовых санкций при исключении сведений о клиенте (его представителе) и бенефициарного собственника из Перечня и Перечня ФРОМУ;

7) особенности идентификации при дистанционном установлении деловых отношений (без личного присутствия клиента или его представителя);

8) особенности обмена сведениями, полученными в процессе идентификации клиента (его представителя) и бенефициарного собственника, а также хранения и обеспечения конфиденциальности таких сведений, в рамках выполнения требований по ПОД/ФТ, установленных банковским конгломератом, в который входит банк (при наличии);

9) особенности идентификации клиентов путем получения сведений от других финансовых организаций, в том числе идентификации физических и юридических лиц, в пользу или от имени которых брокером (дилером) совершаются операции по своему банковскому счету;

10) порядок проверки достоверности сведений о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике;

11) требования к форме, содержанию и порядку ведения досье клиента, обновления сведений, содержащихся в досье, с указанием периодичности обновления сведений;

12) порядок оценки уровня риска клиента, основания оценки такого риска;

13) порядок получения и представления по запросу банка сведений о бенефициарных собственниках клиентов по форме и порядке, определенным уполномоченным органом по финансовому мониторингу в соответствии с частями третьей и четвертой пункта 5 статьи 5 Закона о ПОД/ФТ;

14) порядок проверки клиента (его представителя) и бенефициарного собственника на принадлежность к иностранным организаторам игорного бизнеса, деятельность которых признана незаконной на территории Республики Казахстан на основании судебного акта (далее – иностранные организаторы игорного бизнеса), отказа в проведении платежей и (или) переводов денег в пользу иностранных организаторов игорного бизнеса, а также прекращения деловых отношений с клиентом, являющимся иностранным организатором игорного бизнеса.

Документы, представляемые клиентом (его представителем) в целях подтверждения сведений о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике, проверяются на их действительность.

В отношении представителя клиента дополнительно проверяются полномочия такого лица действовать от имени и (или) в интересах клиента.

В отношении клиента, с которым банк установил деловые отношения посредством представителя клиента, действующего от имени клиента на основании выданной доверенности, банком до проведения расходных или приходных операций, дополнительно проводится биометрическая идентификация клиента.

При дистанционном установлении деловых отношений с клиентом, при смене клиентом абонентского номера устройства сотовой связи либо абонентского устройства сотовой связи, используемого для доступа к электронным банковским услугам, банк применяет двухфакторную идентификацию (аутентификацию) клиента с обязательным проведением биометрической идентификации клиента. Для проведения биометрической идентификации клиента допускается использование услуг Центра обмена идентификационными данными (операционного центра межбанковской системы переводов денег, обеспечивающего взаимодействие с банками по обмену данными клиентов из доступных источников для проведения процедур идентификации клиентов). Второй способ идентификации (аутентификации) клиента определяется банком самостоятельно в соответствии с законодательством Республики Казахстан о платежах и платежных системах, о противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, и финансированию терроризма. Банк при проведении биометрической идентификации клиента обеспечивает хранение записи сеанса видеоконференции с клиентом либо полученного текущего изображения клиента с использованием технологии выявления движения не менее пяти лет со дня прекращения деловых отношений с клиентом, в том числе на основе аутсорсинга.

При дистанционном установлении деловых отношений с клиентом и (или) оказании ему электронных банковских услуг банк обеспечивает контроль использования клиентом при проведении операций по банковскому счету (банковским счетам), в том числе, с использованием платежной карточки (платежных карточек), одного абонентского номера устройства сотовой связи, присвоенного оператором связи – резидентом Республики Казахстан и зарегистрированного за клиентом или супругом (супругой), близким родственником клиента.

Предоставление электронных банковских услуг клиенту при использовании мобильного приложения осуществляется через абонентское устройство сотовой связи, идентифицированное банком в соответствии с порядком, определенным внутренними правилами банка.

В отношении клиентов, относящихся к категории лиц в возрасте до шестнадцати лет операции клиента на крупные суммы, размер которых определяется в соответствии с внутренними документами банка, при получении электронных банковских услуг верифицируются родителями или иными законными представителями.

Банк при выпуске клиенту более одной дебетной карточки, за исключением платежных карточек, выпущенных в рамках обслуживания текущих счетов, открытых для целей, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) части второй статьи 741 Гражданского кодекса, дополнительных платежных карточек, выпущенных на имя детей:

1) осуществляет мониторинг движения денег по банковским счетам клиента и при выявлении по банковским счетам систематических переводов денег между физическими лицами (P2P), а также аномальных операций, нехарактерных для указанного клиента либо категории (группе) клиентов, в соответствии с внутренними документами банка определяет целесообразность присвоения клиенту высокого уровня риска;

2) в случае присвоения клиенту высокого уровня риска проводит мероприятия, предусмотренные Требованиями и постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 12 ноября 2019 года № 188 "Об утверждении Правил формирования системы управления рисками и внутреннего контроля для банков второго уровня, филиалов банков-нерезидентов Республики Казахстан", зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 19632 (далее – Постановление № 188).

Если банк в соответствии с Законом о ПОД/ФТ на основании договора поручил иному лицу применение в отношении клиентов банка мер, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-2) и 4) пункта 3 статьи 5 Закона о ПОД/ФТ, банк разрабатывает правила взаимодействия с такими лицами, которые включают:

процедуру заключения банком договоров с лицами, которым поручено проведение идентификации, а также перечень должностных лиц банка, уполномоченных заключать такие договоры;

процедуру идентификации клиента (его представителя) и бенефициарного собственника в соответствии с договорами между банком и лицами, которым поручено проведение идентификации;

процедуру и сроки передачи банку сведений, полученных при проведении идентификации, лицами, которым поручено проведение идентификации;

процедуру осуществления банком контроля за соблюдением лицами, которым поручено проведение идентификации, требований по идентификации, включая процедуру, сроки и полноту передачи банку полученных сведений, а также меры, принимаемые банком по устранению выявленных нарушений;

основания, процедуру и сроки принятия банком решения об одностороннем отказе от исполнения договора с лицами, которым поручено проведение идентификации, в случае несоблюдения ими требований по идентификации, в том числе процедур, сроков и полноты передачи банку полученных сведений;

перечень должностных лиц банка, уполномоченных принимать решение об одностороннем отказе от исполнения договора с лицами, которым поручено проведение идентификации;

положения об ответственности лиц, которым банк поручил проведение идентификации, за несоблюдение ими требований по идентификации, включая процедуру, сроки и полноту передачи банку полученных сведений;

процедуру взаимодействия банка с лицами, которым поручено проведение идентификации, по вопросам оказания им методологической помощи в целях выполнения требований по идентификации.

Допускается включение банком дополнительных условий в правила взаимодействия.

Банк, поручивший на основании договора иностранной финансовой организации применение мер надлежащей проверки клиентов (их представителей) и бенефициарных собственников, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-2) и 4) пункта 3 статьи 5 Закона о ПОД/ФТ, учитывает возможные риски ОД/ФТ.";

дополнить пунктами 22-1 и 22-2 следующего содержания:

"22-1. При открытии банковского счета и (или) выпуске платежной карточки нерезиденту Республики Казахстан банк:

1) проверяет документы клиента, подтверждающие обоснованность нахождения в Республике Казахстан, к которым относятся с учетом применимости по типу клиента и (или) виду банковского счета, но не ограничиваясь, паспорт с отметкой о пересечении государственной границы Республики Казахстан, регистрационное свидетельство о присвоении индивидуального идентификационного номера, копия заявления, поданного в уполномоченный государственный орган, о выдаче разрешения трудовому мигранту, нотариально заверенная копия трудового договора или договора обучения, нотариально заверенная копия вида на жительство иностранца в Республике Казахстан, копия квитанции об уплате предварительного платежа по индивидуальному подоходному налогу;

2) проводит анализ заполненного клиентом опросника, форма которого определяется банком и содержит, не ограничиваясь, сведения об обоснованности пребывания клиента в Республике Казахстан, подтверждаемые документами клиента в рамках его усиленной надлежащей проверки, цели прибытия в Республику Казахстан, профессиональной деятельности клиента, цели открытия банковского счета (выпуска платежной карточки), источнике финансирования совершаемых операций, при выпуске платежной карточки планируемых международных переводах, планируемом предоставлении доступа к банковскому счету для третьего лица (в том числе посредством мобильного приложения и онлайн-банкинга), наличии банковских счетов в других банках Республики Казахстан и цели их открытия, IMEI коде абонентского устройства сотовой связи клиента (при наличии), подтверждение клиента о принятии решения об открытии банковского счета самостоятельно без воздействия третьих лиц.

22-2. Банк по итогам анализа документов и опросника, указанных в подпунктах 1) и 2) пункта 22-1 Требований, и с учетом определения уровня риска клиента (группы клиентов) в соответствии с пунктом 20 Требований и внутренними документами банка, определяет подверженность нерезидента Республики Казахстан высокому риску ОД/ФТ, рискам мошенничества и противоправных инцидентов, в том числе, на основе фактора незаконного производства, оборота и (или) транзита наркотиков.

В отношении нерезидентов Республики Казахстан, по которым имеются подозрения о подверженности высокому риску ОД/ФТ, рискам мошенничества и противоправных инцидентов в соответствии с оценочными показателями, определенными банком в правилах внутреннего контроля:

не допускается дистанционное установление деловых отношений или через представителя, продление таких деловых отношений, а также выпуск и перевыпуск платежной карточки дистанционным способом и (или) через представителя;

при установлении деловых отношений и при смене клиентом абонентского номера устройства сотовой связи либо абонентского устройства сотовой связи, используемого для доступа к электронным банковским услугам, применяется двухфакторная идентификация (аутентификация) клиента с обязательным проведением биометрической идентификация клиента с фотоизображением клиента, размещенным в паспорте, с последующим проведением на периодической основе не реже одного раза в месяц подтверждения биометрической аутентификации через онлайн-банкинг или мобильное приложение при их применении клиентом;

не допускается выпуск и перевыпуск более одной платежной карточки, за исключением дебетных карточек, выпущенных в рамках обслуживания текущих счетов, открытых для целей, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) части второй статьи 741 Гражданского кодекса, дополнительных платежных карточек, выпущенных на имя детей;

срок действия выпущенной дебетной карточки не превышает 12 (двенадцать) календарных месяцев, за исключением платежных карточек, выпущенных в рамках обслуживания текущих счетов, открытых для целей, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) части второй статьи 741 Гражданского кодекса, дополнительных платежных карточек, выпущенных на имя детей;

в течение трех последовательных месяцев банком проводится мониторинг движения денег по банковскому счету клиента, по которому осуществляются операции с использованием платежной карточки, на предмет соответствия цели открытия банковского счета (выпуска платежной карточки), обозначенной клиентом в опроснике, а также на наличие по банковскому счету систематических переводов денег между физическими лицами (P2P) при отсутствии иных операций, аномальных операций, нехарактерных для указанного клиента либо категории (группе) клиентов. Систематичность переводов денег определяется банком в соответствии с внутренними документами банка. При выявлении несоответствий характера операций по банковскому счету сведениям, указанным в опроснике, и выявлении систематичности переводов денег между физическими лицами (P2P) при отсутствии иных операций, аномальных операций, нехарактерных для указанного клиента либо категории (группе) клиентов, на рассмотрение уполномоченного или уполномоченного коллегиального органа банка выносится вопрос о целесообразности прекращении деловых отношений с клиентом.";

пункт 27 изложить в следующей редакции:

"27. Периодичность обновления и (или) необходимость получения дополнительных сведений о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике устанавливаются с учетом уровня риска клиента (группы клиентов) и (или) степени подверженности услуг (продуктов) банка, которыми пользуется клиент, рискам ОД/ФТ.

Обновление сведений о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике с высоким уровнем риска осуществляется не реже одного раза в год.

Обновление сведений о клиентах (их представителях), указанных в подпунктах 17), 18), 20) и 21) пункта 15 Требований, осуществляется не реже одного раза в квартал.

Обновление сведений о клиенте (его представителе), в отношении которого имеются основания полагать, что его деятельность связана с финансированием незаконным производством, оборотом и (или) транзитом наркотиков, осуществляется не реже одного раза в полгода.";

дополнить пунктом 32-1 следующего содержания:

"32-1. Банк посредством использования автоматизированной информационной системы выявляет клиентов - физических лиц, по текущим счетам которых проводятся расходные операции, при этом отсутствуют платежи, связанные с обеспечением жизнедеятельности клиента, коммунальные платежи, налоговые и иные платежи в бюджет:

1) проводит углубленный мониторинг движения денег по текущему счету в целях определения целесообразности присвоения клиенту высокого уровня риска и проведения в отношении него усиленных мер надлежащей проверки;

2) в случае присвоения клиенту высокого уровня риска проводит мероприятия, предусмотренные Требованиями и Постановлением № 188.

Требования настоящего пункта не распространяются в отношении текущих счетов, открытых в жилищных строительных сберегательных банках и (или) для целей, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) части второй статьи 741 Гражданского кодекса Республики Казахстан.".

Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне банктік қызметті реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2025 жылғы 25 маусымдағы № 24 қаулысы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2025 жылғы 3 шiлдеде № 36392 болып тіркелді.

Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

1. Осы қаулыға қосымшаға сәйкес Өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін банктік қызметті реттеу мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің тізбесі (бұдан әрі – Тізбе) бекітілсін.

2. Қаржы ұйымдарының әдіснамасы және пруденциялық реттеу департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіпте:

1) Заң департаментімен бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы қаулыны ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды;

3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Заң департаментіне осы тармақтың 2) тармақшасында көзделген іс-шараның орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Төрағасының жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.

4. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту Агенттігінің Төрағасы

М. Абылкасымова

"КЕЛІСІЛДІ"

Қазақстан Республикасының

Қаржылық мониторинг агенттігі

Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту Агенттігінің Басқармасының 2025 жылғы 25 маусымдағы № 24 Қаулыға қосымша

Өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін банктік қызметті реттеу мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің тізбесі

1. "Іскерлік қатынастар қашықтықтан орнатылған жағдайда қаржы мониторингі субъектілерінің клиенттерді тиісінше тексеруіне қойылатын талаптарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2018 жылғы 29 маусымдағы № 140 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 17250 болып тіркелген) мынадай өзгерістер мен толықтыру енгізілсін:

кіріспесі мынадай редакцияда жазылсын:

"Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне азаматтық, банктік заңнаманы жетілдіру және кәсіпкерлік қызмет үшін жағдайды жақсарту мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасының Заңын іске асыру мақсатында Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:";

көрсетілген қаулымен бекітілген Іскерлік қатынастар қашықтықтан орнатылған жағдайда қаржы мониторингі субъектілерінің клиенттерді тиісінше тексеруіне қойылатын талаптарда:

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Осы Іскерлік қатынастар қашықтықтан орнатылған жағдайда қаржы мониторингі субъектілерінің клиенттерді тиісінше тексеруіне қойылатын талаптар (бұдан әрі – Талаптар) "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңы (бұдан әрі – КЖТҚҚ туралы заң) 5-бабының 9-тармағына сәйкес әзірленді және КЖТҚҚ туралы заңның 3-бабы 1-тармағының 1) (қызметін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларына лицензиясы негізінде айырбастау пункттері арқылы ғана жүзеге асыратын заңды тұлғаларды және айрықша қызметі банкноттарды, монеталар мен құндылықтарды инкассациялау болып табылатын заңды тұлғаларды қоспағанда), 2) (тауар биржаларын қоспағанда), 3), 4), 5) және 11) тармақшаларында көрсетілген қаржы мониторингі субъектілеріне (бұдан әрі – қаржы мониторингі субъектілері) қолданылады.";

7-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"7. Клиентті сәйкестендіру және аутентификаттау үшін мынадай тәсілдер қолданылады:

1) жеке немесе заңды тұлғаның электрондық цифрлық қолтаңбасы;

2) немесе биометриялық сәйкестендіру құралдары;

3) немесе егер жеке тұлғаны қаржы мониторингі субъектісі бұған дейін жеке қатыса отырып сәйкестендірген жағдайда, жеке тұлғаны сәйкестендіру және аутентификаттау кезінде қаржы мониторингі субъектісі ақпарат алмасу туралы келісім жасаған екінші деңгейдегі банк немесе Ұлттық пошта операторы шығарған төлем карточкасының деректемелері (төлем карточкасының нөмірі, қолданылу мерзімі, төлем карточкалары жүйесінің атауы);

4) немесе мемлекеттік дерекқорлармен салыстырып тексеру арқылы жеке тұлғаның жеке басын растау;

5) немесе әріптердің, цифрлардың немесе таңбалардың комбинациясын білдіретін бірегей сәйкестендіруші немесе клиентті сәйкестендіру үшін қаржы мониторингі субъектісі белгілеген және онымен келісілген өзге сәйкестендіруші.

Осы тармақтың үшінші бөлігінде және Талаптардың 7-1-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, осы тармақтың бірінші бөлігінде айқындалған клиентті сәйкестендіру және аутентификаттау тәсілдерінің біреуін немесе жиынтығында бірнешеуін қолдануға жол беріледі.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің 5) тармақшасында көзделген клиентті сәйкестендіру және аутентификаттау тәсілі мына жағдайлардың бірінде:

осы тармақтың бірінші бөлігінің 1), 2), 3) және 4) тармақшаларында көзделген клиентті сәйкестендіру және аутентификаттау тәсілдерінің жиынтығында біреуімен немесе бірнешеуімен;

өмірді сақтандыру шарттарын, аннуитеттік сақтандыру шарттарын және сақтанушының инвестицияларға қатысу талабы көзделетін сақтандыру шарттарын қоспағанда, сақтандыру ұйымдары және Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдары сақтандыру шарттарын электрондық нысанда жасасқан кезде;

КЖТҚҚ туралы заңның 5-бабының 6-тармағына сәйкес клиенттерді (олардың өкілдерін) және бенефициарлық меншік иелерін тиісінше тексеру жөнінде шаралар қабылдаған кезде пайдаланылады.

Клиентті сәйкестендіру және аутентификаттау тәсілін таңдауды қаржы мониторингі субъектісі жүзеге асырады.";

мынадай мазмұндағы 7-1-тармақпен толықтырылсын:

"7-1. Екінші деңгейдегі банктер, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары мен Ұлттық пошта операторы клиентпен іскерлік қатынастарды қашықтан орнатқан кезде Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 20160 болып тіркелген "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында екінші деңгейдегі банктер, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары мен Ұлттық пошта операторы үшін ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2020 жылғы 22 наурыздағы № 18 қаулысына сәйкес клиентті биометриялық сәйкестендіруді міндетті түрде жүргізе отырып, клиентті екі факторлы сәйкестендіруді қолданады.

Клиентті биометриялық сәйкестендіруден өткізген кезде екінші деңгейдегі банктер, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары мен Ұлттық пошта операторы клиентпен бейнеконференция сеансының жазбасын не қозғалысты анықтау технологиясын пайдалана отырып, клиенттің алынған шынайы бейнесін, оның ішінде аутсорсинг негізінде клиентпен іскерлік қатынастар тоқтатылған күннен бастап кемінде бес жыл, сақтауды қамтамасыз етеді.";

11-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"11. Қаржы мониторингi субъектiсі:

1) клиент Талаптардың 3-тармағында көрсетілген талаптарға сәйкес келмеген;

2) клиент Талаптардың 4-тармағының 2) тармақшасында және 6-тармағында көрсетілген шарттарды орындалмаған;

3) қаржы мониторингi субъектiсінде клиенттің КЖТҚ мақсатында операция жүргізуі туралы күдік болған кезде;

4) "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" (Салық кодексі) Қазақстан Республикасының Кодексінде, КЖТҚҚ туралы заңда, "Төлемдер және төлем жүйелері туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген өзге де негіздер бойынша іскерлік қатынастарды қашықтан орнатудан және (немесе) операцияларды жүргізуден бас тартады.".

Қаржы мониторингi субъектiсі клиентке іскерлік қатынастарды қашықтықтан орнату тәсілмен орнатудан бас тартқан кезде клиентті іскерлік қатынастарды келу тәртібімен орнату мүмкіндігі туралы хабардар етеді.".

2. Күші жойылды - ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 28.04.2026 № 86 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

3. "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында екінші деңгейдегі банктер, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары мен Ұлттық пошта операторы үшін ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2020 жылғы 22 наурыздағы № 18 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 20160 болып тіркелген) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін:

көрсетілген қаулымен бекітілген Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында екінші деңгейдегі банктер, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары мен Ұлттық пошта операторы үшін ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптарда:

15-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"15. Мәртебесі және (немесе) қызметі КЖ/ТҚ тәуекелін арттыратын клиенттердің түрлері мыналардан тұрады, бірақ олармен шектелмейді:

1) жария лауазымды тұлғалар, олардың отбасы мүшелері және жақын туыстары;

2) шетелдік қаржы ұйымдары;

3) заңды тұлғалар және қызметі қолма-қол ақшаның қарқынды айналымымен байланысты заңды тұлғалар және дара кәсіпкерлер, оның ішінде:

қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларына арналған Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің лицензиясы негізінде қызметін айырбастау пунктері арқылы жүзеге асыратын заңды тұлғалар;

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің лицензиясы негізінде қызметінің ерекше түрі банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау болып табылатын заңды тұлғалар (банк белгілеген КЖ/ТҚҚ жөніндегі талаптарды сақтайтын банктердің еншілес ұйымдарын қоспағанда);

микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдар;

тұтынушылардан қолма-қол ақша қабылдауды, оның ішінде электрондық терминалдар арқылы жүзеге асыратын қызметтерді (қаржылық қызметтерді қоспағанда) жеткізушілердің агенттері (сенім білдірілгендер);

ойын бизнесін ұйымдастырушылар, сондай-ақ Қазақстан Республикасынан тыс онлайн-казино қызметтерін көрсететін не сол қызметтен кірістер алатын тұлғалар;

туристік қызметтерді, сондай-ақ қолма-қол ақшаның қарқынды айналымымен байланысты өзге де қызметтерді көрсететін тұлғалар;

4) адвокаттар және заң мәселелері бойынша басқа да тәуелсіз мамандар олар клиенттің атынан немесе оның тапсырмасы бойынша КЖ/ТҚҚ туралы заңның 3-бабы 1-тармағының 7) тармақшасында көрсетілген қызметке қатысты ақшамен және (немесе) мүлікпен операцияларға қатысатын жағдайларда, бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушылары (екінші деңгейдегі банктер белгілеген, КЖ/ТҚҚ жөніндегі талаптарды сақтайтын екінші деңгейдегі банктердің еншілес ұйымдарын қоспағанда);

5) "өмірді сақтандыру" саласы бойынша қызметті жүзеге асыратын сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары, сақтандыру брокерлері (банк белгілеген КЖ/ТҚҚ жөніндегі талаптарды сақтайтын банктердің еншілес ұйымдарын қоспағанда);

6) қаржы лизингі бойынша қызметтер көрсететін тұлғалар (екінші деңгейдегі банктер белгілеген КЖ/ТҚҚ бойынша талаптарды сақтайтын екінші деңгейдегі банктердің еншілес ұйымдарын қоспағанда);

7) қызметті сақтандыру агенттері ретінде жүзеге асыратын тұлғалар;

8) жылжымайтын мүлікті сатып алу-сату бойынша делдалдық қызметті жүзеге асыратын тұлғалар;

9) қызметі қаруды, жарылғыш заттарды өндірумен және (немесе) сатумен байланысты адамдар;

10) қызметі бағалы металдарды, асыл тастарды не олардан жасалған бұйымдарды өндірумен және (немесе) өңдеумен, сондай-ақ сатып алумен-сатумен байланысты тұлғалар;

11) қорлардың, діни бірлестіктердің ұйымдық-құқықтық нысанындағы коммерциялық емес ұйымдар;

12) Талаптардың 17-тармағында көрсетілген шет мемлекеттерде орналасқан (тіркелген) тұлғалар, сондай-ақ Қазақстан Республикасында орналасқан осындай тұлғалардың филиалдары мен өкілдіктері;

13) ұсынған деректерінің дәйектілігіне күмәндануға негіз бар, клиент;

14) клиент КЖ/ТҚҚ туралы заңда көзделген клиентті тиісінше тексеру рәсімдерінен жалтаруға бағытталған іс-әрекеттер жасағанда;

15) қамтамасыз етілген цифрлық активтерді шығару және олардың айналымын жүзеге асыратын тұлғалар;

16) "Астана" халықаралық қаржы орталығының аумағында қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді шығаруды және олардың айналымын жүзеге асыратын тұлғалар;

17) Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің (бұдан әрі – Азаматтық кодекс) 741-бабы екінші бөлігінің 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) тармақшаларында көзделген мақсаттар үшін ашылған ағымдағы шоттарға қызмет көрсету шеңберінде шығарылған төлем карточкаларын, балалардың атына шығарылған қосымша төлем карточкаларын, бір банк шығарған бес және одан көп дебет карточкасын ұстаушылар болып табылатын клиенттер;

18) Азаматтық кодекстің 741-бабы екінші бөлігінің 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) тармақшаларында көзделген мақсаттар үшін ашылған ағымдағы шоттарға қызмет көрсету шеңберінде шығарылған төлем карточкаларын, балалардың атына шығарылған қосымша төлем карточкаларын қоспағанда, жиынтығында бірнеше банк шығарған (банкте осындай мәліметтер болған кезде) он және одан көп дебет карточкасын ұстаушылар болып табылатын клиенттер;

19) банктің ішкі құжаттарына сәйкес айқындалған есірткілердің заңсыз өндірілуі, айналымы және (немесе) транзиті факторының негізінде КЖ/ТҚ қаупі жоғары елдердің резиденттері;

20) шетелдіктің Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты не тұрақты тұруға рұқсаты жоқ (Қазақстан Республикасының аумағында тұрмайтын) Қазақстан Республикасының бейрезиденттері;

21) мынадай шарттардың бірі немесе жиынтығы болған кезде он төрт жастан жиырма бес жасқа дейінгі адамдар санатына жататын клиенттер:

банктік шот бойынша жеке тұлғалар арасында (P2P) жүйелі түрде ақша аударымдары жүргізіліп отырады және басқа операциялар жоқ;

банктік шот бойынша абоненттік ұялы байланыс нөмірін толықтыру бойынша ірі сомаларға жүйелі төлемдер жүргізіледі;

банктік шот бойынша көрсетілген клиент немесе клиенттер санаты (тобы) үшін қалыпты емес операциялар жүргізіледі.

Осы тармақшаның шеңберінде ірі сомалардың жүйелілігі мен көлемі банктің ішкі құжаттарына сәйкес айқындалады.

22) соңғы 6 (алты) ай ішінде ойын бизнесін ұйымдастырушының пайдасына жалпы сомасы 300 000 (үш жүз мың) теңгеден астам үш және одан да көп төлем жасаған клиенттер.";

22-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"22. Клиентті, оның өкілін және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру бағдарламасы мыналарды қамтиды, бірақ онымен шектелмейді:

1) банктің іскерлік қатынастар орнатудан және (немесе) операциялар жүргізуден бас тарту, сондай-ақ іскерлік қатынастарды тоқтату туралы шешім қабылдау рәсімін, негіздері мен мерзімдерін қоса алғанда, клиенттерді қызмет көрсетуге қабылдау тәртібі;

2) клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру тәртібі, оның ішінде клиентті тиісінше тексерудің оңайлатылған және күшейтілген шараларын қолдану рәсімдерінің ерекшеліктері;

3) шетелдік қаржы ұйымдарымен корреспонденттік қатынастар орнатылған кезде сәйкестендіруді жүргізу ерекшеліктері;

4) банктің қызмет көрсетудегі немесе қызмет көрсетуге қабылдайтын клиенттер (олардың өкілдері) мен бенефициарлық меншік иелерінің, олардың жұбайларын (зайыптарын) және жақын туыстарын анықтауға бағытталған шаралардың сипаттамасы;

5) КЖ/ТҚҚ туралы заңның 12-бабына сәйкес жасалған терроризмді және экстремизмді қаржыландыруға байланысты ұйымдар мен тұлғалардың тізбесінде (бұдан әрі – Тізбе) және осы Заңның 12-1-бабына сәйкес жасалған жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға байланысты ұйымдар мен тұлғалардың тізбесінде (бұдан әрі – ЖҚҚТҚ тізбесі) болуына нысаналы қаржы санкцияларын қолдану, клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін тексеру тәртібі;

6) Тізбеден және ЖҚҚТҚ тізбесінен клиент (оның өкілі) туралы мәліметтер алып тасталған кезде нысаналы қаржы санкцияларының қолданысын тоқтату тәртібі;

7) іскерлік қатынастарды қашықтан орнату кезінде (клиенттің немесе оның өкілінің жеке қатысуынсыз) сәйкестендіру ерекшеліктері;

8) банк кіретін банк конгломераты белгілеген КЖ/ТҚҚ жөніндегі талаптарды орындау шеңберінде клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру процесінде алынған мәліметтер, сондай-ақ осындай мәліметтерді сақтаудың және құпиялылығын қамтамасыз етудің алмасу ерекшеліктері (болған кезде);

9) басқа қаржы ұйымдарынан мәліметтер алу, оның ішінде брокер (дилер) өз банктік шоты бойынша олардың пайдасына немесе атынан операциялар жасайтын жеке және заңды тұлғаларды сәйкестендіру арқылы клиенттерді сәйкестендіру ерекшеліктері;

10) клиент (оның өкілі) және бенефициарлық меншік иесі туралы мәліметтердің дәйектілігін тексеру тәртібі;

11) клиент досьесінің нысанына, мазмұнына және жүргізу тәртібіне, мәліметтерді жаңарту кезеңділігін көрсете отырып, досьедегі мәліметтерді жаңартуға қойылатын талаптар;

12) клиенттің тәуекел деңгейін бағалау тәртібі, осындай тәуекелді бағалау негіздері;

13) КЖ/ТҚҚ туралы заңның 5-бабы 3-тармағының үшінші және төртінші бөліктеріне сәйкес қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті орган айқындаған нысан мен тәртіп бойынша клиенттердің бенефициарлық меншік иелері туралы мәліметтерді банктің сұратуы бойынша алу және ұсыну тәртібі;

14) клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сот актісі негізінде Қазақстан Республикасының аумағында қызметі заңсыз деп танылған шетелдік ойын бизнесін ұйымдастырушыларға (бұдан әрі – шетелдік ойын бизнесін ұйымдастырушылар) тиесілігіне тексеру, шетелдік ойын бизнесін ұйымдастырушылардың пайдасына төлемдер және (немесе) ақша аударымдарын жүргізуден бас тарту, сондай-ақ шетелдік ойын бизнесін ұйымдастырушы болып табылатын клиентпен іскерлік қарым-қатынастарды тоқтату тәртібі.

Клиент (оның өкілі) ұсынатын құжаттар клиент (оның өкілі) және бенефициарлық меншік иесі туралы мәліметтерді растау мақсатында олардың дәйектілігі тексеріледі.

Клиенттің өкіліне қатысты мұндай тұлғаның клиенттің атынан және (немесе) мүддесі үшін әрекет ету өкілеттігі қосымша тексеріледі.

Банк берілген сенімхат негізінде клиенттің атынан іс-қимыл жасайтын клиенттің өкілі арқылы іскерлік қатынастар орнатқан клиентке қатысты банк шығыс немесе кіріс операцияларын жүргізгенге дейін қосымша клиентті биометриялық сәйкестендіруді жүргізеді.

Клиентпен іскерлік қатынастарды қашықтан орнату кезінде, клиент ұялы байланыс құрылғысының абоненттік нөмірін не электрондық банк қызметтеріне қол жеткізу үшін пайдаланылатын ұялы байланыс абоненттік құрылғысын ауыстырған кезде банк клиентті биометриялық сәйкестендіруді (аутентификаттауды) міндетті түрде жүргізе отырып, клиентті екі факторлы сәйкестендіру қолданады. Клиентті биометриялық сәйкестендіруді жүргізу үшін Сәйкестендіру деректерімен алмасу орталығының қызметтерін қолдануға жол беріледі (клиенттердің сәйкестендіру рәсімдерін жүргізу үшін қолжетімді дереккөздерден клиенттің деректерімен алмасу бойынша банктермен өзара іс-қимылды қамтамасыз ететін банкаралық ақша аудару жүйесінің операциялық орталығы). Клиентті сәйкестендірудің (аутентификаттаудың) екінші тәсілін банк Қазақстан Республикасының төлемдер және төлем жүйелері туралы, қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасына сәйкес дербес айқындайды. Банк клиентті биометриялық сәйкестендіруді жүргізу кезінде қозғалысты анықтау технологиясын пайдалана отырып, клиентпен бейнеконференция сеансының жазбасын немесе клиенттің ағымдағы алынған суретін клиентпен іскерлік қатынастар тоқтатылған күннен бастап кемінде бес жыл бойы, оның ішінде аутсорсинг негізінде сақтауды қамтамасыз етеді.

Клиентпен іскерлік қатынастарды қашықтықтан белгілеу және (немесе) оған электрондық банк қызметтерін көрсету кезінде банк банктік шот (банктік шоттар) бойынша операцияларды жүргізу кезінде клиенттің, оның ішінде төлем карточкасын (төлем карточкаларын), Қазақстан Республикасының резиденті – байланыс операторы берген және клиентке немесе жұбайына (зайыбына), клиенттің жақын туысына тіркелген ұялы байланыс құрылғысының бір абоненттік нөмірін пайдалана отырып, клиенттің пайдалануын бақылауды қамтамасыз етеді.

Мобильді қосымшаны пайдалану кезінде клиентке электрондық банк қызметтерін көрсету банктің ішкі қағидаларында айқындалған тәртіпке сәйкес банк сәйкестендірген ұялы байланыстың абоненттік құрылғысы арқылы жүзеге асырылады.

Он төрт жастан он алты жасқа дейінгі адамдар санатына жататын клиенттерге қатысты көлемі банктің ішкі құжаттарына сәйкес айқындалатын ірі сомаларға клиенттің операцияларын электрондық банк қызметтерін алу кезінде ата-аналары немесе өзге де заңды өкілдері тексереді.

Азаматтық кодекстің 741-бабы екінші бөлігінің 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) тармақшаларында көзделген мақсаттар үшін ашылған ағымдағы шоттарға қызмет көрсету шеңберінде шығарылған төлем карточкаларын, балалардың атына шығарылған қосымша төлем карточкаларын, сондай-ақ банктік қарыздарды беру және өтеу бойынша операциялар ғана жүзеге асырылатын кредиттік карточкаларды қоспағанда, банк клиентке бір дебет карточкасынан артық карточка шығарған кезде:

1) клиенттің банктік шоттары бойынша ақша қозғалысын мониторингтеуді жүзеге асырады және банктік шоттар бойынша жеке тұлғалар арасындағы жүйелі ақша аударымдарын (P2P), сондай-ақ көрсетілген клиент немесе клиенттер санаты (тобы) үшін қалыпты емес операцияларды анықтаған кезде банктің ішкі құжаттарына сәйкес клиентке тәуекелдің жоғары деңгейін тағайындаудың орындылығын айқындайды;

2) клиентке тәуекелдің жоғары деңгейі берілген жағдайда Талаптарда және Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19632 болып тіркелген "Екінші деңгейдегі банктерге, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктерінің филиалдарына арналған тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін қалыптастыру қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2019 жылғы 12 қарашадағы № 188 қаулысында (бұдан әрі – № 188 қаулы) көзделген іс-шараларды жүргізеді.

Егер банк КЖ/ТҚҚ туралы заңға сәйкес шарт негізінде өзге тұлғаға банктің клиенттеріне қатысты КЖ/ТҚҚ туралы заңның 5-бабы 3-тармағының 1), 2), 2-1), 2-2) және 4) тармақшаларында көзделген шараларды қолдануды тапсырса, банк осындай тұлғалармен өзара іс-қимыл жасаудың мыналар:

банктің сәйкестендіру жүргізу тапсырылған тұлғалармен шарттар жасасу рәсімі, сондай-ақ банктің осындай шарттар жасасуға уәкілетті лауазымды тұлғаларының тізбесі;

банк пен сәйкестендіруді жүргізу тапсырылған тұлғалар арасындағы шарттарға сәйкес клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру рәсімі;

сәйкестендіруді жүргізу тапсырылған тұлғалардың сәйкестендіруді жүргізу кезінде алынған мәліметтерді банкке беру рәсімі мен мерзімдері;

банктің сәйкестендіруді жүргізу тапсырылған тұлғалардың алынған мәліметтерді банкке беру рәсімін, мерзімдері мен толық болуын қоса алғанда, сәйкестендіру жөніндегі талаптарды сақтауын бақылауды жүзеге асыру рәсімі, сондай-ақ анықталған бұзушылықтарды жою жөнінде банк қабылдайтын шаралар;

сәйкестендіру жөніндегі талаптарды, оның ішінде рәсімдерді, алынған мәліметтерді банкке беру мерзімдерін және толық болуын сақтамаған жағдайда, банктің сәйкестендіруді жүргізу тапсырылған тұлғалармен жасалған шартты орындаудан біржақты бас тарту туралы шешім қабылдау негіздері, рәсімі және мерзімдері;

банктің сәйкестендіруді жүргізу тапсырылған тұлғалармен шартты орындаудан біржақты бас тарту туралы шешім қабылдауға уәкілетті лауазымды тұлғаларының тізбесі;

банк сәйкестендіру жүргізуді тапсырған тұлғалардың сәйкестендіру жөніндегі талаптарды сақтамағаны үшін, алынған мәліметтерді банкке беру рәсімін, мерзімдері мен толықтығын қоса алғанда, олардың жауапкершілігі туралы ережелері;

банктің сәйкестендіру жөніндегі талаптарды орындау мақсатында оларға әдіснамалық көмек көрсету мәселелері бойынша сәйкестендіруді жүргізу тапсырылған тұлғалармен өзара іс-қимыл жасау рәсімі қамтылатын қағидаларды әзірлейді.

Банктің өзара іс-қимыл қағидаларына қосымша талаптарды енгізуіне жол беріледі.

Шетелдік қаржы ұйымына шарт негізінде КЖ/ТҚҚ туралы заңның 5-бабы 3-тармағының 1), 2), 2-1), 2-2) және 4) тармақшаларында көзделген клиенттерді (олардың өкілдерін) және бенефициарлық меншік иелерін тиісінше тексеру шараларын қолдануды тапсырған банк КЖ/ТҚ ықтимал тәуекелдерін ескереді.";

мынадай мазмұндағы 22-1 және 22-2-тармақтармен толықтырылсын:

"22-1. Қазақстан Республикасының бейрезидентіне банктік шот ашу және (немесе) төлем карточкасын шығару кезінде банк:

1) клиенттің Қазақстан Республикасында болу негізділігін растайтын құжаттарын (клиенттің түрі және (немесе) банктік шоттың түрі бойынша қолданылуын ескере отырып, оларға жататын, бірақ олармен шектелмейтін Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасынан өту туралы белгісі бар паспортты, жеке сәйкестендіру нөмірін беру туралы тіркеу куәлігін, уәкілетті мемлекеттік органға берілген, еңбек мигрантына рұқсат беру туралы өтініштің көшірмесін, еңбек шартының немесе оқыту шартының нотариат куәландырған көшірмесін, Қазақстан Республикасында шетелдіктің тұру ықтиярхатының нотариат куәландырған көшірмесін, жеке табыс салығы бойынша алдын ала төлемді төлеу туралы түбіртектің көшірмесін) тексереді;

2) нысанын банк айқындайтын және клиенттің Қазақстан Республикасында болуының негізділігі туралы, клиенттің күшейтілген тиісті тексеру шеңберінде өзінің құжаттарымен расталатын мәліметтерді, клиенттің Қазақстан Республикасына келу мақсатын, клиенттің кәсіби қызметін, банктік шотты ашу (төлем карточкасын шығару) мақсатын, жоспарланған халықаралық аударымдардың төлем карточкасын шығару, үшінші тұлға үшін банктік шотқа қолжетімділікті (оның ішінде мобильді қосымша және онлайн-банкинг арқылы) жоспарлы ұсыну кезінде жасалатын операциялардың қаржыландыру көзін, Қазақстан Республикасының басқа банктерінде банктік шоттардың болуы және оларды ашу мақсаттары, клиенттің ұялы байланысының абоненттік құрылғысын IMEI коды (бар болса), клиенттің үшінші тұлғалардың ықпалынсыз өз бетінше банктік шот ашу туралы шешім қабылдағанын растауын қамтитын, бірақ онымен шектелмейтін, клиент толтырған пікіртерімге талдау жүргізеді.

22-2. Банк Талаптардың 22-1-тармағының 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген құжаттар мен сауалнаманы талдау қорытындылары бойынша және Талаптардың 20-тармағына және банктің ішкі құжаттарына сәйкес клиенттің (клиенттер тобының) тәуекел деңгейін айқындауды ескере отырып, Қазақстан Республикасы бейрезидентінің КЖ/ТҚ жоғары тәуекеліне, оның ішінде есірткінің заңсыз өндірілуі, айналымы және (немесе) оларды тасымалдау факторы негізінде алаяқтық және заңға қайшы оқыс оқиғалар тәуекелдеріне ұшырауын айқындайды.

Банк ішкі бақылау қағидаларында айқындаған бағалау көрсеткіштеріне сәйкес КЖ/ТҚ жоғары тәуекеліне, алаяқтық және заңға қайшы оқыс оқиғалар тәуекелдеріне ұшырауы туралы күдік бар Қазақстан Республикасының бейрезиденттерге қатысты:

іскерлік қатынастарды қашықтан немесе өкіл арқылы орнатуға, осындай іскерлік қатынастарды ұзартуға, сондай-ақ төлем карточкасын қашықтан және (немесе) өкіл арқылы шығаруға және қайта шығаруға жол берілмейді;

іскерлік қатынастар орнатқан кезде және клиент ұялы байланыс құрылғысының абоненттік нөмірін немесе электрондық банктік қызметтерге қол жеткізу үшін пайдаланылатын ұялы байланыстың абоненттік құрылғысын ауыстырған кезде, паспортта орналасқан клиенттің фотобейнесі бар клиентті міндетті түрде биометриялық сәйкестендіруді жүргізе отырып, клиентті екі факторлы сәйкестендіру (аутентификаттау) қолданылады, кейіннен клиент оларды қолданған кезде онлайн-банкинг немесе мобильді қосымша арқылы биометриялық аутентификаттауды айына кемінде бір рет жүргізіп отырады.

Азаматтық кодекстің 741-бабы екінші бөлігінің 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) тармақшаларында көзделген мақсаттар үшін ашылған ағымдағы шоттарға қызмет көрсету шеңберінде шығарылған дебет карточкаларын, балалардың атына шығарылған қосымша төлем карточкаларын қоспағанда, бірден артық төлем карточкасын шығаруға және қайта шығаруға жол берілмейді;

Азаматтық кодекстің 741-бабы екінші бөлігінің 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) тармақшаларында көзделген мақсаттар үшін ашылған ағымдағы шоттарға қызмет көрсету шеңберінде шығарылған дебет карточкаларын, балалардың атына шығарылған қосымша төлем карточкаларын қоспағанда, дебет картасына қызмет көрсету мерзімі күнтізбелік 12 (он екі) айдан аспайды;

банк қатарынан үш ай ішінде төлем карточкасын пайдалана отырып, операцияларды жүзеге асыратын клиенттің банктік шоты бойынша ақшаның қозғалысына клиент пікіртерімінде белгілеген банктік шотты ашу (төлем карточкасын шығару) мақсатына сәйкестігі, сондай-ақ көрсетілген клиент немесе клиенттер санаты (тобы) үшін тән емес өзге де, қалыпты емес операциялар болған жағдайда банктік шот бойынша жеке тұлғалар арасындағы жүйелі ақша аударымдарының болуына (P2P) мониторинг жүргізеді. Ақша аударымдарының жүйелілігін банк өзінің ішкі құжаттарына сәйкес айқындайды. Банктік шот бойынша операциялар сипатының пікіртерімде көрсетілген мәліметтерге сәйкессіздігі анықталған және көрсетілген клиент немесе клиенттер санаты (тобы) үшін тән емес өзге де, қалыпты емес операциялар болмаған жағдайда жеке тұлғалардың арасындағы ақша аударымдарының жүйелілігі (P2P) анықталған кезде клиентпен іскерлік қатынастарды тоқтату орындылығы туралы мәселе банктің уәкілетті органына немесе уәкілетті алқалы органының қарауына шығарылады.";

27-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"27. Клиент (оның өкілі) және бенефициарлық меншік иесі туралы мәліметтерді жаңарту кезеңділігі және (немесе) қосымша мәліметтерді алу қажеттілігі клиенттің (клиенттер тобының) тәуекел деңгейі және (немесе) клиент пайдаланатын банк қызметтерінің (өнімдерінің) КЖ/ТҚ тәуекелдеріне ұшырау дәрежесі ескеріле отырып белгіленеді.

Тәуекел деңгейі жоғары клиент (оның өкілі) және бенефициарлық меншік иесі туралы мәліметтерді жаңарту жылына кемінде бір рет жүзеге асырылады.

Талаптардың 15-тармағының 17), 18), 20), және 21) тармақшаларында көрсетілген клиенттер (олардың өкілдері) туралы мәліметтерді жаңарту кемінде бір тоқсанда бір рет жүзеге асырылады.

Өзіне қатысты қызметі есірткілердің заңсыз өндірілуін, айналымын және (немесе) транзитін қаржыландыруға байланысты деп болжауға негіз бар клиент (оның өкілі) туралы мәліметтерді жаңарту кемінде жарты жылда бір рет жүзеге асырылады.";

мынадай мазмұндағы 32-1-тармағымен толықтырылсын:

"32-1. Банк автоматтандырылған ақпараттық жүйені пайдалану арқылы ағымдағы шоттары бойынша шығыс операциялары жүргізілетін, бұл ретте клиенттің тыныс-тіршілігін қамтамасыз етуге байланысты төлемдері, коммуналдық төлемдері, салық және бюджетке төленетін өзге де төлемдері жоқ клиенттерді айқындайды:

1) клиентке тәуекелдің жоғары деңгейін беру орындылығын айқындау және оған қатысты күшейтілген тиісті тексеру шараларын жүргізу мақсатында ағымдағы шоты бойынша ақша қозғалысына тереңдетілген мониторинг жүргізеді;

2) клиентке тәуекелдің жоғары деңгейі берілген жағдайда Талаптарда және № 188 қаулыда көзделген іс-шараларды жүргізеді.

Осы тармақтың талаптары Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексі 741-бабының екінші бөлігінің 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) тармақшаларында көзделген мақсаттар үшін және (немесе) тұрғын үй-құрылыс жинақ банктерінде ашылған ағымдағы шоттарға қатысты қолданылмайды.".