Об утверждении Плана по управлению пастбищами и их использованию по Балыкшинскому селькому округу Курчумского района на 2026-2030 годы

Решение Курчумского районного маслихата Восточно-Казахстанской области от 18 июня 2026 года № 54/6-VIII

            В соответствии с подпунктом 15) ) пункта 1 статьи 6 Закона Республики Казахстан "О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан", подпунктом 1) статьи 8,  статьей 13 Закона Республики Казахстан "О пастбищах", приказом Заместителя Премьер - Министра Республики Казахстан - Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 24 апреля 2017 года № 173 "Об утверждении Правил рационального использования пастбищ", приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 29 апреля 2020 года № 145 "Об утверждении Типовых правил выпаса сельскохозяйственных животных", Приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 29 июля 2024 года № 263 "Об утверждении типового плана по управлению пастбищами и их использованию", Курчумский районный маслихат РЕШИЛ:

      1. Утвердить План по управлению пастбищами и их использованию по Балыкшинскому сельскому округу Курчумского района на 2026-2030 годы согласно приложению к настоящему решению.

      2. Признать утратившим решение Курчумского районного маслихата от 26 декабря 2023 года № 14/8-VIII "Об утверждении Плана по управлению пастбищами и их использованию по Балыкшинскому сельскому округу на 2023-2024 годы".

      3. Признать утратившим решение Курчумского районного маслихата от 27 декабря 2021 года № 14/8-VII "Об утверждении Плана по управлению пастбищами и их использованию по Балыкшинскому сельскому округу на 2021-2022 годы".

      4. Настоящее решение вступает в силу по истечении десяти календарных дней после дня первого официального опубликования.

      Председатель Курчумского районного маслихата К. Бахтияров

  Приложение к решению
Курчумского районного
маслихата
от 18 июня 2026 года
№ 54/6-VIІI

План по управлению пастбищами и их использованию по Балыкшинскому сельскому округу Курчумского района на 2026 - 2030 годы

      1. Настоящий План по управлению пастбищами и их использованию по Балыкшинскому сельскому округу Курчумского района на 2026-2030 годы (далее – План) разработан в соответствии с подпунктом 15) пункта 1 статьи 6 Закона Республики Казахстан "О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан", подпунктом 1) статьи 8,  статьей 13 Закона Республики Казахстан "О пастбищах", Приказом Заместителя Премьер - Министра Республики Казахстан - Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 24 апреля 2017 года № 173 "Об утверждении Правил рационального использования пастбищ", Приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 29 апреля 2020 года № 145 "Об утверждении Типовых правил выпаса сельскохозяйственных животных", Приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 29 июля 2024 года № 263 "Об утверждении типового плана по управлению пастбищами и их использованию".

      2. План принимается в целях рационального использования пастбищ, устойчивого обеспечения потребности в кормах и предотвращения процессов деградации пастбищ.

      3. При разработке Плана учитываются:

      1) данные земельного баланса района и информационной системы государственного земельного кадастра по форме согласно приложению 1 к настоящему Плану;

      2) сведения геоботанического обследования пастбищ по форме согласно приложению 2 к настоящему Плану;

      3) сведения о скотомогильниках (биометрических ямах), формируемые в соответствии с Правилами ведения реестра скотомогильников (биотермических ям), утвержденными приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 3 февраля 2020 года № 35 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 19987);

      4) сведения об объектах пастбищной инфраструктуры и о сервитутах для прогона сельскохозяйственных животных по форме согласно приложению 3 к настоящему Плану;

      5) данные о численности поголовья сельскохозяйственных животных, полученные из базы данных идентификации сельскохозяйственных животных, с указанием их владельцев по форме согласно таблице 1 приложения 4 к настоящему Плану;

      6) данные о количестве гуртов, отар, табунов, сформированных по видам и половозрастным группам сельскохозяйственных животных по форме согласно таблице 2 приложения 4 к настоящему Плану;

      7) сведения о численности поголовья сельскохозяйственных животных для выпаса на отгонных пастбищах по форме согласно таблице 3 приложения 4 к настоящему Плану;

      8) данные об особенностях выпаса сельскохозяйственных животных на культурных и аридных пастбищах, землях лесного, водного фондов и особо охраняемых природных территорий (по Балыкшинскому сельскому округу Курчумского района отсутствуют в связи с отсутствием культурных и аридных пастбищ, а также отсутствием выпаса на землях лесного, водного фондов и особо охраняемых природных территорий).

      9) рекомендуемые схемы пастбищеоборотов по форме согласно приложению 5 к настоящему Плану;

      10) официальная статистическая информация по статистике животноводства и растениеводства (официальная статистическая информация по статистике животноводства предоставлена КГП на ПХВ "Курчум-Вет" Управления ветеринарии Восточно-Казахстанской области и содержится в приложениях: приложение 1 таблица 3, приложение 4 таблица 1, таблица 2, таблица 3. Официальная статистическая информация по статистике растениеводства предоставлена филиалом РГП на ПХВ "ГИПРОзем" по Восточно-Казахстанской области и содержится в приложении 2).

      4. План содержит следующие приложения:

      1) схема (карта) расположения пастбищ на территории по Балыкшинскому сельскому округу Курчумского района в разрезе категорий земель, на которой указываются границы, площади и виды пастбищ, в том числе отгонных, сезонных, аридных и культурных, (отгонные, сезонные, аридные и культурные пастбища по Балыкшинскому сельскому округу Курчумского района отсутствуют), сведения об их собственниках или землепользователях на основании правоустанавливающих и идентификационных документов на земельный участок;

      2) схема (карта) с обозначением пастбищ, предназначенных для нужд населения по выпасу сельскохозяйственных животных личного подворья, в том числе общественных пастбищ, на которой указываются границы и площади пастбищ, в том числе общественных пастбищ, предназначенных для нужд населения по выпасу сельскохозяйственных животных личного подворья;

      3) схема (карта) с обозначением рекомендуемых схем пастбищеоборотов, на которой указываются схемы пастбищеоборотов, рекомендуемые на основании геоботанического обследования пастбищ;

      4) схема (карта) с обозначением сервитутов для прогона сельскохозяйственных животных, скотопрогонных трасс и иных объектов пастбищной инфраструктуры, а также скотомогильников (биометрических ям), на которой указываются сервитуты для прогона сельскохозяйственных животных, скотопрогонные трассы, объекты пастбищной инфраструктуры, месторасположение скотомогильников (биометрических ям);

      5) схема (карта) с обозначением пастбищ, которые могут быть предоставлены в землепользование пастбищепользователям;

      6) схема доступа к водоисточникам (озерам, рекам, прудам, копаням, оросительным или обводнительным каналам, трубчатым или шахтным колодцам), составленная согласно норме потребления воды, на которой указываются маршруты передвижения животных к водоисточникам;

      7) схема размещения поголовья сельскохозяйственных животных на отгонных пастбищах, на которой указываются границы и площади отгонных пастбищ для размещения поголовья сельскохозяйственных животных;

      8) проектное распределение (перераспределение) пастбищ между сельскими населенными пунктами, входящими в сельский округ, на котором указывается схема распределения (перераспределения) пастбищ между сельскими населенными пунктами сельского округа для поголовья сельскохозяйственных животных физических и юридических лиц, не обеспеченных пастбищами (перераспределение пастбищ не производится в связи с отсутствием нехватки пастбищ в сельских населенных пунктах);

      10) требования, необходимые для рационального использования пастбищ на территории по Балыкшинскому сельскому округу Курчумского района, к которым относятся:

      соблюдение предельно допустимой нормы нагрузки на общую площадь пастбищ согласно приказу Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 14 апреля 2015 года № 3-3/332 "Об утверждении предельно допустимой нормы нагрузки на общую площадь пастбищ" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 11064);

      использование пастбищ с учетом пастбищеоборотов и источников водопользований;

      разбивка площадей пастбищ на отдельные выпасные участки;

      чередование участков пастбищ по сезонам года в пространстве и во времени (внутри сезона, года);

      ежегодное оставление одного из участков пастбищеоборота без выпаса и сельскохозяйственных животных.

  Приложение 1
к Плану по управлению
пастбищами и их
использованию
по Балыкшинскому сельскому
округу
Курчумского района
на 2026-2030 годы

Данные информационного системы баланса земель и государственного земельного кадастра Балыкшинского сельского округа Курчумского района

      Таблица 1. Распределение пастбищ по категориям земель Балыкшинского сельского округа Курчумского района, гектары

Наименование сельских округов

Код классификатора административно-территориальных объектов

Категории земель

Итого земель

Сельскохозяйственного назначения

населенных пунктов

промышленности, транспорта, связи и иного не сельскохозяйственного назначения

особо охраняемых природных территорий

лесного фонда

водного фонда

запаса

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Балыкшинский сельский округ

635237000

126,305

0,123

6,450

0

0,159

0

0

133,037

      Балыкшинский сельский округ Курчумского района Восточно-Казахстанской области расположен в южной части Курчумского района. На севере граничит с землями Калгутинского, Курчумского и Сарыоленского сельских округов, на северо-восточном и востоке с землями Маркакольского района. С западной и юго-западной стороны с озером Зайсан.

      Кадастровые квартала 05-072-044, 05-072-037, 05-072-038, 05-072-039.

      Общая площадь территории Балыкшинского сельского округа Курчумского района Восточно-Казахстанской области - 133037 га, из них пастбищные земли 126 305 га.

      По категориям земли распределяются следующим образом:

      земли сельскохозяйственного назначения - 126 305 га;

      земли населенных пунктов - 123 га;

      земли для нужд промышленности, транспорта, связи, космической деятельности, обороны, национальной безопасности и иные земли несельскохозяйственного назначения - 6450 га (в том числе: выходы глин - 2278 га, пески - 829 га, такыры - 3343 га);

      земли лесного фонда - 159 га (в том числе: угодья саксаула - 24 га, заросли кустарников - 135 га)

      По административно-территориальному делению в Балыкшинском сельском округе Курчумского района имеются 3 населенных пункта.

      Основными пользователями пастбищ являются жители Балыкшинского сельского округа: села Аксуат, села Жолнускау, села Аманат.

      Районным центром сельского округа является село Аксуат.

      Таблица 2. Распределение пастбищ населенного пункта, гектаров


п/п

Наименование сельского округа

Код классификатора административно-территориальных объектов

Наименование населенного пункта

Общая площадь пастбищ, гектаров

Площадь и виды пастбищ


общественные, гектаров

отгонные, гектаров

сезонные, гектаров

аридные, гектаров

культурные, гектаров

предназначенные для удовлетворения нужд населен по выпасу сельскохозяйственных животных личного подворья, гектаров

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

1

Балыкшинский
сельский округ

635237100

Аксуат

109,235

3,933

0

37,719

94,586

0

0

2

635237200

Аманат

6,181




3

635732300

Жолнускау

6,956




Всего: 

109,235

17,070

0

31,719

94,586

0

0

      Таблица 3. Сведения о собственниках и землепользователях на основании правоустанавливающих и идентификационных документов на земельный участок


п/п

Наименование собственников, землепользователей

БИН, ИИН

Кадастровый номер земельного участка

Площадь пастбищ, гектаров

1

Солтанов Максат Меиргазинович

740524302277

05-072-038-001

300,00

2

Бағдаулетұлы Алмас

920502350235

05-072-044-190

699,30

3

Даутов Ауданбек Майкенович

640306302726

05-072-038-004

250,00

4

Жаксыбаев Кемельбек Толеубекович

640916401730

05-072-044-161

3813,00

5

Жоламанов Есепбек Газизович

571003300155

05-072-044-203

268,99

6

Жоламанов Есепбек Газизович

571003300155

05-072-044-241

217,01

7

Зейнолда Ілияс Оралбекұлы

21226550470

05-072-044-002

358,00

8

Кадыролдинов Асхат Атымтаевич

790122300165

05-072-044-017

250,00

9

Калитов Сеилбек Кыдышович

580329301026

05-072-044-123

596,00

10

Кулетаев Бакытжан Сергалиевич

730421302007

05-072-042-013

50,00

11

Мантиянов Ќаныбек Зарыќбекұлы

680208302374

05-072-039-019

200,00

12

Ожикенов Жантас Айтказыулы

850722302513

05-072-044-128

797,50

13

Сагатов Нурлан Серикович

740706300606

05-072-042-057

160,00

14

Сағатов Нұржан Серікұлы

760803302445

05-072-039-018

200,00

15

Сакенов Ерлан Шарипханович

700402300319

05-072-044-122

200,00

16

Сакенов Ерлан Шарипханович

700402300319

05-072-044-143

497,50

17

Слямбеков Нурлан Слямбекулы

820524302026

05-072-039-001

200,00

18

Слямбеков Нурлан Слямбекұлы

820524302026

05-072-044-176

2130,07

19

Тащанов Нурлан Абильевич

641115300040

05-072-038-111

250,00

20

Тогжанов Марат Оразханович

600726301922

05-072-044-091

1173,20

      Для выпаса скота жителей Балыкшинского сельского округа Курчумского района Восточно-Казахстанской области выделено 17070 гектаров земли.

      Основные пользователи пастбищ - жители сел Аксуат, Аманат и Жолнускау, входящих в Балыкшинский сельский округ.

      План принят в целях рационального использования пастбищ, устойчивого обеспечения кормами и предотвращения деградации пастбищ.

      По состоянию на 1 января 2025 года в личных подсобных хозяйствах населения Балыкшинского сельского округа:

      крупный рогатый скот - 1636 голов,

      мелкий рогатый скот - 1857 голов,

      лошади - 858 голов.

      Село Аксуат:

      крупный рогатый скот - 772 головы,

      мелкий рогатый скот - 343 головы,

      лошади - 450 голов.

      Село Аманат:

      крупный рогатый скот - 386 голов,

      мелкий рогатый скот - 978 голов,

      лошади - 184 головы.

      Село Жолнускау:

      крупный рогатый скот - 478 голов,

      мелкий рогатый скот - 536 голов,

      лошади - 224 головы.

      Таблица № 4. Распределение пастбищ

№ п/п

Наименование
сельского округа

Код классификатора административно-территориальных
объектов

Наименование
населенного пункта

Необходимая площадь пастбищ для сельскохозяйственных животных, тысяч гектаров

Площадь общественных пастбищ, тысяч гектаров

Крупный рогатый скот

Мелкий рогатый скот

Лошади

1

2

3

4

5

6

7

9

1

Балыкшинский сельский
округ

635237100

село
Аксуат

5,790

0,515

4,050

3,933

2

635237200

село
Аманат

2,895

1,467

1,656

6,181

3

635732300

село
Жолнускау

3,585

0,804

2,016

6,956

Всего

12,270

2,786

7,722

17,070

      Таблица № 5. Требуемые дополнительные пастбища на территории

№ п/п

Требуемые дополнительные пастбища из земель запаса, тысяч гектар

Дополнительно предоставляемые пастбища

пастбища, которые могут быть предоставлены в землепользование пастбищепользователям, тысяч гектаров

пастбища, подлежащие резервированию в целях удовлетворения нужд населения по выпасу сельскохозяйственных животных личного подворья, тысяч гектаров

1.

5,708

5,708

-

  Приложение 2
к Плану по управлению
пастбищами и их
использованию
по Балыкшинскому сельскому
округу
Курчумского района
на 2026-2030 годы

2. РАСТИТЕЛЬНОСТЬ

      На территории округа выделяются следующие растительные зоны:

      -Предгорная пустынно-степная зона переходная от степей к пустыням. Характерным для этой зоны является наличие в составе растительности степных ксероморфных дернинных злаков и пустынных ксероморфных кустарничков. Сомкнутость растительности не превышает 30-40%, ее высота до 30-40 см. Урожайность сухой растительной массы 3-4 ц/га.

      -Пустынная зона образуется полынными, полынно-солянковыми и злаково-полынными, отчасти кустарниковыми северными пустынями. В растительном покрове господствуют ксерофиты и галофиты (полынь селетяная, на песках - полынь песчаная и метельчатая), кустарники - саксаул Зайсанский, травянистые своды, солянки качким, полукустарники - ежовник солончаковый, прутняк просторный и другие. Сомкнутость растительности не превышает 30-40%, ее высота до 10-30 см. Урожайность сухой растительной массы 1-4 ц/га.

2. КРАТКАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА ОСНОВНЫХ КОРМОВЫХ, НЕПОЕДАЕМЫХ, ЯДОВИТЫХ И ЛЕКАРСТВЕННЫХ РАСТЕНИЙ

2.1. Кормовые растения

      Ковыль волосатик (тырса) - многолетний плотнокустовой дернинный злак высотой 50-80 см. Весной начинает отрастать позже многих ксерофильных злаков, поэтому и засыхание у него происходит значительно позже. Дает урожаи выше других ковылей, а при скашивании до колошения дает отаву до 50% массы первого укоса, причем отава состоит в основном из листьев. Весной листья отлично поедают лошади и быстро набирают вес. С конца цветения почти не поедается. Крупный рогатый скот поедает несколько хуже лошадей, овцы и козы поедают его удовлетворительно только в молодом возрасте. Осенняя отава очень нежная и хорошо поедается всеми животными.

      Овсяница бороздчатая (типчак) - многолетний плотнокустовой злак с прикорневыми листьями. Высотой 30-60 см, образующий мощные плотные дернины с многочисленными прикорневыми листьями. Цветет в конце мая-июне, после цветения начинает засыхать и при полном созревании становится желтой и грубой травой. Все жаркое лето находится в состоянии покоя и не отрастает. С понижением температуры и выпадением первых дождей появляется масса прикорневых листьев, которые отрастают почти до той же высоты, что и весной. На пастбище поедается прекрасно всеми видами животных, особенно лошадьми, только верблюды поедают его удовлетворительно. С начала цветения и особенно в фазу созревания поедается хуже, а летом поедаются только прикорневые листья.

      Карагана кустарник (караган) - слабо колючий, ветвистый кустарник высотой 0,5-2 м с прямыми побегами и ветвями с темной, зеленовато или желтовато серой корой. Цветы ярко-желтые. Цветет в мае-июле, плодоносит в июле-сентябре. На пастбище поедаются листья и молодые побеги крупным рогатым скотом и овцами. Хорошо облиствена, а ветки в густых зарослях, особенно где растительность ежегодно выкашивается, тонкие, прутьевидные. На таких пастбищах иногда даже хорошо поедается почти до самой осени. В листьях и цветах содержит много протеина.

      Полынь белоземельная - многолетнее травянистое растение высотой до 45 см с многочисленными вегетативными и генеративными побегами, образующими плотные и широкие дерновины. Листья в очертании яйцевидные. Цветы желтые. Цветет в августе-октябре. На пастбищах поедается овцами хорошо и даже отлично весной, удовлетворительно - плохо летом, вновь хорошо и отлично поедается осенью и зимой, немного хуже ее поедают лошади и верблюды. Крупный рогатый скот удовлетворительно поедает ее весной, осенью и зимой и почти не поедает летом. Можно отнести к кормовым растениям выше среднего качества.

      Терескен серый, роговидный (терескен) - сильно опушенный полукустарник высотой 30-100 см. Листья очередные, жесткие, короткочерешковые, ланцетные или продолговатые. Цветки опушенные, собраны в соцветия на концах веточек. Встречается по степям, каменистым и щебнистым склонам, пересыхающим днищам рек и солончаковым террасам. Цветет в июле-сентябре. Хорошее пастбищно-сенокосное растение. На пастбище он отлично поедается овцами и верблюдами, а осенью является для них нажировочным. Лошади поедают его хуже, крупный рогатый скот - плохо-удовлетворительно. Терескен серый, убранный на сено не позже цветения, поедается вполне удовлетворительно всеми животными. Считается растением, возбуждающим у животных аппетит, а также необходимым для минерального питания. Кормовое растение с длительным сроком вегетации, начиная ее в апреле-мае, заканчивает приспособляемостью к суровым условиям пустыни, высокой засухоустойчивостью, долголетием и неплохой урожайностью. Обнаружены сапонины, следы алкалоидов, витамин С.

      Лебеда седая (кокпек) - полукустарник с раскинутыми, недлинными ветвями. Листья очередные, толстоватые, длиной 0,5-3 см, шириной 0,2-0,7 см, продолговато-яйцевидные, на верхушке тупые. В пазухах листьев укороченные побеги с более мелкими листьями. Цветки собраны в мутовчато-колосовидное соцветие. Цветет и плодоносит в июле-сентябре. На пастбище с фазы цветения, осенью после плодоношения и зимой хорошо поедается верблюдами, удовлетворительно овцами и лошадьми. Для овец и верблюдов осенью и зимой - нажировочный корм. Ранней весной лошади охотно поедают прошлогодние веточки. По данным химического анализа, содержит относительно много протеина и немного клетчатки, но коэффициент переваримости всех питательных веществ на ранних фазах очень низкий, соответственно низка и питательность в этот период (ниже 40 к. ед.). С фазы плодоношения значительно повышается переваримость клетчатки и БЭВ, поэтому общая питательность осенью выше, чем летом и весной. Листья содержат органические кислоты. Возбуждает аппетит у животных.

      Таволга зверобоелистная - кустарник высотой до 150 см с многочисленными зонтиками цветков на коричневых прутьевидных ветвях. Листья мелкие, молодые опушенные, обратно-яйцевидные. Соцветия - 4-10-цветковые сидячие зонтики. Цветет в апреле-мае, плодоносит в июне. На пастбище листья и молодые побеги охотно поедаются овцами и козами. Остальные животные поедают хуже. На ранних стадиях содержится много протеина, жира и не очень много клетчатки, а питательность не хуже хорошего бобового сена. Содержит витамин С, ароматические вещества.

      Полынь австрийская - многолетнее травянистое растение высотой до 60 см с прямостоящими немногочисленными или одиночными ветвистыми и хорошо облиственными стеблями и тонким, ветвистым, деревянистым корневищем. Цветет в июле-сентябре. На пастбище летом поедается плохо или совсем не поедается. Иногда летом в засуху поедается вполне удовлетворительно. Осенью и зимой поедается вполне удовлетворительно верблюдами и овцами и в небольшом количестве лошадьми и крупным рогатым скотом. Небольшая примесь полыни австрийской в злаковом сене улучшает его поедаемость.

      Полынь лессинговидная - многолетнее растение с деревянистым, многоглавым корнем и многочисленными вегетативными (укороченными) и генеративными, ветвящимися вверху стеблями (высотой до 45 см), образующими высокую, плотную дерновину. Цветет в сентябре-октябре. Слабо изучена в кормовом отношении. По литературным источникам, непоедаемые растения овцами и лошадьми вполне удовлетворительно поедаются осенью и зимой. По наблюдениям геоботаников, на пастбище удовлетворительно поедается всеми животными весной, летом и осенью. На ранних фазах содержится много протеина и мало клетчатки.

2.2. Непоедаемые растения

      Горчак ползучий - многолетнее травянистое растение высотой 15-40 см. Цветет в мае-июне, плодоносит в июле-августе. В сене поедается удовлетворительно всеми животными. Содержит алкалоиды, поэтому чувствительны к горчаку лошади. Наибольшее количество алкалоидов у горчака наблюдается на засоленных почвах. Установлено, что отравление вызывает не горчак, а грибок, поражающий его.

2.3. Ядовитые растения

      Ежовник безлистный - полукустарник 30-75 см высотой, голый с сочными многочисленными безлистными ветвями. В зеленом состоянии животными не поедается. При поедании даже в незначительном количестве, что иногда случается после водопоя, нередко наступает гибель животного. Причина - наличие 5 алкалоидов, в наибольшем количестве из которых содержится анабазин. По своим инсектицидным свойствам превосходит никотин.

      Качим метельчатый - многолетнее травянистое растение с толстым корнем и прямым или восходящим, ветвистым стеблем высотой 40-100 см, иногда образующим шаровидный куст. Встречается во всех районах Казахстана (кроме Южного Устюрта и Кызылкумов). В сене поедается удовлетворительно. На ранних фазах содержит много протеина и мало клетчатки. По питательности не ниже сена хорошего качества. После усыхания содержит мало протеина и много клетчатки. В корнях содержит много сапонинов, измельченные корни используются для приготовления порошка, шампуня для отмывки шерсти перед окраской, как средство в технике пожаротушения, как рвотное, слабительное и отхаркивающее.

2.4. Лекарственные растения

      Кермек Гмелина - многолетнее травянистое растение. Цветет в июле-сентябре, плодоносит в августе-сентябре. В корнях содержит до 25% дубильных веществ. Рекомендуется к возделыванию в культуре на засоленных почвах для промышленных целей. Используется в медицине как вяжущее кровоостанавливающее средство и при желудочно-кишечных заболеваниях. Хороший медонос, но мед дает низкого качества.

2.5. Природные кормовые угодья

      По природным условиям и характеру растительного покрова территория Балыкшинского сельского округа не отличается большим разнообразием растительных сообществ, поскольку климатические, рельефные и почвенные условия довольно однообразны.

      На прилегающей к озеру части массива с юга и дальше на запад вдоль территории преобладают полынно - тырсовые, полынно - биюргуновые, белоземельно полынно - терескеновые пастбища.

      По центральной части с юга на запад в комплексе с тырсой и полынью белоземельной преобладают саксаульные пастбища.

      Чем сильнее солонцеватость, тем сильнее развита корка на поверхности почвы, тем большую роль в сложении травостоя играет биюргун, чем она слабее, тем больше полыни.

      Полынные пятна в основном составляет полынь белоземельная. Растительность этих двух типов (биюргуна и полыни) переплетается в самых различных сочетаниях.

      На сильно всхолмленных участках, изрезанных сухими руслами водотоков, солонцах и бурых почвах преобладают биюргуновые, биюргуново-эфемеровые, биюргуново-тасбиюргуновые и биюргуново-торгайотовые пастбища с примесью сведы вздутоплодной, кокпека и солянок на более сильно засоленных участках этих почв. Иногда же они встречаются довольно большими участками.

      На северо-восток от поселка Аксуат и в юго-восточной части округа распространены полынно-злаковые и злаково-полынные пастбища на песчаных почвах с преобладанием полыни песчаной (шагыр). Для злаковой части характерны ковыль перистый и тырса (ковыль волосатик), еркек (пырей ломкий), но обилие их незначительно. Пастбища зачастую в той или иной степени засорены полынью австрийской и полынью песчаной. Полынь песчаная является антропогенным типом.

      В приозерном понижении в депрессиях рельефа с близкими грунтовыми водами, в зависимости от минерализации этих вод, распространены селитрянно-полынно-бескильницевые пастбища.

      На предгорных равнинных понижениях - тростниковые, ажерековые, кокпековые, сведовые и торгайотовые пастбища. Формируются они на лугово-бурых, солонцеватых, солонцах лугово-бурых и солончаках лугово-бурых почвах.

      Флористический список по материалам полевого обследования составляет 62 вида, относящихся к 40 родам и 9 семействам (приложение 1). По количеству видов в семействах преобладают: Злаковые - 18 видов, Маревые - 14 видов, Сложноцветные - 13 видов, Бобовые, Розоцветные и Губоцветные - по 4 вида, Крестоцветные и Зонтичные - по 2 вида, Свинчаковые - 1 вид. Доминантами в растительном покрове являются 22 вида.

      Подавляющее количество видов (59 видов - 95,1%) поедается скотом, ядовитыми считаются 2 вида, 1 вид - лекарственные.

3. ПОЧВЫ

      Согласно схеме "Природно-сельскохозяйственного районирования земельного фонда Казахстана" обследованная территория расположена в пустынной зоне провинции Зайсанский округ Зайсанский (IV-3-1).

      Согласно "Систематическому списку и основным диагностическим показателям почв горных и предгорных территорий Казахстана" (Алма-Ата, 1980 г.) на землях Балыкшинского сельского округа выделены следующие типы, подтипы и роды почв:

      -бурые обычные;

      -бурые солончаковатые;

      -бурые солонцеватые;

      -солонцы бурые;

      -солонцы лугово-бурые;

      -солончаки типичные;

      -такыровидные засоленные;

      -пески равнинные закрепленные;

      Ниже приводится характеристика наиболее распространенных почв.

      Бурые почвы - это почвы пустынного пояса. Бурые обычные почвы встречаются в западной части сельского округа. Почвообразующими породами служат, как правило, двучленные отложения маломощные суглинки или глины, подстилаемые галечниками. Содержание гумуса колеблется в пределах 1-2%; в почвах легкого механического состава эта величина может быть еще меньше. Мощность гумусового горизонта А+В редко превышает 30 см. Переходный горизонт ВС имеет белесовато-бурую окраску, мощность его колеблется в пределах 20-30 см. По механическому составу - песчаные. Растительность представлена полынными, дерновиннозлаковыми и эфемеровыми сообществами. Рассматриваемые почвы используются как пастбища.

      Бурые солонцеватые и солончаковые - формирование солонцеватых почв связано с засоленными почвообразующими породами, преимущественно тяжелого механического состава. Растительный покров представлен таволговыми, саксауловыми, дерновиннозлаковыми, полынными, солянковыми, терскеновыми, эфемеровыми группами пастбищ. Легкорастворимые соли в токсичных концентрациях в пределах 0-80 см слоя отсутствуют. Бурые солончаковатые формируются в условиях близких засоленных пород. В условиях выпотного режима происходит подтягивание легкорастворимых солей в почвенную толщу, которые обнаруживаются в пределах 30-80 см. Здесь же может обнаруживаться и гипс в концентрациях, не превышающих 1%. Почвы могут быть как солонцеватыми в любой степени, так и несолонцеватыми. Описываемые почвы используются как пастбища.

      Бурые неполноразвитые и малоразвитые почвы - формируются на предгорных покато-наклонных равнинах, на равнинных местах, сложенных отными породами или продуктами выветривания под кустарниковыми, полынными и боялычевыми пастбищами. Почвообразующими породами служат щебнистые суглинки и супеси, подстилаемые рухляком коренных пород с глубины от 0 до 80 см. Горизонт А мощностью 8-12 см, буровато-серого цвета, переплетенный корнями растений, комковато-пылеватой структуры с включениями хряща и щебня. Профиль малоразвитых почв сильно укороченный и включает горизонты А, В, С или АС. Наиболее развит горизонт А мощностью 8-20 см. Содержание гумуса в мелкоземистой части горизонта А колеблется от 1,2 до 1,5%. По механическому составу - суглинистые. Естественная растительность представлена дерновиннозлаково-полынно-терескеновыми, полынно-тырсово-эфемеровыми, белоземельнополынно-биюргуновыми и тасбиюргуновыми пастбищами. Описываемые почвы используются под пастбища.

      Луговые бурые солонцеватые - распространены в приозерном понижении озера Зайсан. Формирование этих почв связано с близкозалегающими засоленными почвообразующими породами или минерализованными грунтовыми водами. Характерным признаком луговых-бурых солончаковатых почв является наличие легкорастворимых солей в токсичных концентрациях, соответствующих засолению от слабой до сильной степени, в пределах 30-80 см слоя. Луговые бурые солонцеватые почвы: засоление обнаруживается в слое 0-30 см. Тип засоления различный с преобладанием сульфатного. Вскипают почвы с поверхности. Видимые выделения карбонатов с 30 см. Содержание гумуса в горизонте А колеблется от 1,2 до 3,3% в тяжелосуглинистых разновидностях и от 1,2 до 1,4% в "легких" почвах. С глубиной его количество снижается сначала резко (в горизонте В1 от 0,7 до 1,3% для тяжелосуглинистых и от 0,2 до 0,3% для "легких"), а затем постепенно (в горизонте В1 от 0,6 до 0,8 для тяжелосуглинистых и от 0,2 до 0,3 для "легких" почв). Естественная растительность представлена бескильницевым пастбищем. Описываемые почвы используются как пастбища.

      Солонцы - формируются в условиях глубокого залегания уровня грунтовых вод, которые не принимают участия в формировании этих почв. Распространены они крупными массивами или пятнами среди светло-каштановых почв. Подстилающие и почвообразующие породы засолены и залегают близко к поверхности. Характерными особенностями солонцов являются: меньшая, чем у зональных почв, обеспеченность питательными веществами.

      Солонцы бурые - получили широкое распространение. Встречаются среди бурых почв по слабым депрессиям рельефа. Отличаются большей мощностью надсолонцового горизонта, более глубоким залеганием солевого горизонта. Выделены по всей части территории. Мощность горизонта А колеблется в пределах 11-18 см. Горизонт В четко выражен, мощность его 11-20 см. В горизонте В1 наблюдаются скопления солей и выделения карбонатов. Вскипание обнаруживается с поверхности и по всему профилю. Содержание гумуса в горизонте А составляет 0,3-0,9%, в горизонте В1 оно возрастает до 0,8-1,2%. Количество поглощенного натрия колеблется от 23 до 52%, по содержанию натрия преобладают средненатриевые виды, реже встречаются многонатриевые и малонатриевые. По глубине залегания солей солонцы средние, преимущественно солончаковые, реже - солончаковатые.

      Растительный покров представлен биюргуновыми, биюргуново-тасбиюргуновыми, тасбиюргуновыми, кокпековыми и белоземельнополынными сообществами. Участки с данными почвами используются как пастбища.

      Солонцы лугово-бурые - распространены данные почвы в северной части округа. Формируются в различного рода депрессиях рельефа, на их формирование оказывают влияние грунтовые воды, залегающие на глубине 3-5 м, увлажняя и заселяя эти почвы. Растительный покров состоит из ажерековых, сведово-биюргуновых пастбищ. Данные почвы используются под пастбища.

      Солончаки - приурочены к самым низким и наименее дренированным поверхностям. Это прибрежные полосы засоленных озер, рек, речные долины, западины и котловины речных периодически высыхающих озер. Растительный покров почв очень небогатый и представлен в основном галофитами с проективным покрытием поверхности почвы около 20%. Солончаки соровые совершенно лишены растительного покрова.

      Солончаки типичные - распространены в северо-западной и южной частях округа небольшими пятнами. Формируются они на засоленных породах с близким залеганием сильно минерализованных грунтовых вод (2-6 м) от поверхности, уровень которых периодически меняется в зависимости от сезонов года. Растительный покров представлен солевыносливыми видами галофитов: сарсазана, лебеды бородавчатой, кермека, камфоросмы, кокпека и однолетних солянок. Проективное покрытие почвы невелико, и большая часть поверхности открыта. Содержание гумуса в верхнем слое не превышает 1,3%, снижаясь с глубиной иногда очень резко до 0,5-0,6%. Содержание солей в верхнем, подкорковом рыхлом горизонте колеблется в пределах 1,6-4,7% плотного остатка. Используются как осенние пастбища.

      Такыровидные - широко распространены в подзоне серо-бурых, реже в подзоне бурых почв. Встречаются они местами довольно крупными массивами, на аллювиальных обсохших староречьях. Занимают плоские пониженные элементы рельефа, включая сухие русла, котловины выдувания, террасы, сложенные древне аллювиальными, преимущественно легкими (песчаными, супесчаными), реже - суглинистыми отложениями. Для них характерно наличие на поверхности палево-серой, сильно пористой, рыхлосложенной корки, разбитой на полигональные отдельности. Ниже залегает буровато-серый листовато-чешуйчатый подкорковый горизонт, переходящий в бурый, более уплотненный, бесструктурный горизонт В1, залегающий на слоистой аллювиальной толще. Благодаря легкому механическому составу, хорошей водопроницаемости толщи аллювия и слабому капиллярному поднятию влаги растворимые соли промыты на глубину до 1,5-2,0 м и более. Карбонатно-иллювиальный горизонт не выражен, почвы карбонатные с поверхности. Отсутствие перераспределения карбонатов в профиле этих почв и отсутствие уплотнения в горизонте В - признаки молодости такыровидных почв.

      Такыровидные засоленные - образуются на слабо-повышенных элементах рельефа аллювиальных равнин (плоские межрусловые относительно приподнятые поверхности, межостанцовые пониженные равнины и др.) под однолетнесолянково-шренковскополынной растительностью. Преобладают петросимония, бассия и лебеда, а также полынь шренковская. Почвообразующие породы представлены остаточно-засоленными слоистыми аллювиальными наносами с преобладанием суглинков и глин. Почвы отличаются наличием значительного сульфатно-хлоридного и хлоридно-сульфатного засоления, иногда с присутствием соды. Засоление обнаруживается в слое 0-80 см, или с поверхности. Степень засоления преимущественно средняя и сильная. В некоторых случаях при наличии засоления в профиле может выделяться плотный солонцеватый горизонт мощностью 10-30 см с характерной глыбистой и ореховатой структурой, с содержанием поглощенного натрия от 10-15 до 20-30%. В нижней части горизонта присутствуют расплывчатые пятна и примазки карбонатов.

      Пески равнинные закрепленные - имеют ограниченное распространение в восточной части округа. Они занимают в основном выровненные поверхности приозерного понижения. Эти пески закреплены растительностью: еркеком, кияком, полынью песчаной, терескеном и др. В связи с этим процессы почвообразования в них более выражены: профиль заметно дифференцирован на горизонты, верхний слой слабо прокрашен гумусом, в средней части отмечается слабое уплотнение. Содержание гумуса составляет 0,2-0,3%. Равнинные пески преимущественно незасолены, редко проявляется солончаковатость. Растительный покров представлен шагырово-злаковым, полынным и злаково-шагыровым типом.

4. ОСНОВЫ РАЦИОНАЛЬНОГО ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ПАСТБИЩ

      Земли Балыкшинского сельского округа представлены одним основным участком.

      Площадь территории по результатам геоботанических изысканий Балыкшинского сельского округа составила 133037 га.

      Территория Балыкшинского сельского округа расположена в широкой, так называемой Призайсанской впадине, ограниченной с юга хребтами Саура и Восточным Тарбагатаем, с запада - Семипалатинским мелкосопочником и Калбинскими горами, которые на левобережье Иртыша служат продолжением Нарымского хребта.

      Обследованная территория представляет собой равнину, расчлененную водотоками. Равнина имеет слабый незаметный уклон к озеру Зайсан. Основные типы: предгорная равнина, понижения равнины и приозерное понижение.

      Гидрографическая сеть обследуемой территории не имеет ни единого открытого водного источника, кроме озера Зайсан. Озеро тектонического происхождения; расположено на абсолютной высоте 386 м. Озеро проточное, вытянутое в северо-западном направлении. Берега большей частью пологие, песчаные. Глубина озера незначительна. Вода пресная.

      Климат характеризуется высокой континентальностью с холодной относительно малоснежной зимой и жарким засушливым летом.

      Растительный покров соответствует рельефу, эдафическим и климатическим условиям местности.

      Флористический список по материалам полевого обследования составляет 62 вида, относящихся к 40 родам и 9 семействам (приложение 1). По количеству видов в семействах преобладают: Злаковые - 18 видов, Маревые - 14 видов, Сложноцветные - 13 видов, Бобовые, Розоцветные и Губоцветные - по 4 вида, Крестоцветные и Зонтичные - по 2 вида, Свинчаковые - 1 вид. Доминантами в растительном покрове являются 22 вида.

      Подавляющее количество видов (59 видов - 95,1%) поедается скотом, ядовитыми считаются 2 вида, 1 вид - лекарственные.

      Самыми распространенными пастбищами являются белоземельно полынные пастбища, они занимают площадь 44258 га. По всей территории округа они встречаются в комплексе с ковылем волосатиком, овсяницей бороздчатой, терескеном, биюргуном и тасбиюргуном. Флористический состав небогат, на площадках встречается от 3-4 видов растений.

      Также большую площадь занимают биюргуновые пастбища - 27064 га. Распространены по всей территории округа в комплексе с эфемерами, тасбиюргуном и торгайотой.

      Тасбиюргуновые пастбища имеют хорошее распространение на северо-восточной, восточной и юго-восточной части сельского округа, занимают площадь 10155 га.

      Саксауловые пастбища распространены по центральной части с юга на запад в комплексе с тырсой и полынью белоземельной, занимают площадь 6829 га.

      Терескеновые пастбища также распространены по всей территории округа с полынью белоземельной и тырсой на площади 7249 га.

      Полынные пастбища (полыни тонковатая, узкодольчатая и малоцветковая) встречаются по всей территории в комплексе и отдельными контурами, занимают слабоволнистые равнины, их площадь 7861 га.

      Кокпековые пастбища встречаются в комплексе с белоземельнополынными типами в северной и восточной части участка, площадь 8342 га.

      Вышеописанные сообщества на территории землепользования в настоящее время используются под выпас частного скота.

      Общая площадь территории изысканий в границах обследования по данным компьютера составляет: сельскохозяйственных угодий - 126305 га, прочих угодий - 6732 га.

      Сельскохозяйственные угодья представлены пастбищами - 126305 га. В числе прочих угодий выделены: заросли саксаулов - 24 га, заросли кустарников - 135 га, такыры - 3343 га, пески - 829 га, выходы глин - 2278 га, населенные пункты - 123 га.

      Среди пастбищ по сезонности использования доминируют весенне-летне-осенние - 81540 га (64,6%). Кормозапас весенне-летне-осенних пастбищ составляет 287858 ц сухой массы или 167697 ц кормовых единиц. На долю осенних пастбищ приходится 31719 га (25,1%). Кормозапас осенних пастбищ составляет 73865 ц сухой массы или 36182 ц кормовых единиц. Кормозапас весенних пастбищ составляет 48438 ц сухой массы или 29484 ц кормовых единиц.

      Общий кормозапас пастбищ обследованной территории составил 410161 ц сухой массы или 318619 ц кормовых единиц.

      Из общей площади пастбищ 126305 га на чистые приходится 77411 га (61,3%), закустаренные - 6942 га (5,5%), затырсованные - 34836 га (27,6%), сбитые всего - 5368 га (4,2%), и засоренные ядовитыми и непоедаемыми растениями - 1748 га (1,4%).

      На территории округа рекомендуется сократить пастбищную нагрузку на площади 6730 га и упорядочить выпас скота на площади 898 га.

4.1. Рациональное использование пастбищ.

      Значение пастбищ и пастбищного корма для животных Зеленая трава является высокопитательным кормовым средством. Трава наилучших пастбищ, особенно злаково-бобовых травосмесей, содержит в 100 кг свыше 10 кг перевариваемого белка и до 100 кормовых единиц. Кроме того, переваримость сена значительно ниже, чем зеленой травы (на 15-20%). В пастбищной зеленой траве содержится, например, витаминов приблизительно в 10 раз больше, чем в сене. Минеральные вещества (главным образом соли кальция и соли фосфора), при недостатке которых невозможны правильный рост и развитие животных, имеются в необходимом количестве в зеленой пастбищной траве. Пастбищное содержание оказывает многостороннее благоприятное влияние на животных. Оно способствует хорошему развитию и усилению роста животных, их организм становится более устойчивым против различных заболеваний.

4.2. Влияние выпаса на травостой

      Выпас скота оказывает большое воздействие на растения. Скусывание, повреждение, выбивание, притаптывание травостоя к земле в значительной мере отражаются на его состоянии. Кроме того, выпас влияет на почву луговых угодий, уплотняя ее, изменяя физические свойства почвы, водно-воздушный и пищевой режим.В результате выпаса изменяется растительный покров: число видов растений в травостое уменьшается, сохраняются главным образом так называемые пастбищевыносливые виды растений. При неправильном использовании пастбищ часто появляются в большом количестве малоценные травы. Качество травостоя ухудшается, снижается урожай трав. Продуктивность пастбища поддерживается только наличием в травостое таких луговых трав, которые способны быстро отрастать после стравливания и давать устойчивый выход зеленой массы в течение всего пастбищного периода. Эта способность более всего свойственна низовым злакам, обычно составляющим основу травостоя на пастбищах.

      Основные требования при рациональном использовании пастбищ сводятся к тому, чтобы создать условия для получения высокой продуктивности пастбищ, сохранить ценный состав травостоя в течение длительного времени, обеспечить пастбищным кормом наибольшее количество животных и получить высокий выход животноводческой продукции. Огромное значение в этом отношении имеют накопление и расходование запасных питательных веществ при пастбищном использовании травостоя, биология роста и развития трав, сезонные колебания в отрастании травы, периоды "отдыха" пастбищ. При использовании пастбищ очень высокое значение имеет, прежде всего, сроки, высота и количество стравливаний, а также нормальная нагрузка пастбищ.

      Мероприятия, поддерживающие и повышающие продуктивность пастбищ. На пастбище сохранить урожай и хороший кормовой состав на высоком уровне за все годы использования можно только сочетанием рациональных приемов использования.

      При достаточной интенсивности использования трав имеется ряд мероприятий, позволяющих поддерживать их урожай на высоком уровне: применение мер ухода за пастбищем (внесение удобрений, подсев трав, подкашивание нестравленных остатков и другие), периодическое предоставление отдыха, использование после созревания семян, чередование пастбищного использования с сенокосным, введение загонно - участковой системы выпаса. Все эти мероприятия должны применяться не оторванно друг от друга, а в определенной системе - путем введения на пастбищах длительного пользования пастбищеоборотов. К мерам ухода и одновременно улучшения травостоя пастбища и повышения его урожая относятся также мероприятия по улучшению и регулированию водного режима, удалению кочек, кустарника, борьбе с сорняками и другие.

5. ОРГАНИЗАЦИЯ ТЕРРИТОРИИ ПАСТБИЩ

      В создании прочной кормовой базы для животноводства и предотвращении процессов деградации пастбищ необходимо правильное использование пастбищ, которые являются одним из основных источников дешевых и питательных кормов.

      Основой рационального использования естественных пастбищ является пастбищеоборот.

      Пастбищеоборот - это система использования пастбищ и ухода за ними, направленная на поддержание и увеличение продуктивности травостоя. Система, в которой отдельные приемы использования и ухода чередуются, повторяясь по годам в определенной последовательности.

      Важными элементами являются: своевременное стравливание травостоя на определенных типах пастбищ с учетом особенностей вегетации растительности; наименьшее количество затрат на организацию пастбищного хозяйства; правильное размещение пастбищных участков, водоисточников и сведение к минимуму холостых передвижений животных; соблюдение необходимых ветеринарно-профилактических требований.

  Приложение 3
к Плану по управлению
пастбищами и их
использованию
по Балыкшинскому сельскому
округу
Курчумского района
на 2026-2030 годы

      Сведения об объектах пастбищной инфраструктуры и о сервитутах для прогона сельскохозяйственных животных


п/п

Объекты пастбищной инфраструктуры

Количество действующих объектов пастбищной инфраструктуры, единиц

Количество объектов пастбищной инфраструктуры требующих строительства (реконструкции), единиц

Протяжен-ность, километров

Площадь, тысяч квадратных метров

1

2

3

4

5

6

1.

Обводнительные сооружения (скважины, трубчатые и шахтные колодцы, копани)

к/х "Сакенов" - 2 колодца к/к "Ожикенов" - 1 колодец, к/к "Кулетаев" - 1 колодец




2.

Сооружения, мосты, дороги





3.

Скотопрогонные трассы, скотоостановочные водопойные площадки





4.

Емкости для купки овец, кошары и отгороженные места, ограждения пастбищ, изгороди (в том числе электроизгороди), загоны для загонно-порционного выпаса сельскохозяйственных животных




к/х"Сакенов"- 40 кв.м., к/х"Ожикенов"- 110 кв.м., к/х"Кулетаев"-450 кв.м., 210 кв.м., 400 кв.м., к/к"Кенжебаева"- 800 кв.м., к/х"Мухамадиев" - 400 кв.м., к/х"Асенов"- 900 кв.м.,
к/х "Мантиянов"-60 кв.м.

5.

Расколы для ветеринарной обработки сельскохозяйственных животных


к/х"Сакенов" - 20 м, к/к"Ожикенов" - 15м, к/к "Кулетаев" - 75 м, к/к "Асенов" - 50 м



6.

Сооружения и объекты, предназначенные для обеспечения электрической и тепловой энергией, объекты по использованию возобновляемых и альтернативных источников энергии

Солнечные батареи:
к/х "Сакенов" - 1, к/х "Ожикенов"-1, к/х"Кулетаев Б.С"-2, к/к"Кенжебаева"-3, к/х"Мухамадиев"-1, к/х"Асенов"-2.




7.

Объекты водоснабжения другие виды жизнеобеспечения, сооружения для сезонного проживания персонала и иное имущество, необходимое для содержания и использования пастбищ





  Приложение 4
к Плану по управлению
пастбищами и их
использованию
по Балыкшиному сельскому
округу
Курчумского района
на 2026-2030 годы

      Таблица 1. Данные о численности поголовья сельскохозяйственных животных, с указанием их владельцев

№ п/п

Фамилия, имя, отчество (при наличии) физических лиц или наименование юридических лиц

Бизнес-идентификационный номер/индивидуальный идентификационный номер владельца

Численность поголовья, голов

Крупного рогатого скота

Лошадей

Мелкого рогатого скота (козы)

Мелкого рогатого скота (овцы)

1

2

3

4

5

6

7

1

Әжікен Серікқазы Айтқазыұлы

730702300632



10

9

2

Айдарканов Турсынбек Ануарбекович

611116300368

12




3

Акылбеков Кадылкан Мамырканович

650609302247

7




4

Акылбеков Серикхан Мамырканович

720203302713

44

6



5

Аметова Маруа Саметовна

690524402648

6


20

6

6

Амиржанова Бигайша

490222401110

5

14

3

28

7

Амренов Бейсембек Сейтказинович

640212300759

24

16

16

53

8

Амренов Даулет Калымбекович

820106301580

14


14

40

9

Амренова Салтанат

610126400475

12


32

18

10

Арингазин Бахытбек Калибекович

610325300381

13

11


27

11

Арингазин Галымбек Калибекович

640811300217

26

43


27

12

Аркат Сабыр Ерсінбекұлы

611012300560

9



21

13

Аркатов Кайырлы

640129300331

10



18

14

Асенов Мейрамбек

660501303282

12

92



15

Асенов Нурлан Омралинович

690821300283

244

120

51

589

16

Ахмадиев Мейрамбек Болсынбекович

651211302030

6


23

17

17

Ахметнабиев Ерик Солтанбекович

830119303074

10




18

Ахметнабиев Калибек Абдикаримович

610110303585

39

44


35

19

Ахметнабиев Солтанбек Анганович

571114301860



8

24

20

Бақжанов Өмірзақ

511115350546

17


41

38

21

Баелов Айбек Абенулы

750602300820

19

22

9

62

22

Баелов Елдос Абенулы

670913300656

7

52


34

23

Баелов Ербол Абенович

700512301147

4

5

15

46

24

Барбосинов Аскарбек Турганович

640222300278

33




25

Барбосинов Манат Аскарбекович

890818300655


10



26

Бардосов Акылбек Зейнолданович

610122302265

16


6

38

27

Бардосов Досым Зейнолданович

760603301428


56



28

Бедарев Владимир Иванович

650104300199

12


20

30

29

Бекжанова Дамелы Карсыбаевна

660118401677

5


9

17

30

Белгибаев Асылгазы Кайыргазинович

710118302728

33




31

Бокеев Бакытбек Каиргалымович

740607302327

23

71



32

Бокеева Жанна Нургалиевна

720611400236

49


27

30

33

Букаева Назерке Құрманғазықызы

911109451323

4




34

Долдабаев Куаныш Советович

731216300514

2



51

35

Долдабай Аслан Советұлы

800313300554

20

16

20

34

36

Долдабай Серікқан Советұлы

680325300621

14


7

51

37

Дузбаев Нурбек Сейтбекович

630709300977

12

4


26

38

Дукетаев Ерболат Талгатбекович

730703301309

14

123



39

Дукетаев Ерлан Талгатбекович

741024302757

27

74



40

Егимбаев Ерланбек Амантаевич

650329301874

20

5


18

41

Ергалиев Кайрат Токанович

640628300196

21




42

Есиркепов Кабылгали Алимгазинович

490222300493

10




43

Есиркепов Серикказы Светлгазинович

590101309300

31

38

44

37

44

Есиркепов Токтаубек Светлгазинович

670512302583

1


3

10

45

Әміре Гаухар Зейнелғабылқызы

710808400275



21

15

46

Жакиянов Махат Заданович

721104300276

25

38



47

Жакиянова Гулсим

360101410650

5




48

Жаксыбаев Женсбек Мурсалимович

640614300368

2


12

32

49

Жанабаев Батен

520505301913


6



50

Жаниязов Бакытбек Жунусбекович

670228301511

15




51

Жанылханов Аскербек Пазылович

710223300972


49



52

Жумагулов Ардабек Турсынгалиевич

690602300361

50




53

Жумагулов Галым

580401301909

10


6

28

54

Жумагулов Кайрат

750408301216

63

43

42

81

55

Жунусов Ербол Кокенович

700523300129

15

10



56

Ибрагимов Асет Делельдинович

790710301010

43




57

Кәрімжан Шіуер

451023400196

3


13

34

58

Кабдолданов Амангелды Кайыргазинович

590904301053


2



59

Кабдуалиев Есбол Қайрбайұлы

870329302085

10

1



60

Кадыролдинов Асет Атымтаевич

771208301942


10



61

Кадыролдинов Асхат Атымтаевич

790122300165


40



62

Калиев Женсбек Шайзолданович

630404302033

1


3

17

63

Калиева Дарига Сеитказиновна

621216401942

2


6

21

64

Капасов Сымбат Советканович

700330300902

159

33



65

Касымжанов Аскат Калымович

690803300443

10

1

17

34

66

Кенжебаев Ергазы

560401303694

18

12



67

Кенжебаева Ардак Кагазбекова

730714400093

131

165

75

481

68

Кесекпаев Сенемгазы Турюгазыулы

710530302442


14



69

Кизатов Каиркан Бокеевич

581119300267

23



23

70

Кумаров Даулет

540512300898

4


9

8

71

Кунапиев Айболат Нуриевич

680408301264


5



72

Кунапиев Бахытбек Нуриевич

631126300148


15



73

Кунапиев Бекболат Нуриевич

680408300335

40

11

1

36

74

Кунапиева Гулшат Толеухановна

710219400223

8




75

Қаблекперов Еламан Мұратұлы

950815350778



1

45

76

Қадыролда Тлеухан Халықұлы

710520300676

146

191



77

Қадыролдинова Ақбота Жомартқанқызы

770210401838


7



78

Қайрбеков Ернар Ерболатұлы

940531351017

2




79

Мәткәрім Болат Асылханұлы

730312300533

3




80

Манасбаев Сабыржан Кульмухамбетович

721208302545

20




81

Маткаримов Ерик Асылханович

650728300598

3

20

48

29

82

Меирбаев Толеген Толеуханович

780225300420

17

9

18

35

83

Мухамадиев Канат Ерназарович

730130301433

227

55



84

Мухамадиев Қайрат Ерназарович

710418300754


14



85

Мухамадиева Роза Январьевна

730818400719


27



86

Мухаметкалиев Жаныбек Нурбекович

710417300203

1



8

87

Нұржақып Серік Жұмағалиұлы

690604300719



3

29

88

Наймангазин Айдын Доскенұлы

960820350468

1

3

26

4

89

Насиянов Бакыт

630602301913

5




90

Насиянов Кайрат

680810302397

16


7

28

91

Насиянов Серик Анарбекович

650616300717

16


15

19

92

Ниязбеков Ризабек Советаевич

750706302139

8




93

Оразбеков Ербулан Касымбекович

810721300653

6



26

94

Оразәлі Нәбира Темірханқызы

810929400958

2




95

Рахимов Болатхан

770303300521

11

28

7

17

96

Рахимов Кахарман Ермекович

710717300204

9

6

9

25

97

Саби Болатхан Мұхаметқанұлы

711215300357

4

7

16

15

98

Сабиев Мураткан Мухаметканович

660718300585



18


99

Сагындыков Ержан Жангужанович

581121301791

19


2

23

100

Сакен Ерболат Қайырбекұлы

640220300811

18


11

5

101

Самажанов Бауыржан Карибаевич

740807300249

19




102

Самажанов Куаныш Карибаевич

680610300264

15


14

15

103

Сарсеков Чайсолтан Мукатаевич

570707302007


12


14

104

Сейлханов Ерлан Самарханович

760508302035

4



6

105

Советов Еламан Серікқанұлы

950116351479


35



106

Солтанова Раушан

511126400182

12

20


15

107

Сыдыков Сансызбай Кадылбекович

650701302458

12


11

4

108

Танышбаев Есимбек Дусупбекович

581011302127

25

17


94

109

Танышбаев Марат

610325302922

20

10


63

110

Тежикенов Нуркенбек Калибекович

651129301611

16



79

111

Темерханов Бакытбек Касимович

720315302594

4


36

54

112

Темиржанов Ризабек Зейнолданович

741103350429

57

1


19

113

Тлеубаев Нурлан Токаевич

631004300312

1




114

Тлеукенов Байборы

520531300691

11


18

75

115

Токтагулов Еркин Мамбетканович

740820300281

4




116

Токтаров Амангелда Матенович

630723302157

21


4

27

117

Токтаров Нурбек Аскербекович

731217300440

18

2


119

118

Тоқа Асел Ғұламқызы

20627600110

3




119

Толегенов Кадылбек Закиевич

600612301269

8


9

12

120

Толегенов Аскар Закиевич

690327302274

5


5

19

121

Толенбаев Курмангазы Толенбаевич

530412301948

2




122

Туаш Қазбек Қалиасқарұлы

610924300675




29

123

Туаш Еркин Мукайулы

720410300564

2



25

124

Туаш Мұхтарбек Мәніпұлы

590102301737

10




125

Туашев Марат

860430301084

1



12

126

Тулембаев Амантай Мергалиевич

760610301705

35

7


63

127

Читимов Бахытбек Бухатович

690402302231

6


18

14

128

Шуакпай Шаймардан Сакенулы

550501301154

1

2

7

22

Итого

2370

1750

886

3332

  Приложение 5
к Плану по управлению
пастбищами и их
использованию
по Балыкшинскому сельскому
округу
Курчумского района
на 2026-2030 годы

      Рекомендуемые схемы пастбищеоборота

Годы

Номера участков

I

II

III

IV

1

2

3

4

5

2026

весенний сезон

летний сезон

осенний сезон

участок отдыха

2027

участок отдыха

весенний сезон

летний сезон

осенний сезон

2028

осенний сезон

участок отдыха

весенний сезон

летний сезон

2029

летний сезон

осенний сезон

участок отдыха

весенний сезон

2030

весенний сезон

летний сезон

осенний сезон

участок отдыха

  Приложение 6
к Плану по управлению
пастбищами и их
использованию
по Балыкшинскому сельскому
округу
Курчумского района
на 2026-2030 годы

Схема (карта) расположения пастбищ на территории по Балыкшинскому сельскому округу Курчумского района в разрезе категорий земель




  Приложение 7
к Плану по управлению
пастбищами и их
использованию
по Балыкшинскому сельскому
округу
Курчумского района
на 2026-2030 годы

Схема (карта) с обозначением пастбищ, предназначенных для нужд населения по выпасу сельскохозяйственных животных личного подворья, в том числе общественных пастбищ




  Приложение 8
к Плану по управлению
пастбищами и их
использованию
по Балыкшинскому сельскому
округу
Курчумского района
на 2026-2030 годы

Схема (карта) с обозначением рекомендуемых схем пастбищеоборотов, на который указываются схемы пастбищеоборотов, рекомендуемые на основании геоботанического обследования пастбищ




  Приложение 9
к Плану по управлению
пастбищами и их
использованию
по Балыкшинскому сельскому
округу
Курчумского района
на 2026-2030 годы

Схема (карта) с обозначением сервитутов для прогона сельскохозяйственных животных, скотопрогонных трасс и иных объектов пастбищной инфраструктуры, а также скотомогильников (биометрических ям)




  Приложение 10
к Плану по управлению
пастбищами и их
использованию
по Балыкшинскому сельскому
округу
Курчумского района
на 2026-2030 годы

Схема (карта) с обозначением пастбищ, которые могут быть предоставлены в землепользование пастбищепользователям




  Приложение 11
к Плану по управлению
пастбищами и их
использованию
по Балыкшинскому сельскому
округу
Курчумского района
на 2026-2030 годы

Схема доступа к водоисточникам (озерам, рекам, прудам, копаням, оросительным и обводнительным каналам, трубчатым и шахтным колодцам)




  Приложение 12
к Плану по управлению
пастбищами и их
использованию
по Балыкшинскому сельскому
округу
  Курчумского района
на 2026-2030 годы

Схема размещения поголовья сельскохозяйственных животных на отгонных пастбищах




Күршім ауданы Балықшы ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарды бекіту туралы

Шығыс Қазақстан облысы Күршім аудандық мәслихатының 2026 жылғы 18 маусымдағы № 54/6-VIII шешімі

      Қазақстан Республикасының "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Заңының 6-бабы 1-тармағының 15) тармақшасына, Қазақстан Республикасының "Жайылымдар туралы" Заңының 8-бабының 1)-тармақшасына, 13 бабына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 "Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы" бұйрығына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 29 сәуірдегі № 145 "Ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың үлгілік қағидаларын бекіту туралы" бұйрығына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2024 жылғы 29 шілдедегі № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" бұйрығына сәйкес, Күршім аудандық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

      1. Осы шешімнің қосымшасына сәйкес Күршім ауданы Балықшы ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар бекітілсін.

      2. Күршім аудандық мәслихатының 2023 жылғы 26 желтоқсандағы № 14/8-VIII "Балықшы ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарын бекіту туралы" шешімінің күші жойылды деп танылсын.

      3. Күршім аудандық мәслихатының 2021 жылғы 27 желтоқсандағы № 14/8-VII "Балықшы ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2021-2022 жылдарға арналған жоспарын бекіту туралы" шешімінің күші жойылды деп танылсын.

      4. Осы шешім оның алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Күршім аудандық мәслихатының төрағасы К. Бахтияров

  Күршім аудандық
мәслихатының
2026 жылғы 18 маусымдағы
№ 54/6-VIІI шешіміне
1-қосымша

Күршім ауданы Балықшы ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар

      1. Осы Күршім ауданы Балықшы ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-Жоспар) Қазақстан Республикасының "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Заңының 6-бабы 1-тармағының 15) тармақшасына, Қазақстан Республикасының "Жайылымдар туралы" Заңының 8-бабының 1) тармақшасына, 13 бабына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 "Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы" бұйрығына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 29 сәуірдегі № 145 "Ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың үлгілік қағидаларын бекіту туралы" бұйрығына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2024 жылғы 29 шілдедегі № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" бұйрығына сәйкес әзірленді.

      2. Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, азыққа деген қажеттілікті орнықты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозу процестерін болдырмау мақсатында қабылданады.

      3. Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:

      1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ауданның жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері;

      2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері;

      3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылатын мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;

      4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер;

      5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;

      6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер;

      7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер;

      8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер (Күршім ауданы Балықшы ауылдық округі бойынша екпе және аридті жайылымдардың болмауына, сондай-ақ орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда мал жаюдың болмауына байланысты жоқ);

      9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;

      10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат (мал шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат Шығыс Қазақстан облысының ветеринария басқармасының "Күршім-Вет" ШЖҚ КМК тарапынан ұсынылған және 1-қосымшада 3-кесте, 4-қосымшада 1-кесте, 2-кесте, 3-кесте қамтылған. Өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат Шығыс Қазақстан облысы бойынша "Жерлерге зерттеп-қарау жұмыстарын жүргізу мемлекеттік институты" ШЖҚ КМК филиалы тарапынан ұсынылған және 2-қосымшада қамтылған).

      4. Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:

      1) Күршім ауданы Балықшы ауылдық округі аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, (Күршім ауданы Балықшы ауылдық округі бойынша шалғайдағы, маусымдық, аридті және екпе жайылымдар жоқ), жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;

      2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;

      3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;

      4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;

      5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта);

      6) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі;

      7) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;

      8) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі (ауылдық елді мекендерде жайылымдардың жетіспеуіне байланысты жайылымдарды қайта бөлу жүргізілмейді);

      9) Күршім ауданы Балықшы ауылдық округі аумағында жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:

      "Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;

      жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;

      жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;

      жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;

      жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.

  Күршім ауданы
Балықшы ауылдық округі
бойынша
2026-2030 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару
және оларды пайдалану
жөніндегі Жоспарға
1-қосымша

Күршім ауданы Балықшы ауылдық округі жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері

      1-кесте. Күршім ауданы Абай ауылдық округі жайылымдарын жерлердің санаттары бойынша бөлу, гектар

Ауылдық округтердің атауы

Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды

Жерлер санаттары

ауыл шаруашылығы мақсатындағы

елді мекендердің

өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес

ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың

орман қорының

су қорының

босалқы жер

Жерлер жиыны

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Балықшы ауылдық округі

635237000

126,305

0,123

6,450

0

0,159

0

0

133,037

      Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Балықшы ауылдық округі Күршім ауданының оңтүстік бөлігінде орналасқан. Солтүстігінде Қалғұты, Күршім және Сарыөлең ауылдық округтерінің жерлерімен, солтүстік-шығысы мен шығысында Марқакөл ауданы жерлерімен шектеседі. Батысы мен оңтүстік-батысында Зайсан көлі орналасқан.

      Кадастрлық кварталдары: 05-072-044, 05-072-037, 05-072-038, 05-072-039.

      Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Балықшы ауылдық округі аумағының жалпы ауданы - 133037 га, оның ішінде жайылымдық жерлер 126 305 га.

      Жер санаттары бойынша бөлінуі:

      ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер - 126 305 га;

      елді мекен жерлері - 123 га;

      өнеркәсіп, көлік, байланыс, ғарыш қызметі, қорғаныс, ұлттық қауіпсіздік және ауыл шаруашылығына жатпайтын өзге де жерлер - 6450 га (оның ішінде: саз шығатын жерлер - 2278 га, құмдар - 829 га, тақырлар - 3343 га);

      орман қоры жерлері - 159 га (оның ішінде: сексеуіл алқаптары - 24 га, бұталы өсімдіктер - 135 га).

      Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Күршім ауданының Балықшы ауылдық округінде 3 елді мекен бар.

      Жайылымдардың негізгі пайдаланушылары Балықшы ауылдық округінің тұрғындары: Ақсуат ауылы, Жолнұсқау ауылы, Аманат ауылы.

      Ауылдық округтің орталығы Ақсуат ауылы.

      2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар

Р/с №

Ауылдық округтің атауы

Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды

Ауылдық округтің атауы

Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар

Жайылымдардың алаңдары мен түрлері

жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, гектар

көпшілік пайдаланатын, гектар

шалғайдағы, гектар

маусымдық, гектар

аридтық, гектар

екпе жайылымдар,
гектар

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

1

Балықшы ауылдық округі

635237100

Аксуат

109,235

3,933

0

37,719

94,586

0

0

2

635237200

Аманат

6,181

3

635732300

Жолнускау

6,956

Барлығы

109,235

17,070

0

31,719

94,586

0

0

      3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер

Р/с №      

Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы

БСН/ЖСН

Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі

Жайылымдар алаңы, гектар

1

Солтанов Максат Меиргазинович

740524302277

05-072-038-001

300,00

2

Бағдаулетұлы Алмас

920502350235

05-072-044-190

699,30

3

Даутов Ауданбек Майкенович

640306302726

05-072-038-004

250,00

4

Жаксыбаев Кемельбек Толеубекович

640916401730

05-072-044-161

3813,00

5

Жоламанов Есепбек Газизович

571003300155

05-072-044-203

268,99

6

Жоламанов Есепбек Газизович

571003300155

05-072-044-241

217,01

7

Зейнолда Ілияс Оралбекұлы

21226550470

05-072-044-002

358,00

8

Кадыролдинов Асхат Атымтаевич

790122300165

05-072-044-017

250,00

9

Калитов Сеилбек Кыдышович

580329301026

05-072-044-123

596,00

10

Кулетаев Бакытжан Сергалиевич

730421302007

05-072-042-013

50,00

11

Мантиянов Ќаныбек Зарыќбекұлы

680208302374

05-072-039-019

200,00

12

Ожикенов Жантас Айтказыулы

850722302513

05-072-044-128

797,50

13

Сагатов Нурлан Серикович

740706300606

05-072-042-057

160,00

14

Сағатов Нұржан Серікұлы

760803302445

05-072-039-018

200,00

15

Сакенов Ерлан Шарипханович

700402300319

05-072-044-122

200,00

16

Сакенов Ерлан Шарипханович

700402300319

05-072-044-143

497,50

17

Слямбеков Нурлан Слямбекулы

820524302026

05-072-039-001

200,00

18

Слямбеков Нурлан Слямбекұлы

820524302026

05-072-044-176

2130,07

19

Тащанов Нурлан Абильевич

641115300040

05-072-038-111

250,00

20

Тогжанов Марат Оразханович

600726301922

05-072-044-091

1173,20

      Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Балықшы ауылдық округі тұрғындарының малын жаю үшін 17070 гектар жер бөлінген.

      Жайылымдардың негізгі пайдаланушылары - Балықшы ауылдық округіне қарасты Ақсуат, Аманат, Жолнұсқау ауылдарының тұрғындары.

      Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, мал азығына деген қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозу үдерістерінің алдын алу мақсатында қабылданған.

      2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Балықшы ауылдық округінде халықтың жеке қосалқы шаруашылықтарында:

      ірі қара мал - 1636 бас,

      ұсақ мал - 1857 бас,

      жылқы - 858 бас.

      Ақсуат ауылында:

      ірі қара мал - 772 бас,

      ұсақ мал - 343 бас,

      жылқы - 450 бас.

      Аманат ауылында:

      ірі қара мал - 386 бас,

      ұсақ мал - 978 бас,

      жылқы - 184 бас.

      Жолнұсқау ауылында:

      ірі қара мал - 478 бас,

      ұсақ мал - 536 бас,

      жылқы - 224 бас.

      4-кесте. Жайылымдарды бөлу

Р/с№

Ауылдық округтің
атауы

Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды

Елді мекенннің атауы

Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, мың гектар

Қоғамдық жайылымдар алаңы, мың гектар

Ірі қара мал

Ұсақ мал

Жылқылар

1

2

3

4

5

6

7

9

1

Балықшы ауылдық округі

635237100

Аксуат
ауылы

5,790

0,515

4,050

3,933

2

635237200

Аманат
ауылы

2,895

1,467

1,656

6,181

3

635732300

Жолнускау ауылы

3,585

0,804

2,016

6,956

Барлығы

12,270

2,786

7,722

17,070

      5-кесте. Қосымша қажет етілетін жайылымдар

Р/с

Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар

Қосымша берілетін жайылымдар

жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар

жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар



5,708

5,708

-


  Күршім ауданы
Балықшы ауылдық округі
бойынша 2026-2030 жылдарға
арналған
жайылымдарды басқару және
оларды
  пайдалану жөніндегі Жоспарға
2-қосымша

1. ӨСІМДІК ЖАМЫЛҒЫСЫ

      Аудан аумағында келесі өсімдік аймақтары бөлінеді:

      - Тау етегіндегі шөлейт-далалық аймақ бұл аймақ даладан шөлге өтпелі аймақ болып табылады. Бұл аймаққа тән ерекшелік – өсімдік құрамында далалық ксероморфты түпті астық тұқымдастар мен шөлдік ксероморфты бұташықтардың болуы. Өсімдік жамылғысының тұтастығы 30-40%-дан аспайды, биіктігі 30-40 см-ге дейін жетеді. Құрғақ өсімдік массасының өнімділігі 3-4 ц/га.

      - Шөлдік аймақ бұл аймақ жусанды, жусан-сораңды және астық тұқымдас-жусанды, ішінара бұталы солтүстік шөлдерден қалыптасқан. Өсімдік жамылғысында ксерофиттер мен галофиттер басым (селитралы жусан, құмда - құм жусаны мен сыпыртқы жусан), бұталар - Зайсан сексеуілі, шөптесін сораңдар, бұйырғындар, жартылай бұталар - сортаң ежовнигі, кең прутняк және тағы басқалар. Өсімдік жамылғысының тұтастығы 30-40%-дан аспайды, биіктігі 10-30 см-ге дейін. Құрғақ өсімдік массасының өнімділігі 1-4 ц/га.

2. НЕГІЗГІ МАЛ АЗЫҚТЫҚ, ЖЕЛІНБЕЙТІН, УЛЫ ЖӘНЕ ДӘРІЛІК ӨСІМДІКТЕРДІҢ ҚЫСҚАША СИПАТТАМАСЫ

2.1. Мал азықтық өсімдіктер

      Түкті қауырсынды шөп (тырса) - биіктігі 50-80 см болатын көпжылдық тығыз түпті астық тұқымдас өсімдік. Көктемде көптеген ксерофильді астық тұқымдастарға қарағанда кеш көктейді, сондықтан кеш қурайды. Басқа селеулерге қарағанда өнімділігі жоғары, ал масақтануға дейін шабылған жағдайда бірінші орылым массасының 50%-ына дейін қайта көктейді, әрі қайта шыққан өсімдік негізінен жапырақтардан тұрады. Көктемде жылқылар жапырақтарын өте жақсы жейді және тез семіреді. Гүлдену аяқталғаннан кейін іс жүзінде желінбейді. Ірі қара жылқыға қарағанда нашарлау жейді, қой мен ешкі тек жас кезінде қанағаттанарлықтай жейді. Күзгі көгі өте нәзік болып келеді және барлық мал жақсы жейді.

      Борозды бетеге (типчак) - биіктігі 30-60 см болатын көпжылдық тығыз түпті астық тұқымдас өсімдік. Түп маңында көптеген жапырақтар түзеді. Мамыр-маусым айларында гүлдейді, гүлденуден кейін қурай бастайды және толық піскен кезде сарғайып, қатаяды. Ыстық жаз бойы тыныштық күйінде болып, өспейді. Ауа температурасы төмендеп, алғашқы жаңбыр жауғаннан кейін түп маңында жапырақтар қайта өсіп, көктемдегідей биіктікке жетеді. Жайылымда барлық мал түрлері өте жақсы жейді, әсіресе жылқылар жақсы жейді, тек түйелер қанағаттанарлық деңгейде жейді. Гүлдеу басталғанда және тұқым піскен кезеңде нашарлау желінеді, ал жазда тек түп маңындағы жапырақтары ғана желінеді.

      Бұталы қараған (қараған) - биіктігі 0,5-2 м болатын әлсіз тікенекті, бұтақты бұта. Сабақтары түзу, қабығы қою, жасылдау немесе сарғыш-сұр түсті. Гүлдері ашық сары. Мамыр-шілде айларында гүлдеп, шілде-қыркүйекте жеміс береді. Жайылымда жапырақтары мен жас өркендерін ірі қара мен қой жейді. Жапырағы қалың, ал бұтақтары тығыз өскен жерлерде жіңішке әрі шыбық тәрізді болады. Мұндай жайылымдарда кейде күзге дейін жақсы желінеді.

      Жапырақтары мен гүлдерінде ақуыз көп болады.

      Ақ жер жусаны - биіктігі 45 см-ге дейін жететін көпжылдық шөптесін өсімдік. Көптеген вегетативті және генеративті өркендер түзеді. Жапырақтары жұмыртқа тәрізді. Гүлдері сары. Тамыз-қазан айларында гүлдейді. Жайылымда қойлар көктемде жақсы, тіпті өте жақсы жейді, жазда қанағаттанарлықсыз жейді, ал күз бен қыста қайтадан жақсы желінеді. Жылқы мен түйе аздап нашарлау жейді. Ірі қара көктемде, күзде және қыста қанағаттанарлықтай жейді, жазда мүлде дерлік жемейді. Ортадан жоғары сапалы азықтық өсімдікке жатады.

      Мүйізді сұр теріскен (терескен) - биіктігі 30-100 см болатын қатты түкті жартылай бұта. Жапырақтары кезектесіп орналасқан, қатты, қысқа сағақты, қандауыр немесе сопақша пішінді. Гүлдері түкті, бұтақтарының ұшында шоғырланады. Далада, тастақты және қиыршықтасты беткейлерде, кеуіп қалған өзен арналары мен сортаң террасаларда өседі. Шілде-қыркүйекте гүлдейді. Жақсы жайылымдық және шабындық өсімдік. Жайылымда қой мен түйе өте жақсы жейді, күзде олар үшін семіртетін азық болып табылады. Жылқы нашарлау жейді, ірі қара – нашар-қанағаттанарлық деңгейде жейді. Гүлдеу кезеңіне дейін шабылған теріскен пішен ретінде барлық малға қанағаттанарлықтай желінеді. Малдың тәбетін ашатын және минералдық қоректену үшін қажет өсімдік болып саналады. Вегетациясы ұзақ, сәуір-мамырда басталып, шөлдің қатал жағдайларына бейімділігімен, құрғақшылыққа төзімділігімен, ұзақ өмір сүретіндігімен және жақсы өнімділігімен ерекшеленеді. Құрамында сапониндер, алкалоид іздері, С дәрумені анықталған.

      Ақ алабота (көкпек) - жайыла өсетін қысқа бұтақтары бар жартылай бұта. Жапырақтары кезектесіп орналасқан, қалыңдау, ұзындығы 0,5-3 см, ені 0,2-0,7 см, сопақша-жұмыртқа тәрізді. Жапырақ қолтықтарында ұсақ жапырақты қысқа өркендер болады. Гүлдері масақ тәрізді гүлшоғырына жиналған. Шілде-қыркүйекте гүлдеп, жеміс береді. Жайылымда гүлдеу кезеңінен бастап, күзде жемістен кейін және қыста түйелер жақсы жейді, қой мен жылқы қанағаттанарлық деңгейде жейді. Қой мен түйе үшін күз бен қыста семіртетін азық болып табылады. Ерте көктемде жылқылар былтырғы бұтақтарын сүйсініп жейді. Химиялық талдау бойынша ақуызы көп, жасұнығы аз, бірақ ерте кезеңдерде қоректік заттарының қорытылуы төмен болады, сондықтан бұл кезеңдегі қоректілігі де төмен (40 азық өлшемінен төмен). Жеміс беру кезеңінен бастап жасұнық пен азотсыз экстрактивті заттардың қорытылуы жоғарылап, жалпы қоректілігі күзде жаз бен көктемге қарағанда жоғары болады. Жапырақтарында органикалық қышқылдар бар. Малдың тәбетін ашады.

      Шайқурай жапырақты тобылғы - биіктігі 150 см-ге дейін жететін, қоңыр түсті шыбық тәрізді бұтақтарында көптеген шатырша гүлдері бар бұта. Жапырақтары ұсақ, жас кезінде түкті, кері жұмыртқа тәрізді. Гүлшоғыры – 4-10 гүлден тұратын отырықшы шатыршалар. Сәуір-мамыр айларында гүлдейді, маусымда жеміс береді. Жайылымда жапырақтары мен жас өркендерін қой мен ешкі сүйсініп жейді. Басқа мал түрлері нашарлау жейді. Ерте кезеңдерде құрамында ақуыз, май көп, жасұнық аз болады, қоректілігі жақсы бұршақ тұқымдас пішеннен кем емес. Құрамында С дәрумені мен хош иісті заттар бар.

      Австриялық жусан - биіктігі 60 см-ге дейін жететін көпжылдық шөптесін өсімдік. Сабағы тік өседі, аз бұтақталған немесе дара, жақсы жапырақтанған. Тамырсабағы жіңішке, бұтақталған, сүректенген. Шілде-қыркүйекте гүлдейді. Жайылымда жазда нашар желінеді немесе мүлде желінбейді. Кейде жазғы қуаңшылық кезінде қанағаттанарлықтай желінеді. Күзде және қыста түйелер мен қойлар қанағаттанарлықтай жейді, жылқы мен ірі қара аз мөлшерде жейді. Австриялық жусанның аз мөлшері астық тұқымдас пішеннің желінуін жақсартады.

      Лессинг тәрізді жусан - көпжылдық өсімдік. Тамыры сүректенген, көп басты. Көптеген вегетативті (қысқарған) және жоғары жағында бұтақталатын генеративті сабақтары болады. Биіктігі 45 см-ге дейін жетіп, тығыз түп түзеді. Қыркүйек-қазан айларында гүлдейді. Мал азықтық қасиеті аз зерттелген. Әдеби деректер бойынша күз бен қыста қой мен жылқы қанағаттанарлықтай жейді. Геоботаниктердің бақылауы бойынша барлық мал түрлері көктемде, жазда және күзде қанағаттанарлық деңгейде жейді. Ерте кезеңдерде ақуызы көп, жасұнығы аз болады.

2.2. Желінбейтін өсімдіктер

      Жатаған кекіре - биіктігі 15-40 см болатын көпжылдық шөптесін өсімдік. Мамыр-маусым айларында гүлдеп, шілде-тамызда жеміс береді. Пішен құрамында барлық мал қанағаттанарлық деңгейде жейді. Құрамында алкалоидтар бар, сондықтан жылқылар кекіреге сезімтал келеді. Тұзды топырақта өссе, алкалоид мөлшері көбірек болады. Улануды өсімдіктің өзі емес, оны зақымдайтын саңырауқұлақ тудыратыны анықталған.

2.3. Улы өсімдіктер

      Жапырақсыз ежовник - биіктігі 30-75 см болатын жартылай бұта. Көптеген шырынды, жапырақсыз бұтақтары бар. Жасыл күйінде мал жемейді. Аз ғана мөлшерде жеп қойса да, әсіресе су ішкеннен кейін, малдың өліміне әкелуі мүмкін. Себебі құрамында 5 түрлі алкалоид бар, олардың ішінде анабазин көп кездеседі. Инсектицидтік қасиеті жағынан никотиннен де күшті.

      Шашақбас аққаңбақ - қалың тамырлы, тік немесе жоғары көтерілетін бұтақталған сабағы бар көпжылдық шөптесін өсімдік. Биіктігі 40-100 см, кейде шар тәрізді бұта түзеді. Қазақстанның барлық аймақтарында кездеседі (Оңтүстік Үстірт пен Қызылқұмнан басқа). Пішен құрамында қанағаттанарлықтай желінеді. Ерте кезеңдерде ақуызы көп, жасұнығы аз. Қоректілігі жақсы сапалы пішеннен кем емес. Қурағаннан кейін ақуыз азайып, жасұнық көбейеді. Тамырында сапониндер көп болады. Ұнтақталған тамыры жүн жууға арналған ұнтақ, өрт сөндіру техникасында, құстырғыш, іш жүргізгіш және қақырық түсіретін дәрі ретінде пайдаланылады.

2.4. Дәрілік өсімдіктер

      Гмелин кермегі - көпжылдық шөптесін өсімдік. Шілде-қыркүйекте гүлдеп, тамыз-қыркүйекте жеміс береді. Тамырында 25%-ға дейін илік заттар болады. Өнеркәсіптік мақсатта тұзды топырақтарда өсіруге ұсынылады. Медицинада тұтқыр, қан тоқтататын дәрі және асқазан-ішек ауруларына қарсы қолданылады. Жақсы балды өсімдік, бірақ балының сапасы төмен.

2.5. Табиғи мал азықтық алқаптар

      Табиғи жағдайлары мен өсімдік жамылғысының сипаты бойынша Балықшы ауылдық округінің аумағы өсімдік қауымдастықтарының алуан түрлілігімен ерекшеленбейді, себебі климаттық, жер бедерлік және топырақтық жағдайлары біркелкі.

      Көлге жақын аумақтың оңтүстігінде және одан әрі батысқа қарай жусанды-тырсалы, жусанды-бүйіргенді, ақжусанды-теріскенді жайылымдар басым.

      Орталық бөліктің оңтүстігінен батысына қарай тырса мен ақжусанды жусан араласқан сексеуілді жайылымдар таралған.

      Топырақ сортаңданған сайын оның бетінде қабыршақ көбейіп, өсімдік жамылғысында бүйіргеннің рөлі артады, ал сортаңдану азайған сайын жусан көбейеді.

      Жусанды телімдер негізінен ақжусанды жусаннан тұрады. Бүйірген мен жусан өсімдіктері әртүрлі үйлесімде араласып өседі.

      Қатты төбелі, құрғақ су арналары тілімдеген жерлерде, сортаңдар мен қоңыр топырақтарда бүйіргенді, бүйіргенді-эфемерлі, бүйіргенді-тасбүйіргенді және бүйіргенді-торғайоталы жайылымдар басым. Күшті сортаңданған жерлерде бұларға ісінген жемісті сведалар, көкпек және сораңдар араласады. Кейде олар үлкен алқаптарды алып жатады.

      Ақсуат кентінің солтүстік-шығысында және округтің оңтүстік-шығыс бөлігінде құмды топырақтағы жусанды-астық тұқымдас және астық тұқымдас-жусанды жайылымдар таралған. Мұнда құм жусаны (шағыр) басым. Астық тұқымдас бөлігінде боз селеу, тырса (қылтық селеу), еркек шөп (сынғыш бидайық) кездеседі, бірақ олардың мөлшері аз. Жайылымдар көбінесе австриялық жусан және құм жусаны арқылы ластанған. Құм жусаны антропогендік тип болып табылады.

      Көл маңындағы ойыстарда, жер бедерінің депрессиялық бөліктерінде жер асты сулары жақын жатқан жерлерде, сол сулардың минералдануына байланысты селитралы-жусанды-бескильницалы жайылымдар таралған.

      Тау етегіндегі жазық ойпаңдарда қамысты, ажырықты, көкпекті, сведалы және торғайоталы жайылымдар кездеседі. Олар шалғынды-қоңыр, сортаңдау, шалғынды-қоңыр сортаң және шалғынды-қоңыр сор топырақтарында қалыптасады.

      Далалық зерттеу материалдары бойынша флоралық тізім 40 туысқа және 9 тұқымдасқа жататын 62 түрден тұрады (1-қосымша). Түр саны бойынша келесі тұқымдастар басым: астық тұқымдастар - 18 түр; алабота тұқымдастар - 14 түр; күрделігүлділер - 13 түр; бұршақ тұқымдастар, раушангүлділер және ерінгүлділер - әрқайсысы 4 түрден; шаршыгүлділер мен шатыршагүлділер - 2 түрден; қорғасыншөп тұқымдасы - 1 түр.

      Өсімдік жамылғысында 22 түр доминант болып табылады.

      Түрлердің басым көпшілігі (59 түр немесе 95,1%) малға желінеді, 2 түр улы, 1 түр дәрілік өсімдік болып саналады.

3. ТОПЫРАҚТАР

      "Қазақстан жер қорының табиғи-ауылшаруашылық аудандастыру" схемасына сәйкес зерттелген аумақ Зайсан округінің шөл аймағына жатады (IV-3-1).

      "Қазақстанның таулы және тау етегіндегі аумақтарының топырақтарының жүйелік тізімі және негізгі диагностикалық көрсеткіштері" (Алматы, 1980 ж.) бойынша Балықшы ауылдық округі жерлерінде келесі топырақ түрлері, тип тармақтары мен тектері бөлінген:

      -кәдімгі қоңыр;

      -сортаңдау қоңыр;

      -сорланған қоңыр;

      -қоңыр сортаңдар;

      -шалғынды - қоңыр сортаңдар;

      -типтік сорлар;

      -тақыр тәрізді сортаңданған топырақтар;

      -бекіген жазық құмдар.

      Төменде кең таралған топырақтарға сипаттама беріледі.

      Қоңыр топырақтар - шөл белдеуінің топырақтары. Кәдімгі қоңыр топырақтар ауылдық округтің батыс бөлігінде кездеседі. Топырақ түзуші жыныстар ретінде көбінесе жұқа саздақтар немесе қиыршық тастармен астасқан саздар қызмет етеді. Қарашірік мөлшері 1-2% аралығында өзгереді; жеңіл механикалық құрамды топырақтарда бұл көрсеткіш одан да төмен болуы мүмкін. А+В қарашірік қабатының қалыңдығы сирек жағдайда 30 см-ден асады. ВС өтпелі қабаты ақшыл-қоңыр түсті, қалыңдығы 20-30 см. Механикалық құрамы бойынша - құмды. Өсімдігі жусанды, түпті астық тұқымдас және эфемерлі қауымдастықтардан тұрады. Бұл топырақтар жайылым ретінде пайдаланылады.

      Қоңыр сорланған және сортаңдау топырақтардың қалыптасуы тұзданған топырақ түзуші жыныстармен, көбінесе ауыр механикалық құраммен байланысты. Өсімдік жамылғысы тобылғылы, сексеуілді, түпті астық тұқымдас, жусанды, сораңды, теріскенді және эфемерлі жайылым топтарынан тұрады. 0-80 см қабатта оңай еритін тұздар улы концентрацияда кездеспейді. Қоңыр сорланған топырақтар тұзданған жыныстар жақын жатқан жағдайда қалыптасады. Булану режимінде оңай еритін тұздар топыраққа жоғары көтеріліп, 30-80 см тереңдікте байқалады. Осы қабатта гипс те кездесуі мүмкін, бірақ мөлшері 1%-дан аспайды. Топырақтар түрлі дәрежеде сортаң немесе сортаң емес болуы мүмкін. Бұл топырақтар жайылым ретінде пайдаланылады.

      Толық дамымаған және әлсіз дамыған қоңыр топырақтар - бұл топырақтар тау етегіндегі еңіс жазықтарда, тегіс жерлерде бұталы, жусанды және баялышты жайылымдар астында қалыптасады. Топырақ түзуші жыныстар - қиыршықтасты саздақтар мен құмдақтар. 0-80 см тереңдікте үгітілген тау жыныстары жатыр. А горизонтының қалыңдығы 8-12 см, түсі қоңыр-сұр, өсімдік тамырларымен шырмалған, түйіршікті-шаңды құрылымды, қиыршық тас пен ұсақ тастар араласқан. Әлсіз дамыған топырақтардың профилі қысқа және А, В, С немесе АС қабаттарынан тұрады. Ең жақсы дамыған қабат - А горизонты, қалыңдығы 8-20 см. Қарашірік мөлшері 1,2-1,5% аралығында. Механикалық құрамы - саздақ. Табиғи өсімдігі түпті астық тұқымдас-жусанды-теріскенді, жусанды-тырсалы-эфемерлі, ақжусанды-бүйіргенді және тасбүйіргенді жайылымдардан тұрады. Бұл топырақтар жайылым ретінде пайдаланылады.

      Шалғынды-қоңыр сортаңдау топырақтар - Зайсан көлінің маңындағы ойпаңдарда таралған. Бұл топырақтардың қалыптасуы жақын жатқан тұзданған жыныстармен немесе минералданған жер асты суларымен байланысты. Бұл топырақтарға 30-80 см қабатта оңай еритін тұздардың улы концентрацияда болуы тән. Тұздану дәрежесі әлсізден күштіге дейін өзгереді. Шалғынды-қоңыр сортаңдау топырақтарда тұздану 0-30 см қабаттан байқалады. Тұздану типі әртүрлі, көбінесе сульфатты. Топырақ беттен бастап қайнайды. Карбонаттардың көзге көрінетін жиналуы 30 см тереңдікте кездеседі. Қарашірік мөлшері ауыр саздақ топырақтарда 1,2-3,3%, жеңіл топырақтарда 1,2-1,4%. Тереңдеген сайын қарашірік мөлшері азаяды. Табиғи өсімдігі бескильницалы жайылымдардан тұрады. Бұл топырақтар жайылым ретінде пайдаланылады.

      Сортаңдар жер асты сулары терең жатқан жағдайда қалыптасады және олардың түзілуіне жер асты сулары қатыспайды. Олар қоңыр топырақтардың арасында үлкен массивтер немесе дақтар түрінде таралған. Топырақ түзуші жыныстар тұзданған және жер бетіне жақын орналасқан. Сортаңдардың басты ерекшелігі - қоректік заттардың аз болуы.

      Қоңыр сортаңдар - кең таралған. Қоңыр топырақтардың арасында жер бедерінің әлсіз ойыстарында кездеседі. Надсортаң қабатының қалыңдығы үлкенірек және тұзды қабат тереңірек жатады. А горизонтының қалыңдығы 11-18 см. В горизонты анық байқалады, қалыңдығы 11-20 см. В1 қабатында тұз жиналуы мен карбонаттар бөлінуі байқалады. Қайнау топырақтың беткі қабатынан басталады. А горизонтының қарашірік мөлшері 0,3-0,9%, ал В1 қабатында ол 0,8-1,2%-ға дейін артады. Сіңірілген натрий мөлшері 23-52% аралығында өзгереді. Натрий мөлшері бойынша орташа натрийлі түрлер басым, сирек жағдайда көп натрийлі және аз натрийлі түрлері кездеседі. Тұздардың орналасу тереңдігі бойынша сортаңдар орташа, көбінесе сорланған, сирек жағдайда сорланғанға жақын болады.

      Шалғынды - қоңыр сортаңдар - бұл топырақтар округтің солтүстік бөлігінде таралған. Олар жер бедерінің әртүрлі ойыстарында қалыптасады. Олардың қалыптасуына 3-5 м тереңдікте жатқан жер асты сулары әсер етеді, бұл сулар топырақты ылғалдандырып әрі тұздандырады. Өсімдік жамылғысы ажырықты, сведалы-бүйіргенді жайылымдардан тұрады. Бұл топырақтар жайылым ретінде пайдаланылады.

      Сорлар - ең төмен және дренажы нашар жерлерге тән. Бұлар - тұзды көлдердің, өзендердің жағалаулары, өзен аңғарлары, ойпаңдар мен уақытша құрғап қалатын көлдердің қазаншұңқырлары. Өсімдік жамылғысы өте кедей, негізінен галофиттерден тұрады, ал топырақ бетінің өсімдікпен жабылуы шамамен 20%. Сорлы сорлар мүлде өсімдіксіз болады.

      Типтік сорлар - Округтің солтүстік-батыс және оңтүстік бөліктерінде шағын телімдер түрінде таралған. Олар тұзданған жыныстарда және жер бетіне жақын (2-6 м) жатқан қатты минералданған жер асты сулары жағдайында қалыптасады. Бұл сулардың деңгейі жыл мезгіліне байланысты өзгеріп отырады. Өсімдік жамылғысы тұзға төзімді галофиттерден тұрады: сарсазан, сүйелді алабота, кермек, камфоросма, көкпек және біржылдық сораңдар. Топырақ бетінің өсімдікпен жабылуы аз, сондықтан бетінің көп бөлігі ашық жатады. Жоғарғы қабаттағы қарашірік мөлшері 1,3%-дан аспайды, тереңдеген сайын күрт азайып, 0,5-0,6%-ға дейін төмендейді. Жоғарғы борпылдақ қабаттағы тұз мөлшері 1,6-4,7% аралығында болады. Күзгі жайылым ретінде пайдаланылады.

      Тақыр тәрізді топырақтар - сұр-қоңыр топырақтар аймағында кең таралған, сирек жағдайда қоңыр топырақтар аймағында кездеседі. Кей жерлерде үлкен массивтер түзеді, ежелгі өзен арналарының аллювиалды құрғаған бөліктерінде орналасады. Жер бедерінің тегіс ойпаң элементтерін, құрғақ арналарды, үрленген қазаншұңқырларды және террасаларды алып жатыр. Олар ежелгі аллювиалды, негізінен жеңіл (құмды, құмдақ), сирек саздақ шөгінділерден түзілген. Бұл топырақтарға бетінде бозғылт-сұр түсті, қатты кеуекті, борпылдақ қабықтың болуы тән. Қабық көпбұрышты бөліктерге бөлінген. Төменгі жағында қоңыр-сұр түсті қабыршақты қабат орналасқан, ол одан әрі қоңыр түсті, тығыз, құрылымсыз В1 қабатына өтеді. Жеңіл механикалық құрамы, жақсы су өткізгіштігі және ылғалдың капиллярлық көтерілуінің әлсіздігі нәтижесінде еритін тұздар 1,5-2,0 м тереңдікке дейін шайылған. Карбонатты-иллювиалды қабат байқалмайды, топырақ беттен бастап карбонатты. Карбонаттардың қайта бөлінбеуі және В қабатының тығыздалмауы бұл топырақтардың жас екенін көрсетеді.

      Тақыр тәрізді сортаңданған топырақтар - аллювиалды жазықтардың сәл көтеріңкі жерлерінде қалыптасады (арналар арасындағы көтеріңкі тегіс жерлер, ойпаң жазықтар және т.б.) және біржылдық сораңды-шренк жусанды өсімдіктер астында дамиды. Мұнда петросимония, бассия, алабота және шренк жусаны басым. Топырақ түзуші жыныстар - қалдық тұздары бар қабатты аллювиалды шөгінділер, негізінен саздақтар мен саздар. Бұл топырақтарға сульфатты-хлоридті және хлоридті-сульфатты тұздану тән, кейде сода кездеседі. Тұздану 0-80 см қабатта немесе жер бетінен байқалады. Тұздану дәрежесі көбінесе орташа және күшті. Кей жағдайларда топырақ профилінде қалыңдығы 10-30 см болатын тығыз сортаң қабат байқалады. Оның құрылымы кесекті және жаңғақ тәрізді, ал сіңірілген натрий мөлшері 10-15%-дан 20-30%-ға дейін жетеді. Горизонттың төменгі бөлігінде карбонаттардың дақтары мен жұғындылары кездеседі.

      Бекіген жазық құмдар - округтің шығыс бөлігінде аз таралған. Олар негізінен көл маңындағы тегіс жерлерде орналасқан. Бұл құмдар өсімдіктермен бекіген: еркек шөп, қияқ, құм жусаны, теріскен және т.б. Осыған байланысты топырақ түзілу процестері жақсы байқалады: профиль қабаттарға бөлінген, жоғарғы қабат қарашірікпен әлсіз боялған, орта бөлігінде әлсіз тығыздалу байқалады. Қарашірік мөлшері 0,2-0,3%. Жазық құмдар негізінен тұзданбаған, сирек жағдайда аздап сорланған болады. Өсімдік жамылғысы шағырлы-астық тұқымдас, жусанды және астық тұқымдас-шағырлы типтен тұрады.

4. ЖАЙЫЛЫМДАРДЫ ҰТЫМДЫ ПАЙДАЛАНУ НЕГІЗДЕРІ

      Балықшы ауылдық округінің жерлері бір негізгі учаскемен ұсынылған.

      Балықшы ауылдық округінің геоботаникалық ізденістерінің нәтижелері бойынша аумақтың ауданы 133037 га құрады.

      Балықшы ауылдық округінің аумағы оңтүстігінде Саура жоталары мен Шығыс Тарбағатаймен, батысында - Семей ұсақ шоқыларымен және Ертістің сол жағалауында Нарым жотасының жалғасы ретінде қызмет ететін Қалба тауларымен шектелген кең, Призайсан ойпатында орналасқан.

      Зерттелген аумақ-бұл су ағындарымен бөлінген жазық. Жазықта Зайсан көліне қарай әлсіз, байқалмайтын еңіс бар. Негізгі түрлері: тау бөктеріндегі жазық, жазықтық және приозерное төмендеу.

      Зерттелетін аумақтың гидрографиялық желісінде Зайсан көлінен басқа бірде-бір ашық су көзі жоқ. Тектоникалық шыққан көл; 386 М абсолютті биіктікте орналасқан. Жағалаулар көбінесе жұмсақ, құмды. Көлдің тереңдігі шамалы. Су тұщы.

      Климаты жоғары континенталдылықпен сипатталады, қысы суық, салыстырмалы түрде аз қарлы және жазы ыстық, құрғақ. Өсімдік жамылғысы рельефке, аймақтың эдафикалық және климаттық жағдайларына сәйкес келеді.

      Далалық зерттеу материалдары бойынша флористикалық тізім 40 ұрпаққа және 9 отбасына жататын 62 түрді құрайды (1-қосымша). Тұқымдастардағы түрлердің саны бойынша: дәнді дақылдар - 18 түр, Маревтер - 14 түр, Астерацеялар - 13 түр, бұршақ тұқымдастар, Розацея және Лабиат - 4 түр, крест тәрізді және қолшатырлар - 2 түр, қорғасын - 1 түр. Өсімдік жамылғысындағы доминанттар-22 түрі.

      Түрлердің басым көпшілігі (59 түр немесе 95,1%) малға желінеді, 2 түр улы, 1 түр дәрілік өсімдік болып саналады.

      Ең көп таралған жайылымдар - ақжусанды жайылымдар, олардың ауданы 44258 га. Олар бүкіл округ аумағында қылтық селеу, жүлгелі бетеге, теріскен, бүйірген және тасбүйіргенмен бірге кездеседі. Флоралық құрамы кедей, бір алаңда 3-4 өсімдік түрі ғана кездеседі.

      Сондай-ақ үлкен аумақты бүйіргенді жайылымдар алып жатыр - 27064 га. Олар округтің бүкіл аумағында эфемерлермен, тасбүйіргенмен және торғайотамен бірге таралған.

      Тасбүйіргенді жайылымдар округтің солтүстік-шығыс, шығыс және оңтүстік-шығыс бөліктерінде жақсы таралған, олардың ауданы 10155 га.

      Сексеуілді жайылымдар орталық бөліктің оңтүстігінен батысына қарай тырса мен ақжусанды жусан аралас таралған, ауданы 6829 га.

      Теріскенді жайылымдар да бүкіл аумақта ақжусанды жусан және тырсамен бірге таралған, ауданы 7249 га.

      Жусанды жайылымдар (жіңішке жусан, тар бөлікті жусан және аз гүлді жусан) бүкіл аумақта кешенді түрде және жеке контурлармен кездеседі, әлсіз толқынды жазықтарды алып жатыр, ауданы 7861 га.

      Көкпекті жайылымдар солтүстік және шығыс бөліктерде ақжусанды жайылымдармен бірге кездеседі, ауданы 8342 га.

      Жоғарыда сипатталған қауымдастықтар қазіргі уақытта жеке малды жаю үшін пайдаланылады.

      Ауыл шаруашылығы алқаптары 126305 га жайылымдармен ұсынылған. Өзге алқаптардың құрамында: сексеуіл тоғайлары - 24 га, бұталы алқаптар - 135 га, тақырлар - 3343 га, құмдар - 829 га, сазды жерлердің шығуы - 2278 га, елді мекендер - 123 га болып бөлінген.

      Жайылымдардың маусымдық пайдаланылуы бойынша көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар басым болып табылады - 81540 га (64,6%). Көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдардың азықтық қоры 287858 ц құрғақ масса немесе 167697 ц азықтық бірлікті құрайды. Күзгі жайылымдардың үлесіне 31719 га (25,1%) тиесілі. Күзгі жайылымдардың азықтық қоры 73865 ц құрғақ масса немесе 36182 ц азықтық бірлікті құрайды. Көктемгі жайылымдардың азықтық қоры 48438 ц құрғақ масса немесе 29484 ц азықтық бірлікті құрайды.

      Зерттелген аумақ жайылымдарының жалпы азықтық қоры 410161 ц құрғақ масса немесе 318619 ц азықтық бірлікті құрады.

      Жайылымдардың жалпы ауданы 126305 га болса, оның ішінде таза жайылымдар - 77411 га (61,3%), бұталы жайылымдар - 6942 га (5,5%), тырсаланған жайылымдар - 34836 га (27,6%), тапталған жайылымдар - 5368 га (4,2%), улы және мал жемейтін өсімдіктермен ластанған жайылымдар - 1748 га (1,4%).

      Округ аумағында 6730 га жердегі жайылым жүктемесін азайту және 898 га аумақта мал жаюды ретке келтіру ұсынылады.

4.1. Жайылымдарды ұтымды пайдалану.

      Жайылымдар мен жайылым азығының мал үшін маңызы. Жасыл шөп жоғары қоректік азық болып табылады. Ең жақсы жайылымдардың шөбі, әсіресе астық тұқымдас-бұршақ тұқымдас шөп қоспалары, 100 кг-да 10 кг-нан астам қорытылатын ақуыз және 100 азық өлшеміне дейін қамтиды. Сонымен қатар пішеннің қорытылуы жасыл шөпке қарағанда 15-20%-ға төмен. Жайылымдағы жасыл шөпте дәрумендер пішенге қарағанда шамамен 10 есе көп болады. Минералдық заттар (әсіресе кальций мен фосфор тұздары), жануарлардың дұрыс өсуі мен дамуы үшін қажетті мөлшерде жайылым шөбінде болады. Жайылымда ұстау малдарға жан-жақты пайдалы әсер етеді. Ол жануарлардың жақсы өсуіне және дамуына ықпал етеді, ағзасының түрлі ауруларға төзімділігін арттырады.

4.2. Мал жаюдың шөп жамылғысына әсері

      Мал жаю өсімдіктерге үлкен әсер етеді. Шөпті тістеу, зақымдау, таптау, жерге жаншу өсімдік жамылғысының жағдайына айтарлықтай ықпал етеді. Сонымен қатар жайылым топырағына да әсер етеді: оны тығыздайды, физикалық қасиеттерін, су-ауа және қоректік режимін өзгертеді. Мал жаю нәтижесінде өсімдік жамылғысы өзгереді: шөп құрамындағы өсімдік түрлері азаяды, негізінен жайылымға төзімді түрлер ғана сақталады. Жайылымды дұрыс пайдаланбаған жағдайда құнсыз шөптер көптеп пайда болады. Шөп жамылғысының сапасы төмендеп, өнімділігі азаяды. Жайылым өнімділігі тек мал жегеннен кейін тез қайта өсетін және бүкіл жайылым кезеңі бойы тұрақты жасыл масса беретін шөптердің болуымен сақталады. Бұл қасиет көбінесе жайылым шөп жамылғысының негізін құрайтын төменгі астық тұқымдас шөптерге тән. Жайылымдарды ұтымды пайдаланудың негізгі талаптары: жайылымдардың жоғары өнімділігін қамтамасыз ету; құнды шөп құрамын ұзақ уақыт сақтау; мүмкіндігінше көп малды жайылым азығымен қамтамасыз ету; мал шаруашылығы өнімінің жоғары шығымын алу.

      Бұл тұрғыда қоректік заттардың жиналуы мен жұмсалуы, шөптердің өсу және даму биологиясы, маусымдық өсу ерекшеліктері және жайылымдардың "демалыс" кезеңдері үлкен маңызға ие. Жайылымды пайдалануда әсіресе: мал жаю мерзімі; шөпті жеу биіктігі; мал жаю саны; жайылым жүктемесінің қалыпты болуы маңызды.

      Жайылымдардың өнімділігін сақтау және арттыру шаралары. Жайылымда өнімділікті және жақсы азықтық құрамды ұзақ жылдар бойы жоғары деңгейде сақтау тек ұтымды пайдалану тәсілдерін үйлестіру арқылы мүмкін болады. Шөпті жеткілікті деңгейде пайдалану жағдайында өнімділікті жоғары деңгейде сақтауға мүмкіндік беретін бірқатар шаралар бар: жайылымды күтіп-баптау шараларын қолдану (тыңайтқыш енгізу, шөп тұқымын қосымша себу, желінбей қалған қалдықтарды шабу және тағы басқалар); жайылымдарға мезгіл-мезгіл демалыс беру; тұқым піскеннен кейін пайдалану; жайылымдық пайдалануды шабындық пайдаланумен алмастыру; қораптық-учаскелік мал жаю жүйесін енгізу.

      Бұл шаралардың барлығы бір-бірінен бөлек емес, белгілі бір жүйемен қолданылуы тиіс - ұзақ мерзімді жайылымдарда жайылым айналымын енгізу арқылы. Жайылым шөбін жақсарту мен өнімділігін арттыруға, сондай-ақ күтіп-баптауға жататын шараларға мыналар жатады: су режимін жақсарту және реттеу; төмпешіктер мен бұталарды жою; арамшөптермен күресу және тағы басқалар.

5. ЖАЙЫЛЫМ АУМАҒЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ

      Мал шаруашылығы үшін берік азықтық база құруда және жайылымдардың тозу процестерін болдырмауда жайылымдарды дұрыс пайдалану маңызды, өйткені олар арзан әрі құнарлы азықтың негізгі көздерінің бірі болып табылады.

      Табиғи жайылымдарды ұтымды пайдаланудың негізі - жайылым айналымы.

      Жайылым айналымы - бұл шөп жамылғысының өнімділігін сақтау мен арттыруға бағытталған жайылымдарды пайдалану және күтіп-баптау жүйесі. Бұл - пайдалану мен күтім жасаудың жекелеген тәсілдері жылдар бойынша белгілі бір кезектілікпен қайталанып отыратын жүйе.

      Маңызды элементтері: өсімдіктердің вегетациялық ерекшеліктерін ескере отырып, әртүрлі жайылым типтерінде шөпті уақытылы малға жегізу; жайылым шаруашылығын ұйымдастыруға кететін шығындарды барынша азайту; жайылым учаскелері мен су көздерін дұрыс орналастыру және малдың бос жүрісін азайту; қажетті ветеринарлық-профилактикалық талаптарды сақтау.

  Күршім ауданы
Балықшы ауылдық округі
бойынша
2026-2030 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды
пайдалану жөніндегі Жоспарға
3-қосымша

Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар туралы мәліметтер

Р/с №

Жайылымдық инфрақұрылым объектілері

Пайдаланудағы жайылым инфрақұрылымы объектілерінің саны, бірлік

Құрылысты (қайта жаңғыртуды) қажет ететін жайылым инфрақұрылымы объектілерінің саны, бірлік

Ұзындығы, километр

Ауданы, мың шаршы метр

1

2

3

4

5

6

1.

Суландыру құрылыстары(ұңғымалар, құбырлы және шахталық құдықтар, қазандар)

ш/қ "Сакенов"-2 құдықтар ш/қ "Ожикенов"-1 құдық, ш/қ "Кулетаев"-1 құдық




2.

Құрылыстар, көпірлер, жолдар





3.

Мал айдау трассалары, мал тоқтайтын суару алаңдары





4.

Қой тоғытатын ыдыстар, қора-жайлар мен қоршалған орындар, жайылым қоршаулары, шарбақтар (соның ішінде электр қоршаулар), ауыл шаруашылығы жануарларын айдап-бөліп жаюға арналған загондар




ш/қ "Сакенов"- 40 ш.м., ш/қ "Ожикенов"- 110 ш.м., ш/қ "Кулетаев" - 450 ш.м., 210 ш.м., 400 ш.м., ш/қ "Кенжебаева" - 800 ш.м., ш/қ "Мухамадиев" - 400 ш.м.,
ш/қ "Асенов"- 900 ш.м.,
ш/қ "Мантиянов"-60 ш.м.

5.

Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық өңдеуге арналған бөліністер


ш/қ "Сакенов"-20 м ш/қ "Ожикенов" - 15 м, ш/қ "Кулетаев" - 75 м,
ш/қ"Асенов" - 50 м



6.

Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылыстар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздерін пайдалану жөніндегі объектілер

Күн батареялары:
ш/қ "Сакенов" - 1, ш/қ "Ожикенов"-1, ш/қ"КулетаевБ.С."-2, ш/қ "Кенжебаева" - 3, ш/қ "Мухамадиев" - 1,
ш/қ "Асенов"-2.




7.

Сумен жабдықтау объектілері тіршілікті қамтамасыз етудің басқа түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылыстар және жайылымдарды күтіп-ұстауға және пайдалануға қажетті өзге де мүлік





  Күршім ауданы
Балықшы ауылдық округі
бойынша
2026-2030 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды
пайдалану жөніндегі Жоспарға
4-қосымша

      1-кесте. Ауылшаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер

№ п/п

Жеке тұлғалардың тегі, аты, әкесінің аты (бар болса) немесе заңды тұлғалардың атауы

Бизнес сәйкестендіру нөмірі / иесінің жеке сәйкестендіру нөмірі

Бас саны, бас

Ірі қара малы

Жылқылар

Ұсақ мал (ешкі)

Ұсақ мал (қой)

1

2

3

4

5

6

7

1

Әжікен Серікқазы Айтқазыұлы

730702300632



10

9

2

Айдарканов Турсынбек Ануарбекович

611116300368

12




3

Акылбеков Кадылкан Мамырканович

650609302247

7




4

Акылбеков Серикхан Мамырканович

720203302713

44

6



5

Аметова Маруа Саметовна

690524402648

6


20

6

6

Амиржанова Бигайша

490222401110

5

14

3

28

7

Амренов Бейсембек Сейтказинович

640212300759

24

16

16

53

8

Амренов Даулет Калымбекович

820106301580

14


14

40

9

Амренова Салтанат

610126400475

12


32

18

10

Арингазин Бахытбек Калибекович

610325300381

13

11


27

11

Арингазин Галымбек Калибекович

640811300217

26

43


27

12

Аркат Сабыр Ерсінбекұлы

611012300560

9



21

13

Аркатов Кайырлы

640129300331

10



18

14

Асенов Мейрамбек

660501303282

12

92



15

Асенов Нурлан
Омралинович

690821300283

244

120

51

589

16

Ахмадиев Мейрамбек Болсынбекович

651211302030

6


23

17

17

Ахметнабиев Ерик Солтанбекович

830119303074

10




18

Ахметнабиев Калибек Абдикаримович

610110303585

39

44


35

19

Ахметнабиев Солтанбек Анганович

571114301860



8

24

20

Бақжанов Өмірзақ

511115350546

17


41

38

21

Баелов Айбек Абенулы

750602300820

19

22

9

62

22

Баелов Елдос Абенулы

670913300656

7

52


34

23

Баелов Ербол Абенович

700512301147

4

5

15

46

24

Барбосинов Аскарбек Турганович

640222300278

33




25

Барбосинов Манат Аскарбекович

890818300655


10



26

Бардосов Акылбек Зейнолданович

610122302265

16


6

38

27

Бардосов Досым Зейнолданович

760603301428


56



28

Бедарев Владимир Иванович

650104300199

12


20

30

29

Бекжанова Дамелы Карсыбаевна

660118401677

5


9

17

30

Белгибаев Асылгазы Кайыргазинович

710118302728

33




31

Бокеев Бакытбек Каиргалымович

740607302327

23

71



32

Бокеева Жанна Нургалиевна

720611400236

49


27

30

33

Букаева Назерке Құрманғазықызы

911109451323

4




34

Долдабаев Куаныш Советович

731216300514

2



51

35

Долдабай Аслан Советұлы

800313300554

20

16

20

34

36

Долдабай Серікқан Советұлы

680325300621

14


7

51

37

Дузбаев Нурбек Сейтбекович

630709300977

12

4


26

38

Дукетаев Ерболат Талгатбекович

730703301309

14

123



39

Дукетаев Ерлан Талгатбекович

741024302757

27

74



40

Егимбаев Ерланбек Амантаевич

650329301874

20

5


18

41

Ергалиев Кайрат Токанович

640628300196

21




42

Есиркепов Кабылгали Алимгазинович

490222300493

10




43

Есиркепов Серикказы Светлгазинович

590101309300

31

38

44

37

44

Есиркепов Токтаубек Светлгазинович

670512302583

1


3

10

45

Әміре Гаухар Зейнелғабылқызы

710808400275



21

15

46

Жакиянов Махат Заданович

721104300276

25

38



47

Жакиянова Гулсим

360101410650

5




48

Жаксыбаев Женсбек Мурсалимович

640614300368

2


12

32

49

Жанабаев Батен

520505301913


6



50

Жаниязов Бакытбек Жунусбекович

670228301511

15




51

Жанылханов Аскербек Пазылович

710223300972


49



52

Жумагулов Ардабек Турсынгалиевич

690602300361

50




53

Жумагулов Галым

580401301909

10


6

28

54

Жумагулов Кайрат

750408301216

63

43

42

81

55

Жунусов Ербол Кокенович

700523300129

15

10



56

Ибрагимов Асет Делельдинович

790710301010

43




57

Кәрімжан Шіуер

451023400196

3


13

34

58

Кабдолданов Амангелды Кайыргазинович

590904301053


2



59

Кабдуалиев Есбол Қайрбайұлы

870329302085

10

1



60

Кадыролдинов Асет Атымтаевич

771208301942


10



61

Кадыролдинов Асхат Атымтаевич

790122300165


40



62

Калиев Женсбек Шайзолданович

630404302033

1


3

17

63

Калиева Дарига Сеитказиновна

621216401942

2


6

21

64

Капасов Сымбат Советканович

700330300902

159

33



65

Касымжанов Аскат Калымович

690803300443

10

1

17

34

66

Кенжебаев Ергазы

560401303694

18

12



67

Кенжебаева Ардак
Кагазбекова

730714400093

131

165

75

481

68

Кесекпаев Сенемгазы Турюгазыулы

710530302442


14



69

Кизатов Каиркан Бокеевич

581119300267

23



23

70

Кумаров Даулет

540512300898

4


9

8

71

Кунапиев Айболат Нуриевич

680408301264


5



72

Кунапиев Бахытбек Нуриевич

631126300148


15



73

Кунапиев Бекболат Нуриевич

680408300335

40

11

1

36

74

Кунапиева Гулшат Толеухановна

710219400223

8




75

Қаблекперов Еламан Мұратұлы

950815350778



1

45

76

Қадыролда Тлеухан Халықұлы

710520300676

146

191



77

Қадыролдинова Ақбота Жомартқанқызы

770210401838


7



78

Қайрбеков Ернар Ерболатұлы

940531351017

2




79

Мәткәрім Болат Асылханұлы

730312300533

3




80

Манасбаев Сабыржан Кульмухамбетович

721208302545

20




81

Маткаримов Ерик Асылханович

650728300598

3

20

48

29

82

Меирбаев Толеген Толеуханович

780225300420

17

9

18

35

83

Мухамадиев Канат Ерназарович

730130301433

227

55



84

Мухамадиев Қайрат Ерназарович

710418300754


14



85

Мухамадиева Роза Январьевна

730818400719


27



86

Мухаметкалиев Жаныбек Нурбекович

710417300203

1



8

87

Нұржақып Серік Жұмағалиұлы

690604300719



3

29

88

Наймангазин Айдын Доскенұлы

960820350468

1

3

26

4

89

Насиянов Бакыт

630602301913

5




90

Насиянов Кайрат

680810302397

16


7

28

91

Насиянов Серик Анарбекович

650616300717

16


15

19

92

Ниязбеков Ризабек Советаевич

750706302139

8




93

Оразбеков Ербулан Касымбекович

810721300653

6



26

94

Оразәлі Нәбира Темірханқызы

810929400958

2




95

Рахимов Болатхан

770303300521

11

28

7

17

96

Рахимов Кахарман Ермекович

710717300204

9

6

9

25

97

Саби Болатхан Мұхаметқанұлы

711215300357

4

7

16

15

98

Сабиев Мураткан Мухаметканович

660718300585



18


99

Сагындыков Ержан Жангужанович

581121301791

19


2

23

100

Сакен Ерболат Қайырбекұлы

640220300811

18


11

5

101

Самажанов Бауыржан Карибаевич

740807300249

19




102

Самажанов Куаныш Карибаевич

680610300264

15


14

15

103

Сарсеков Чайсолтан Мукатаевич

570707302007


12


14

104

Сейлханов Ерлан Самарханович

760508302035

4



6

105

Советов Еламан Серікқанұлы

950116351479


35



106

Солтанова Раушан

511126400182

12

20


15

107

Сыдыков Сансызбай Кадылбекович

650701302458

12


11

4

108

Танышбаев Есимбек Дусупбекович

581011302127

25

17


94

109

Танышбаев Марат

610325302922

20

10


63

110

Тежикенов Нуркенбек Калибекович

651129301611

16



79

111

Темерханов Бакытбек Касимович

720315302594

4


36

54

112

Темиржанов Ризабек Зейнолданович

741103350429

57

1


19

113

Тлеубаев Нурлан Токаевич

631004300312

1




114

Тлеукенов Байборы

520531300691

11


18

75

115

Токтагулов Еркин Мамбетканович

740820300281

4




116

Токтаров Амангелда Матенович

630723302157

21


4

27

117

Токтаров Нурбек
Аскербекович

731217300440

18

2


119

118

Тоқа Асел Ғұламқызы

20627600110

3




119

Толегенов Кадылбек Закиевич

600612301269

8


9

12

120

Толегенов Аскар Закиевич

690327302274

5


5

19

121

Толенбаев Курмангазы Толенбаевич

530412301948

2




122

Туаш Қазбек Қалиасқарұлы

610924300675




29

123

Туаш Еркин Мукайулы

720410300564

2



25

124

Туаш Мұхтарбек Мәніпұлы

590102301737

10




125

Туашев Марат

860430301084

1



12

126

Тулембаев Амантай Мергалиевич

760610301705

35

7


63

127

Читимов Бахытбек Бухатович

690402302231

6


18

14

128

Шуакпай Шаймардан Сакенулы

550501301154

1

2

7

22

Барлығы

2370

1750

886

3332

  Күршім ауданы
Балықшы ауылдық округі
бойынша
2026-2030 жылдарға арналған
жайылымдарды
басқару және оларды
пайдалану жөніндегі Жоспарға
5-қосымша

Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары

Жылдар

Учаскелердің нөмірлері

I

II

III

IV

1

2

3

4

5

2026

көктемгі маусым

жазғы маусым

күзгі маусым

демалатын учаске

2027

демалатын учаске

көктемгі маусым

жазғы маусым

күзгі маусым

2028

күзгі маусым

демалатын учаске

көктемгі маусым

жазғы маусым

2029

жазғы маусым

күзгі маусым

демалатын учаске

көктемгі маусым

2030

көктемгі маусым

жазғы маусым

күзгі маусым

демалатын учаске

  Күршім ауданы
Балықшы ауылдық округі
бойынша
2026-2030 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды
пайдалану жөніндегі Жоспарға
6-қосымша

Күршім ауданы Балықшы ауылдық округі аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы)




  Күршім ауданы
Балықшы ауылдық округі
бойынша
2026-2030 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды
пайдалану жөніндегі Жоспарға
7-қосымша

Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын, оның ішінде қоғамдық жайылымдарды жаю бойынша халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды белгілейтін схема (карта)




  Күршім ауданы
Балықшы ауылдық округі
бойынша
2026-2030 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды
пайдалану жөніндегі Жоспарға
8-қосымша

Жайылымдардың геоботаникалық зерттеуі негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарыны схемалары көрсетілген ұсынылатын жайылым айналымдарыны схемалары белгіленген схема (карта)




  Күршім ауданы
Балықшы ауылдық округі
бойынша
2026-2030 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды
пайдалану жөніндегі Жоспарға
9-қосымша

Ауыл шаруашылығы жануарларын айдау үшін сервитуттар, мал айдау трассаларын және басқа да жайылымдық инфрақұрылымы нысандарын, сондай-ақ мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін схема (карта)




  Күршім ауданы
Балықшы ауылдық округі
бойынша
2026-2030 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды
пайдалану жөніндегі Жоспарға
10-қосымша

Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін схема (карта)




  Күршім ауданы
Балықшы ауылдық округі
бойынша
2026-2030 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды
пайдалану жөніндегі Жоспарға
11-қосымша

Су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазбатоғандарға, суару және суландыру каналдарына, құбырлы және шахталы құдықтарына) қол жеткізу схемасы




  Күршім ауданы
Балықшы ауылдық округі
бойынша
2026-2030 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды
пайдалану жөніндегі Жоспарға
12-қосымша

Ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы