Об утверждении Требований к Правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для банков второго уровня, филиалов банков-нерезидентов Республики Казахстан и Национального оператора почты

Постановление Правления Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка от 22 марта 2020 года № 18. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 23 марта 2020 года № 20160.

      Сноска. Заголовок - в редакции постановления Правления Агентства РК по регулированию и развитию финансового рынка от 12.09.2022 № 69 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      В соответствии с пунктом 3-2 статьи 11 Закона Республики Казахстан "О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения", Указом Президента Республики Казахстан от 16 марта 2020 года № 286 "О мерах по обеспечению социально - экономической стабильности" Правление Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка ПОСТАНОВЛЯЕТ:

      Сноска. Преамбула – в редакции постановления Правления Агентства РК по регулированию и развитию финансового рынка от 12.12.2025 № 78 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1. Утвердить прилагаемые Требования к Правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для банков второго уровня, филиалов банков-нерезидентов Республики Казахстан и Национального оператора почты.

      Сноска. Пункт 1 - в редакции постановления Правления Агентства РК по регулированию и развитию финансового рынка от 12.09.2022 № 69 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2. Департаменту методологии и регулирования финансовых организаций в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

      1) совместно с Юридическим департаментом государственную регистрацию настоящего постановления в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      2) размещение настоящего постановления на официальном интернет-ресурсе Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка после его официального опубликования;

      3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего постановления представление в Юридический департамент сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктом 2) настоящего пункта и пунктом 3 настоящего постановления.

      3. Управлению международных отношений и внешних коммуникаций в течение десяти календарных дней после государственной регистрации настоящего постановления обеспечить направление его копии на официальное опубликование в периодические печатные издания.

      4. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на курирующего заместителя Председателя Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка.

      5. Настоящее постановление вводится в действие со дня его первого официального опубликования.

      Председатель Агентства
Республики Казахстан по регулированию и
развитию финансового рынка
М. Абылкасымова

  Утверждены
постановлением Правления
Агентства
Республики Казахстан
по регулированию и развитию
финансового рынка
от 22 марта 2020 года № 18

Требования к Правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для банков второго уровня, филиалов банков-нерезидентов Республики Казахстан и Национального оператора почты

      Сноска. Требования - в редакции постановления Правления Агентства РК по регулированию и развитию финансового рынка от 20.04.2026 № 74 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 1. Общие положения

      1. Настоящие Требования к Правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для банков второго уровня, филиалов банков-нерезидентов Республики Казахстан и Национального оператора почты (далее – Требования) разработаны в соответствии с абзацем вторым пункта 3-2 статьи 11 Закона Республики Казахстан "О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения" (далее – Закон о ПОД/ФТ/ФРОМУ) и распространяются на банки второго уровня, филиалы банков-нерезидентов Республики Казахстан и Национального оператора почты (далее – банк).

      2. Если Требованиями не предусмотрено иное, понятия, применяемые в Требованиях, используются в значениях, указанных в Законе о ПОД/ФТ/ФРОМУ, Законе Республики Казахстан "О платежах и платежных системах", Законе Республики Казахстан "Об акционерных обществах" и Законе Республики Казахстан "О цифровых активах в Республике Казахстан".

      Для целей Требований используются следующие понятия:

      1) необычная операция (сделка) – операция (сделка) клиента, подлежащая обязательному изучению в соответствии с пунктом 4 статьи 4 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ с учетом признаков определения подозрительной операции и подозрительной деятельности клиента, подлежащей финансовому мониторингу (далее вместе – подозрительная операция), определенных уполномоченным органом, осуществляющим финансовый мониторинг и принимающим иные меры по противодействию легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения (далее – уполномоченный орган по финансовому мониторингу) в соответствии с пунктом 2 статьи 10 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, а также разработанных банком самостоятельно, за исключением признаков подозрительной деятельности клиента, подлежащей финансовому мониторингу;

      2) разовая операция (сделка) – предоставление банком услуг путем проведения операций по зачислению денег на банковский счет физического лица либо проведению платежа в пользу поставщика услуг посредством оборудования (устройства), предназначенного для приема наличных денег, безналичному платежу или переводу денег без использования банковского счета, покупке, продаже или обмену наличной иностранной валюты в обменном пункте, использованию платежной карточки, не являющейся средством доступа к банковскому счету такого клиента, оплате задолженности в рамках исполнительного производства в пользу государственных органов посредством оборудования (устройства), покупке аффинированного золота в слитках через обменные пункты, а также предоставление банком услуг не идентифицированным владельцам электронных денег путем проведения операций по приобретению и использованию электронных денег;

      3) клиент – физическое, юридическое лицо или иностранная структура без образования юридического лица, получающие услуги банка;

      4) нерезидент Республики Казахстан – лицо, не являющееся резидентом Республики Казахстан в соответствии с Законом Республики Казахстан "О валютном регулировании и валютном контроле";

      5) резидент Республики Казахстан – лицо, определенное в соответствии с Законом Республики Казахстан "О валютном регулировании и валютном контроле" резидентом Республики Казахстан;

      6) риски легализации (отмывания) доходов, полученных преступным путем, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения – риски преднамеренного или непреднамеренного вовлечения банка в процессы легализации (отмывания) доходов, полученных преступным путем, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения или иную преступную деятельность;

      7) управление рисками легализации (отмывания) доходов, полученных преступным путем, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения (далее – ОД/ФТ/ФРОМУ) – совокупность принимаемых банком мер по выявлению, оценке, мониторингу рисков ОД/ФТ/ФРОМУ, а также их минимизации (в отношении услуг (продуктов), клиентов, а также совершаемых клиентами операций);

      8) пороговая операция – операция клиента с деньгами и (или) иным имуществом, которая в соответствии с пунктом 1 статьи 4 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ подлежит финансовому мониторингу;

      9) деловые отношения – отношения с клиентами, возникающие в процессе осуществления банками профессиональной деятельности.

      3. Внутренний контроль в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения (далее – ПОД/ФТ/ФРОМУ) осуществляется банком в целях:

      1) обеспечения выполнения банком требований Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ;

      2) поддержания эффективности системы внутреннего контроля банка на уровне, достаточном для управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ и сопряженными рисками (операционного, репутационного);

      3) исключения вовлечения банка, его должностных лиц и работников в процессы ОД/ФТ/ФРОМУ.

      4. В рамках организации внутреннего контроля в целях ПОД/ФТ/ФРОМУ органом управления или исполнительным органом банка разрабатываются и принимаются правила внутреннего контроля, включающие требования к проведению службой внутреннего аудита банка оценки эффективности внутреннего контроля в целях ПОД/ФТ/ФРОМУ. Правила внутреннего контроля исполняются банком с учетом результатов оценки степени подверженности услуг банка рискам ОД/ФТ/ФРОМУ, размера, характера и сложности банка.

      Правила внутреннего контроля включают в себя программы, предусмотренные статьей 11 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, которые разрабатываются банком самостоятельно в соответствии с Требованиями и являются внутренним документом банка либо совокупностью таких документов, утвержденных органом управления или исполнительным органом банка.

Глава 2. Организация внутренней системы ПОД/ФТ/ФРОМУ и программа организации внутреннего контроля в целях ПОД/ФТ/ФРОМУ

      5. В порядке, установленном внутренними документами банка, в банке назначается лицо, ответственное за реализацию и соблюдение правил внутреннего контроля в банке (далее – ответственный работник), из числа руководящих работников банка или иных руководителей банка не ниже уровня руководителя соответствующего структурного подразделения банка, а также определяются работники либо подразделение банка, в компетенцию которых входят вопросы ПОД/ФТ/ФРОМУ (далее – подразделение по ПОД/ФТ/ФРОМУ).

      6. Требованиями к ответственному работнику являются:

      1) наличие высшего образования в области экономики, финансов, банковского и страхового дела, бизнеса и управления, права, бухгалтерского дела и налогообложения;

      2) наличие стажа работы на должности руководителя подразделения банка, связанного с осуществлением банковских и (или) иных операций, не менее 1 (одного) года либо стажа работы в сфере ПОД/ФТ/ФРОМУ не менее 2 (двух) лет, либо стажа работы в сфере предоставления и (или) регулирования финансовых услуг не менее 3 (трех) лет;

      3) наличие безупречной деловой репутации в соответствии с подпунктом 28) части первой статьи 1 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан".

      7. Программа организации внутреннего контроля в целях ПОД/ФТ/ФРОМУ включает, но не ограничивается:

      1) порядок фиксирования сведений, а также хранения документов и информации, полученных в ходе реализации внутреннего контроля в целях ПОД/ФТ/ФРОМУ;

      2) порядок информирования работниками банка, в том числе ответственным работником, органа управления и исполнительного органа банка о ставших им известными фактах нарушения Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, а также правил внутреннего контроля, допущенных работниками банка;

      3) описание требований по ПОД/ФТ/ФРОМУ банковского конгломерата, в который входит банк (при наличии);

      4) порядок подготовки и представления органу управления и исполнительному органу банка управленческой отчетности, в том числе на консолидированной основе в рамках банковского конгломерата, по результатам оценки эффективности внутреннего контроля в целях ПОД/ФТ/ФРОМУ службой внутреннего аудита банка;

      5) порядок принятия решений ответственным работником, органом управления и (или) исполнительным органом банка или руководящим работником банка об установлении, продолжении либо прекращении деловых отношений с клиентами, о приостановлении либо отказе в проведении операций клиентов в случаях, предусмотренных Законом о ПОД/ФТ/ФРОМУ и (или) договорами с клиентами, и в порядке, предусмотренном внутренними документами банка;

      6) процедуру оценки, определения, документального фиксирования и обновления результатов оценки рисков ОД/ФТ/ФРОМУ;

      7) описание функций подразделения по ПОД/ФТ/ФРОМУ, в том числе процедуру взаимодействия с другими подразделениями банка, филиалами, дочерними организациями при осуществлении внутреннего контроля в целях ПОД/ФТ/ФРОМУ, а также функций, полномочий ответственного работника, процедуру взаимодействия ответственного работника с органом управления и исполнительным органом банка;

      8) порядок соблюдения и реализации правил внутреннего контроля, в том числе порядок применения дополнительных мер контроля и процедур по управлению рисками ОД/ФТ/ФРОМУ и их снижению, своими филиалами, представительствами, дочерними организациями, расположенными как в Республике Казахстан, так и за ее пределами, если это не противоречит законодательству государства их места нахождения.

      8. Функции ответственного работника и работников подразделения по ПОД/ФТ/ФРОМУ в соответствии с программой организации внутреннего контроля в целях ПОД/ФТ/ФРОМУ включают, но не ограничиваются:

      1) обеспечение наличия разработанных и согласованных с органом управления или исполнительным органом банка правил внутреннего контроля и (или) изменений (дополнений) к ним, а также мониторинга за их соблюдением в банке;

      2) организация представления и контроль за представлением сообщений в уполномоченный орган по финансовому мониторингу в соответствии с Законом о ПОД/ФТ/ФРОМУ;

      3) принятие решений о признании операций клиентов в качестве подозрительных и необходимости направления сообщений в уполномоченный орган по финансовому мониторингу в порядке, предусмотренном внутренними документами банка;

      4) информирование органа управления банка и (или) исполнительного органа банка о выявленных нарушениях правил внутреннего контроля в порядке, предусмотренном внутренними документами банка;

      5) подготовка информации о результатах реализации правил внутреннего контроля и рекомендуемых мерах по улучшению систем управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ и внутреннего контроля в целях ПОД/ФТ/ФРОМУ, в том числе в рамках банковского конгломерата, для формирования отчетов органу управления банка и исполнительному органу о выявленных недостатках;

      6) координация по сбору количественных и качественных показателей для оценки риска вовлеченности банка рискам в процессы ОД/ФТ/ФРОМУ и передачи запрашиваемой информации в уполномоченный орган по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций (далее – уполномоченный орган) ежегодно не позднее 5 февраля года, следующего за отчетным годом.

      9. Для выполнения возложенных функций ответственный работник и работники подразделения по ПОД/ФТ/ФРОМУ наделяются следующими полномочиями, включая, но не ограничиваясь:

      Примечание ИЗПИ!
      Действие подпункта 1) приостановлено до 12.07.2026 постановлением Правления Агентства РК по регулированию и развитию финансового рынка от 20.04.2026 № 74 и в период приостановления данный подпункт действует в следующей редакции.

      1) получение доступа ко всем помещениям банка, информационным системам, средствам телекоммуникаций, документам и файлам в пределах, позволяющих осуществлять свои функции в полном объеме, и в порядке, предусмотренном внутренними документами банка;

      2) направление подразделениям банка указаний, касающихся проведения операции с деньгами и (или) иным имуществом;

      3) обеспечение конфиденциальности информации, полученной при осуществлении своих функций;

      4) обеспечение сохранности получаемых от подразделений банка документов и файлов.

      10. При наличии в филиалах банка работников, на которых полностью или частично возложены функции и полномочия, предусмотренные пунктами 8 и 9 Требований, координацию деятельности по вопросам ПОД/ФТ/ФРОМУ таких работников осуществляет ответственный работник.

      11. Функции ответственного работника, работников подразделения по ПОД/ФТ/ФРОМУ, а также работников банка, на которых возложены функции, предусмотренные пунктом 8 Требований, не совмещаются с функциями службы внутреннего аудита, а также функциями подразделений, осуществляющих операционную (текущую) деятельность банка.

      Примечание ИЗПИ!
      Действие пункта 12 приостановлено до 12.07.2026 постановлением Правления Агентства РК по регулированию и развитию финансового рынка от 20.04.2026 № 74 и в период приостановления данный пункт действует в следующей редакции.

      12. Банк для автоматизации процессов по вопросам внутреннего контроля в целях ПОД/ФТ/ФРОМУ использует автоматизированные информационные системы.

Глава 3. Программа управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ

      13. В целях организации управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ банк разрабатывает программу управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ.

      Результаты оценки рисков предоставляются по требованию уполномоченного органа в соответствии с частью первой статьи 14 Закона Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций".

      14. При реализации программы управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ банк учитывает опубликованную информацию из отчета по национальной оценке рисков ОД/ФТ/ФРОМУ в соответствии с пунктом 7 статьи 11-1 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ.

      15. Программа управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ включает, но не ограничивается:

      1) порядок организации управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ банка в разрезе его структурных подразделений;

      2) методику оценки рисков ОД/ФТ/ФРОМУ с учетом основных категорий рисков (по типу клиента, страновому риску и риску услуг/продуктов) в отношении уровня риска клиента, а также степени подверженности услуг (продуктов) банка рискам ОД/ФТ/ФРОМУ;

      3) порядок осуществления регулярного мониторинга, анализа и контроля за рисками клиентов и степенью подверженности продуктов (услуг) банка рискам ОД/ФТ/ФРОМУ, предусматривающий перечень предупредительных мероприятий, порядок и сроки их проведения, контроль за результатами в соответствии с принятыми мерами;

      4) порядок присвоения, сроки и основания для пересмотра уровней рисков клиентов.

      16. Банк на ежегодной основе осуществляет оценку степени подверженности услуг (продуктов) банка рискам ОД/ФТ/ФРОМУ с учетом, как минимум, следующих специфических категорий рисков: риск по типу клиентов, страновой (географический) риск, риск услуги (продукта) и (или) способа ее (его) предоставления.

      Оценка степени подверженности услуг (продуктов) банка рискам ОД/ФТ/ФРОМУ сопровождается описанием возможных мероприятий, направленных на минимизацию выявленных рисков, включая изменение процедур идентификации и мониторинга операций клиентов, установление лимитов на проведение операций, изменение условий предоставления услуг (продуктов), отказ от предоставления услуг (продуктов).

      17. Типы клиентов, чей статус и (или) чья деятельность повышают риск ОД/ФТ/ФРОМУ, включают, но не ограничиваются:

      1) публичные должностные лица, их супруги и близкие родственники;

      2) иностранные финансовые организации;

      3) юридические лица и индивидуальные предприниматели, деятельность которых связана с интенсивным оборотом наличных денег, в том числе:

      юридические лица, осуществляющие деятельность исключительно через обменные пункты на основании лицензии Национального Банка Республики Казахстан на обменные операции с наличной иностранной валютой;

      юридические лица, исключительной деятельностью которых является инкассация банкнот, монет и ценностей на основании лицензии Национального Банка Республики Казахстан (за исключением дочерних организаций банков, которые соблюдают требования по ПОД/ФТ/ФРОМУ, установленные банком);

      организации, осуществляющие микрофинансовую деятельность;

      агенты (поверенные) поставщиков услуг (кроме финансовых), осуществляющие прием от потребителей наличных денег, в том числе через электронные терминалы;

      организаторы игорного бизнеса, а также лица, предоставляющие услуги либо получающие доходы от деятельности онлайн-казино за пределами Республики Казахстан;

      лица, предоставляющие туристские услуги, а также услуги, связанные с интенсивным оборотом наличных денег;

      4) адвокаты и другие независимые специалисты по юридическим вопросам в случаях, когда они от имени или по поручению клиента участвуют в операциях с деньгами и (или) имуществом в отношении деятельности, указанной в подпункте 7) пункта 1 статьи 3 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, профессиональные участники рынка ценных бумаг (за исключением дочерних организаций банков второго уровня, которые соблюдают требования по ПОД/ФТ/ФРОМУ, установленные банками второго уровня);

      5) страховые (перестраховочные) организации, страховые брокеры, осуществляющие деятельность по отрасли "страхование жизни" (за исключением дочерних организаций банка, которые соблюдают требования по ПОД/ФТ/ФРОМУ, установленные банком);

      6) лица, предоставляющие услуги по финансовому лизингу (за исключением дочерних организаций банков второго уровня, которые соблюдают требования по ПОД/ФТ/ФРОМУ, установленные банками второго уровня);

      7) лица, осуществляющие деятельность в качестве страховых агентов;

      8) лица, осуществляющие посредническую деятельность по купле-продаже недвижимости;

      9) лица, деятельность которых связана с производством и (или) торговлей оружием, взрывчатыми веществами;

      10) лица, деятельность которых связана с добычей и (или) обработкой, а также куплей-продажей, драгоценных металлов, драгоценных камней либо изделий из них;

      11) некоммерческие организации в организационно-правовой форме фондов, религиозных объединений;

      12) лица, расположенные (зарегистрированные) в иностранных государствах, указанных в пункте 19 Требований, а также расположенные в Республике Казахстан филиалы и представительства таких лиц;

      13) клиент, в отношении которого имеются основания для сомнения в достоверности полученных данных;

      14) клиент совершает действия, направленные на уклонение от процедур надлежащей проверки клиента, предусмотренных Законом о ПОД/ФТ/ФРОМУ;

      15) лица, осуществляющие выпуск и оборот необеспеченных цифровых активов на территории Международного финансового центра "Астана";

      16) клиенты, являющиеся держателями пяти и более дебетных карточек, выпущенных одним банком, за исключением платежных карточек, выпущенных в рамках обслуживания текущих счетов, открытых для целей, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) части второй статьи 741 Гражданского кодекса Республики Казахстан (далее – Гражданский кодекс), дополнительных платежных карточек, выпущенных на имя детей;

      17) клиенты, являющиеся держателями десяти и более дебетных карточек, выпущенных в совокупности несколькими банками (при наличии у банка таких сведений), за исключением платежных карточек, выпущенных в рамках обслуживания текущих счетов, открытых для целей, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) части второй статьи 741 Гражданского кодекса, дополнительных платежных карточек, выпущенных на имя детей;

      18) резиденты стран с высоким риском ОД/ФТ/ФРОМУ на основе фактора незаконного производства, оборота и (или) транзита наркотиков, определенных в соответствии с внутренними документами банка;

      19) нерезиденты Республики Казахстан, не имеющие вид на жительство иностранца в Республике Казахстан либо разрешение на постоянное проживание (не проживающие на территории Республики Казахстан);

      20) клиенты, относящиеся к категории лиц в возрасте от четырнадцати до двадцати пяти лет, при наличии одного либо в совокупности следующих условий:

      по банковскому счету проводятся систематические переводы денег между физическими лицами (P2P) и отсутствуют иные операции;

      по банковскому счету проводятся систематические платежи на крупные суммы по пополнению абонентского номера сотовой связи;

      по банковскому счету проводятся аномальные операции, нехарактерные для указанного клиента либо категории (группе) клиентов.

      Систематичность и размер крупных сумм в рамках настоящего подпункта определяются в соответствии с внутренними документами банка;

      21) клиенты, совершившие в течение последних 6 (шести) месяцев три и более платежей в пользу организатора игорного бизнеса на общую сумму более 300 000 (триста тысяч) тенге.

      18. Типы клиентов, чей статус и (или) чья деятельность понижают риск ОД/ФТ/ФРОМУ, включают, но не ограничиваются:

      1) государственные органы Республики Казахстан, включая Национальный Банк Республики Казахстан, а также юридические лица, контроль над которыми осуществляется государственными органами;

      2) юридические лица, созданные в организационно-правовой форме государственных учреждений или государственных предприятий, а также национальным управляющим холдингом либо юридическими лицами, сто процентов голосующих акций (долей участия) которых принадлежат национальному управляющему холдингу;

      3) банки второго уровня, страховые (перестраховочные) организации, профессиональные участники рынка ценных бумаг – резиденты Республики Казахстан, провайдеры услуг цифровых активов, регулируемые Национальным Банком Республики Казахстан (операторы обмена необеспеченных цифровых активов, операторы платформы цифровых финансовых активов, операторы торговой платформы цифровых активов) и участники особого режима регулирования Национального Банка Республики Казахстан, осуществляющие деятельность в сфере цифровых активов и эмитенты цифровых финансовых активов;

      4) организации, акции которых включены в официальный список фондовой биржи Республики Казахстан и (или) фондовой биржи иностранного государства;

      5) международные организации, расположенные на территории Республики Казахстан либо участником которых является Республика Казахстан.

      19. Банк осуществляет оценку странового (географического) риска, связанного с ведением деятельности в иностранных государствах, указанных в настоящем пункте, предоставлением услуг (продуктов) клиентам из таких иностранных государств и осуществлением операций с деньгами и (или) иным имуществом с участием таких иностранных государств.

      Иностранными государствами, операции с которыми повышают риск ОД/ФТ/ФРОМУ, являются:

      иностранные государства (территории), включенные в перечень государств (территорий), не выполняющих либо недостаточно выполняющих рекомендации Группы разработки финансовых мер борьбы с отмыванием денег (ФАТФ), составляемый уполномоченным органом по финансовому мониторингу;

      иностранные государства (территории), в отношении которых применяются международные санкции (эмбарго), принятые резолюциями Совета Безопасности ООН;

      иностранные государства (территории), включенные в перечень офшорных зон, в соответствии с постановлением Правления Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка от 20 марта 2026 года № 15 "Об установлении Перечня офшорных зон для целей банковской и страховой деятельности, деятельности профессиональных участников рынка ценных бумаг и иных лицензируемых видов деятельности на рынке ценных бумаг, деятельности акционерных инвестиционных фондов и деятельности организаций, осуществляющих микрофинансовую деятельность";

      иностранные государства (территории), определенные банком в качестве представляющих высокий риск ОД/ФТ/ФРОМУ на основе других факторов (сведений об уровне коррупции, незаконного производства, оборота и (или) транзита наркотиков, сведений о поддержке международного терроризма и другое).

      Ссылки на перечни таких государств (территорий) по данным ООН и международных организаций размещаются на официальном интернет-ресурсе уполномоченного органа по финансовому мониторингу.

      20. Услуги (продукты) банка, а также способы их предоставления, повышающие риск ОД/ФТ/ФРОМУ, включают, но не ограничиваются:

      1) новые продукты и новая деловая практика, включая новые механизмы передачи, новые или развивающиеся технологии, как для новых, так и для уже существующих продуктов, определяемые в правилах внутреннего контроля банка;

      2) персональное банковское обслуживание клиентов;

      3) платежи и (или) переводы денег без использования банковского счета;

      4) торговое финансирование;

      5) сейфовые операции (услуги по хранению ценных бумаг, выпущенных в документарной форме, документов и ценностей клиентов, включая сдачу в аренду сейфовых ящиков, шкафов и помещений);

      6) доверительное управление имуществом;

      7) брокерское обслуживание на международных рынках;

      8) кастодиальное обслуживание;

      9) электронные деньги в случае, если банк-эмитент не является оператором соответствующей системы электронных денег;

      10) предоплаченные платежные карточки;

      11) корпоративные платежные карточки;

      12) чеки, в том числе дорожные чеки;

      13) счета иностранных финансовых организаций;

      14) операции по покупке, продаже, обмену наличной иностранной валюты через обменные пункты.

      21. При оценке степени подверженности услуг (продуктов) банка рискам ОД/ФТ/ФРОМУ в соответствии с факторами и категориями рисков, указанными в пунктах 17, 18, 19 и 20 Требований, банком учитываются дополнительные сведения, влияющие на итоговую степень риска, включая, но не ограничиваясь:

      1) количество направленных банком в уполномоченный орган по финансовому мониторингу сообщений о подозрительных операциях клиентов;

      2) количество направленных банком в уполномоченный орган по финансовому мониторингу сообщений о пороговых операциях клиентов.

      22. В рамках реализации программы управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ банком принимаются меры по классификации клиентов с учетом категорий и факторов риска, указанных в пунктах 17, 18, 19 и 20 Требований, а также иных категорий рисков, устанавливаемых банком.

      Уровень риска клиента (группы клиентов) устанавливается банком по результатам анализа имеющихся у банка сведений и информации о клиенте (клиентах) и оценивается по шкале определения уровня риска, которая состоит не менее чем из двух уровней.

      Оценка риска с использованием категорий и факторов рисков, указанных в пунктах 17, 18, 19 и 20 Требований, проводится в отношении клиентов (групп клиентов) на основе результатов мониторинга операций (деловых отношений).

      Пересмотр уровня риска клиента (группы клиентов) осуществляется банком по мере обновления сведений о клиенте (группе клиентов) и результатов мониторинга операций (деловых отношений).

      23. Банки определяют и оценивают риски ОД/ФТ/ФРОМУ, которые могут возникнуть в связи с:

      1) разработкой новых продуктов и новой деловой практикой, включая новые механизмы их передачи;

      2) использованием новых или развивающихся технологий как для новых, так и для действующих продуктов.

      Оценка рисков ОД/ФТ/ФРОМУ проводится до запуска новых продуктов, деловой практики или использования новых (развивающихся) технологий.

Глава 4. Программа идентификации клиентов (их представителей) и бенефициарных собственников

      24. В целях реализации требований Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ по надлежащей проверке клиента (его представителя) и бенефициарного собственника банк разрабатывает программу идентификации клиентов (их представителей) и бенефициарных собственников.

      Идентификация клиента (его представителя) и бенефициарного собственника заключается в проведении банком мероприятий по фиксированию сведений о клиенте (его представителе), выявлению бенефициарного собственника и фиксированию сведений о нем, установлению и фиксированию предполагаемой цели деловых отношений или разовой операции (сделки), проведение на постоянной основе проверки деловых отношений и изучения операций, осуществляемых клиентом через банк, включая при необходимости получение и фиксирование сведений об источнике финансирования совершаемых операций, а также получению и фиксированию иных предусмотренных Законом о ПОД/ФТ/ФРОМУ сведений о клиенте (его представителе.

      Идентификация и надлежащая проверка клиента (его представителя), бенефициарного собственника осуществляется банком на основе информации и (или) документов, предоставляемых клиентом (его представителем) либо полученных из иных источников, в том числе по итогам проверки в скоринговом модуле.

      Для выявления бенефициарного собственника, сведения, представленные клиентом (его представителем) и бенефициарным собственником, сверяются со сведениями, отраженными в реестре бенефициарных собственников юридических лиц (далее – Реестр). При отсутствии в Реестре сведений по таким лицам, представленные сведения сверяются со сведениями, полученными из других источников.

      При наличии оснований для сомнения, является ли физическое лицо, которому прямо или косвенно принадлежат более двадцати пяти процентов долей участия в уставном капитале либо размещенных (за вычетом привилегированных и выкупленных обществом) акций клиента-юридического лица, иностранной структуры без образования юридического лица, бенефициарным собственником, допускается признание бенефициарным собственником физического лица, осуществляющего контроль над клиентом-юридическим лицом, иностранной структурой без образования юридического лица иным образом, либо в интересах которого клиентом-юридическим лицом, иностранной структурой без образования юридического лица совершаются операции с деньгами и (или) иным имуществом.

      Если в результате принятия мер бенефициарный собственник клиента-юридического лица, иностранной структуры без образования юридического лица не выявлен, допускается признание бенефициарным собственником единоличного исполнительного органа либо руководителя коллегиального исполнительного органа клиента-юридического лица, иностранной структуры без образования юридического лица.

      25. Программа идентификации клиента (его представителя) и бенефициарного собственника включает, но не ограничивается:

      1) порядок принятия клиентов на обслуживание, включая процедуру, основания и сроки принятия банком решения об отказе в установлении деловых отношений и (или) в проведении операции, а также прекращении деловых отношений;

      2) порядок идентификации клиента (его представителя) и бенефициарного собственника, в том числе особенности процедур применения упрощенных и усиленных мер надлежащей проверки клиента;

      3) особенности проведения идентификации при установлении корреспондентских отношений с иностранными финансовыми организациями;

      4) описание мер, направленных на выявление банком среди клиентов (их представителей) и бенефициарных собственников, находящихся на обслуживании или принимаемых на обслуживание, публичных должностных лиц, их супругов и близких родственников;

      5) порядок применения мер по замораживанию операций с деньгами и (или) иным имуществом лиц, включенных в перечень лиц и организаций, связанных с финансированием терроризма и экстремизма (далее – Перечень ФТ) и перечень организаций и лиц, связанных с финансированием распространения оружия массового уничтожения (далее – Перечень ФРОМУ);

      6) порядок проверки клиента (его представителя) и бенефициарного собственника на наличие в Перечне ФТ, составленном в соответствии со статьей 12 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ и Перечне ФРОМУ, составленном в соответствии со статьей 12-1 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ;

      7) порядок прекращения мер по замораживанию операций с деньгами и (или) иным имуществом лиц, включенных в Перечень ФТ и Перечень ФРОМУ при исключении клиента (его представителя) и бенефициарного собственника из Перечня ФТ и Перечня ФРОМУ;

      8) особенности идентификации при дистанционном установлении деловых отношений (без личного присутствия клиента или его представителя);

      9) особенности обмена сведениями, полученными в процессе идентификации клиента (его представителя) и бенефициарного собственника, а также хранения и обеспечения конфиденциальности таких сведений, в рамках выполнения требований по ПОД/ФТ/ФРОМУ, установленных банковским конгломератом, в который входит банк (при наличии);

      10) особенности идентификации клиентов путем получения сведений от других финансовых организаций, в том числе идентификации физических и юридических лиц, в пользу или от имени которых брокером (дилером) совершаются операции по своему банковскому счету;

      11) порядок проверки достоверности сведений о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике;

      12) требования к форме, содержанию и порядку ведения досье клиента, обновления сведений, содержащихся в досье, с указанием периодичности обновления сведений;

      13) порядок оценки уровня риска клиента, основания оценки такого риска;

      14) порядок получения и представления по запросу банка сведений о бенефициарных собственниках клиентов по форме и порядке, определенным уполномоченным органом по финансовому мониторингу в соответствии с частями третьей и четвертой пункта 5 статьи 5 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ;

      15) порядок проверки клиента (его представителя) и бенефициарного собственника на принадлежность к иностранным организаторам игорного бизнеса, деятельность которых признана незаконной на территории Республики Казахстан по решению уполномоченного органа в сфере игорного бизнеса, осуществляющего реализацию государственной политики и контроль в сфере игорного бизнеса в соответствии с подпунктом 13) части первой статьи 1 Закона Республики Казахстан "Об игорном бизнесе" (далее – иностранные организаторы игорного бизнеса), отказа в проведении платежей и (или) переводов денег в пользу иностранных организаторов игорного бизнеса, а также прекращения деловых отношений с клиентом, являющимся иностранным организатором игорного бизнеса.

      Документы, представляемые клиентом (его представителем) в целях подтверждения сведений о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике, проверяются на их действительность.

      В отношении представителя клиента дополнительно проверяются полномочия такого лица действовать от имени и (или) в интересах клиента.

      В отношении клиента, с которым банк установил деловые отношения посредством представителя клиента, действующего от имени клиента на основании выданной доверенности, банком до проведения расходных или приходных операций, дополнительно проводится биометрическая аутентификация клиента посредством Центра обмена идентификационными данными Национального Банка Республики Казахстан (далее – ЦОИД).

      При дистанционном установлении деловых отношений с клиентом, при смене клиентом абонентского номера устройства сотовой связи либо абонентского устройства сотовой связи, используемого для доступа к электронным банковским услугам, банк применяет двухфакторную идентификацию клиента с проведением биометрической аутентификации клиента посредством ЦОИД. Второй способ идентификации (аутентификации) клиента определяется банком самостоятельно в соответствии с законодательством Республики Казахстан о платежах и платежных системах, о противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения. Банк при проведении биометрической аутентификации клиента обеспечивает хранение записи сеанса видеоконференции с клиентом либо полученного текущего изображения клиента с использованием технологии выявления движения не менее пяти лет со дня прекращения деловых отношений с клиентом, в том числе на основе аутсорсинга.

      При дистанционном установлении деловых отношений с клиентом и (или) оказании ему электронных банковских услуг банк обеспечивает контроль использования клиентом при проведении операций по банковскому счету (банковским счетам), в том числе, с использованием платежной карточки (платежных карточек), одного абонентского номера устройства сотовой связи, присвоенного оператором связи – резидентом Республики Казахстан и идентифицированное банком в соответствии с порядком, определенным внутренними правилами банка.

      В случае использования клиентом при получении электронных банковских услуг, проведении операций по банковскому счету (банковским счетам), в том числе, с использованием платежной карточки (платежных карточек), абонентского номера устройства сотовой связи, присвоенного оператором связи – нерезидентом Республики Казахстан, банк обеспечивает проведение биометрической аутентификации клиента при регистрации в мобильном приложении банка. Банк обеспечивает последующую авторизацию клиента в мобильном приложении банка с использованием средств аутентификации, обеспечивающих подтверждение личности клиента с применением биометрических данных клиента, в порядке, определенном внутренними документами банка. Все действия, связанные с аутентификацией, подлежат учету и хранению в течение 3 лет.

      При выявлении необычной, подозрительной операции или операции, имеющей характеристики, соответствующие типологиям, схемам и способам легализации (отмывания) доходов, полученных преступным путем, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения клиентов, использующих абонентские номера устройств сотовой связи, присвоенных оператором связи – нерезидентом Республики Казахстан, применяется повторная биометрическая аутентификация посредством ЦОИД.

      Результаты повторной биометрической аутентификации посредством ЦОИД клиента хранятся не менее пяти лет со дня прекращения деловых отношений с клиентом, в том числе на основе аутсорсинга.

      Предоставление электронных банковских услуг клиенту при использовании мобильного приложения осуществляется через абонентское устройство сотовой связи, идентифицированное банком в соответствии с порядком, определенным внутренними правилами банка.

      В отношении клиентов, относящихся к категории лиц в возрасте до шестнадцати лет операции клиента на крупные суммы, размер которых определяется в соответствии с внутренними документами банка, при получении электронных банковских услуг верифицируются родителями или иными законными представителями.

      Банк при выпуске клиенту более одной дебетной карточки, за исключением платежных карточек, выпущенных в рамках обслуживания текущих счетов, открытых для целей, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) части второй статьи 741 Гражданского кодекса, дополнительных платежных карточек, выпущенных на имя детей:

      1) осуществляет мониторинг движения денег по банковским счетам клиента и при выявлении по банковским счетам систематических переводов денег между физическими лицами (P2P), а также аномальных операций, нехарактерных для указанного клиента либо категории (группе) клиентов, в соответствии с внутренними документами банка определяет целесообразность присвоения клиенту высокого уровня риска;

      2) в случае присвоения клиенту высокого уровня риска проводит мероприятия, предусмотренные Требованиями и нормативным правовым актом уполномоченного органа, устанавливающим порядок формирования банком системы управления рисками и внутреннего контроля, разработанным в соответствии с частью второй пункта 1 статьи 48 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан".

      Если банк в соответствии с Законом о ПОД/ФТ/ФРОМУ на основании договора поручил иному лицу применение в отношении клиентов банка мер, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-2) и 4) пункта 3 статьи 5 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, банк разрабатывает правила взаимодействия с такими лицами, которые включают:

      процедуру заключения банком договоров с лицами, которым поручено проведение идентификации, а также перечень должностных лиц банка, уполномоченных заключать такие договоры;

      процедуру идентификации клиента (его представителя) и бенефициарного собственника в соответствии с договорами между банком и лицами, которым поручено проведение идентификации;

      процедуру и сроки передачи банку сведений, полученных при проведении идентификации, лицами, которым поручено проведение идентификации;

      процедуру осуществления банком контроля за соблюдением лицами, которым поручено проведение идентификации, требований по идентификации, включая процедуру, сроки и полноту передачи банку полученных сведений, а также меры, принимаемые банком по устранению выявленных нарушений;

      основания, процедуру и сроки принятия банком решения об одностороннем отказе от исполнения договора с лицами, которым поручено проведение идентификации, в случае несоблюдения ими требований по идентификации, в том числе процедур, сроков и полноты передачи банку полученных сведений;

      перечень должностных лиц банка, уполномоченных принимать решение об одностороннем отказе от исполнения договора с лицами, которым поручено проведение идентификации;

      положения об ответственности лиц, которым банк поручил проведение идентификации, за несоблюдение ими требований по идентификации, включая процедуру, сроки и полноту передачи банку полученных сведений;

      процедуру взаимодействия банка с лицами, которым поручено проведение идентификации, по вопросам оказания им методологической помощи в целях выполнения требований по идентификации.

      Допускается включение банком дополнительных условий в правила взаимодействия.

      Банк, поручивший на основании договора иностранной финансовой организации применение мер надлежащей проверки клиентов (их представителей) и бенефициарных собственников, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-2) и 4) пункта 3 статьи 5 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, учитывает возможные риски ОД/ФТ/ФРОМУ.

      26. При открытии банковского счета и (или) выпуске платежной карточки нерезиденту Республики Казахстан банк:

      1) проверяет документы клиента, подтверждающие обоснованность нахождения в Республике Казахстан, к которым относятся с учетом применимости по типу клиента и (или) виду банковского счета, но не ограничиваясь, паспорт с отметкой о пересечении государственной границы Республики Казахстан, регистрационное свидетельство о присвоении индивидуального идентификационного номера, копия заявления, поданного в уполномоченный государственный орган, о выдаче разрешения трудовому мигранту, нотариально заверенная копия трудового договора или договора обучения, нотариально заверенная копия вида на жительство иностранца в Республике Казахстан, копия квитанции об уплате предварительного платежа по индивидуальному подоходному налогу;

      2) проводит анализ заполненного клиентом опросника, форма которого определяется банком и содержит, не ограничиваясь, сведения об обоснованности пребывания клиента в Республике Казахстан, подтверждаемые документами клиента в рамках его усиленной надлежащей проверки, цели прибытия в Республику Казахстан, профессиональной деятельности клиента, цели открытия банковского счета (выпуска платежной карточки), источнике финансирования совершаемых операций, при выпуске платежной карточки планируемых международных переводах, планируемом предоставлении доступа к банковскому счету для третьего лица (в том числе посредством мобильного приложения и онлайн-банкинга), наличии банковских счетов в других банках Республики Казахстан и цели их открытия, IMEI коде абонентского устройства сотовой связи клиента (при наличии), подтверждение клиента о принятии решения об открытии банковского счета самостоятельно без воздействия третьих лиц.

      При открытии банковского счета и (или) выпуске платежной карточки нерезиденту Республики Казахстан при оказании государственных услуг и сервисов электронным резидентам (e-Residency) банк:

      1) проводит биометрическую аутентификацию посредством ЦОИД;

      2) проводит фиксирование сведений по клиенту, подтверждающих его идентификацию и предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 4) пункта 3 статьи 5 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, включая, но не ограничиваясь, установление цели открытия банковского счета, выпуска платежной карточки, профессиональной деятельности клиента, источника финансирования совершаемых операций, планируемых переводов денег, наличия банковских счетов в банках Республики Казахстан и целей их открытия, и получения подтверждения того, что решение об открытии банковского счета принято самостоятельно, без воздействия третьих лиц.

      27. Банк по итогам анализа документов и опросника, указанных в подпунктах 1) и 2) части первой пункта 26 Требований или проведения мер, указанных в подпунктах 1) и 2) части второй пункта 26 Требований, и с учетом определения уровня риска клиента (группы клиентов) в соответствии с пунктом 22 Требований и внутренними документами банка, определяет подверженность нерезидента Республики Казахстан высокому риску ОД/ФТ/ФРОМУ, рискам мошенничества и противоправных инцидентов, в том числе, на основе фактора незаконного производства, оборота и (или) транзита наркотиков.

      В отношении нерезидентов Республики Казахстан, по которым банком присвоен высокий уровень риска ОД/ФТ/ФРОМУ или имеются подозрения о подверженности рискам мошенничества и противоправных инцидентов, в соответствии с оценочными показателями, определенными банком в правилах внутреннего контроля:

      не допускается дистанционное установление деловых отношений или через представителя, продление таких деловых отношений, а также выпуск и перевыпуск платежной карточки дистанционным способом и (или) через представителя;

      при установлении деловых отношений и при смене клиентом абонентского номера устройства сотовой связи либо абонентского устройства сотовой связи, используемого для доступа к электронным банковским услугам, применяется двухфакторная идентификация (аутентификация) клиента с обязательным проведением биометрической аутентификации клиента посредством ЦОИД, с последующим проведением на периодической основе не реже одного раза в месяц подтверждения биометрической аутентификации через онлайн-банкинг или мобильное приложение при их применении клиентом;

      не допускается выпуск и перевыпуск более одной платежной карточки, за исключением дебетных карточек, выпущенных в рамках обслуживания текущих счетов, открытых для целей, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) части второй статьи 741 Гражданского кодекса, дополнительных платежных карточек, выпущенных на имя детей;

      срок действия выпущенной дебетной карточки не превышает 12 (двенадцать) календарных месяцев, за исключением платежных карточек, выпущенных в рамках обслуживания текущих счетов, открытых для целей, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) части второй статьи 741 Гражданского кодекса, дополнительных платежных карточек, выпущенных на имя детей;

      в течение трех последовательных месяцев банком проводится мониторинг движения денег по банковскому счету клиента, по которому осуществляются операции с использованием платежной карточки, на предмет соответствия цели открытия банковского счета (выпуска платежной карточки), обозначенной клиентом в опроснике, а также на наличие по банковскому счету систематических переводов денег между физическими лицами (P2P) при отсутствии иных операций, аномальных операций, нехарактерных для указанного клиента либо категории (группе) клиентов. Систематичность переводов денег определяется банком в соответствии с внутренними документами банка. При выявлении несоответствий характера операций по банковскому счету сведениям, указанным в опроснике, и выявлении систематичности переводов денег между физическими лицами (P2P) при отсутствии иных операций, аномальных операций, нехарактерных для указанного клиента либо категории (группе) клиентов, на рассмотрение уполномоченного или уполномоченного коллегиального органа банка выносится вопрос о целесообразности прекращении деловых отношений с клиентом.

      28. С учетом требований статьи 6 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ банк проводит идентификацию клиента (его представителя) и бенефициарного собственника до установления деловых отношений.

      29. С учетом требований пунктов 2, 3-1 статьи 5 и пункта 1 статьи 7 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ банк проводит идентификацию клиента (его представителя) и бенефициарного собственника, проверку деловых отношений и изучение операций, включая при необходимости получение и фиксирование сведений об источнике финансирования совершаемых операций, с учетом уровня риска клиента, а также проводит проверку достоверности полученных сведений о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике и устанавливает предполагаемую цель деловых отношений или разовой операции (сделки) в случаях:

      1) совершения клиентом пороговой операции (сделки);

      2) совершения клиентом подозрительных операций (попытки совершения);

      3) совершения клиентом операции (сделки), имеющей характеристики, соответствующие типологиям, схемам и способам легализации (отмывания) доходов, полученных преступным путем, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения;

      4) совершения клиентом необычной операции (сделки);

      5) наличия оснований для сомнения в достоверности ранее полученных данных о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике;

      6) совершения клиентом разовой операции (сделки) на сумму, превышающую 500 000 (пятьсот тысяч) тенге, либо сумму в иностранной валюте, превышающую эквивалент 500 000 (пятьсот тысяч) тенге, в том числе путем совершения операции по зачислению денег на банковский счет физического лица либо проведению платежа в пользу поставщика услуг посредством оборудования (устройства), предназначенного для приема наличных денег, безналичного платежа или перевода денег без использования банковского счета, операции по покупке, продаже или обмену наличной иностранной валюты в обменном пункте и покупке аффинированного золота в слитках через обменные пункты;

      7) совершения клиентом разовой операции (сделки) на сумму, превышающую 200 000 (двести тысяч) тенге, либо сумму в иностранной валюте, превышающую эквивалент 200 000 (двести тысяч) тенге по операциям с использованием платежной карточки, не являющейся средством доступа к банковскому счету такого клиента;

      8) совершения клиентом операции по оплате задолженности в рамках исполнительного производства в пользу государственных органов посредством оборудования (устройства), предназначенного для приема наличных денег;

      9) совершения неидентифицированными владельцами электронных денег – физическими лицами операций по приобретению и использованию электронных денег, не превышающих сумму, предусмотренную пунктом 4 статьи 44 Закона Республики Казахстан "О платежах и платежных системах".

      Проверка достоверности представленных сведений осуществляется путем сверки с данными оригиналов или нотариально удостоверенных копий соответствующих документов, представленных клиентом (его представителем), либо сверки с данными из доступных источников (базами данных), либо проверки сведений другими способами.

      При наличии основания для сомнения в достоверности ранее полученных сведений о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике обновление сведений о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике осуществляется в течение 15 (пятнадцати) рабочих дней, следующих за днем принятия банком решения о наличии такого сомнения.

      При совершении клиентом операции в рамках установленных деловых отношений, идентификация клиента (его представителя) и бенефициарного собственника не проводится, если она проводилась при установлении таких деловых отношений, за исключением случаев, предусмотренных подпунктами 2), 3), 4) и 5) части первой настоящего пункта, а также необходимости обновления ранее полученных либо получения дополнительных сведений в соответствии с уровнем риска клиента и Требованиями.

      30. Сведения, полученные в соответствии с пунктами 28 и 29 Требований в рамках идентификации клиента (его представителя) и бенефициарного собственника, документально фиксируются и вносятся (включаются) банком в досье клиента, которое хранится в банке на протяжении всего периода деловых отношений с клиентом и не менее 5 (пяти) лет со дня прекращения деловых отношений с клиентом либо совершения разовой операции (сделки).

      Примечание ИЗПИ!
      Действие части второй пункта 30 приостановлено до 12.07.2026 постановлением Правления Агентства РК по регулированию и развитию финансового рынка от 20.04.2026 № 74 и в период приостановления данная часть действует в следующей редакции.

      При применении банком подпункта 1) пункта 6 статьи 5 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ банк незамедлительно получает сведения о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике от других субъектов финансового мониторинга для внесения (включения) в досье клиента, а также по запросу без задержки получает копии подтверждающих документов, к которым, в том числе относятся информация, выписки из информационных систем или баз данных других субъектов финансового мониторинга, на меры надлежащей проверки клиента которого полагается банк.

      Банк, который полагается на меры надлежащей проверки клиентов (их представителей) и бенефициарных собственников, принятые иностранной финансовой организацией, устанавливает, что деятельность такой иностранной финансовой организации подлежит лицензированию, регулированию и надзору в государстве, в котором она зарегистрирована, и что иностранная финансовая организация принимает меры по надлежащей проверке, аналогичные требованиям статьи 5 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, а также хранит документы и сведения, полученные по результатам надлежащей проверки, не менее 5 (пяти) лет со дня прекращения деловых отношений с клиентом (его представителем) и бенефициарным собственником.

      Банк, являющийся участником банковского конгломерата, при необходимости полагается на меры надлежащей проверки клиентов (их представителей) и бенефициарных собственников, предусмотренные подпунктами 1), 2), 2-1), 2-2), 4) и 6) пункта 3 статьи 5 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, принятые в отношении соответствующих клиентов (их представителей) и бенефициарных собственников другими участниками такого банковского конгломерата, при соблюдении условий, установленных пунктом 6-1 статьи 5 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ.

      Группы клиентов, по которым банком в соответствии с внутренними документами ведутся досье, включают, но не ограничиваются:

      физические лица;

      иностранные структуры без образования юридического лица;

      юридические лица, в том числе иностранные финансовые организации-респонденты.

      Банк формирует досье клиента путем фиксирования сведений о нем в зависимости от уровня его риска, присвоенного банком в соответствии с правилами внутреннего контроля банка. В случае присвоения клиенту низкого уровня в отношении него проводятся упрощенные меры надлежащей проверки и фиксируется перечень сведений, предусмотренный подпунктами 1), 2), 2-1), 2-2) и 4) пункта 3 статьи 5 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ.

      В случае присвоения клиенту высокого уровня риска в отношении него проводятся усиленные меры надлежащей проверки и фиксируются дополнительные сведения, предусмотренные пунктом 5 статьи 5 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ (сведений о налоговом резидентстве, роде деятельности и источнике финансирования совершаемых операций).

      При осуществлении платежей и (или) переводов денег иностранной финансовой организацией и ее клиентами через корреспондентские счета, банком проверяется наличие в платежном документе сведений, предусмотренных пунктом 2 статьи 7 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ.

      31. Банк не совершает действия, предусмотренные пунктами 6, 6-1 и 8 статьи 5 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, в случае регистрации, пребывания или нахождения другого субъекта финансового мониторинга или иностранной финансовой организации в государстве (на территории), которое (которая) не выполняет и (или) недостаточно выполняет рекомендации Группы разработки финансовых мер борьбы с отмыванием денег (ФАТФ).

      32. В процессе идентификации клиента (его представителя) и бенефициарного собственника банком проводится проверка на наличие такого клиента (его представителя) и бенефициарного собственника в Перечне ФТ и Перечне ФРОМУ.

      Банком в процессе идентификации клиента (его представителя) и выявления бенефициарного собственника проводится проверка на принадлежность такого клиента (его представителя) и бенефициарного собственника к публичным должностным лицам, их супругам и близким родственникам.

      Банки в отношении публичных должностных лиц, указанных в абзацах шестом, седьмом и восьмом подпункта 3-3) статьи 1 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, их супругов и близких родственников:

      1) осуществляют оценку репутации публичного должностного лица в отношении причастности его к случаям ОД/ФТ/ФРОМУ;

      2) получают письменное разрешение руководящего работника банка на установление, продолжение деловых отношений с такими клиентами (их представителями) и бенефициарными собственниками;

      3) предпринимают доступные меры для установления источника происхождения денег и (или) иного имущества такого клиента (его представителя) и бенефициарного собственника;

      4) предпринимают на постоянной основе усиленные меры надлежащей проверки клиентов (их представителей) и бенефициарных собственников.

      В отношении публичных должностных лиц, указанных в абзацах втором, третьем, четвертом и пятом подпункта 3-3) статьи 1 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, их супругов и близких родственников, которым присвоен высокий уровень риска, банк, помимо мер, предусмотренных пунктом 3 статьи 5 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, дополнительно применяет меры, установленные подпунктами 1), 2), 3) и 4) части третьей настоящего пункта.

      Сведения о миграционных карточках не требуется получать в отношении граждан государств, входящих в Евразийский экономический союз.

      Проверка наличия клиента (его представителя) и бенефициарного собственника в Перечне ФТ и Перечне ФРОМУ (включения в Перечень ФТ и Перечень ФРОМУ) не зависит от уровня риска клиента и осуществляется по мере внесения изменений в Перечень ФТ и Перечень ФРОМУ (обновления Перечня ФТ и Перечня ФРОМУ).

      Банк при идентификации физического лица (руководителя, учредителей (участников) юридического лица, иностранной структуры без образования юридического лица, бенефициарного собственника) устанавливает и фиксирует следующие данные:

      фамилия, имя, отчество (при его наличии);

      гражданство;

      дата и место рождения;

      юридический адрес (для учредителей (участников), бенефициарных собственников иностранной структуры без образования юридического лица (при наличии) адрес места жительства (места нахождения);

      реквизиты документа, удостоверяющего личность, и (или) иного документа, на основании которого проводится идентификация;

      вид деятельности (для индивидуальных предпринимателей);

      индивидуальный идентификационный номер (за исключением случаев, когда физическому лицу не присвоен индивидуальный идентификационный номер в соответствии с законодательством Республики Казахстан).

      Банк при идентификации клиента-юридического лица (учредителей (участников) клиента юридического лица, иностранной структуры без образования юридического лица) устанавливает и фиксирует следующие данные:

      наименование, регистрационный номер и дату государственной регистрации организации, наименование регистрирующего органа (при их наличии);

      адрес места регистрации или нахождения;

      бизнес идентификационный номер (за исключением случаев, когда юридическому лицу не присвоен бизнес-идентификационный номер в соответствии с законодательством Республики Казахстан);

      характер деятельности;

      данные о руководителе (ином лице, уполномоченном в соответствии с учредительными документами действовать от имени юридического лица), лице, имеющем право подписи на финансовых документах;

      данные о бенефициарном собственнике.

      Банк при идентификации клиента-иностранной структуры без образования юридического лица устанавливает и фиксирует следующие данные:

      наименование, номер (при наличии), под которым иностранная структура без образования юридического лица зарегистрирована в иностранном государстве (на территории);

      адрес места нахождения;

      место ведения основной деятельности;

      характер деятельности;

      состав имущества, находящегося в управлении (собственности) (в отношении трастов и иных иностранных структур без образования юридического лица с аналогичной структурой или функцией).

      33. Периодичность обновления и (или) необходимость получения дополнительных сведений о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике устанавливаются с учетом уровня риска клиента (группы клиентов) и (или) степени подверженности услуг (продуктов) банка, которыми пользуется клиент, рискам ОД/ФТ/ФРОМУ.

      Обновление сведений о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике с высоким уровнем риска осуществляется не реже одного раза в год.

      Обновление сведений о клиентах (их представителях), указанных в подпунктах 16), 17), 19) и 20) пункта 17 Требований, осуществляется не реже одного раза в квартал.

      Обновление сведений о клиенте (его представителе), в отношении которого имеются основания полагать, что его деятельность связана с финансированием незаконным производством, оборотом и (или) транзитом наркотиков, осуществляется не реже одного раза в полгода.

Глава 5. Программа мониторинга и изучения операций клиентов

      34. В целях реализации требований Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ по надлежащей проверке клиента, а также по выявлению и направлению в уполномоченный орган по финансовому мониторингу сообщений о пороговых и подозрительных операциях банк разрабатывает программу мониторинга и изучения операций клиентов.

      35. Программа мониторинга и изучения операций клиентов включает, но не ограничивается:

      1) перечень признаков подозрительных операций, составленный на основе признаков определения подозрительной операции, определенных уполномоченным органом по финансовому мониторингу в соответствии с пунктом 2 статьи 10 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, а также разработанных банком самостоятельно, за исключением признаков подозрительной деятельности клиента, подлежащей финансовому мониторингу;

      2) процедуру выявления операций клиента, имеющих характеристики, соответствующие типологиям, схемам и способам ОД/ФТ/ФРОМУ, утвержденным уполномоченным органом по финансовому мониторингу в соответствии с пунктом 5 статьи 4 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ;

      3) распределение обязанностей между подразделениями (работниками) банка по обновлению ранее полученных и (или) получению дополнительных сведений о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике в случаях, предусмотренных Требованиями;

      4) распределение обязанностей между подразделениями (работниками) банка по выявлению и передаче между подразделениями (работниками) сведений о пороговых, необычных и подозрительных операциях;

      5) порядок, основания и срок принятия ответственным работником решения о квалификации операции клиента;

      6) порядок фиксирования (в том числе способы фиксирования) и хранения сведений о результатах изучения необычных операций (сделок), а также сведений о пороговых и подозрительных операциях (в том числе сумме операции);

      7) порядок проведения мониторинга и изучения операций клиентов высокого уровня риска;

      8) порядок принятия и описание мер, принимаемых банком в отношении клиента и его операций в случае осуществления клиентом систематически и (или) в значительных объемах необычных и (или) подозрительных операций;

      9) порядок представления в уполномоченный орган по финансовому мониторингу сообщений о пороговых и подозрительных операциях;

      10) порядок информирования (при необходимости) уполномоченных органов и должностных лиц банка о выявлении пороговой и подозрительной операции.

      Для целей признаков определения подозрительных операций, определенных уполномоченным органом по финансовому мониторингу в соответствии с пунктом 2 статьи 10 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, банк в правилах внутреннего контроля самостоятельно определяет оценочные категории (включая, но не ограничиваясь, систематичность, регулярность, значительность, существенность, излишняя озабоченность, необоснованная поспешность, небольшой период, большое количество, группа лиц) с учетом масштаба и основных направлений деятельности банка, характера, масштаба и основных направлений деятельности его клиентов, уровня рисков, связанных с клиентами и их операциями.

      36. В рамках программы мониторинга и изучения операций клиентов банком проводятся мероприятия, направленные на установление целей и оснований всех пороговых, необычных, подозрительных операций и операций, имеющих характеристики, соответствующие типологиям, схемам и способам ОД/ФТ/ФРОМУ, а также при необходимости источника финансирования.

      Результаты мониторинга и изучения операций клиентов используются для ежегодной оценки степени подверженности услуг (продуктов) банка рискам ОД/ФТ/ФРОМУ, а также для пересмотра уровней рисков клиентов.

      Полученные в рамках реализации программы мониторинга и изучения операций клиента сведения вносятся в досье клиента, предусмотренное пунктом 30 Требований, и (или) хранятся в банке на протяжении всего периода деловых отношений с клиентом и не менее пяти лет после совершения операции либо совершения разовой операции (сделки).

      37. Частота изучения операций клиента определяется банком с учетом уровня риска клиента (группы клиентов) и (или) степени подверженности услуг (продуктов) банка, которыми пользуется клиент, рискам ОД/ФТ/ФРОМУ, совершения (попытки совершения) клиентом операций (операции), подлежащих (подлежащей) финансовому мониторингу, а также с учетом имеющихся у банка типологий, схем и способов ОД/ФТ/ФРОМУ, утвержденных уполномоченным органом по финансовому мониторингу.

      В случае присвоения клиенту высокого уровня риска, а также в случае совершения клиентом подозрительной операции банком изучаются операции, которые проводит (проводил) клиент за определенный период времени, но не менее чем за последний месяц.

      Помимо оснований, указанных в пункте 4 статьи 4 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, банком дополнительно изучается операция по единовременной выдаче клиенту высокого уровня риска наличных денег, в том числе с использованием банковского (банковских) счета (счетов) на сумму, определенную банком в правилах внутреннего контроля банка самостоятельно. В случае направления уполномоченным органом указания о необходимости пересмотра суммы операции по единовременной выдаче клиенту высокого уровня риска наличных денег, банк устанавливает лимиты в соответствии с указанием.

      38. Банком проверяются посредством процедур мониторинга и изучения операции по приобретению безналичной иностранной валюты (далее – конверсионные операции) на предмет легализации (отмывания) доходов, полученных преступным путем, вовлечения в законный оборот денег и (или) иного имущества, полученных преступным путем, посредством совершения конверсионных операций. Процедуре мониторинга и изучения подлежат конверсионные операции, проводимые одним клиентом банка в виде покупки (покупок) иностранной валюты в один операционный день в совокупной сумме, превышающей: для физических лиц – 3 (три) миллионов долларов США, для юридических лиц – 10 (десять) миллионов долларов США.

      Допускается проведение предварительной процедуры мониторинга и изучения конверсионных операций юридических лиц на стадии учетной регистрации валютного договора (контракта), если условия валютного договора предусматривают совершение операций, соответствующих условиям, предусмотренным частью первой настоящего пункта.

      В случае, если клиент не проходил предварительную процедуру мониторинга и изучения по конверсионным операциям, то при совершении клиентом конверсионных операций и одновременном достижении клиентом в течение дня порогов, предусмотренных частью первой настоящего пункта, последующие заявки на приобретение иностранной валюты принимаются не менее чем за 1 рабочий день до даты совершения конверсионной операции.

      Требование, предусмотренное частью третьей настоящего пункта, не распространяется на заявки клиентов на покупку иностранной валюты, поданные в рамках сделок по приобретению ими ценных бумаг, на рефинансирование текущих займов клиентов, а также операции нерезидентов, в отношении которых проведена процедура надлежащей проверки клиента.

      Процедура мониторинга и изучения конверсионной операции включает, но не ограничивается, следующие меры из доступных источников:

      изучение источников происхождения денег для финансирования операции, в том числе путем анализа финансовой отчетности;

      надлежащую проверку бенефициарных собственников;

      проверку деловой репутации юридического лица, анализ деятельности, проверку наличия лицензии, разрешений на осуществление деятельности;

      проверку наличия и (или) отсутствия клиента в списках банка, которому было отказано в установлении деловых отношений (а равно прекращены деловые отношения) в соответствии с пунктом 1 статьи 13 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ;

      проверку наличия и (или) отсутствия у клиента операций с участием стран с высоким риском ОД/ФТ/ФРОМУ и стран включенных в перечень офшорных зон;

      проверку информации о контрагенте клиента, указанной в абзацах третьем, четвертом, пятом и шестом настоящей части, в открытых доступных источниках, в открытых доступных источниках;

      проверка операции на наличие признаков совершения клиентом не имеющей очевидного экономического смысла или видимой законной цели операции с деньгами и (или) иным имуществом.

      В случае направления уполномоченным органом указания с обоснованием необходимости пересмотра условий надлежащей проверки клиента с целью соблюдения процедур мониторинга и изучения подозрительных конверсионных операций, банк разрабатывает и применяет дополнительные меры надлежащей проверки клиента с учетом указания.

      Примечание ИЗПИ!
      Действие части первой пункта 39 приостановлено до 12.07.2026 постановлением Правления Агентства РК по регулированию и развитию финансового рынка от 20.04.2026 № 74 и в период приостановления данная часть действует в следующей редакции.

      39. Банк посредством использования автоматизированной информационной системы выявляет клиентов - физических лиц, по текущим счетам которых проводятся расходные операции, при этом отсутствуют платежи, связанные с обеспечением жизнедеятельности клиента, коммунальные платежи, налоговые и иные платежи в бюджет:

      1) проводит углубленный мониторинг движения денег по текущему счету в целях определения целесообразности присвоения клиенту высокого уровня риска и проведения в отношении него усиленных мер надлежащей проверки;

      2) в случае присвоения клиенту высокого уровня риска проводит мероприятия, предусмотренные Требованиями и нормативным правовым актом уполномоченного органа, устанавливающим порядок формирования банком системы управления рисками и внутреннего контроля, разработанным в соответствии с частью второй пункта 1 статьи 48 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан".

      Требования настоящего пункта не распространяются в отношении текущих счетов, открытых в жилищных строительных сберегательных банках и (или) для целей, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) части второй статьи 741 Гражданского кодекса Республики Казахстан.

      40. При возникновении сомнений в части правомерности квалификации операции в качестве пороговой, а также при выявлении необычной, подозрительной операции или операции, имеющей характеристики, соответствующие типологиям, схемам и способам легализации (отмывания) доходов, полученных преступным путем, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения, работник банка, выявивший указанную операцию, направляет сообщение о такой операции ответственному работнику (в подразделение по ПОД/ФТ/ФРОМУ) в порядке, в форме и в сроки, установленные внутренними документами банка.

      Сообщения об операциях, указанных в части первой настоящего пункта, а также результаты их изучения, хранятся банком не менее пяти лет после совершения операции.

Глава 6. Программа подготовки и обучения работников банка по вопросам ПОД/ФТ/ФРОМУ

      41. Целью Программы подготовки и обучения работников по вопросам ПОД/ФТ/ФРОМУ (далее – Программа обучения) является получение работниками банка знаний и формирование навыков, необходимых для исполнения ими требований законодательства в сфере ПОД/ФТ/ФРОМУ, а также правил внутреннего контроля и иных внутренних документов банка в сфере ПОД/ФТ/ФРОМУ.

      42. Программа обучения разрабатывается в соответствии с требованиями к субъектам финансового мониторинга по подготовке и обучению в сфере ПОД/ФТ/ФРОМУ, указанными в пункте 8 статьи 11 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ.

Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында екінші деңгейдегі банктер, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары мен Ұлттық пошта операторы үшін ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптарды бекіту туралы

Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2020 жылғы 22 наурыздағы № 18 Қаулысы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2020 жылы 23 наурызда № 20160 болып тіркелді.

      Ескерту. Тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 12.09.2022 № 69 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 11-бабының 3-2-тармағына, "Әлеуметтік-экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз ету жөніндегі шаралар туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2020 жылғы 16 наурыздағы № 286 Жарлығына сәйкес, Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

      Ескерту. Кіріспе жаңа редакцияда - ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 12.12.2025 № 78 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      1. Қоса беріліп отырған Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында екінші деңгейдегі банктер, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары мен Ұлттық пошта операторы үшін ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптар бекітілсін.

      Ескерту. 1-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 12.09.2022 № 69 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      2. Қаржы ұйымдарының әдіснамасы және реттеу департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

      1) Заң департаментімен бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

      2) осы қаулы ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің ресми интернет-ресурсында орналастыруды;

      3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде осы қаулының осы тармағының 2) тармақшасында және 3-тармағында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы Заң департаментіне мәліметтер ұсынуды қамтамасыз етсін.

      3. Халықаралық қатынастар және сыртқы коммуникациялар басқармасы осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмелерін мерзімді баспасөз басылымдарында ресми жариялауға жіберуді қамтамасыз етсін.

      4. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Төрағасының жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.

      5. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасының
      Қаржы нарығын реттеу және дамыту
      Агенттігінің Төрағасы М. Абылкасымова

  Қазақстан Республикасының
Қаржы нарығын реттеу және
дамыту агенттігі
Басқармасының
2020 жылғы 22 наурыздағы
№ 18 қаулысымен
бекітілген

Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында екінші деңгейдегі банктер, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары мен Ұлттық пошта операторы үшін ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптар

      Ескерту. Талаптар жаңа редакцияда - ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 20.04.2026 № 74 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

1-тарау. Жалпы ережелер

      1. Осы Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында екінші деңгейдегі банктер, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары мен Ұлттық пошта операторы үшін ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптар (бұдан әрі – Талаптар) "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заң) 11-бабы 3-2-тармағының екінші абзацына сәйкес әзірленді және екінші деңгейдегі банктерге, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары мен Ұлттық пошта операторына (бұдан әрі – банк) қолданылады.

      2. Егер Талаптарда өзгеше көзделмесе, Талаптарда қолданылатын ұғымдар КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы Заңда, "Төлемдер және төлем жүйелері туралы" Қазақстан Республикасының Заңында, "Акционерлік қоғамдар туралы" Қазақстан Республикасының Заңында және "Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көрсетілген мағыналарында пайдаланылады.

      Талаптардың мақсаттары үшін мынадай ұғымдар пайдаланылады:

      1) әдеттегіден тыс операция (мәміле) – клиенттің КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 10-бабының 2-тармағына сәйкес қаржы мониторингін жүзеге асыратын және қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға, жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жөніндегі өзге де шараларды қабылдайтын уәкілетті орган (бұдан әрі – уәкілетті орган) айқындаған, сондай-ақ клиенттің қаржы мониторингіне жататын күдікті қызметінің белгілерін қоспағанда, банк дербес әзірлеген күдікті операцияны және қаржы мониторингіне жататын клиенттің күдікті қызметін (бұдан әрі бірге – күдікті операция) айқындау белгілері ескеріле отырып, КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 4-бабының 4-тармағына сәйкес міндетті түрде зерделенуге тиіс операциясы (мәмілесі);

      2) біржолғы операция (мәміле) – банктің жеке тұлғаның банктік шотына ақшаны есептеу не қолма-қол ақшаны қабылдауға, банк шотын пайдаланбай қолма-қол ақшасыз төлемге немесе ақша аударымына арналған жабдық (құрылғы) арқылы көрсетілетін қызметтерді берушінің пайдасына төлем жүргізу, айырбастау пунктінде қолма-қол шетел валютасын сатып алу, сату немесе айырбастау, осындай клиенттің банктік шотына қол жеткізу құралы болып табылмайтын төлем карточкасын пайдалану, мемлекеттік органдардың пайдасына атқарушылық іс жүргізу шеңберінде берешекті жабдық (құрылғы) арқылы төлеу, айырбастау пункттері арқылы тазартылған құйма алтынды сатып алу бойынша қызметтер көрсетуі, сондай-ақ банктің сәйкестендірілмеген электрондық ақша иелеріне электрондық ақшаны сатып алу және пайдалану жөніндегі операцияларды жүргізу арқылы қызметтер көрсетуі;

      3) клиент – банк қызметін алатын жеке, заңды тұлға немесе заңды тұлға құрмай шетелдік құрылым;

      4) Қазақстан Республикасының бейрезиденті – "Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес Қазақстан Республикасының резиденті болып табылмайтын тұлға;

      5) Қазақстан Республикасының резиденті – "Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес Қазақстан Республикасының резиденті болып айқындалған тұлға;

      6) қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру (жылыстату), терроризмді қаржыландыру және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыру тәуекелдері – банкті қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру (жылыстату), терроризмді қаржыландыру және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыру процестеріне қасақана немесе қасақана емес тарту тәуекелдері немесе өзге де қылмыстық іс-әрекет;

      7) қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру (жылыстату), терроризмді қаржыландыру және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыру (бұдан әрі – КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ) тәуекелдерін басқару – банк КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін анықтау, бағалау, мониторингтеу, сондай-ақ оларды барынша азайту бойынша қабылдайтын шаралар жиынтығы (көрсетілетін қызметтерге (өнімдерге), клиенттерге, сондай-ақ клиенттер жүргізетін операцияларға қатысты);

      8) шекті операция – клиенттің ақшамен және (немесе) өзге де мүлікпен жүргізілетін, КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 4-бабының 1-тармағына сәйкес қаржы мониторингіне жататын операциясы;

      9) іскерлік қатынастар – клиенттермен банктердің кәсіптік қызметті жүзеге асыру барысында туындайтын қарым-қатынас.

      3. Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға (бұдан әрі – КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ) және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында банк ішкі бақылауды:

      1) банктің КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның талаптарын орындауын қамтамасыз ету;

      2) ұйымның ішкі бақылау жүйесінің тиімділігін КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін және қатар жүретін тәуекелдерді (операциялық, бедел) басқару үшін жеткілікті деңгейде ұстап тұру;

      3) банкті, оның лауазымды тұлғалары мен қызметкерлерін КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ процестеріне тартуды болдырмау мақсатында жүзеге асырады.

      4. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ мақсатында ішкі бақылауды ұйымдастыру шеңберінде банктің ішкі аудит қызметінің КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ мақсатында банктің басқару органы немесе атқарушы органы ішкі бақылаудың тиімділігін бағалауды жүргізуіне қойылатын талаптар қамтылатын ішкі бақылау қағидаларын әзірлейді және қабылдайды. Банк ішкі бақылау қағидаларын банк қызметтерінің КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдеріне ұшырау дәрежесін, банктің мөлшерін, сипаты мен күрделілігін бағалау нәтижелерін ескере отырып орындайды.

      Ішкі бақылау қағидаларында КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 11-бабында көзделген бағдарламалар қамтылады, банк оларды Талаптарға сәйкес дербес әзірлейді және банктің ішкі құжаты не банктің басқару органы немесе атқарушы органдары бекіткен осындай құжаттардың жиынтығы болып табылады.

2-тарау. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ ішкі жүйесін ұйымдастыру және КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ мақсатында ішкі бақылауды ұйымдастыру бағдарламасы

      5. Банкте банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен банктің басшы қызметкерлерінің немесе банктің тиісті құрылымдық бөлімшесі басшысының деңгейінен төмен емес банктің өзге де басшыларының қатарынан банктегі ішкі бақылау қағидаларын іске асыруға және сақтауға жауапты адам (бұдан әрі – жауапты қызметкер) тағайындалады, сондай-ақ құзыретіне КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ мәселелері кіретін банк қызметкерлері не бөлімшесі (бұдан әрі – КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ жөніндегі бөлімше) айқындалады.

      6. Жауапты қызметкерге мынадай талаптар қойылады:

      1) экономика, қаржы, банк және сақтандыру ісі, бизнес және басқару, құқық, бухгалтерлік іс және салық салу салаларында жоғары білімінің болуы;

      2) банктік және (немесе) өзге операцияларды жүзеге асырумен байланысты банк бөлімшесі басшысының лауазымында кемінде 1 (бір) жыл жұмыс өтілінің не КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ саласында кемінде 2 (екі) жыл жұмыс өтілінің не қаржылық қызметтерді ұсыну және (немесе) реттеу саласында кемінде 3 (үш) жыл жұмыс өтілінің болуы;

      3) "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабы бірінші бөлігінің 28) тармақшасына сәйкес мінсіз іскерлік беделінің болуы.

      7. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ мақсатында ішкі бақылауды ұйымдастыру бағдарламасында мыналарды қамтылады, бірақ олармен шектелмейді:

      1) мәліметтерді тіркеу, сондай-ақ КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ мақсатында ішкі бақылауды іске асыру барысында алынған құжаттар мен ақпаратты сақтау тәртібі;

      2) банк қызметкерлерінің, оның ішінде банктің басқару органының және атқарушы органының жауапты қызметкерінің өздеріне белгілі болған, банк қызметкерлері жол берген КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңды, сондай-ақ ішкі бақылау қағидаларын бұзу фактілері туралы хабардар ету тәртібі;

      3) банк кіретін банк конгломератының КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ бойынша талаптарының сипаттамасы (бар болса);

      4) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ мақсатында банктің ішкі аудит қызметінің бақылау тиімділігін бағалау нәтижелері бойынша басқарушылық есептілікті, соның ішінде банк конгломераты шеңберінде шоғырландырылған негізде басқарушылық есептілікті дайындау және банктің басқару органы мен атқарушы органына ұсыну тәртібі;

      5) банктің жауапты қызметкерінің, басқару органының және (немесе) атқарушы органының немесе банктің басшы қызметкерінің клиенттермен іскерлік қатынастарды белгілеу, жалғастыру не тоқтату туралы, КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңда және (немесе) клиенттермен жасасқан шарттарда көзделген жағдайларда және банктің ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен клиенттердің операцияларын өткізуді тоқтата тұру не бас тарту туралы шешімдер қабылдау тәртібі;

      6) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін бағалау нәтижелерін бағалау, айқындау, құжаттамалық тіркеу және жаңарту рәсімі;

      7) бөлімшенің КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ бойынша функцияларының, оның ішінде КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ мақсатында ішкі бақылауды жүзеге асыру кезінде банктің басқа бөлімшелерімен, филиалдарымен, еншілес ұйымдарымен өзара іс-қимыл жасау рәсімінің, сондай-ақ жауапты қызметкердің функцияларының, өкілеттіктерінің, жауапты қызметкердің банктің басқару органымен және атқарушы органымен өзара іс-қимыл жасау рәсімінің сипаттамасы;

      8) Қазақстан Республикасында да, одан тысқары жерлерде де орналасқан өз филиалдарының, өкілдіктерінің, еншілес ұйымдарының, егер бұл олардың орналасқан жеріндегі мемлекеттің заңнамасына қайшы келмесе, ішкі бақылау қағидаларын сақтау және іске асыру тәртібі, оның ішінде қосымша бақылау шараларын және КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқару және оларды барынша азайту жөніндегі рәсімдерді қолдану тәртібі.

      8. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ мақсатында ішкі бақылауды ұйымдастыру бағдарламасына сәйкес жауапты қызметкердің және КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ жөніндегі бөлімше қызметкерлерінің функциялары мыналарды қамтиды, бірақ олармен шектелмейді:

      1) банктің басқарушы органы немесе атқарушы органы әзірлеген және келісілген ішкі бақылау қағидаларының және (немесе) оларға өзгерістердің (толықтырулардың) болуын, сондай-ақ олардың банкте сақталуын мониторингтеуді қамтамасыз ету;

      2) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңға сәйкес қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органға хабарларды ұсынуды ұйымдастыру және ұсынуды бақылау;

      3) клиенттердің операцияларын күдікті ретінде тану және банктің ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органға хабарлар жіберу қажеттігі туралы шешімдер қабылдау;

      4) банктің ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен банктің басқару органын және (немесе) банктің атқарушы органын анықталған ішкі бақылау қағидаларын бұзушылықтар туралы хабардар ету;

      5) ішкі бақылау қағидаларының іске асырылу нәтижелері және банктің басқару органына және атқарушы органына анықталған кемшіліктер туралы есептерді қалыптастыру үшін КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ мақсатында, оның ішінде банк конгломераты шеңберінде КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқару және ішкі бақылау жүйелерін жақсарту бойынша ұсынылатын шаралар туралы ақпаратты дайындау;

      6) банктің КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ процестеріне тартылу тәуекелін бағалау және қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органға (бұдан әрі – уәкілетті орган) жыл сайын, есепті жылдан кейінгі жылдың 5 ақпанынан кешіктірмей сұратылған ақпаратты беру үшін сандық және сапалық көрсеткіштерді жинау бойынша үйлестіру.

      9. Жүктелген функцияларды орындау үшін жауапты қызметкерге және КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ жөніндегі бөлімше қызметкерлеріне мынадай өкілеттіктер қоса беріледі, бірақ олармен шектелмейді:

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      3) тармақшаның қолданысы 12.07.2026 дейін тоқтатыла тұрады және тоқтатыла тұру кезеңінде осы редакциясында қолданыста болады - ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 20.04.2026 № 74 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      1) өз функцияларын толық көлемде және банктің ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен жүзеге асыруға мүмкіндік беретін шекте банктің барлық үй-жайларына, ақпараттық жүйелеріне, телекоммуникация құралдарына, құжаттар мен файлдарға кіруге рұқсат алуды;

      2) банктің бөлімшелеріне ақшамен және (немесе) өзге де мүлікпен операциялар жүргізуге қатысты нұсқаулар жіберу;

      3) өз функцияларын жүзеге асыру кезінде алынған ақпараттың конфиденциалдылығын қамтамасыз етуді;

      4) банктің бөлімшелерінен алынатын құжаттардың және файлдардың сақталуын қамтамасыз етуді жүзеге асырады.

      10. Банктің филиалдарында Талаптардың 8 және 9-тармақтарында көзделген функциялар мен өкілеттіктер толық немесе ішінара жүктелген қызметкерлер бар болған жағдайда, осындай қызметкерлердің КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ мәселелері бойынша қызметін үйлестіруді жауапты қызметкер жүзеге асырады.

      11. Жауапты қызметкердің, КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ бойынша бөлімше қызметкерлерінің, сондай-ақ Талаптардың 8-тармағында көзделген функциялар жүктелген банк қызметкерлерінің функциялары ішкі аудит қызметінің функцияларымен, сондай-ақ банктің операциялық (ағымдағы) қызметін жүзеге асыратын функциялармен қоса атқарылмайды.

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      12-тармақтың қолданысы 12.07.2026 дейін тоқтатыла тұрады және тоқтатыла тұру кезеңінде осы редакциясында қолданыста болады - ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 20.04.2026 № 74 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      12. Банк ішкі бақылау мәселелері бойынша процестерді автоматтандыру үшін КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ мақсатында автоматтандырылған ақпараттық жүйелерді пайдаланады.

3-тарау. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқару бағдарламасы

      13. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқаруды ұйымдастыру мақсатында банк КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқару бағдарламасын әзірлейді.

      Тәуекелдерді бағалау нәтижелері уәкілетті органның талап етуі бойынша "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасы заңының 14-бабының бірінші бөлігіне сәйкес ұсынылады.

      14. Банк КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқару бағдарламасын іске асырған кезде КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 11-1-бабының 7-тармағына сәйкес КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін ұлттық бағалау бойынша жарияланған ақпаратты ескереді.

      15. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқару бағдарламасы:

      1) банктің оның құрылымдық бөлімшелері бойынша КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқаруды ұйымдастыру тәртібі;

      2) мыналарға:

      клиенттің тәуекелі деңгейіне, сондай-ақ;

      банк қызметтерінің (өнімдерінің) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдеріне ұшырағыштық дәрежесіне қатысты тәуекелдердің негізгі санаттарын (клиенттің түрі, ел бойынша тәуекел және қызметтердің/өнімдердің тәуекелі бойынша) ескере отырып, КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін бағалау әдісі;

      3) клиенттердің тәуекелдерін және банктердің өнімдерінің (қызметтерінің) алдын ала ескерту іс-шараларының тізбесі көзделетін КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдеріне ұшырағыштық дәрежесін тұрақты мониторингтеуді, талдауды және бақылауды жүзеге асыру, оларды жүргізу тәртібі мен мерзімдері, қабылданған шараларға сәйкес нәтижелерін бақылау тәртібі;

      4) клиенттердің тәуекелдерінің деңгейлерін белгілеу тәртібі, мерзімдері және оларды қайта қарау үшін негіздеме.

      16. Банк кем дегенде тәуекелдердің мынадай ерекше санаттарын: клиенттердің түрлері бойынша тәуекелді, елдік (географиялық) тәуекелді, қызметтер (өнім) және (немесе) оны беру тәсілінің тәуекелін ескере отырып, банк қызметтерінің (өнімдерінің) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдеріне ұшырағыштық дәрежесін бағалауды жыл сайынғы негізде жүзеге асырады.

      Банк қызметтерінің (өнімдерінің) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдеріне ұшырағыштық дәрежесін бағалау тәуекелдерді анықтауды, клиенттер операцияларын сәйкестендіру рәсімдері мен мониторингін өзгертуді, қызметтер (өнімдер) беру тәртібін өзгертуді, операциялар жүргізуге арналған лимиттерді белгілеуді қызметтер (өнімдер) беру талаптарын өзгертуді, қызметтер (өнімдер) беруден бас тартуды қоса, азайтуға бағытталған ықтимал іс-шараларды сипаттаумен қоса жүреді.

      17. Мәртебесі және (немесе) қызметі КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелін арттыратын клиенттердің түрлері мыналардан тұрады, бірақ олармен шектелмейді:

      1) жария лауазымды тұлғалар, олардың отбасы мүшелері және жақын туыстары;

      2) шетелдік қаржы ұйымдары;

      3) заңды тұлғалар және қызметі қолма-қол ақшаның қарқынды айналымымен байланысты заңды тұлғалар және дара кәсіпкерлер, оның ішінде:

      қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларына арналған Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің лицензиясы негізінде қызметін айырбастау пунктері арқылы жүзеге асыратын заңды тұлғалар;

      Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің лицензиясы негізінде қызметінің ерекше түрі банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау болып табылатын заңды тұлғалар (банк белгілеген КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ жөніндегі талаптарды сақтайтын банктердің еншілес ұйымдарын қоспағанда);

      микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдар;

      тұтынушылардан қолма-қол ақша қабылдауды, оның ішінде электрондық терминалдар арқылы жүзеге асыратын қызметтерді (қаржылық қызметтерді қоспағанда) жеткізушілердің агенттері (сенім білдірілгендер);

      ойын бизнесін ұйымдастырушылар, сондай-ақ Қазақстан Республикасынан тыс онлайн-казино қызметтерін көрсететін не сол қызметтен кірістер алатын тұлғалар;

      туристік қызметтерді, сондай-ақ қолма-қол ақшаның қарқынды айналымымен байланысты өзге де қызметтерді көрсететін тұлғалар;

      4) адвокаттар және заң мәселелері бойынша басқа да тәуелсіз мамандар олар клиенттің атынан немесе оның тапсырмасы бойынша КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 3-бабы 1-тармағының 7) тармақшасында көрсетілген қызметке қатысты ақшамен және (немесе) мүлікпен операцияларға қатысатын жағдайларда, бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушылары (екінші деңгейдегі банктер белгілеген, КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ жөніндегі талаптарды сақтайтын екінші деңгейдегі банктердің еншілес ұйымдарын қоспағанда);

      5) "өмірді сақтандыру" саласы бойынша қызметті жүзеге асыратын сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары, сақтандыру брокерлері (банк белгілеген КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ жөніндегі талаптарды сақтайтын банктердің еншілес ұйымдарын қоспағанда);

      6) қаржы лизингі бойынша қызметтер көрсететін тұлғалар (екінші деңгейдегі банктер белгілеген КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ бойынша талаптарды сақтайтын екінші деңгейдегі банктердің еншілес ұйымдарын қоспағанда);

      7) қызметті сақтандыру агенттері ретінде жүзеге асыратын тұлғалар;

      8) жылжымайтын мүлікті сатып алу-сату бойынша делдалдық қызметті жүзеге асыратын тұлғалар;

      9) қызметі қаруды, жарылғыш заттарды өндірумен және (немесе) сатумен байланысты адамдар;

      10) қызметі бағалы металдарды, асыл тастарды не олардан жасалған бұйымдарды өндірумен және (немесе) өңдеумен, сондай-ақ сатып алумен-сатумен байланысты тұлғалар;

      11) қорлардың, діни бірлестіктердің ұйымдық-құқықтық нысанындағы коммерциялық емес ұйымдар;

      12) Талаптардың 19-тармағында көрсетілген шет мемлекеттерде орналасқан (тіркелген) тұлғалар, сондай-ақ Қазақстан Республикасында орналасқан осындай тұлғалардың филиалдары мен өкілдіктері;

      13) ұсынған деректерінің дәйектілігіне күмәндануға негіз бар, клиент;

      14) клиент КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңда көзделген клиентті тиісінше тексеру рәсімдерінен жалтаруға бағытталған іс-әрекеттер жасағанда;

      15) "Астана" халықаралық қаржы орталығының аумағында қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді шығаруды және олардың айналымын жүзеге асыратын тұлғалар;

      16) Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің (бұдан әрі – Азаматтық кодекс) 741-бабы екінші бөлігінің 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) тармақшаларында көзделген мақсаттар үшін ашылған ағымдағы шоттарға қызмет көрсету шеңберінде шығарылған төлем карточкаларын, балалардың атына шығарылған қосымша төлем карточкаларын, бір банк шығарған бес және одан көп дебет карточкасын ұстаушылар болып табылатын клиенттер;

      17) Азаматтық кодекстің 741-бабы екінші бөлігінің 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) тармақшаларында көзделген мақсаттар үшін ашылған ағымдағы шоттарға қызмет көрсету шеңберінде шығарылған төлем карточкаларын, балалардың атына шығарылған қосымша төлем карточкаларын қоспағанда, жиынтығында бірнеше банк шығарған (банкте осындай мәліметтер болған кезде) он және одан көп дебет карточкасын ұстаушылар болып табылатын клиенттер;

      18) банктің ішкі құжаттарына сәйкес айқындалған есірткілердің заңсыз өндірілуі, айналымы және (немесе) транзиті факторының негізінде КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қаупі жоғары елдердің резиденттері;

      19) шетелдіктің Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты не тұрақты тұруға рұқсаты жоқ (Қазақстан Республикасының аумағында тұрмайтын) Қазақстан Республикасының бейрезиденттері;

      20) мынадай шарттардың бірі немесе жиынтығы болған кезде он төрт жастан жиырма бес жасқа дейінгі адамдар санатына жататын клиенттер:

      банктік шот бойынша жеке тұлғалар арасында (P2P) жүйелі түрде ақша аударымдары жүргізіліп отырады және басқа операциялар жоқ;

      банктік шот бойынша абоненттік ұялы байланыс нөмірін толықтыру бойынша ірі сомаларға жүйелі төлемдер жүргізіледі;

      банктік шот бойынша көрсетілген клиент немесе клиенттер санаты (тобы) үшін қалыпты емес операциялар жүргізіледі.

      Осы тармақшаның шеңберінде ірі сомалардың жүйелілігі мен көлемі банктің ішкі құжаттарына сәйкес айқындалады.

      21) соңғы 6 (алты) ай ішінде ойын бизнесін ұйымдастырушының пайдасына жалпы сомасы 300 000 (үш жүз мың) теңгеден астам үш және одан да көп төлем жасаған клиенттер.

      18. Мәртебесі және (немесе) қызметі КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелін төмендететін клиенттердің типтеріне мыналар енгізіледі, бірақ олармен шектелмейді:

      1) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкін қоса алғанда, мемлекеттік органдар, сондай-ақ бақылауын мемлекеттік органдар жүзеге асыратын заңды тұлғалар;

      2) мемлекеттік мекемелердің немесе мемлекеттік кәсіпорындардың ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған заңды тұлғалар, сондай-ақ ұлттық басқарушы холдингі не дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингіне тиесілі заңды тұлғалар;

      3) екінші деңгейдегі банктер, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары, Қазақстан Республикасының резиденттері бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушылар, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі реттейтін цифрлық активтер қызметтерінің провайдерлері (қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторлары, цифрлық қаржы активтері платформасының операторлары, цифрлық активтердің сауда платформасының операторлары) және цифрлық активтер саласындағы қызметті жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ерекше реттеу режимінің қатысушылары және цифрлық қаржы активтерінің эмитенттері;

      4) акциялары Қазақстан Республикасы қор биржасының және (немесе) шет мемлекеттің қор биржасының ресми тізіміне енгізілген ұйымдар;

      5) Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан не қатысушысы Қазақстан Республикасы болып табылатын халықаралық ұйымдар.

      19. Банк осы тармақта көрсетілген шет мемлекеттерде қызметті жүргізумен, осындай шет мемлекеттер клиенттеріне қызметтерді (өнімдерді) ұсынумен, осындай шет мемлекеттердің қатысуымен ақшамен және (немесе) өзге де мүлікпен операцияларды жүзеге асырумен байланысты елдік (географиялық) тәуекелді басқаруды жүзеге асырады.

      Олармен жасалатын операциялар КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелін жоғарылататын шет мемлекеттер :

      қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті орган жасайтын Ақшаны жылыстатуға қарсы күрестің қаржылық шараларын әзірлейтін топтың (ФАТФ) ұсынымдарын орындамайтын не жеткілікті орындамайтын мемлекеттердің (аумақтардың) тізбесіне енгізілген шет мемлекеттер (аумақтар);

      БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің қарарларымен қабылданған халықаралық санкциялар (эмбарго) оларға қатысты қолданылатын шет мемлекеттер (аумақтар);

      "Банктік және сақтандыру қызметі, бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушылардың қызметі және бағалы қағаздар нарығындағы өзге де лицензияланатын қызмет түрлері, акционерлік инвестициялық қорлардың қызметі және микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың қызметі мақсаттары үшін офшорлық аймақтардың тізбесін белгілеу туралы" Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2026 жылғы 20 наурыздағы № 15 қаулысына сәйкес офшорлық аймақтар тізбесіне енгізілген шет мемлекеттер (аумақтар);

      банк басқа факторлардың (сыбайлас жемқорлық, есірткілердің заңсыз өндірілуі, айналымы және (немесе) транзит деңгейі туралы мәліметтер, халықаралық терроризмді қолдау туралы мәліметтер және басқасы) негізінде КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ жоғары тәуекелін көрсетуші ретінде анықтаған шет мемлекеттер (аумақтар) болып табылады.

      БҰҰ-ның және халықаралық ұйымдардың деректері бойынша мұндай мемлекеттердің (аумақтардың) тізбесіне сілтемелер қаржы мониторигі жөніндегі уәкілетті органның ресми интернет-ресурсына орналастырылады.

      20. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелін арттыратын банк қызметтері (өнімдері), сондай-ақ оларды ұсыну тәсілдері мыналарды қамтиды, бірақ олармен шектелмейді:

      1) банктің ішкі бақылау қағидаларында айқындалатын жаңа және дамып келе жатқан технологиялар сияқты жаңа, сондай-ақ іс жүзінде бар өнімдерге жаңа тетіктер беруді қоса алғанда, жаңа өнімдер және жаңа іскерлік тәжірибе;

      2) клиенттерге дербес банктік қызмет көрсету;

      3) банк шотын пайдаланусыз ақша төлемі және (немесе) аударымы;

      4) сауданы қаржыландыру;

      5) сейфтік операциялар (сейфтік жәшіктерді, шкафтарды және бөлмелерді жалға беруді қоса алғанда, құжаттандырылған нысанда шығарылған бағалы қағаздарды, клиенттердің құжаттары мен құндылықтарын сақтау);

      6 мүлікті сенімгерлік басқару;

      7) халықаралық нарықтарда брокерлік қызмет көрсету;

      8) кастодиандық қызмет көрсету;

      9) егер эмитент банк тиісті электрондық ақша жүйесінің операторы болып табылмайтын жағдайда электрондық ақша;

      10) алдын ала төленген төлем карточкалар;

      11) корпоративтік төлем карточкалары;

      12) чектер, оның ішінде жол чектері;

      13) шетелдік қаржы ұйымдарының шоттары;

      14) қолма-қол шетел валютасын айырбастау пункттері арқылы сатып алу, сату, айырбастау бойынша операциялар.

      21. Банк қызметтерінің (өнімдерінің) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдеріне ұшырағыштық дәрежесін Талаптардың 17, 18, 19 және 20-тармақтарында көрсетілген тәуекелдердің факторларына сәйкес бағалау кезінде банк тәуекелдің жиынтық дәрежесіне ықпал етеді, бірақ олармен шектелмейді:

      1) банктің қаржы мониторингі бойынша уәкілетті органға клиенттердің күдікті операциялары туралы хабарламаларының саны;

      2) банк қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органға клиенттердің шекті операциялары туралы жіберген хабарламаларының саны.

      22. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқару бағдарламасын іске асыру шеңберінде банк Талаптардың 17, 18, 19 және 20-тармақтарында көрсетілген тәуекелдердің санаттары мен факторларын, сондай-ақ банк белгілейтін тәуекелдердің өзге де санаттары мен факторларын ескере отырып, клиенттерді жіктеу жөнінде шаралар қолданады.

      Клиенттің (клиенттер тобының) тәуекел деңгейін банктегі клиент (клиенттер) туралы мәліметтер мен ақпаратқа жүргізілген талдау нәтижелері бойынша банк белгілейді және тәуекел деңгейін айқындаудың кемінде екі деңгейден тұратын шәкілі бойынша бағаланады.

      Талаптардың 17, 18, 19 және 20-тармақтарында көрсетілген тәуекелдер санаттары мен факторларын пайдаланумен тәуекелді бағалау клиенттерге (клиенттер тобына) қатысты операциялардың мониторингі (іскерлік қатынастар) нәтижелері негізінде жүргізіледі.

      Банк клиенттің (клиенттер тобының) тәуекел деңгейін қайта қарауды клиент (клиенттер тобы) операциялар мониторингі нәтижелері туралы мәліметтердің жаңартылуына қарай жүзеге асырады.

      23. Банктер:

      1) берудің жаңа тетіктерін қоса алғанда, жаңа өнімдерді және жаңа іскерлік практика әзірлеуге;

      2) жаңа және сол сияқты қолданыстағы өнімдер үшін жаңа немесе дамушы технологияларды пайдалануға байланысты туындауы мүмкін КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін айқындайды және бағалайды.

      КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін бағалау жаңа өнімдерді, іскерлік практиканы іске қосқанға дейін немесе жаңа (дамушы) технологияларды пайдаланғанға дейін жүргізіледі.

4-тарау. Клиенттерді (олардың өкілдерін) және бенефициарлық меншік иелерін сәйкестендіру бағдарламасы

      24. Клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін тиісінше тексеру бойынша КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның талаптарын іске асыру мақсатында банк клиенттерді (олардың өкілдерін) және бенефициарлық меншік иелерін сәйкестендіру бағдарламасын әзірлейді.

      Клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру банктің клиент (оның өкілі) туралы мәліметтерді тіркеу, бенефициарлық меншік иесін анықтау және ол туралы мәліметтерді тіркеу, іскерлік қатынастардың болжамды мақсатын немесе біржолғы операцияны (мәмілені) белгілеу және тіркеу жөніндегі іс-шараларды жүргізуінен, жасалатын операцияларды қаржыландыру көзі туралы мәліметтерді алуды және тіркеуді, сондай-ақ КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңда көзделген клиент (оның өкілі) туралы өзге де мәліметтерді алуды және тіркеуді қоса алғанда, іскерлік қатынастарды тексеруді және банк арқылы клиент жүзеге асыратын операцияларды зерделеуді тұрақты негізде жүргізуден тұрады.

      Клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіруді және тиісінше тексеруді банк клиент (оның өкілі) ұсынатын не өзге дереккөздерден, оның ішінде скорингтік модульдегі тексеру қорытындылары бойынша алынған ақпарат және (немесе) құжаттар негізінде жүзеге асырады.

      Бенефициарлық меншік иесін анықтау үшін клиент (оның өкілі) және бенефициарлық меншік иесі ұсынған мәліметтер заңды тұлғалардың бенефициарлық меншік иелерінің тізілімінде (бұдан әрі – Тізілім) көрсетілген мәліметтермен салыстырып тексеріледі.

      Тізілімде мұндай тұлғалар бойынша мәліметтер болмаған кезде ұсынылған мәліметтер басқа дереккөздерден алынған мәліметтермен салыстырып тексеріледі.

      Заңды тұлға-клиенттің, заңды тұлға құрмай шетелдік құрылымның жарғылық капиталға қатысу үлестерінің не орналастырылған (артықшылықты және қоғам сатып алған акцияларды шегергенде) акцияларының жиырма бес пайызынан астамы тікелей немесе жанама түрде тиесілі жеке тұлғаның бенефициарлық меншік иесі болып табылатынына күмән үшін негіздер болған кезде, басқа түрде не оның мүддесінде клиент-заңды тұлға, заңды тұлға құрмай шетелдік құрылым ақшамен және (немесе) өзге мүлікпен операциялар жасайтын клиент-заңды тұлғаға, заңды тұлға құрмай шетелдік құрылымға бақылауды жүзеге асыратын жеке тұлғаны бенефициарлық меншік иесі деп тануға жол беріледі.

      Егер шаралар қолдану нәтижесінде заңды тұлға-клиенттің, заңды тұлға құрмай шетелдік құрылымның бенефициарлық меншік иесі анықталмаса, жеке дара атқарушы органның не клиент-заңды тұлғаның алқалы атқарушы органы басшысының, заңды тұлға құрмай шетелдік құрылымның бенефициарлық меншік иесі болып танылуына жол беріледі бенефициарлық меншік иесінің жеке-дара атқарушы органды не клиент-заңды тұлғаның алқалы атқарушы органы басшысын, заңды тұлға құрмай шетелдік құрылымды тануына жол беріледі.

      25. Клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру бағдарламасы мыналарды қамтиды, бірақ онымен шектелмейді:

      1) банктің іскерлік қатынастар орнатудан және (немесе) операциялар жүргізуден бас тарту, сондай-ақ іскерлік қатынастарды тоқтату туралы шешім қабылдау рәсімін, негіздері мен мерзімдерін қоса алғанда, клиенттерді қызмет көрсетуге қабылдау тәртібі;

      2) клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру тәртібі, оның ішінде клиентті тиісінше тексерудің оңайлатылған және күшейтілген шараларын қолдану рәсімдерінің ерекшеліктері;

      3) шетелдік қаржы ұйымдарымен корреспонденттік қатынастар орнатылған кезде сәйкестендіруді жүргізу ерекшеліктері;

      4) банктің қызмет көрсетудегі немесе қызмет көрсетуге қабылдайтын клиенттер (олардың өкілдері) және бенефициарлық меншік иелерінің, олардың жұбайларын (зайыптарын) және жақын туыстарын анықтауға бағытталған шаралардың сипаттамасы;

      5) терроризмді және экстремизмді қаржыландырумен байланысты ұйымдар мен тұлғалар тізбесіне (бұдан әрі – ТҚ тізбесі) және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға байланысты ұйымдар мен тұлғалардың тізбесіне (бұдан әрі – ЖҚҚТҚ тізбесі) енгізілген тұлғалардың ақшасымен және (немесе) өзге мүлкімен жүргізілетін операцияларды тоқтату жөніндегі шараларды қолдану тәртібі;

      6) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы Заңның 12-бабына сәйкес жасалған ТҚ тізбесінде және осы Заңның 12-1-бабына сәйкес жасалған ЖҚҚТҚ тізбесінде болуына клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін тексеру тәртібі;

      7) клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін ТҚ тізбесінен және ЖҚҚТҚ тізбесінен алып тастаған кезде ТҚ тізбесіне және ЖҚҚТҚ тізбесіне енгізілген тұлғалардың ақшасымен және (немесе) өзге мүлкімен операцияларды тоқтату жөніндегі шараларды тоқтату тәртібі;

      8) іскерлік қатынастарды қашықтықтан орнату кезінде (клиенттің немесе оның өкілінің жеке қатысуынсыз) сәйкестендіру ерекшеліктері;

      9) банк кіретін банк конгломераты белгілеген КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ жөніндегі талаптарды орындау шеңберінде клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру процесінде алынған мәліметтер, сондай-ақ осындай мәліметтерді сақтаудың және құпиялылығын қамтамасыз етудің алмасу ерекшеліктері (болған кезде);

      10) басқа қаржы ұйымдарынан мәліметтер алу, оның ішінде брокер (дилер) өз банктік шоты бойынша олардың пайдасына немесе атынан операциялар жасайтын жеке және заңды тұлғаларды сәйкестендіру арқылы клиенттерді сәйкестендіру ерекшеліктері;

      11) клиент (оның өкілі) және бенефициарлық меншік иесі туралы мәліметтердің дәйектілігін тексеру тәртібі;

      12) клиент досьесінің нысанына, мазмұнына және жүргізу тәртібіне, мәліметтерді жаңарту кезеңділігін көрсете отырып, досьедегі мәліметтерді жаңартуға қойылатын талаптар;

      13) клиенттің тәуекел деңгейін бағалау тәртібі, осындай тәуекелді бағалау негіздері;

      14) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 5-бабы 3-тармағының үшінші және төртінші бөліктеріне сәйкес қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті орган айқындаған нысан мен тәртіп бойынша клиенттердің бенефициарлық меншік иелері туралы мәліметтерді банктің сұратуы бойынша алу және ұсыну тәртібі;

      15) клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін "Ойын бизнесі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабы бірінші бөлігінің 13) тармақшасына сәйкес ойын бизнесi саласындағы мемлекеттiк саясатты iске асыруды және бақылауды жүзеге асыратын, ойын бизнесі саласында уәкілетті органның шешімі бойынша Қазақстан Республикасының аумағында қызметі заңсыз деп танылған шетелдік ойын бизнесін ұйымдастырушыларға (бұдан әрі – шетелдік ойын бизнесін ұйымдастырушылар) тиесілігіне тексеру, шетелдік ойын бизнесін ұйымдастырушылардың пайдасына төлемдер және (немесе) ақша аударымдарын жүргізуден бас тарту, сондай-ақ шетелдік ойын бизнесін ұйымдастырушы болып табылатын клиентпен іскерлік қарым-қатынастарды тоқтату тәртібі.

      Клиент (оның өкілі) ұсынатын құжаттар клиент (оның өкілі) және бенефициарлық меншік иесі туралы мәліметтерді растау мақсатында олардың дәйектілігі тексеріледі.

      Клиенттің өкіліне қатысты мұндай тұлғаның клиенттің атынан және (немесе) мүддесі үшін әрекет ету өкілеттігі қосымша тексеріледі.

      Банк берілген сенімхат негізінде клиенттің атынан әрекет ететін клиенттің өкілі арқылы іскерлік қатынастар орнатқан клиентке қатысты банк шығыс немесе кіріс операцияларын жүргізгенге дейін клиентті қосымша биометриялық аутентификациялауды Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Сәйкестендіру деректерімен алмасу орталығы (бұдан әрі – СДАО) арқылы жүргізеді.

      Клиентпен іскерлік қатынастарды қашықтан орнату кезінде, клиент ұялы байланыс құрылғысының абоненттік нөмірін не электрондық банк қызметтеріне қол жеткізу үшін пайдаланылатын ұялы байланыс абоненттік құрылғысын ауыстырған кезде банк СДАО арқылы клиентті биометриялық аутентификациялауды жүргізе отырып, клиентті екі факторлы сәйкестендіру қолданады. Клиентті сәйкестендірудің (аутентификациялаудың) екінші тәсілін банк Қазақстан Республикасының төлемдер және төлем жүйелері туралы, қылмыстық жолмен алынған кiрiстердi заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасына сәйкес дербес айқындайды. Банк клиентті биометриялық аутентификациялауды жүргізу кезінде клиентпен іскерлік қатынастар, оның ішінде аутсорсинг негізінде тоқтатылған күннен бастап кемінде бес жыл қозғалысты анықтау технологиясын пайдалана отырып, клиентпен бейнеконференция сеансының жазбасын не клиенттің алынған ағымдағы бейнесін сақтауды қамтамасыз етеді.

      Клиентпен іскерлік қатынастарды қашықтықтан орнату және (немесе) оған электрондық банк қызметтерін көрсету кезінде банк клиенттің банктік шот (банк шоттары) бойынша, оның ішінде төлем карточкасын (төлем карточкаларын) пайдалана отырып операциялар жүргізуі кезінде Қазақстан Республикасының резиденті – байланыс операторы берген және банктің ішкі қағидаларында айқындалған тәртіпке сәйкес банк сәйкестендірген ұялы байланыс құрылғысының абоненттік нөмірін пайдалануын бақылауды қамтамасыз етеді.

      Клиент электрондық банктік қызметтерді алу, банк шоты (банк шоттары) бойынша операцияларды жүргізу кезінде, оның ішінде төлем карточкасын (төлем карточкаларын) қолданғанда, Қазақстан Республикасының бейрезидент – байланыс операторы берген ұялы байланыс құрылғысының абоненттік нөмірін пайдаланған жағдайда, банк банктің мобильді қосымшасында тіркеу кезінде клиенттің биометриялық аутентификациясын жүргізуді қамтамасыз етеді. Банк банктің ішкі құжаттарында айқындалған тәртіппен клиенттің биометриялық деректерін қолдана отырып, клиенттің жеке басын растауды қамтамасыз ететін аутентификация құралдарын пайдалана отырып, банктің мобильді қосымшасында клиентті кейіннен авторизациялауды қамтамасыз етеді. Аутентификацияға байланысты барлық әрекеттер 3 жыл бойы есепке алынуға және сақталуға тиіс.

      Қазақстан Республикасының бейрезидент байланыс операторы берген ұялы байланыс құрылғыларының абоненттік нөмірлерін пайдаланатын клиенттердің әдеттегіден тыс, күдікті операцияны немесе қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастырудың (жылыстатудың), терроризмді қаржыландырудың және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландырудың типологияларына, схемаларына және тәсілдеріне сәйкес келетін сипаттамасы бар операцияны жүргізуі анықталған кезде СДАО арқылы қайталама биометриялық аутентификация қолданылады.

      Клиенттің СДАО арқылы жүргізілген қайталама биометриялық аутентификация нәтижелері клиентпен іскерлік қатынастар тоқтатылған күннен бастап, оның ішінде аутсорсинг негізінде кемінде бес жыл сақталады.

      Мобильді қосымшаны пайдалану кезінде клиентке электрондық банк қызметтерін көрсету банктің ішкі қағидаларында айқындалған тәртіпке сәйкес банк сәйкестендірген ұялы байланыстың абоненттік құрылғысы арқылы жүзеге асырылады.

      Он төрт жастан он алты жасқа дейінгі адамдар санатына жататын клиенттерге қатысты көлемі банктің ішкі құжаттарына сәйкес айқындалатын ірі сомаларға клиенттің операцияларын электрондық банк қызметтерін алу кезінде ата-аналары немесе өзге де заңды өкілдері тексереді.

      Азаматтық кодекстің 741-бабы екінші бөлігінің 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) тармақшаларында көзделген мақсаттар үшін ашылған ағымдағы шоттарға қызмет көрсету шеңберінде шығарылған төлем карточкаларын, балалардың атына шығарылған қосымша төлем карточкаларын, сондай-ақ банктік қарыздарды беру және өтеу бойынша операциялар ғана жүзеге асырылатын кредиттік карточкаларды қоспағанда, банк клиентке бір дебет карточкасынан артық карточка шығарған кезде:

      1) клиенттің банктік шоттары бойынша ақша қозғалысын мониторингтеуді жүзеге асырады және банктік шоттар бойынша жеке тұлғалар арасындағы жүйелі ақша аударымдарын (P2P), сондай-ақ көрсетілген клиент немесе клиенттер санаты (тобы) үшін қалыпты емес операцияларды анықтаған кезде банктің ішкі құжаттарына сәйкес клиентке тәуекелдің жоғары деңгейін тағайындаудың орындылығын айқындайды;

      2) клиентке тәуекелдің жоғары деңгейі берілген жағдайда Талаптарда және "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 48-бабы 1-тармағының екінші бөлігіне сәйкес әзірленген банктің тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін қалыптастыру тәртібін белгілейтін уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісімен көзделген іс-шараларды жүргізеді.

      Егер банк КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңға сәйкес шарт негізінде өзге тұлғаға банктің клиенттеріне қатысты КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 5-бабы 3-тармағының 1), 2), 2-1), 2-2) және 4) тармақшаларында көзделген шараларды қолдануды тапсырса, банк осындай тұлғалармен өзара іс-қимыл жасаудың мыналар:

      банктің сәйкестендіру жүргізу тапсырылған тұлғалармен шарттар жасасу рәсімі, сондай-ақ банктің осындай шарттар жасасуға уәкілетті лауазымды тұлғаларының тізбесі;

      банк пен сәйкестендіруді жүргізу тапсырылған тұлғалар арасындағы шарттарға сәйкес клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру рәсімі;

      сәйкестендіруді жүргізу тапсырылған тұлғалардың сәйкестендіруді жүргізу кезінде алынған мәліметтерді банкке беру рәсімі мен мерзімдері;

      банктің сәйкестендіруді жүргізу тапсырылған тұлғалардың алынған мәліметтерді банкке беру рәсімін, мерзімдері мен толық болуын қоса алғанда, сәйкестендіру жөніндегі талаптарды сақтауын бақылауды жүзеге асыру рәсімі, сондай-ақ анықталған бұзушылықтарды жою жөнінде банк қабылдайтын шаралар;

      сәйкестендіру жөніндегі талаптарды, оның ішінде рәсімдерді, алынған мәліметтерді банкке беру мерзімдерін және толық болуын сақтамаған жағдайда, банктің сәйкестендіруді жүргізу тапсырылған тұлғалармен жасалған шартты орындаудан біржақты бас тарту туралы шешім қабылдау негіздері, рәсімі және мерзімдері;

      банктің сәйкестендіруді жүргізу тапсырылған тұлғалармен шартты орындаудан біржақты бас тарту туралы шешім қабылдауға уәкілетті лауазымды тұлғаларының тізбесі;

      банк сәйкестендіру жүргізуді тапсырған тұлғалардың сәйкестендіру жөніндегі талаптарды сақтамағаны үшін, алынған мәліметтерді банкке беру рәсімін, мерзімдері мен толықтығын қоса алғанда, олардың жауапкершілігі туралы ережелері;

      банктің сәйкестендіру жөніндегі талаптарды орындау мақсатында оларға әдіснамалық көмек көрсету мәселелері бойынша сәйкестендіруді жүргізу тапсырылған тұлғалармен өзара іс-қимыл жасау рәсімі қамтылатын қағидаларды әзірлейді.

      Банктің өзара іс-қимыл қағидаларына қосымша талаптарды енгізуіне жол беріледі.

      Шетелдік қаржы ұйымына шарт негізінде КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 5-бабы 3-тармағының 1), 2), 2-1), 2-2) және 4) тармақшаларында көзделген клиенттерді (олардың өкілдерін) және бенефициарлық меншік иелерін тиісінше тексеру шараларын қолдануды тапсырған банк КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ ықтимал тәуекелдерін ескереді.

      26. Қазақстан Республикасының бейрезидентіне банктік шот ашу және (немесе) төлем карточкасын шығару кезінде банк:

      1) клиенттің Қазақстан Республикасында болу негізділігін растайтын құжаттарын (клиенттің түрі және (немесе) банктік шоттың түрі бойынша қолданылуын ескере отырып, оларға жататын, бірақ олармен шектелмейтін Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасынан өту туралы белгісі бар паспортты, жеке сәйкестендіру нөмірін беру туралы тіркеу куәлігін, уәкілетті мемлекеттік органға берілген, еңбек мигрантына рұқсат беру туралы өтініштің көшірмесін, еңбек шартының немесе оқыту шартының нотариат куәландырған көшірмесін, Қазақстан Республикасында шетелдіктің тұру ықтиярхатының нотариат куәландырған көшірмесін, жеке табыс салығы бойынша алдын ала төлемді төлеу туралы түбіртектің көшірмесін) тексереді;

      2) нысанын банк айқындайтын және клиенттің Қазақстан Республикасында болуының негізділігі туралы, клиенттің күшейтілген тиісті тексеру шеңберінде өзінің құжаттарымен расталатын мәліметтерді, клиенттің Қазақстан Республикасына келу мақсатын, клиенттің кәсіби қызметін, банктік шотты ашу (төлем карточкасын шығару) мақсатын, жоспарланған халықаралық аударымдардың төлем карточкасын шығару, үшінші тұлға үшін банктік шотқа қолжетімділікті (оның ішінде мобильді қосымша және онлайн-банкинг арқылы) жоспарлы ұсыну кезінде жасалатын операциялардың қаржыландыру көзін, Қазақстан Республикасының басқа банктерінде банктік шоттардың болуы және оларды ашу мақсаттары, клиенттің ұялы байланысының абоненттік құрылғысын IMEI коды (бар болса), клиенттің үшінші тұлғалардың ықпалынсыз өз бетінше банктік шот ашу туралы шешім қабылдағанын растауын қамтитын, бірақ онымен шектелмейтін, клиент толтырған пікіртерімге талдау жүргізеді.

      Электрондық резиденттерге (e-Residency) мемлекеттік қызметтер мен сервистер көрсету кезінде банктік шотты ашу және (немесе) Қазақстан Республикасының бейрезиденттеріне төлем карточкасын шығару кезінде банк:

      1) СДАО арқылы биометриялық аутентификацияны жүргізеді;

      2) банк шотын ашу, төлем карточкасын шығару мақсатын, клиенттің кәсіби қызметін, жасалатын операцияларды қаржыландыру көзін, Қазақстан Республикасының банктерінде банк шоттарының болуын және оларды ашу мақсттарын және банк шотын ашу туралы шешімнің үшінші тұлғалардың ықпалынсыз дербес қабылданғаны туралы растау алуды белгілеуді қоса алғанда, бірақ онымен шектелмей клиент бойынша оның сәйкестендірілгенін растайтын және КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 5-бабы 3-тармағының 1), 2), 2-1), 4) тармақшаларында көзделген мәліметтерді тіркеуді жүргізеді.

      27. Банк Талаптардың 26-тармағының бірінші бөлігі 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген құжаттар мен пікіртерімді талдау немесе Талаптардың 26-тармағының екінші бөлігі 1) және 2) тармақшаларында көзделген шараларды жүргізу қорытындылары бойынша және Талаптардың 22-тармағына және банктің ішкі құжаттарына сәйкес клиенттің (клиенттер тобының) тәуекел деңгейін айқындауды ескере отырып, Қазақстан Республикасы бейрезидентінің КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ жоғары тәуекеліне, оның ішінде есірткінің заңсыз өндірілуі, айналымы және (немесе) оларды тасымалдау факторы негізінде алаяқтық және заңға қайшы оқыс оқиғалар тәуекелдеріне ұшырауын айқындайды.

      Банк ішкі бақылау қағидаларында айқындаған бағалау көрсеткіштеріне сәйкес банк КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ жоғары тәуекелін берген, алаяқтық және заңға қайшы оқыс оқиғалар тәуекелдеріне ұшырауы туралы күдік бар Қазақстан Республикасының бейрезиденттерге қатысты:

      іскерлік қатынастарды қашықтықтан немесе өкіл арқылы орнатуға, осындай іскерлік қатынастарды ұзартуға, сондай-ақ төлем карточкасын қашықтықтан және (немесе) өкіл арқылы шығаруға және қайта шығаруға жол берілмейді;

      іскерлік қатынастар орнатқан кезде және клиент ұялы байланыс құрылғысының абоненттік нөмірін немесе электрондық банктік қызметтерге қол жеткізу үшін пайдаланылатын ұялы байланыстың абоненттік құрылғысын ауыстырған кезде, клиентті міндетті түрде СДАО арқылы биометриялық аутентификациялауды жүргізе отырып, клиентті екі факторлы сәйкестендіру (аутентификация) қолданылады, кейіннен клиент оларды қолданған кезде онлайн-банкинг немесе мобильді қосымша арқылы биометриялық аутентификациялауды айына кемінде бір рет жүргізіп отырады.

      Азаматтық кодекстің 741-бабы екінші бөлігінің 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) тармақшаларында көзделген мақсаттар үшін ашылған ағымдағы шоттарға қызмет көрсету шеңберінде шығарылған дебет карточкаларын, балалардың атына шығарылған қосымша төлем карточкаларын қоспағанда, бірден артық төлем карточкасын шығаруға және қайта шығаруға жол берілмейді;

      Азаматтық кодекстің 741-бабы екінші бөлігінің 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) тармақшаларында көзделген мақсаттар үшін ашылған ағымдағы шоттарға қызмет көрсету шеңберінде шығарылған дебет карточкаларын, балалардың атына шығарылған қосымша төлем карточкаларын қоспағанда, дебет картасына қызмет көрсету мерзімі күнтізбелік 12 (он екі) айдан аспайды;

      банк қатарынан үш ай ішінде төлем карточкасын пайдалана отырып, операцияларды жүзеге асыратын клиенттің банктік шоты бойынша ақшаның қозғалысына клиент пікіртерімінде белгілеген банктік шотты ашу (төлем карточкасын шығару) мақсатына сәйкестігі, сондай-ақ көрсетілген клиент немесе клиенттер санаты (тобы) үшін тән емес өзге де, қалыпты емес операциялар болған жағдайда банктік шот бойынша жеке тұлғалар арасындағы жүйелі ақша аударымдарының болуына (P2P) мониторинг жүргізеді. Ақша аударымдарының жүйелілігін банк өзінің ішкі құжаттарына сәйкес айқындайды. Банктік шот бойынша операциялар сипатының пікіртерімде көрсетілген мәліметтерге сәйкессіздігі анықталған және көрсетілген клиент немесе клиенттер санаты (тобы) үшін тән емес өзге де, қалыпты емес операциялар болмаған жағдайда жеке тұлғалардың арасындағы ақша аударымдарының жүйелілігі (P2P) анықталған кезде клиентпен іскерлік қатынастарды тоқтату орындылығы туралы мәселе банктің уәкілетті органына немесе уәкілетті алқалы органының қарауына шығарылады.

      28. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 6-бабының талаптарын ескере отырып банк клиентке (оның өкіліне) және бенефициарлық меншік иесіне іскерлік қатынастар орнатқанға дейін сәйкестендіру жүргізеді.

      29. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 5-бабы 2 және 3-1-тармақтарының және 7-бабы 1-тармағының талаптарын ескере отырып, банк клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіруді жүргізеді, іскерлік қатынастарды тексереді және операцияларды зерделейді, қажет болған кезде жасалатын операцияларды қаржыландыру көздері туралы мәліметтер алу мен белгілеуді қоса алғанда, клиенттің тәуекел деңгейін ескере отырып, сондай-ақ мынадай:

      1) клиент шекті операция (мәміле) жасаған;

      2) клиент күдікті операция (мәміле) жасаған (жасауға әрекет еткен);

      3) клиент қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру (жылыстату), терроризмді қаржыландыру және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыру типологияларына, схемалары мен тәсілдеріне сәйкес келетін сипаттамасы бар операцияны (мәмілені) жасаған;

      4) клиент әдеттегіден тыс операция (мәміле) жасаған;

      5) клиент (оның өкілі) және бенефициарлық меншік иесі туралы бұрын алынған деректердің дәйектілігіне күмәндануға негіздер болған;

      6) клиент 500 000 (бес жүз мың) теңгеден асатын сомаға не 500 000 (бес жүз мың) теңге баламасынан асатын шетел валютасындағы сомаға біржолғы операция (мәміле) жүргізген (жасаған), оның ішінде жеке тұлғаның банктік шотына ақшаны есепке алу не банк шотын пайдаланбай қолма-қол ақшасыз төлемге немесе ақша аударымына арналған жабдық (құрылғы) арқылы көрсетілетін қызметтерді берушінің пайдасына төлем жүргізу бойынша операцияларды, айырбастау пунктінде қолма-қол шетел валютасын сатып алу, сату немесе айырбастау операцияларын жүргізген;

      7) клиенттің 200 000 (екі жүз мың) теңгеден асатын сомаға не осындай клиенттің банктік шотына қол жеткізу құралы болып табылмайтын төлем карточкасын пайдалана отырып операциялар бойынша 200 000 (екі жүз мың) теңге баламасынан асатын шетел валютасындағы сомаға біржолғы операция (мәміле) жүргізген (жасаған);

      8) клиенттің қолма-қол ақшаны қабылдауға арналған жабдық (құрылғы) арқылы мемлекеттік органдардың пайдасына атқарушылық іс жүргізу шеңберінде берешекті төлеу бойынша операция жүргізген;

      9) сәйкестендірілмеген электрондық ақша иелері-жеке тұлғалар "Төлемдер және төлем жүйелері туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 44-бабының 4-тармағында көзделген сомадан аспайтын электрондық ақшаны сатып алу және пайдалану жөніндегі операцияларды жасаған жағдайларда клиент және бенефициарлық меншік иесі туралы алынған мәліметтердің дәйектілігін тексереді және іскерлік қатынастардың немесе біржолғы операцияның (мәміленің) болжамды мақсатын анықтайды.

      Ұсынылған мәліметтердің дәйектілігін тексеру клиент (оның өкілі) ұсынған тиісті құжаттардың түпнұсқаларының немесе нотариат куәландырған көшірмелерінің деректерімен салыстырып тексеру, қолжетімді көздерден (дерекқорлардан) алынған деректермен салыстырып тексеру, мәліметтерді басқа да тәсілдермен тексеру арқылы жүзеге асырылады.

      Клиент (оның өкілі) және бенефициарлық меншік иесі туралы бұрын алынған мәліметтердің дұрыстығына күмән келтіру үшін негіз болған кезде клиент (оның өкілі) және бенефициарлық меншік иесі туралы мәліметтерді жаңарту банк осындай күмәннің болуы туралы шешім қабылдаған күннен кейінгі 15 (он бес) жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады.

      Клиент белгіленген іскерлік қатынастар шеңберінде операциялар жасаған кезінде, егер клиентті сәйкестендіру осы тармақтың бірінші бөлігінің 2), 3), 4) және 5) тармақшаларында көзделген жағдайларды, сондай-ақ клиенттің тәуекел деңгейіне және Талаптарға сәйкес бұрын алынған қосымша мәліметтерді жаңарту не алу қажеттігін қоспағанда, осындай іскерлік қатынастарды белгілеу кезінде жүргізілсе, клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру жүргізілмейді.

      30. Клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру шеңберінде Талаптардың 28 және 29-тармақтарына сәйкес алынған мәліметтер құжатпен тіркеледі және банк клиенттің досьесіне енгізеді (қосады), ол клиентпен іскерлік қатынастардың бүкіл кезеңі ішінде және клиентпен іскерлік қатынастар немесе біржолғы операция (мәміле) жүргізу (жасау) тоқтатылған күннен бастап кем дегенде 5 (бес) жыл банкте сақталады.

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      30-тармақтың екінші бөлігі қолданысы 12.07.2026 дейін тоқтатыла тұрады және тоқтатыла тұру кезеңінде осы редакциясында қолданыста болады - ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 20.04.2026 № 74 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      Банк КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 5-бабы 6-тармағының 1) тармақшасын қолданған кезде банк клиент (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін туралы қаржы мониторингінің басқа субъектілерінен клиенттің досьесіне енгізу (қосу) үшін мәліметтерді дереу, сондай-ақ растайтын құжаттардың көшірмелерін сұрату бойынша кідіріссіз алады, оларға оның ішінде ақпарат, ақпараттық жүйеден немесе банк клиентті тиісінше тексеру шараларын негізге алатын басқа қаржы мониторингі субъектілерінің дерекқорынан үзінді көшірмелер жатады.

      Шетелдік қаржы ұйымы қабылдаған клиенттерді (олардың өкілдерін) және бенефициарлық меншік иелерін тиісінше тексеру шараларына сүйенетін Банк осындай шетелдік қаржы ұйымының қызметі ол тіркелген мемлекетте лицензиялауға, реттеуге және қадағалауға жататынын және шетелдік қаржы ұйымы КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 5-бабының талаптарына ұқсас тиісті тексеру бойынша шаралар қабылдайтынын, сондай-ақ тиісті тексеру нәтижелері бойынша алынған құжаттар мен мәліметтерді клиентпен (оның өкілімен) және бенефициарлық меншік иесімен іскерлік қатынастар тоқтатылған күннен бастап кемінде 5 (бес) жыл сақтайтынын белгілейді.

      Банк конгломератының қатысушысы болып табылатын банк қажет болған кезде КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы Заңның 5-бабының 6-1-тармағында белгіленген шарттар сақталған кезде тиісті клиенттерге (олардың өкілдеріне) және бенефициарлық меншік иелеріне қатысты осындай банк конгломератының басқа қатысушылары қабылдаған КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 5-бабы 3-тармағының 1), 2), 2-1), 2-2), 4) және 6) тармақшаларында көзделген клиенттерді (олардың өкілдерін) және бенефициарлық меншік иелерін тиісінше тексеру шараларына сүйенеді.

      Банк ішкі құжаттарға сәйкес досьелер жүргізетін клиенттердің топтары мыналарды қамтиды, бірақ шектелмейді:

      жеке тұлғалар;

      заңды тұлға құрмай шетелдік құрылым;

      заңды тұлғалар, оның ішінде шетелдік қаржы ұйымдары-респонденттер.

      Банк клиент досьесін ол туралы банк ішкі бақылау қағидаларына сәйкес оған банк берген тәуекел деңгейіне қарай қалыптастырады. Клиентке төмен деңгей берілген жағдайда оған қатысты тиісінше тексерудің жеңілдетілген шаралары жүргізіледі және КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 5-бабы 3-тармағының 1), 2), 2-1), 2-2) және 4) тармақшаларында көзделген мәліметтер тізбесі бекітіледі.

      Клиентке тәуекелдің жоғары деңгейі берілген жағдайда оған қатысты тиісті тексерудің күшейтілген шаралары жүргізіледі және қосымша мәліметтерге КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 5-бабы 5-тармағында көзделген мәліметтер жатады (салықтық резиденттілігі, қызметінің түрі және жасалатын операцияларды қаржыландыру көзі туралы мәліметтер).

      Шетелдік қаржы ұйымы және оның клиенттері корреспонденттік шоттар арқылы төлемдерді және (немесе) ақша аударымдарын жүзеге асырған кезде банк төлем құжатында КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы Заңның 7-бабының 2-тармағында көзделген мәліметтердің болуын тексереді.

      31. Қаржы мониторингінің басқа субъектісі немесе шетелдік қаржы ұйымының Ақшаны жылыстатуға қарсы күрестің қаржы шараларын әзірлеу тобының (ФАТФ) ұсынымдарын орындамайтын және (немесе) тиісінше орындамайтын мемлекетте (аумақта) тіркелуі, болуы немесе орналасуы жағдайында Банк КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 5-бабының 6, 6-1 және 8-тармақтарында көзделген әрекеттерді жасамайды.

      32. Клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру барысында банк мұндай клиенттің (оның өкілінің) және бенефициарлық меншік иесінің ТҚ тізбесінде және ЖҚҚТҚҚ тізбесінде болуына тексеру жүргізеді.

      Банк клиентті (оның өкілін) сәйкестендіру және бенефициарлық меншік иесін анықтау барысында мұндай клиенттің (оның өкілінің) және бенефициарлық меншік иесінің жария лауазымды тұлғаларға, олардың жұбайларына (зайыптарына) және жақын туыстарына тиесілігіне тексеру жүргізеді.

      Банктер КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 1-бабы 3-3) тармақшасының алтыншы, жетінші және сегізінші абзацтарында көрсетілген жария лауазымды тұлғаларға, олардың жұбайларына және жақын туыстарына қатысты:

      1) жария лауазымды тұлғаның беделін оның КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ жағдайларына қатыстылығына қарай бағалауды жүзеге асыруға;

      2) банктің басшы қызметкерінің осындай клиенттермен (олардың өкілдерімен) және бенефициарлық меншік иелерімен іскерлік қатынастар орнатуға, оны жалғастыруға жазбаша рұқсатын алуға;

      3) мұндай клиенттің (оның өкілінің) және бенефициарлық меншік иесі қаражатының және (немесе) өзге мүлкінің шығу көзін анықтау үшін қолжетімді шаралар қабылдауға;

      4) клиенттерді (олардың өкілдерін) және бенефициарлық меншік иелерін тиісінше тексеру жөнінде тұрақты негізде күшейтілген шаралар қабылдауға міндетті.

      Тәуекелдің жоғары деңгейі берілген КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 1-бабы 3-3) тармақшасының екінші, үшінші, төртінші және бесінші абзацтарында көрсетілген жария лауазымды тұлғаларға, олардың жұбайларына және жақын туыстарына қатысты КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 5-бабының 3-тармағында көзделген шаралардан басқа, банк қосымша осы тармақтың үшінші бөлігінің 1), 2), 3) және 4) тармақшаларында белгіленген шараларды қолданады.

      Еуразиялық экономикалық одаққа кіретін мемлекеттердің азаматтарына қатысты көші-қон карточкалары туралы мәліметтер алу талап етілмейді.

      Клиенттің (оның өкілінің) және бенефициарлық меншік иесінің ТҚ тізбесінде және ЖҚҚТҚҚ тізбесінде болуын (ТҚ тізбесіне және ЖҚҚТҚҚ тізбесіне енгізілуін) тексеру клиенттің тәуекел деңгейіне байланысты емес және ТҚ тізбесіне және ЖҚҚТҚҚ тізбесіне өзгерістер енгізілуіне (ТҚ тізбесінің және ЖҚҚТҚҚ тізбесінің жаңартылуына) қарай жүзеге асырылады.

      Банк жеке тұлғаны (заңды тұлғаның немесе заңды тұлға құрмай шетелдік құрылым басшысын, құрылтайшыларды (қатысушыларды) бенефициарлық меншік иесін) сәйкестендіру кезінде мынадай деректерді белгілейді және тіркейді:

      тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда);

      азаматтығы;

      туған күні және жері;

      заңды мекенжайы (заңды тұлға құрмай шетелдік құрылымның құрылтайшылары (қатысушылары), бенефициарлық меншік иелері үшін (бар болса) тұрғылықты жерінің (орналасқан жерінің) мекенжайы;

      жеке басын куәландыратын құжаттың және (немесе) оның негізінде сәйкестендіру жүргізілетін өзге де құжаттың деректемелері;

      қызмет түрі (жеке кәсіпкерлер үшін);

      жеке сәйкестендіру нөмірі (Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жеке тұлғаға жеке сәйкестендіру нөмірі берілмеген жағдайларды қоспағанда).

      Банк заңды тұлға-клиентті (заңды тұлға клиентінің, заңды тұлға құрмай шетелдік құрылымның құрылтайшыларын (қатысушыларын) сәйкестендіру кезінде мынадай деректерді белгілейді және тіркейді:

      атауы, ұйымның тіркеу нөмірі және мемлекеттік тіркелген күні, тіркеуші органның атауы (олар бар болса);

      тіркелген немесе орналасқан жерінің мекенжайы;

      бизнес-сәйкестендіру нөмірі (заңды тұлғаға Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бизнес-сәйкестендіру нөмірі берілмеген жағдайларды қоспағанда);

      қызмет түрі;

      басшы (құрылтай құжаттарына сәйкес заңды тұлғаның атынан әрекет етуге уәкілетті өзге тұлға), қаржылық құжаттарға қол қою құқығы бар тұлға туралы деректер;

      бенефициарлық меншік иелері туралы деректер.

      Банк клиентті-заңды тұлға құрмай шетелдік құрылымды идентификаттау кезінде мынадай деректерді белгілейді және тіркейді:

      заңды тұлға құрмай шетелдік құрылым шет мемлекетте (аумақта) тіркелген атауы, нөмірі (бар болса);

      негізгі қызметті жүргізу орны;

      қызмет сипаты;

      басқарудағы (меншіктегі) мүліктің құрамы (құрылымы немесе функциясы ұқсас трасттар мен заңды тұлға құрмай өзге де шетелдік құрылымдарға қатысты).

      33. Клиент (оның өкілі) және бенефициарлық меншік иесі туралы мәліметтерді жаңарту кезеңділігі және (немесе) қосымша мәліметтерді алу қажеттілігі клиенттің (клиенттер тобының) тәуекел деңгейі және (немесе) клиент пайдаланатын банк қызметтерінің (өнімдерінің) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдеріне ұшырау дәрежесі ескеріле отырып белгіленеді.

      Тәуекел деңгейі жоғары клиент (оның өкілі) және бенефициарлық меншік иесі туралы мәліметтерді жаңарту жылына кемінде бір рет жүзеге асырылады.

      Талаптардың 17-тармағының 16), 17), 19), және 20) тармақшаларында көрсетілген клиенттер (олардың өкілдері) туралы мәліметтерді жаңарту кемінде бір тоқсанда бір рет жүзеге асырылады.

      Өзіне қатысты қызметі есірткілердің заңсыз өндірілуін, айналымын және (немесе) транзитін қаржыландыруға байланысты деп болжауға негіз бар клиент (оның өкілі) туралы мәліметтерді жаңарту кемінде жарты жылда бір рет жүзеге асырылады.

5-тарау. Клиенттердің операцияларын мониторингтеу және зерделеу бағдарламасы

      34. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның клиентті тиісінше тексеру бойынша, сондай-ақ қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органға шекті және күдікті операциялар туралы хабарламаларды анықтау және жіберу жөніндегі талаптарын іске асыру мақсатында банк клиенттердің операцияларын мониторингтеу және зерделеу бағдарламасын әзірлейді.

      35. Клиенттердің операцияларын мониторингтеу және зерделеу бағдарламасы төмендегілерден тұрады, бірақ олармен шектелмейді:

      1) клиенттің қаржы мониторингіне жататын күдікті қызметінің белгілерін қоспағанда, КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 10-бабының 2-тармағына сәйкес қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті орган анықтаған, сондай-ақ банк дербес түрде әзірлеген күдікті операцияларды анықтау белгілерінің негізінде жасалған күдікті операциялар белгілерінің тізбесі;

      2) клиенттің КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 4-бабының 5-тармағына сәйкес қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті орган бекіткен КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ типологиялары, схемалары мен тәсілдеріне сәйкес келетін сипаттамалардан тұратын операцияларын анықтау рәсімі;

      3) Талаптарда көзделген жағдайларда клиент (оның өкілі) және бенефициарлық меншік иесі туралы бұрын алынған мәліметтерді жаңарту және (немесе) қосымша мәліметтер алу бойынша банк бөлімшелерінің (қызметкерлерінің) арасында міндеттерді бөлу;

      4) шекті, әдеттегіден тыс және күдікті операциялар туралы мәліметтерді анықтау және бөлімшелердің (қызметкерлердің) арасында беру бойынша банк бөлімшелерінің (қызметкерлерінің) арасында міндеттерді бөлу;

      5) жауапты қызметкердің клиент операциясының біліктілігі туралы шешім қабылдау тәртібі, негіздемелері және мерзімі;

      6) әдеттегіден тыс операцияларды (мәмілелерді) зерделеу нәтижелері туралы мәліметтерді, сондай-ақ шекті және күдікті операциялар (соның ішінде операция сомасы) туралы мәліметтерді белгілеу (соның ішінде белгілеу тәсілдері) және сақтау тәртібі;

      7) тәуекелдің жоғары деңгейі берілген клиенттердің операцияларына мониторинг жүргізу және зерделеу тәртібі;

      8) клиент жүйелі түрде және (немесе) елеулі көлемде әдеттегіден тыс және (немесе) күдікті операцияларды жүзеге асырған жағдайда клиентке және оның операцияларына қатысты шаралар қабылдау тәртібі және қабылданатын шаралардың сипаты;

      9) қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органға шекті және күдікті операциялар туралы хабарлар ұсыну тәртібі;

      10) банктің уәкілетті органдары мен лауазымды адамдарына шекті және күдікті операцияның анықталғандығы туралы хабарлау (қажет болған кезде) тәртібі.

      КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 10-бабының 2-тармағына сәйкес қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті орган анықтаған күдікті операциялардың белгілерін анықтау мақсатында, банк қызметінің ауқымы мен негізгі бағыттарын, оның клиенттері қызметінің сипаты, ауқымы мен негізгі бағыттарын, клиенттер мен олардың операцияларымен байланысты тәуекелдер деңгейін ескере отырып, банк ішкі бақылау қағидаларында дербес түрде бағалау критерийлерін (жүйелілік, тұрақтылық, мәнділік, маңыздылық, асыра алаңдаушылық, негізсіз асығыстық, кішігірім кезең, үлкен көлем, адамдар тобы) анықтайды.

      36. Клиенттердің операцияларын мониторингтеу және зерделеу бағдарламасының аясында банк барлық шекті, әдеттегіден тыс, күдікті операциялар мен КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ типологияларына, схемаларына және тәсілдеріне сәйкес келетін сипаттамалардан тұратын операциялардың мақсаттары мен негіздемелерін, сондай-ақ қажет болатын жағдайда қаржыландыру көзін анықтауға бағытталған іс-шараларды жүргізеді.

      Банк клиенттердің операцияларын мониторингтеу және зерделеу нәтижелерін банк қызметтерінің (өнімдерінің) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдеріне ұшырау дәрежесін жыл сайын бағалау, сондай-ақ клиенттердің тәуекелдер деңгейлерін қайта қарау үшін пайдаланады.

      Клиенттердің операцияларын мониторингтеу және зерделеу бағдарламасын іске асыру шеңберінде алынған мәліметтер Талаптардың 30-тармағында көзделген клиент досьесіне енгізіледі және (немесе) банкте клиентпен іскерлік қатынастардың бүкіл кезеңі бойы және операция жасалғаннан кейін және біржолғы операция (мәміле) жасалғаннан кейін кемінде бес жыл сақталады.

      37. Клиент операцияларын зерделеу жиілігін банк клиенттің (клиенттер тобының) тәуекел деңгейін және (немесе) клиент пайдаланатын банк қызметтерінің (өнімдерінің) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдеріне ұшырау дәрежесін, клиенттің қаржы мониторингі жасалуы тиіс операция (операциялар) жасауын (жасауға әрекеттерін), сондай-ақ банктегі қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті орган бекіткен КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ типологиялары, схемалары мен тәсілдерін ескере отырып анықтайды.

      Клиентке тәуекелдің жоғары деңгейі берілген жағдайда, сондай-ақ клиент күдікті операция жасаған кезде банк клиенттің белгілі бір уақыт кезеңінде, бірақ кем дегенде соңғы айда жүргізетін (жүргізген) операцияларын зерделейді.

      КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 4-бабы 4-тармағында көрсетілген негіздерден басқа, банк тәуекелдің жоғары деңгейі берілген клиентке қолма-қол ақшаны біржолғы беру операциясын, оның ішінде банк банктің ішкі бақылау қағидаларында дербес түрде анықтаған сомаға банктік шотты (шоттарды) пайдалану арқылы жасалған операциясын қосымша түрде зерделейді. Уәкілетті орган тәуекелдің жоғары деңгейі берілген клиентке қолма-қол ақшаны біржолғы беру операциясының сомасын қайта қарау қажеттілігі туралы нұсқау жіберген жағдайда, банк нұсқауға сәйкес лимиттер белгілейді.

      38. Банк қолма-қол емес шетел валютасын сатып алу бойынша операцияларды (бұдан әрі – конверсиялық операцияларды) қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру (жылыстату), қылмыстық жолмен алынған ақшаны және (немесе) өзге мүлікті конверсиялық операциялар арқылы заңды айналымға тарту мәніне мониторинг және зерделеу рәсімі арқылы тексереді. Мониторинг және зерделеу рәсіміне банктің бір клиенті жиынтығы жеке тұлғалар үшін 3 (үш) миллион АҚШ долларынан, заңды тұлғалар үшін – 10 (он) миллион АҚШ долларынан асатын сомада шетел валютасын бір операциялық күні сатып алу түрінде жүргізілетін конверсиялық операциялар жатады.

      Егер валюталық шарт талаптарында осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген талаптарға сәйкес келген операциялар жасау көзделсе валюталық шартты (келісімшартты) есептік тіркеу кезеңінде Заңды тұлғалардың конверсиялық операцияларына алдын ала мониторинг және зерделеу жүргізуге рұқсат етіледі.

      Егер клиент конверсиялық операциялар бойынша алдын ала мониторингтен және зерделеуден өтпесе, онда клиент конверсиялық операциялар жасаған кезде және клиент осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген шекті күн ішінде бір мезгілде қол жеткізген кезде, шетел валютасын сатып алуға арналған келесі өтінімдер конверсиялық операция жасалатын күнге дейін кемінде 1 жұмыс күні бұрын қабылданады.

      Осы тармақтың үшінші бөлігінде көзделген талаптар клиенттердің бағалы қағаздар сатып алу бойынша мәмілелер шеңберінде берілген шетел валютасын сатып алуға, клиенттердің ағымдағы қарыздарын қайта қаржыландыруға, сондай-ақ оған қатысты тиісті тексеру рәсімінен өткен бейрезиденттің операцияларына арналған олардың өтінімдеріне қолданылмайды.

      Конверсиялық операция мониторингі және зерделеу рәсіміне қолжетімді дереккөздерден мына шаралар кіреді, бірақ бұлармен шектелмейді:

      операцияны қаржыландыру үшін ақшаның шыққан көзін, оның ішінде қаржылық есептілікті талдау арқылы зерделеу;

      бенефициарлық меншік иелерін тиісінше тексеру;

      заңды тұлғаның іскерлік мәртебесін тексеру, қызметіне талдау жасау, қызметті жүзеге асыруға лицензияның, рұқсаттың болуын тексеру;

      КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 13-бабының 1-тармағына сәйкес іскерлік қатынастар орнатудан бас тартылған (іскерлік қатынастар тоқтатылғанға тең) клиенттің банк тізімінде болуын және (немесе) болмауын тексеру.

      КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелі жоғары елдерді және офшор аймақтары тізбесіне енгізілген елдерді ескере отырып клиентте операциялардың болуын және (немесе) болмауын тексеру;

      ашық қолжетімді дереккөздердегі осы бөліктің үшінші, төртінші, бесінші және алтыншы абзацтарында көрсетілген клиенттің контрагенті туралы ақпаратты тексеру;

      клиент жасаған операцияны ақшамен және (немесе) өзге мүлікпен ашық экономикалық мәні немесе анық көрінетін заңды мақсаты жоқ белгілердің болу-болмауына тексеру.

      Уәкілетті орган күдікті конверсиялық операциялар мониторингі және зерделеу рәсімдерін сақтау мақсатында клиентті тиісінше тексеру талаптарын қайта қарау қажеттілігін негіздей отырып нұсқау жіберген жағдайда, банк клиентті нұсқауды ескере отырып тиісінше тексерудің қосымша шараларын әзірлейді және қолданады.

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      39-тармағының бірінші бөлігінің қолданысы 12.07.2026 дейін тоқтатыла тұрады және тоқтатыла тұру кезеңінде осы редакциясында қолданыста болады - ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 20.04.2026 № 74 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      39. Банк автоматтандырылған ақпараттық жүйені пайдалану арқылы ағымдағы шоттары бойынша шығыс операциялары жүргізілетін, бұл ретте клиенттің тыныс-тіршілігін қамтамасыз етуге байланысты төлемдері, коммуналдық төлемдері, салық және бюджетке төленетін өзге де төлемдері жоқ клиенттерді айқындайды:

      1) клиентке тәуекелдің жоғары деңгейін беру орындылығын айқындау және оған қатысты күшейтілген тиісті тексеру шараларын жүргізу мақсатында ағымдағы шоты бойынша ақша қозғалысына тереңдетілген мониторинг жүргізеді;

      2) клиентке тәуекелдің жоғары деңгейі берілген жағдайда Талаптарда және "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы заңының 48-бабы 1-тармағының екінші бөлігіне сәйкес банктің тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін қалыптастыру тәртібін белгілейтін уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісімен көзделген іс-шараларды жүргізеді.

      Осы тармақтың талаптары Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексі 741-бабының екінші бөлігінің 1), 2), 2-1), 2-3), 3), 4), 5-1), 5-2), 5-3), 7), 7-1), 8), 9) тармақшаларында көзделген мақсаттар үшін және (немесе) тұрғын үй-құрылыс жинақ банктерінде ашылған ағымдағы шоттарға қатысты қолданылмайды.

      40. Операцияны шекті ретінде жіктеудің заңды болуы бөлігінде күмән туындаған кезде, сондай-ақ әдеттен тыс, күдікті операцияны немесе қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастырудың (жылыстатудың), терроризмді қаржыландырудың және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландырудың үлгілеріне, схемаларына және тәсілдеріне сәйкес келетін сипаттамалары бар операцияларды анықтаған кезде, аталған операцияны анықтаған банк қызметкері мұндай операция туралы жауапты қызметкерге (КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ жөніндегі бөлімшеге) банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен, нысанда және мерзімде хабарлама жібереді.

      Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген операциялар туралы хабарламаларды, сондай-ақ оларды зерттеу нәтижелерін банк операция жасалғаннан кейін кемінде бес жыл сақтайды.

6-тарау. Банктің қызметкерлерін КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ мәселелері бойынша даярлау және оқыту бағдарламасы

      41. Банк қызметкерлерін КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ саласындағы заңнаманың, сондай-ақ КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ саласындағы ішкі бақылау қағидаларының және банктің өзге де ішкі құжаттарының талаптарын орындау үшін қажетті білім алуы және дағдыларды қалыптастыруы банктің қызметкерлерін КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ мәселелері бойынша даярлау және оқыту бағдарламасының (бұдан әрі – Оқыту бағдарламасы) мақсаты болып табылады.

      42. Оқыту бағдарламасы КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 11-бабының 8-тармағына сәйкес КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ саласында дайындау және оқыту бойынша қаржы мониторингі субъектілеріне қойылатын талаптарға сәйкес әзірленеді.