О внесении изменений в некоторые нормативные правовые акты Республики Казахстан по вопросам регулирования банковской деятельности

Постановление Правления Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка от 27 декабря 2024 года № 90. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 31 декабря 2024 года № 35597.

Правление Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка ПОСТАНОВЛЯЕТ:

1. Утвердить Перечень нормативных правовых актов Республики Казахстан по вопросам регулирования банковской деятельности, в которые вносятся изменения, согласно приложению к настоящему постановлению.

2. Департаменту методологии и пруденциального регулирования финансовых организаций в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

1) совместно с Юридическим департаментом государственную регистрацию настоящего постановления в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего постановления на официальном интернет-ресурсе Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка после его официального опубликования;

3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего постановления представление в Юридический департамент сведений об исполнении мероприятия, предусмотренного подпунктом 2) настоящего пункта.

3. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на курирующего заместителя Председателя Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка.

4. Настоящее постановление вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Председатель Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка

М. Абылкасымова

"СОГЛАСОВАНО"
Министерство финансов
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАНО"
Бюро национальной статистики
Агентства по стратегическому планированию
и реформам Республики Казахстан

Приложение к постановлению Правления Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка от 27 декабря 2024 года № 90

Перечень нормативных правовых актов Республики Казахстан по вопросам регулирования банковской деятельности, в которые вносятся изменения

1. Утратил силу постановлением Правления Агентства РК по регулированию и развитию финансового рынка от 28.04.2026 № 85 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
2. Утратил силу постановлением Правления Агентства РК по регулированию и развитию финансового рынка от 29.09.2025 № 61 (вводится в действие с 01.01.2026).

3. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 28 декабря 2018 года № 317 "Об установлении факторов, влияющих на ухудшение финансового положения банка и банковского конгломерата, филиала банка-нерезидента Республики Казахстан, а также утверждении Правил одобрения плана мероприятий, предусматривающего меры раннего реагирования, и Методики определения факторов, влияющих на ухудшение финансового положения банка (банковского конгломерата), филиала банка-нерезидента Республики Казахстан" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 18186) следующие изменения:

пункт 1 изложить в следующей редакции:

"1. Установить следующие факторы, влияющие на ухудшение финансового положения банка, филиала банка-нерезидента Республики Казахстан (далее - банки):

1) снижение коэффициентов ликвидности;

2) увеличение займов с просроченной задолженностью по основному долгу и (или) начисленному вознаграждению свыше 90 (девяноста) календарных дней без учета сформированных резервов по ним;

3) увеличение соотношения чистых классифицированных займов к собственному капиталу;

4) увеличение займов с просроченной задолженностью по основному долгу и (или) начисленному вознаграждению от 61 (шестидесяти одного) до 90 (девяноста) календарных дней без учета сформированных резервов по ним;

5) превышение отношения займов с просроченной задолженностью по основному долгу и (или) начисленному вознаграждению свыше 90 (девяноста) календарных дней без учета сформированных резервов по ним к общему объему ссудного портфеля банка без учета сформированных резервов по нему;

6) увеличение доли классифицированной дебиторской задолженности без учета сформированных резервов по ней в совокупной дебиторской задолженности без учета сформированных резервов по ней;

7) снижение коэффициента рентабельности активов;

8) снижение среднего значения отношения свободных активов в национальной валюте к обязательствам до востребования в национальной валюте;

9) превышение отношения неработающих займов к общему объему ссудного портфеля банка без учета сформированных резервов по нему;

10) превышение отношения среднемесячного значения операций "РЕПО" с ценными бумагами к среднемесячному значению совокупных обязательств.

Для целей настоящего пункта:

под неработающими займами понимаются займы, выданные юридическим и физическим лицам, по которым выявлены признаки обесценения, соответствующие критериям, установленным международными стандартами финансовой отчетности и Правилами создания провизий (резервов) в соответствии с международными стандартами финансовой отчетности и требованиями законодательства Республики Казахстан о бухгалтерском учете и финансовой отчетности, утвержденными постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 22 декабря 2017 года № 269, зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 16502, приобретенные или созданные финансовые активы в виде займов, по которым имелось подтверждение об обесценении на момент первоначального признания;

под сформированными резервами понимаются резервы, сформированные в соответствии с требованиями международных стандартов финансовой отчетности;

в расчет займов включается сумма основного долга;

в расчете факторов, влияющих на ухудшение финансового положения банка, филиала банка-нерезидента Республики Казахстан, в соответствии с подпунктом 9) настоящего пункта учитываются кредитно-обесцененные займы, выданные с 1 января 2024 года;

под чистыми классифицированными займами понимается балансовая стоимость займов (основной долг с учетом дисконтов (премий), положительных (отрицательных) корректировок, начисленного вознаграждения и созданных по ним резервов), по которым согласно данным бухгалтерского учета сформированы резервы на уровне более 10 (десяти) процентов.";

в Правилах одобрения плана мероприятий, предусматривающего меры раннего реагирования, утвержденных указанным постановлением:

пункт 7 изложить в следующей редакции:

"7. Меры по улучшению фактора, предусмотренные планом мероприятий, направлены:

1) по фактору, предусмотренному в подпункте 1) части первой пункта 1 настоящего постановления:

на доведение коэффициентов ликвидности до уровня:

коэффициента текущей ликвидности k4 - не менее 0,4;

коэффициента срочной ликвидности k4-1 - не менее 1,1;

коэффициента срочной ликвидности k4-2 - не менее 1;

коэффициента срочной ликвидности k4-3 - не менее 0,9;

коэффициента срочной валютной ликвидности k4-4 - не менее 1,1;

коэффициента срочной валютной ликвидности k4-5 - не менее 1;

коэффициента срочной валютной ликвидности k4-6 - не менее 0,9;

2) по фактору, предусмотренному в подпункте 3) части первой пункта 1 настоящего постановления, - на доведение доли чистых классифицированных займов в собственном капитале до уровня, не превышающего 80 (восьмидесяти) процентов;

3) по факторам, предусмотренным в подпунктах 2) и 4) части первой пункта 1 настоящего постановления, при отсутствии фактора, предусмотренного подпунктом 5) части первой пункта 1 настоящего постановления, - на доведение доли займов с просроченной задолженностью по основному долгу и (или) начисленному вознаграждению свыше 90 (девяноста) календарных дней без учета сформированных резервов по ним в ссудном портфеле банка до уровня, не превышающего 10 (десяти) процентов ссудного портфеля банка;

4) по фактору, предусмотренному в подпункте 5) части первой пункта 1 настоящего постановления, - на снижение отношения займов с просроченной задолженностью по основному долгу и (или) начисленному вознаграждению свыше 90 (девяноста) календарных дней к общему объему ссудного портфеля банка до уровня менее 10 (десяти) процентов от ссудного портфеля;

5) по фактору, предусмотренному в подпункте 6) части первой пункта 1 настоящего постановления, - на доведение доли классифицированной дебиторской задолженности в совокупной дебиторской задолженности до уровня, не превышающего 50 (пятидесяти) процентов;

6) по фактору, предусмотренному в подпункте 7) части первой пункта 1 настоящего постановления, - на доведение коэффициента рентабельности активов до уровня не менее 0,2 (ноль целых двух десятых) процента;

7) по фактору, предусмотренному в подпункте 8) части первой пункта 1 настоящего постановления, - на доведение коэффициента покрытия в национальной валюте до уровня не менее 0,4 (ноль целых четыре десятых);

8) по фактору, предусмотренному в подпункте 9) части первой пункта 1 настоящего постановления, - на снижение отношения неработающих займов к общему объему ссудного портфеля банка до уровня менее 10 (десяти) процентов от ссудного портфеля;

9) по фактору, предусмотренному в подпункте 10) части первой пункта 1 настоящего постановления, - на снижение отношения среднемесячного значения операций "РЕПО" с ценными бумагами к среднемесячному значению совокупных обязательств до уровня:

менее 45 (сорока пяти) процентов от совокупных обязательств с 1 февраля 2025 года;

менее 40 (сорока) процентов от совокупных обязательств с 1 июля 2025 года;

менее 35 (тридцати пяти) процентов от совокупных обязательств с 1 января 2026 года.";

приложение 2 изложить в редакции согласно приложению 2 к Перечню.

Приложение 1 к Перечню нормативных правовых актов Республики Казахстан по вопросам регулирования банковской деятельности, в которые вносятся изменения

Сноска. Приложение 1 утратило силу постановлением Правления Агентства РК по регулированию и развитию финансового рынка от 28.04.2026 № 85 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

	Приложение 2 к Перечню нормативных правовых актов Республики Казахстан по вопросам регулирования банковской деятельности, в которые вносятся изменения
	Приложение 2 к постановлению Правления Национального Банка Республики Казахстан от 28 декабря 2018 года № 317

Методика
определения факторов, влияющих на ухудшение финансового положения банка (банковского конгломерата), филиала банка-нерезидента Республики Казахстан

1. Настоящая Методика определения факторов, влияющих на ухудшение финансового положения банка (банковского конгломерата), разработана в соответствии с Законом Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан".

1-1. Положения настоящей Методики, применяемые по отношению к банкам, распространяются на филиалы банков-нерезидентов Республики Казахстан с учетом особенностей деятельности филиалов банков-нерезидентов Республики Казахстан, установленных Законом Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан".

Под собственным капиталом филиала банка-нерезидента Республики Казахстан понимаются активы, принимаемые в качестве резерва, рассчитываемые в соответствии с Пруденциальными нормативами и иными обязательными к соблюдению нормами и лимитами для филиалов банков-нерезидентов Республики Казахстан (в том числе филиалов исламских банков-нерезидентов Республики Казахстан), их нормативными значениями и методикой расчетов, включая порядком формирования активов филиалов банков-нерезидентов Республики Казахстан (в том числе филиалов исламских банков-нерезидентов Республики Казахстан), принимаемых в качестве резерва, и их минимального размера, утвержденными постановлением Правления Агентства Республики Казахстан от 12 февраля 2021 года № 23, зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22213 (далее - Нормативы № 23).

2. Уполномоченный орган по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций (далее – уполномоченный орган):

для определения факторов, влияющих на ухудшение финансового положения банка, предусмотренных частью первой пункта 1 настоящего постановления, ежемесячно на базе данных отчетности осуществляет анализ деятельности банка;

для определения факторов, влияющих на ухудшение финансового положения банковского конгломерата, предусмотренных пунктом 2 настоящего постановления, ежеквартально на базе данных отчетности осуществляет анализ деятельности банковского конгломерата.

3. Определение факторов, влияющих на ухудшение финансового положения банка, осуществляется по следующей методике:

1) снижение 2 (два) и более раза в течение 6 (шести) последовательных месяцев коэффициентов ликвидности до или ниже уровня, превышающего на 0,1 (ноль целых одну десятую) минимальные значения коэффициентов ликвидности, установленные Нормативными значениями и методиками расчетов пруденциальных нормативов и иных обязательных к соблюдению норм и лимитов, размера капитала банка, утвержденными постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 13 сентября 2017 года № 170, зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 15886, (далее - Нормативы № 170) или Нормативными значениями и методикой расчетов пруденциальных нормативов и иных обязательных к соблюдению норм и лимитов для исламских банков, утвержденными постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 30 мая 2016 года № 144, зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 13939 (далее - Нормативы № 144) или Нормативами № 23);

2) увеличение в течение 6 (шести) последовательных месяцев займов с просроченной задолженностью по основному долгу и (или) начисленному вознаграждению свыше 90 (девяноста) календарных дней без учета сформированных резервов по ним рассчитывается по следующей формуле:

ЗП90 (месяц) - займы (займы банкам и организациям, осуществляющим отдельные виды банковских операций, займы физическим лицам, включая займы индивидуальным предпринимателям, займы юридическим лицам, включая займы субъектам малого и среднего предпринимательства, и операции "обратное РЕПО") на конец определенного месяца рассматриваемого периода с просроченной задолженностью по основному долгу и (или) начисленному вознаграждению свыше 90 (девяноста) календарных дней без учета сформированных резервов по ним.

Увеличение показателя, указанного в настоящем подпункте, за отчетный период на 5 (пять) и более процентных пунктов при отсутствии в рассматриваемом периоде последовательного его роста также является фактором, влияющим на ухудшение финансового положения банка, который рассчитывается по следующей формуле:

3) увеличение в течение 6 (шести) последовательных месяцев соотношения чистых классифицированных займов к собственному капиталу при условии, что на конец отчетного периода чистые классифицированные займы составляют более 80 (восьмидесяти) процентов от собственного капитала, и при условии превышения размера роста классифицированных займов без учета сформированных резервов по ним над размером роста резервов в рассматриваемом периоде в абсолютном выражении рассчитывается по следующей формуле:

при условии:

ЧКЗ6 > 80% СК6 и (КЗБ6 - КЗБ0 ) > (Пр6 - Пр0 ), где:

ЧКЗ (месяц) - чистые классифицированные займы (займы банкам и организациям, осуществляющим отдельные виды банковских операций, займы физическим лицам, включая займы индивидуальным предпринимателям, займы юридическим лицам, включая займы субъектам малого и среднего предпринимательства, и операции "обратное РЕПО") на конец определенного месяца рассматриваемого периода за вычетом созданных по ним резервов;

СК (месяц) - собственный капитал на конец определенного месяца рассматриваемого периода, рассчитанный в соответствии с Нормативами № 170, Нормативами № 144 или Нормативами № 23;

КЗБ (месяц) - классифицированные займы (займы банкам и организациям, осуществляющим отдельные виды банковских операций, займы физическим лицам, включая займы индивидуальным предпринимателям, займы юридическим лицам, включая займы субъектам малого и среднего предпринимательства, и операции "обратное РЕПО") без учета сформированных резервов по ним на конец определенного месяца рассматриваемого периода;

Пр (месяц) - размер созданных резервов по классифицированным займам на конец определенного месяца рассматриваемого периода;

Под собственным капиталом филиала банка-нерезидента Республики Казахстан понимаются активы, принимаемые в качестве резерва, рассчитываемые в соответствии с Нормативами № 23;

4) увеличение в течение 6 (шести) последовательных месяцев займов с просроченной задолженностью по основному долгу и (или) начисленному вознаграждению по займам от 61 (шестидесяти одного) до 90 (девяноста) календарных дней без учета сформированных резервов по ним на 5 (пять) и более процентов рассчитывается по следующей формуле:

ЗП61-90 (месяц) - займы (займы банкам и организациям, осуществляющим отдельные виды банковских операций, займы физическим лицам, включая займы индивидуальным предпринимателям, займы юридическим лицам, включая займы субъектам малого и среднего предпринимательства, и операции "обратное РЕПО") на конец определенного месяца рассматриваемого периода с просроченной задолженностью по основному долгу и (или) начисленному вознаграждению от 61 (шестидесяти одного) до 90 (девяноста) календарных дней без учета сформированных резервов по ним.

При отсутствии в рассматриваемом периоде последовательного роста увеличение данного показателя за отчетный период на 5 (пять) и более процентных пунктов также является фактором, влияющим на ухудшение финансового положения банка, и рассчитывается по следующей формуле:

- среднее арифметическое значение займов (займы банкам и организациям, осуществляющим отдельные виды банковских операций, займы физическим лицам, включая займы индивидуальным предпринимателям, займы юридическим лицам, включая займы субъектам малого и среднего предпринимательства, и операции "обратное РЕПО") с просроченной задолженностью по основному долгу и (или) начисленному вознаграждению от 61 (шестидесяти одного) до 90 (девяноста) календарных дней без учета сформированных резервов по ним за отчетный период;

- среднее арифметическое значение займов (займы банкам и организациям, осуществляющим отдельные виды банковских операций, займы физическим лицам, включая займы индивидуальным предпринимателям, займы юридическим лицам, включая займы субъектам малого и среднего предпринимательства, и операции "обратное РЕПО") с просроченной задолженностью по основному долгу и (или) начисленному вознаграждению от 61 (шестидесяти одного) до 90 (девяноста) календарных дней без учета сформированных резервов по ним, за 6 (шесть) последовательных календарных месяцев, предшествующих отчетному периоду;

5) превышение отношения займов с просроченной задолженностью по основному долгу и (или) начисленному вознаграждению свыше 90 (девяноста) календарных дней без учета сформированных резервов по ним к общему объему ссудного портфеля банка без учета сформированных резервов по нему рассчитывается по следующей формуле:

НЗ - займы (займы банкам и организациям, осуществляющим отдельные виды банковских операций, займы физическим лицам, включая займы индивидуальным предпринимателям, займы юридическим лицам, включая займы субъектам малого и среднего предпринимательства, и операции "обратное РЕПО") на конец рассматриваемого периода с просроченной задолженностью по основному долгу и (или) начисленному вознаграждению свыше 90 (девяноста) календарных дней без учета сформированных резервов по ним;

СП - ссудный портфель (займы банкам и организациям, осуществляющим отдельные виды банковских операций, займы физическим лицам, включая займы индивидуальным предпринимателям, займы юридическим лицам, включая займы субъектам малого и среднего предпринимательства, и операции "обратное РЕПО") на конец рассматриваемого периода без учета сформированных резервов по нему;

6) увеличение доли классифицированной дебиторской задолженности без учета сформированных резервов по ней в совокупной дебиторской задолженности без учета сформированных резервов по ней в течение 6 (шести) последовательных месяцев рассчитывается по следующей формуле:

КДЗ (месяц) - классифицированная дебиторская задолженность без учета сформированных резервов по ней на конец определенного месяца рассматриваемого периода;

ДЗ (месяц) - совокупная дебиторская задолженность без учета сформированных резервов по ней на конец определенного месяца рассматриваемого периода;

А (месяц) - совокупные активы на конец определенного месяца рассматриваемого периода.

Увеличение показателя, указанного в настоящем подпункте, за отчетный период на 5 (пять) и более процентных пунктов при отсутствии в рассматриваемом периоде последовательного его роста также является фактором, влияющим на ухудшение финансового положения банка, который рассчитывается по следующей формуле:

Под классифицированной дебиторской задолженностью понимается дебиторская задолженность, по которой согласно данным бухгалтерского учета сформированы резервы на уровне более 10 (десяти) процентов.

В расчет классифицированной дебиторской задолженности включается сумма основного долга.

В случае, когда увеличение доли классифицированной дебиторской задолженности в совокупной дебиторской задолженности возникло в результате снижения совокупной дебиторской задолженности, фактор, предусмотренный в настоящем подпункте, не применяется к банку;

7) снижение коэффициента рентабельности активов 2 (два) и более раза в течение 6 (шести) последовательных месяцев ниже 0,2 (ноль целых две десятых) процента.

Коэффициент рентабельности активов рассчитывается как отношение нераспределенной чистой прибыли (непокрытого убытка) в годовом выражении к средней величине активов по следующей формуле:

НЧП (НУ) (n) - превышение текущих доходов (расходов) над текущими расходами (доходами) после уплаты подоходного налога;

Аср (n) - средняя величина активов за определенный рассматриваемый период;

Кк - коэффициент корректировки, который рассчитывается по следующей формуле:

М - количество истекших месяцев с начала соответствующего финансового года.

Средняя величина активов рассчитывается как отношение суммы размера активов за истекшие месяцы соответствующего года к количеству истекших месяцев соответствующего года по следующей формуле:

Аср(n) - средняя величина активов за определенный рассматриваемый период;

А(0, 1…n) - размер активов на конец определенного месяца;

n - количество истекших месяцев с начала соответствующего финансового года;

8) снижение 2 (два) и более раза в течение 6 (шести) последовательных месяцев среднего значения отношения свободных активов в национальной валюте к обязательствам до востребования в национальной валюте ниже 0,4 (ноль целых четыре десятых).

Свободные активы в национальной валюте включают:

наличность;

средства на корреспондентских счетах;

вклады в Национальном Банке Республики Казахстан;

необремененные государственные ценные бумаги Республики Казахстан, включая номинированные в иностранной валюте;

необремененные ценные бумаги, выпущенные акционерным обществом "Фонд национального благосостояния "Самрук-Қазына" и акционерным обществом "Национальный управляющий холдинг "Байтерек";

вклады-овернайт в банках;

обратное репо-овернайт;

требования в национальной валюте по операциям валютный своп, заключенным на срок не более 2 (двух) рабочих дней.

Обязательства до востребования в национальной валюте включают:

текущие счета и счета до востребования физических лиц;

текущие счета и счета до востребования юридических лиц;

корреспондентские счета и счета до востребования других банков;

вклады-овернайт других банков;

обязательства в национальной валюте по операциям валютный своп, заключенным на срок не более 2 (двух) рабочих дней.

Для целей расчета данного фактора среднее значение отношения свободных активов в национальной валюте к обязательствам до востребования в национальной валюте рассчитывается по следующей формуле:

n - количество календарных дней в месяце.

Рассматриваемым периодом является период, заканчивающийся на отчетную дату. При расчете фактора, указанного в настоящем подпункте, изменения представляются с тремя знаками после запятой.

Требования подпункта 7) настоящего пункта применяются к банку, у которого коэффициент достаточности основного капитала (k1) равен или находится ниже коэффициента достаточности основного капитала 0,10 или коэффициент достаточности собственного капитала (k2) равен или ниже коэффициента достаточности собственного капитала 0,13 (ноль целых тринадцать сотых), установленных Нормативами № 170 или Нормативами № 144.

9) отношение неработающих займов к общему объему ссудного портфеля банка без учета сформированных резервов по нему рассчитывается по следующей формуле:

неработающие займы / СП > =10%, где:

неработающие займы - займы, выданные юридическим и физическим лицам, по которым выявлены признаки обесценения, соответствующие критериям, установленным международными стандартами финансовой отчетности и Правилами создания провизий (резервов) в соответствии с международными стандартами финансовой отчетности и требованиями законодательства Республики Казахстан о бухгалтерском учете и финансовой отчетности, утвержденными постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 22 декабря 2017 года № 269, зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 16502, приобретенные или созданные финансовые активы в виде займов, по которым имелось подтверждение об обесценении на момент первоначального признания;

СП (месяц) - ссудный портфель (займы банкам и организациям, осуществляющим отдельные виды банковских операций, займы физическим лицам, включая займы индивидуальным предпринимателям, займы юридическим лицам, включая займы субъектам малого и среднего предпринимательства, и операции "обратное РЕПО") на конец определенного месяца без учета сформированных резервов по нему;

10) отношение среднемесячного значения операций "РЕПО" с ценными бумагами к среднемесячному значению совокупных обязательств рассчитывается по следующей формуле:

ПР – среднемесячное значение операций "РЕПО" с ценными бумагами, рассчитываемое как сумма балансовой стоимости операций "РЕПО" за каждый рабочий день отчетного месяца к количеству рабочих дней в соответствующем отчетном месяце;

ОБ – среднемесячное значение совокупных обязательств, рассчитываемое как сумма балансовой стоимости совокупных обязательств за каждый рабочий день отчетного месяца к количеству рабочих дней в соответствующем отчетном месяце.

При этом отношение суммы операций "РЕПО" к сумме обязательств не должно превышать 45 (сорока пяти) процентов в каждый рабочий день.

Значение отношения среднемесячного значения операций "РЕПО" с ценными бумагами к среднемесячному значению совокупных обязательств, а также отношение суммы операций "РЕПО" к сумме обязательств в каждый рабочий день, указанные в настоящем подпункте, составляет:

не более 45 (сорока пяти) процентов от совокупных обязательств с 1 февраля 2025 года;

не более 40 (сорока) процентов от совокупных обязательств с 1 июля 2025 года;

не более 35 (тридцати пяти) процентов от совокупных обязательств с 1 января 2026 года.

Требования подпункта 7) настоящего пункта применяются к банку, у которого коэффициент достаточности основного капитала (k1) равен или находится ниже коэффициента достаточности основного капитала 0,10 или коэффициент достаточности собственного капитала (k2) равен или ниже коэффициента достаточности собственного капитала 0,13 (ноль целых тринадцать сотых), установленных Нормативами № 170 или Нормативами № 144.

Требования подпункта 7) настоящего пункта применяются к филиалу банка-нерезидента Республики Казахстан в случае, если коэффициент достаточности активов, принимаемых в качестве резерва (k1), предусмотренный в Нормативах № 23 равен или находится ниже 0,13 (ноль целых тринадцать сотых).

Под нераспределенной чистой прибылью (непокрытым убытком) филиала банка-нерезидента Республики Казахстан понимается результат деятельности филиала банка-нерезидента Республики Казахстан (чистые доходы или чистые расходы).

4. Показатели, включенные в расчет факторов, предусмотренных подпунктами 1), 2), 7) и 9) части первой пункта 1 настоящего постановления, дополняются сценариями уполномоченного органа, предоставляемыми уполномоченным органом ежегодно до 1 февраля банкам, включенным в список финансовых организаций, отнесенных к числу системно значимых, в список потенциальных банков, которые могут быть признаны системно значимыми, в соответствии с постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 23 декабря 2019 года № 240 "Об утверждении Правил отнесения финансовых организаций к числу системно значимых", зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 19925, для проведения в срок не позднее 1 апреля отчетного года стресс-тестирования и представления его результатов уполномоченному органу.

5. Определение факторов, влияющих на ухудшение финансового положения банковского конгломерата, осуществляется по следующей методике:

1) снижение в отчетном квартале коэффициентов достаточности собственного капитала банковского конгломерата до или ниже уровня, превышающего на 0,02 (ноль целых две сотых) (включительно) минимальные значения коэффициентов достаточности собственного капитала банковского конгломерата, предусмотренных Нормативными значениями и методикой расчетов пруденциальных нормативов и иных обязательных к соблюдению норм и лимитов, размером капитала банковского конгломерата, утвержденными постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 26 декабря 2016 года № 309, зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 14790 (далее - Нормативы № 309);

2) увеличение в отчетном квартале коэффициентов максимального размера риска на одного заемщика банковского конгломерата до уровня ниже на 0,01 (ноль целых одна сотая) (включительно) значений коэффициентов максимального размера риска на одного заемщика банковского конгломерата, установленных Нормативами № 309;

3) увеличение в отчетном квартале суммы требований участников банковского конгломерата друг к другу по внутригрупповым сделкам между участниками банковского конгломерата (за исключением инвестиций участников банковского конгломерата в капитал других участников, сделок с дочерней организацией, приобретающей сомнительные и безнадежные активы родительского банка, сделок, закрытых на отчетную дату) до уровня 0,3 (ноль целых три десятых) от собственного капитала банковского конгломерата.

6. Под суммой требований участников банковского конгломерата друг к другу по внутригрупповым сделкам понимается сумма остатков требований участников банковского конгломерата друг к другу по внутригрупповым сделкам, информация по которым предусматривается в отчете по сбору сведений по внутригрупповым сделкам банковского конгломерата, заключенным в течение отчетного периода, а также действующим по состоянию на отчетную дату, по форме согласно приложению 6 к постановлению Правления Национального Банка Республики Казахстан от 27 декабря 2019 года № 258 "Об установлении перечня, форм, сроков и Правил представления отчетности о выполнении пруденциальных нормативов банковскими конгломератами", зарегистрированному в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 19834.

При расчете суммы требований участников банковского конгломерата друг к другу по внутригрупповым сделкам между участниками банковского конгломерата производные финансовые инструменты учитываются как произведение номинальной стоимости указанных финансовых инструментов на коэффициент кредитного риска для производных финансовых инструментов, указанный в Таблице коэффициентов кредитного риска для производных финансовых инструментов.

Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне банк қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2024 жылғы 27 желтоқсандағы № 90 қаулысы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2024 жылғы 31 желтоқсанда № 35597 болып тіркелді.

Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

1. Осы қаулыға қосымшаға сәйкес Банк қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер енгізілетін Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің тізбесі бекітілсін.

2. Қаржы ұйымдарының әдіснамасы және пруденциялық реттеу департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) Заң департаментімен бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы қаулыны ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды;

3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Заң департаментіне осы тармақтың 2) тармақшасында көзделген іс-шараның орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Төрағасының жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.

4. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту Агенттігінің Төрағасы

М. Абылкасымова

"КЕЛІСІЛДІ"

Қазақстан Республикасының

Қаржы министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ"

Қазақстан Республикасы

Стратегиялық жоспарлау

және реформалар агенттігінің

Ұлттық статистика бюросы

Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту Агенттігінің Басқармасының 2024 жылғы 27 желтоқсандағы № 90 Қаулыға қосымша

Қазақстан Республикасының банк қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер енгізілетін нормативтік құқықтық актілерінің тізбесі

1. Күші жойылды - ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 28.04.2026 № 85 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.
2. Күші жойылды - ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 29.09.2025 № 61 (01.01.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

3. "Банктің және банк конгломератының, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкі филиалының қаржылық жай-күйінің нашарлауына әсер ететін факторларды белгілеу, сондай-ақ Ертерек ден қою шараларын көздейтін іс-шаралар жоспарын мақұлдау қағидаларын және банктің (банк конгломератының), Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкі филиалының қаржылық жай-күйінің нашарлауына әсер ететін факторларды анықтау әдістемесін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2018 жылғы 28 желтоқсандағы № 317 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 18186 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Банктің, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкі филиалының (бұдан әрі - банктер) қаржылық жай-күйінің нашарлауына әсер ететін мынадай факторлар белгіленсін:

1) өтімділік коэффициенттерінің төмендеуі;

2) негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша күнтізбелік 90 (тоқсан) күннен астам мерзімі өткен берешегі бар қарыздар бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде, олардың ұлғаюы;

3) таза жіктелген қарыздардың меншікті капиталға арақатынасының ұлғаюы;

4) негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша күнтізбелік 61 (алпыс бір) күннен 90 (тоқсан) күнге дейін мерзімі өткен берешегі бар қарыздар бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде, олардың ұлғаюы;

5) негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша күнтізбелік 90 (тоқсан) күннен астам мерзімі өткен берешегі бар қарыздар бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде, олардың банктің несие портфелінің жалпы көлемі бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде оған қатынасының асып кетуі;

6) жіктелген дебиторлық берешек бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде ол бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегендегі оның жиынтық дебиторлық берешектегі үлесінің ұлғаюы;

7) активтер рентабельділігі коэффициентінің төмендеуі;

8) ұлттық валютамен бос активтердің ұлттық валютамен талап етуге дейінгі міндеттемелерге қатынасының орташа мәнінің төмендеуі;

9) жұмыс істемейтін қарыздардың ол бойынша қалыптастырылған резервтерді есепке алмағанда банктің несие портфелінің жалпы көлеміне қатынасының артық болуы;

10) бағалы қағаздармен "РЕПО" операцияларының орташа айлық мәнінің жиынтық міндеттемелердің орташа айлық мәніне қатынасының артық болуы.

Осы тармақтың мақсаттары үшін:

жұмыс істемейтін қарыздар деп олар бойынша Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 16502 болып тіркелген, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 22 желтоқсандағы № 269 қаулысымен бекітліген Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес провизиялар (резервтер) құру қағидаларымен белгіленген өлшемшарттарға сәйкес келетін құнсыздану белгілері анықталған заңды және жеке тұлғаларға берілген қарыздар, бастапқы тану сәтінде олар бойынша құнсыздану туралы растау болған қарыздар түрінде сатып алынған немесе құрылған қаржы активтері түсініледі;

қалыптастырылған резервтер деп халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына сәйкес қалыптастырылған резервтер түсініледі;

қарыздар есебіне негізгі борыш сомасы кіреді;

банктің, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкі филиалының қаржылық жағдайының нашарлауына әсер ететін, осы тармақтың 9-тармақшасының факторларын есептеуде 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап берілген кредиттік-құнсызданған қарыздар есепке алынады;

таза жіктелген қарыздар деп бухгалтерлік есеп деректеріне сәйкес 10 (он) пайыздан жоғары деңгейде резервтер қалыптастырылған қарыздардың баланстық құны (дисконттар (сыйлықақылар), оң (теріс) түзетулер, есептелген сыйақы және олар бойынша құрылған резервтер есептелген негізгі борыш) түсініледі.";

көрсетілген қаулымен бекітілген Ерте ден қою шараларын көздейтін іс-шаралар жоспарын мақұлдау қағидаларында:

7-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"7. Іс-шаралар жоспарында көзделген факторды жақсарту шаралары мыналарға бағытталған:

1) осы қаулының 1-тармағы бірінші бөлігінің 1) тармақшасында көзделген фактор бойынша:

өтімділік коэффициенттерін:

ағымдағы өтімділік коэффициенті k4-ті кемінде 0,4;

мерзімді өтімділік коэффициенті k4-1-ді кемінде 1,1;

мерзімді өтімділік коэффициенті k4-2-ні кемінде 1;

мерзімді өтімділік коэффициенті k4-3-ті кемінде 0,9;

мерзімді валюталық өтімділік коэффициенті k4-4-ті кемінде 1,1;

мерзімді валюталық өтімділік коэффициенті k4-5-ті кемінде 1;

мерзімді валюталық өтімділік коэффициенті k4-6-ны кемінде 0,9 деңгейіне дейін жеткізу;

2) осы қаулының 1-тармағы бірінші бөлігінің 3) тармақшасында көзделген фактор бойынша - меншікті капиталдағы таза жіктелген қарыздардың үлесін 80 (сексен) пайыздан аспайтын деңгейге дейін жеткізу;

3) осы қаулының 1-тармағы бірінші бөлігінің 5) тармақшасында көзделген фактор болмаған кезде осы қаулының 1-тармағы бірінші бөлігінің 2) және 4) тармақшаларында көзделген факторлар бойынша, - банктің несие портфелінде олар бойынша қалыптастырылған резервтерді есепке алмағанда негізгі борыш және (немесе) күнтізбелік 90 (тоқсан) күннен астам есептелген сыйақы бойынша мерзімі өткен берешегі бар қарыздардың үлесін банктің несие портфелінің 10 (он) пайызынан аспайтын деңгейге дейін жеткізу;

4) осы қаулының 1-тармағы бірінші бөлігінің 5) тармақшасында көзделген фактор бойынша, - негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша күнтізбелік 90 (тоқсан) күннен астам мерзімі өткен берешегі бар қарыздардың банктің несие портфелінің жалпы көлеміне қатынасын несие портфелінің 10 (он) пайызынан аз деңгейге дейін төмендету;

5) осы қаулының 1-тармағы бірінші бөлігінің 6) тармақшасында көзделген фактор бойынша, - жиынтық дебиторлық берешектегі жіктелген дебиторлық берешек үлесін 50 (елу) пайыздан аспайтын деңгейге дейін жеткізу;

6) осы қаулының 1-тармағы бірінші бөлігінің 7) тармақшасында көзделген фактор бойынша - активтер рентабельділігі коэффициентін кемінде 0,2 (нөл бүтін оннан екі) пайыз деңгейіне дейін жеткізу;

7) осы қаулының 1 - тармағы бірінші бөлігінің 8) тармақшасында көзделген фактор бойынша, - ұлттық валютадағы өтеу коэффициентін кемінде 0,4 (нөл бүтін оннан төрт) деңгейге дейін жеткізу;

8) осы қаулының 1 - тармағы бірінші бөлігінің 9) тармақшасында көзделген фактор бойынша - жұмыс істемейтін қарыздардың банктің несие портфелінің жалпы көлеміне қатынасын несие портфелінің 10 (он) пайызынан кем деңгейге дейін төмендету;

9) осы қаулының 1 - тармағы бірінші бөлігінің 10) тармақшасында көзделген фактор бойынша, - бағалы қағаздармен "РЕПО" операцияларының орташа айлық мәнінің жиынтық міндеттемелердің орташа айлық мәніне қатынасын мынадай:

2025 жылғы 1 ақпаннан бастап жиынтық міндеттемелердің 45 (қырық бес) пайызынан кем;

2025 жылғы 1 шілдеден бастап жиынтық міндеттемелердің 40 (қырық) пайызынан кем;

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жиынтық міндеттемелердің 35 (отыз бес) пайызынан кем деңгейге дейін төмендету.";

2-қосымша Тізбеге 2-қосымшаға сәйкес редакцияда жазылсын.

Қазақстан Республикасының банк қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер енгізілетін нормативтік құқықтық актілерінің тізбесіне 1-қосымша

Ескерту. Күші жойылды - ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 28.04.2026 № 85 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

	Қазақстан Республикасының банк қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер енгізілетін нормативтік құқықтық актілерінің тізбесіне 2-қосымша
	Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2018 жылғы 28 желтоқсандағы № 317 қаулысына 2-қосымша

Банктің (банк конгломератының), Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің филиалы үшін қаржылық жай-күйінің нашарлауына әсер ететін факторларды анықтау әдістемесі

1. Осы Банктің (банк конгломератының) қаржылық жай-күйінің нашарлауына әсер ететін факторларды анықтау әдістемесі "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 31 тамыздағы Заңына сәйкес әзірленді.

1-1. Осы Әдістеменің банктерге қатысты қолданылатын ережелері "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" 1995 жылғы 31 тамыздағы Қазақстан Республикасы Заңында белгіленген Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктерінің филиалдары қызметінің ерекшеліктері ескеріле отырып, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктерінің филиалдарына да қолданылады.

Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкі филиалының меншікті капиталы деп Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22213 болып тіркелген, Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2021 жылғы 12 ақпандағы № 23 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының (оның ішінде Қазақстан Республикасы бейрезидент-ислам банктері филиалдарының) резерв ретінде қабылданатын активтерін қалыптастыру тәртібін және олардың ең төмен мөлшерін қоса алғанда, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары (оның ішінде Қазақстан Республикасы бейрезидент-ислам банктерінің филиалдары) үшін пруденциалдық нормативтерді және сақталуы міндетті өзге де нормалар мен лимиттерді, олардың нормативтік мәндерін және есептеу әдістемесіне (бұдан әрі - № 23 нормативтер) сәйкес есептелген, резерв ретінде қабылданатын активтер түсініледі.

2. Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттiк реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті орган (бұдан әрі – уәкілетті орган):

осы қаулының 1-тармағының бірінші бөлігінде көзделген банктің қаржылық жай-күйінің нашарлауына әсер ететін факторларды анықтау үшін ай сайын есептіліктің деректер қорында банк қызметін талдауды жүзеге асырады;

осы қаулының 2-тармағында көзделген банк конгломератының қаржылық жай-күйінің нашарлауына әсер ететін факторларды анықтау үшін тоқсан сайын есептіліктің деректер қорында банк конгломератының қызметін талдауды жүзеге асырады.

3. Банктің қаржылық жай-күйінің нашарлауына әсер ететін факторларды анықтау мынадай әдістеме бойынша жүзеге асырылады:

1) қатарынан 6 (алты) ай ішінде өтімділік коэффициенттерінің Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15886 болып тіркелген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 13 қыркүйектегі № 170 қаулысымен бекітілген Пруденциалдық қалыптардың қалыптық және өзге де орындалуы мiндеттi нормалар мен лимиттердi маңызы мен есептеу әдiстемелерiнде, белгiлi бір күнге шектi банк капиталының мөлшерiнде (бұдан әрі - № 170 нормативтер) немесе Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13939 болып тіркелген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 30 мамырдағы № 144 қаулысымен бекітілген Ислам банктері үшін пруденциалдық нормативтердің нормативтік мәндері және өзге де сақтауға міндетті нормалар мен лимиттерді есеп айырысу әдістемесінде (бұдан әрі - № 144 нормативтер) немесе № 23 нормативтерде белгіленген өтімділік коэффициенттерінің ең төменгі мәндерінен 0,1-ге (нөл бүтін оннан бір) асатын деңгейге дейін немесе одан төмен деңгейге 2 (екі) және одан көп рет төмендеуі;

2) олар бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша күнтізбелік 90 (тоқсан) күннен астам мерзімі өткен берешегі бар қарыздардың қатарынан 6 (алты) ай ішінде қарыздардың ұлғаюы мынадай формула бойынша есептеледі:

МҚ90 (ай) - қаралатын кезеңнің белгілі бір айының соңында олар бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша күнтізбелік 90 (тоқсан) күннен астам мерзімі өткен берешегі бар қарыздар (банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға қарыздар, дара кәсіпкерлерге қарыздарды қоса алғанда, жеке тұлғаларға қарыздар, шағын және орта кәсіпкерлік субъектілеріне қарыздарды қоса алғанда, заңды тұлғаларға қарыздар және "кері РЕПО" операциялары).

Қаралатын кезеңде жүйелі өсуі болмаған кезде осы тармақшада көрсетілген көрсеткіштің есепті кезеңде 5 (бес) және одан да көп пайыздық тармаққа өсуі де банктің қаржылық жай-күйінің нашарлауына әсер ететін фактор болып табылады, ол мынадай формула бойынша есептеледі:

3) есепті кезеңнің соңына қарай таза жіктелген қарыздар меншікті капиталдың 80 (сексен) пайызынан астам болған жағдайда және ол бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде, қаралатын кезеңде резервтердің абсолютті мәнінде өсу мөлшерінен, жіктелген қарыздардың өсу мөлшері қатарынан 6 (алты) ай ішінде таза жіктелген қарыздардың меншікті капиталға арақатынасының ұлғаюы мынадай формула бойынша есептеледі:

мынадай талаппен:

ТЖҚ6>80%МҚ6 және (ЖҚБ6 – ЖҚБ0)> (ПР6 – ПР0), мұнда:

ТЖҚ (ай) - қаралатын кезеңнің белгілі бір айының соңындағы олар бойынша құрылған резервтерді шегергенде, таза жіктелген қарыздар (банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға қарыздар, дара кәсіпкерлерге қарыздарды қоса алғанда, жеке тұлғаларға қарыздар, шағын және орта кәсіпкерлік субъектілеріне қарыздарды қоса алғанда, заңды тұлғаларға қарыздар және "кері РЕПО" операциялары);

МК (ай) - қаралатын кезеңнің белгілі бір айының соңындағы № 170 нормативтерге, № 144 нормативтерге немесе № 23 нормативтерге сәйкес есептелген меншікті капитал;

ЖҚБ (ай) - қаралатын кезеңнің белгілі бір айының соңындағы олар бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде жіктелген қарыздар (банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға қарыздар, дара кәсіпкерлерге қарыздарды қоса алғанда, жеке тұлғаларға қарыздар, шағын және орта кәсіпкерлік субъектілеріне қарыздарды қоса алғанда, заңды тұлғаларға қарыздар және "кері РЕПО" операциялары);

Пр (ай) - жіктелген қарыздар бойынша құрылған резервтердің қаралатын кезеңнің белгілі бір айының соңындағы мөлшері;

Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкі филиалының меншікті капиталы деп № 23 нормативтерге сәйкес есептелетін резерв ретінде қабылданатын активтер түсініледі;

4) негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша күнтізбелік 61 (алпыс бірден) 90 (тоқсан) күнге дейін мерзімі өткен берешегі бар қарыздардың олар бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде қатарынан 6 (алты) ай ішінде 5 (бес) және одан көп пайызға ұлғаюы мынадай формула бойынша есептеледі:

МҚ61-90 - қаралатын кезеңнің белгілі бір айының соңында олар бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша күнтізбелік 61 (алпыс бірден) 90 (тоқсан) күнге дейін астам мерзімі өткен берешегі бар қарыздар (банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға қарыздар, дара кәсіпкерлерге қарыздарды қоса алғанда, жеке тұлғаларға қарыздар, шағын және орта кәсіпкерлік субъектілеріне қарыздарды қоса алғанда, заңды тұлғаларға қарыздар және "кері РЕПО" операциялары).

Қаралатын кезеңде жүйелі өсу болмаған кезде осы көрсеткіштің есепті кезеңде 5 (бес) және одан да көп пайыздық тармаққа өсуі де банктің қаржылық жай-күйінің нашарлауына әсер ететін фактор болып табылады және мынадай формула бойынша есептеледі:

- есепті кезеңде олар бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша күнтізбелік 61 (алпыс бір) 90 (тоқсан) күнге дейін мерзімі өткен берешегі бар қарыздардың орташа арифметикалық мәні (банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға қарыздар, дара кәсіпкерлерге қарыздарды қоса алғанда, жеке тұлғаларға қарыздар, шағын және орта кәсіпкерлік субъектілеріне қарыздарды қоса алғанда, заңды тұлғаларға қарыздар және "кері РЕПО" операциялары);

- есепті кезеңге дейінгі қатарынан күнтізбелік 6 (алты) айдағы олар бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша күнтізбелік 61 (алпыс бір) күннен 90 (тоқсан) күнге дейін мерзімі өткен берешегі бар қарыздардың арифметикалық орташа мәні (банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға қарыздар, дара кәсіпкерлерге қарыздарды қоса алғанда, жеке тұлғаларға қарыздар, шағын және орта кәсіпкерлік субъектілеріне қарыздарды қоса алғанда, заңды тұлғаларға қарыздар және "кері РЕПО" операциялары);

5) олар бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша күнтізбелік 90 (тоқсан) күннен астам мерзімі өткен берешегі бар қарыздардың ол бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде банктің несие портфелінің жалпы көлеміне қатынасының асып кетуі мынадай формула бойынша есептеледі:

ТҚ - қарастырылатын кезеңнің соңына қарай ол бойынша қалыптастырылған резервтерді ескермегенде негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша күнтізбелік 90 (тоқсан) күннен астам мерзімі өткен берешегі бар қарыздар (банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға қарыздар, дара кәсіпкерлерге қарыздарды қоса алғанда, жеке тұлғаларға қарыздар, шағын және орта кәсіпкерлік субъектілеріне қарыздарды қоса алғанда, заңды тұлғаларға қарыздар және "кері РЕПО" операциялары);

НП - қарастырылатын кезеңнің соңына қарай ол бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде несие портфелі (банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға қарыздар, дара кәсіпкерлерге қарыздарды қоса алғанда, жеке тұлғаларға қарыздар, шағын және орта кәсіпкерлік субъектілеріне қарыздарды қоса алғанда, заңды тұлғаларға қарыздар және "кері РЕПО" операциялары);

6) қатарынан 6 (алты) ай ішінде ол бойынша қалыптастырылған резервтерді ескермегенде жиынтық дебиторлық берешектегі ол бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде жіктелген дебиторлық берешек үлесінің ұлғаюы мынадай формула бойынша есептеледі:

келесі талап орындалған жағдайда

ЖДБ (ай) - қарастырылатын кезеңнің белгілі бір айының соңына қарай ол бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде жіктелген дебиторлық берешек;

ДБ (ай) - қарастырылатын кезеңнің белгілі бір айының соңына қарай ол бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде жиынтық дебиторлық берешек;

А (ай) - қарастырылатын кезеңнің белгілі бір айының соңына қарай жиынтық активтер.

Қаралатын кезеңде жүйелі өсуі болмаған кезде осы тармақшада көрсетілген көрсеткіштің есепті кезеңде 5 (бес) және одан да көп пайыздық тармаққа өсуі де банктің қаржылық жай-күйінің нашарлауына әсер ететін фактор болып табылады, ол мынадай формула бойынша есептеледі:

Жіктелген дебиторлық берешек ретінде бухгалтерлік есеп деректеріне сәйкес 10 (он) пайыздан жоғары деңгейде резервтер қалыптастырылған дебиторлық берешек түсініледі.

Жіктелген дебиторлық берешек есебіне негізгі борыш сомасы енгізіледі.

Жиынтық дебиторлық берешектің төмендеуі нәтижесінде жиынтық дебиторлық берешектегі жіктелген дебиторлық берешектің үлесі ұлғайған жағдайда, осы тармақшада көзделген фактор банкке қолданылмайды;

7) қатарынан 6 (алты) ай ішінде активтер рентабельділігі коэффициентін 2 (екі) және одан көп рет 0,2 (нөл бүтін оннан екі) пайыздан төмен түсуі.

Активтер рентабельділігінің коэффициенті жылдық көрсетудегі бөлінбеген таза кірістің (өтелмеген шығынның) активтердің орташа шамасына қатынасы ретінде мынадай формула бойынша есептеледі:

БТК (0ТШ) (n) - табыс салығы төленгеннен кейін ағымдағы кірістердің (шығыстардың) ағымдағы шығыстардан (кірістерден) асуы;

Аорт(n) - белгілі бір қаралатын кезеңдегі активтердің орташа шамасы;

Т к - мынадай формула бойынша есептелетін түзету коэффициенті:

А - тиісті қаржы жылының басынан бастап өткен айлар саны.

Активтердің орташа шамасы тиісті жылдың өткен айларындағы активтер мөлшері сомасының тиісті жылдың өткен айларының санына қатынасы ретінде мынадай формула бойынша есептеледі:

Аорт(n) - белгілі бір қаралатын кезеңдегі активтердің орташа шамасы;

А (0, 1....n) - белгілі бір айдың соңына қарай активтердің мөлшері;

n - тиісті қаржы жылының басынан бастап өткен айлар саны;

8) қатарынан 6 (алты) ай ішінде ұлттық валютадағы бос активтердің ұлттық валютадағы талап еткенге дейінгі міндеттемелерге қатынасының орташа мәні 0,4 төмен 2 (екі) және одан көп төмендеуі.

Ұлттық валютадағы бос активтерге:

қолма-қол ақша;

корреспонденттік шоттардағы қаражат;

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдар;

шетел валютасында номинирленгендерді қоса алғанда, Қазақстан Республикасының ауыртпалық салынбаған мемлекеттік бағалы қағаздары;

"Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамы және "Бәйтерек" ұлттық басқарушы холдингі" акционерлік қоғамы шығарған ауыртпалық салынбаған бағалы қағаздар;

банктердегі овернайт - салымдары;

кері репо - овернайт;

2 (екі) жұмыс күнінен аспайтын мерзімге жасалған валюталық своп операциялары бойынша ұлттық валютадағы талаптар кіреді.

Ұлттық валютадағы талап еткенге дейінгі міндеттемелерге:

жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары және талап еткенге дейінгі шоттары;

заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары және талап еткенге дейінгі шоттары;

басқа банктердің корреспонденттік шоттары және талап еткенге дейінгі шоттары;

басқа банктердің овернайт - салымдары;

2 (екі) жұмыс күнінен аспайтын мерзімге жасалған валюталық своп операциялары бойынша ұлттық валютадағы міндеттемелер кіреді.

Осы факторды есептеу мақсаттары үшін ұлттық валютадағы бос активтердің ұлттық валютадағы талап еткенге дейінгі міндеттемелерге қатынасының орташа мәні мына формула бойынша есептеледі:

n - бір айдағы күнтізбелік күндердің саны.

Есепті күні аяқталатын кезең қаралатын кезең болып табылады. Осы тармақшада көрсетілген факторды есептеу кезінде өзгерістер үтірден кейін үш таңбамен беріледі;

9) жұмыс істемейтін қарыздардың ол бойынша қалыптастырылған резервтерді есепке алмай, банктің несие портфелінің жалпы көлеміне қатынасы, мына формула бойынша есептеледі:

жұмыс істемейтін қарыздар / НП > =10%, мұнда:

жұмыс істемейтін қарыздар - олар бойынша құнсыздану белгілері анықталған заңды және жеке тұлғаларға берілген, Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарында және Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 16502 болып тіркелген, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 22 желтоқсандағы № 269 қаулысымен бекітілген Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес провизиялар (резервтер) құру қағидаларында белгіленген өлшемшарттарға сәйкес келетін қарыздар, бастапқы тану уақытында құнсыздану туралы растауы болған қарыздар түрінде сатып алынған немесе құрылған қаржы активтері;

НП (ай) - белгілі бір айдың соңына қарай ол бойынша қалыптастырылған резервтерді есептемегенде несие портфелі (банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға қарыздар, дара кәсіпкерлерге қарыздарды қоса алғанда, жеке тұлғаларға қарыздар, шағын және орта кәсіпкерлік субъектілеріне қарыздарды қоса алғанда, заңды тұлғаларға қарыздар және "кері РЕПО" операциялары);

10) бағалы қағаздармен "РЕПО" операцияларының орташа айлық мәнінің жиынтық міндеттемелердің орташа айлық мәніне қатынасы мына формула бойынша есептеледі:

ПР – тиісті есепті айдағы жұмыс күндерінің санына есепті айдың әрбір жұмыс күні үшін "РЕПО" операцияларының баланстық құнының сомасы ретінде есептелетін бағалы қағаздармен "РЕПО" операцияларының орташа айлық мәні;

МІН – тиісті есепті айдағы жұмыс күндерінің санына есепті айдың әрбір жұмыс күні үшін жиынтық міндеттемелердің баланстық құнының сомасы ретінде есептелетін жиынтық міндеттемелердің орташа айлық мәні.

Бұл ретте "РЕПО" операциялары сомасының міндеттемелер сомасына қатынасы әрбір жұмыс күні 45 (қырық бес) пайыздан аспауға тиіс.

Бағалы қағаздармен "РЕПО" операцияларының орташа айлық мәнінің жиынтық міндеттемелердің орташа айлық мәніне қатынасының мәні, сондай-ақ "РЕПО" операциялары сомасының осы тармақшада көрсетілген әрбір жұмыс күніндегі міндеттемелер сомасына қатынасы:

2025 жылғы 1 ақпаннан бастап жиынтық міндеттемелердің 45 (қырық бес) пайызынан аспайды;

2025 жылғы 1 шілдеден бастап жиынтық міндеттемелердің 40 (қырық) пайызынан аспайды;

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жиынтық міндеттемелердің 35 (отыз бес) пайызынан аспайды.

Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің филиалына осы тармақтың 7) тармақшасы № 23 нормативтерінде көзделген (k1) резерв ретінде қабылданатын активтер жеткіліктілігі коэффициенті 0,13 (нөл бүтін жүзден он үш) коэффициентіне тең немесе төмен болған жағдайда қолданылады.

Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкі филиалының бөлінбеген таза пайда (өтелмеген шығын) деп Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің филиалы қызметінің нәтижесі (таза кірістер немесе таза шығыстар) түсініледі.

4. Осы қаулының 1-тармағы бірінші бөлігінің 1), 2), 7) және 9) тармақшаларында көзделген факторлардың есебіне енгізілген көрсеткіштер уәкілетті орган жыл сайын 1 ақпанға дейін Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19925 болып тіркелген "Қаржы ұйымдарын жүйелік маңызы бар ұйымдар қатарына жатқызу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2019 жылғы 23 желтоқсандағы № 240 қаулысына сәйкес жүйелік маңызы бар ұйымдар қатарына жатқызылған қаржы ұйымдарының тізіміне, жүйелік маңызы бар болып танылуы мүмкін әлеуетті банктер тізіміне енгізілген банктерге есепті жылдың 1 сәуірінен кеш емес мерзімде стресс-тестілеу жүргізу және оның нәтижелерін уәкілетті органға ұсыну үшін беретін уәкілетті органның сценарийлерімен толықтырылады.

5. Банк конгломератының қаржылық жай-күйінің нашарлауына әсер ететін факторларды анықтау мынадай әдістеме бойынша жүзеге асырылады:

1) банк конгломераты меншікті капиталының жеткіліктілігі коэффициенттерінің есепті тоқсанда Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14790 болып тіркелген, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 26 желтоқсандағы № 309 қаулысымен бекітілген Пруденциялық нормативтердің және сақталуға міндетті өзге де нормалар мен банк конгломераты капиталының мөлшері лимиттерінің нормативтік мәндері және есептеу әдістемесімен (бұдан әрі - № 309 нормативтер) көзделген банк конгломератының меншікті капиталы жеткіліктілігінің ең төменгі мәндерінен 0,02-ге (қоса алғанда) асатын деңгейге дейін немесе одан төмен азайту;

2) банк конгломератының бір қарыз алушысына келетін тәуекелдің ең жоғары мөлшері коэффициенттерінің есепті тоқсанда № 309 нормативтерде белгіленген банк конгломератының бір қарыз алушысына шаққандағы тәуекелдің ең жоғары мөлшері коэффициенттерінің ең мәндерінен 0,01-ден (қоса алғанда) төмен деңгейге дейін ұлғайту;

3) есепті тоқсанда банк конгломератына қатысушылар арасындағы топ ішіндегі мәмілелер бойынша (банк конгломератына қатысушылардың басқа қатысушылардың капиталына инвестицияларын, бас банктің күмәнді және үмітсіз активтерін сатып алатын еншілес ұйыммен жасалған мәмілелерді, есепті күні жабылған мәмілелерді қоспағанда) банк конгломератына қатысушылардың бір-біріне талаптары сомасының банк конгломератының меншікті капиталынан 0,3 (нөл бүтін оннан үш) деңгейіне дейін ұлғайту.

6. Банк конгломераты қатысушыларының топішілік мәмілелері бойынша бір біріне талаптарының сомасы деп банк конгломераты қатысушыларының топішілік мәмілелері бойынша бір біріне талаптары қалдықтарының сомасы түсініледі, ондай мәмілелер бойынша ақпарат Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19834 болып тіркелген, "Банк конгломераттарының пруденциялық нормативтерді орындауы туралы есептіліктің тiзбесiн, нысандарын, мерзiмдерiн және оларды ұсыну қағидаларын белгілеу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2019 жылғы 27 желтоқсандағы № 258 қаулысына 6-қосымшаға сәйкес нысан бойынша есепті кезең ішінде жасасқан, сондай-ақ есепті күнгі жағдай бойынша қолданыста болған банк конгломератының топішілік мәмілелері бойынша мәліметтер жинау бойынша есепте көзделеді.

Банк конгломератына қатысушылардың арасындағы топішілік мәмілелер бойынша банк конгломератына қатысушылардың бір-біріне талаптарының сомасын есептеу кезінде туынды қаржы құралдары көрсетілген қаржы құралдарының нақтылы құнының № 170 Нормативтерге 7-қосымшаға сәйкес Туынды қаржы құралдары үшін кредиттік тәуекел коэффициенттерінің кестесінде көрсетілген туынды қаржы құралдары үшін кредиттік тәуекел коэффициентіне көбейтіндісі ретінде есептеледі.