Об утверждении технического регламента "О требованиях к магистральным трубопроводам для транспортировки этановой и пропановой фракций в сжиженном состоянии"

Приказ Министра энергетики Республики Казахстан от 29 июля 2026 года № 285-н/қ

      В соответствии с подпунктом 1) статьи 8 Закона Республики Казахстан "О техническом регулировании", ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Утвердить прилагаемый технический регламент "О требованиях к магистральным трубопроводам для транспортировки этановой и пропановой фракций в сжиженном состоянии". 

      2. Департаменту нефтегазохимии и технического регулирования Министерства энергетики Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

      1) в течение пяти рабочих дней со дня подписания настоящего приказа направление его электронной копии на казахском и русском языках в Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт законодательства и правовой информации Республики Казахстан" Министерства юстиции Республики Казахстан для официального включения в Эталонный контрольный банк нормативных правовых актов Республики Казахстан;

      2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства энергетики Республики Казахстан после его официального опубликования.

      3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра энергетики Республики Казахстан.

      4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

      Министр энергетики
Республики Казахстан
Е. Аккенженов

  Приложение к приказу
Министр энергетики
Республики Казахстан
от 29 июля 2026 года № 285-н/қ

ТЕХНИЧЕСКИЙ РЕГЛАМЕНТ
"О требованиях к магистральным трубопроводам для транспортировки этановой и пропановой фракций в сжиженном состоянии"

Глава 1. Область применения

      1. Настоящий технический регламент "О требованиях к магистральным трубопроводам для транспортировки этановой и пропановой фракций в сжиженном состоянии" (далее – технический регламент) разработан в соответствии с подпунктом 6) статьи 6 Закона Республики Казахстан "О магистральном трубопроводе" и подпунктом 1) статьи 8 Закона Республики Казахстан "О техническом регулировании".

      2. Настоящий технический регламент устанавливает обязательные для применения и исполнения на территории Республики Казахстан требования к магистральным трубопроводам для транспортировки этановой и пропановой фракций в сжиженном состоянии (далее – магистральные трубопроводы) с давлением насыщенных паров более 0,2 МПа при температуре плюс 20 ºС при проектировании (включая инженерные изыскания), строительстве (реконструкции), эксплуатации, консервации, ликвидации, а также правила оценки их соответствия.

      3. Объектами технического регулирования настоящего технического регламента являются магистральные трубопроводы, включая ответвления от них, номинальным диаметром до DN400 включительно, с избыточным давлением от 1,2 до 10 МПа включительно для транспортировки этановой и пропановой фракций в сжиженном состоянии.

      4. Настоящий технический регламент разработан в целях обеспечения защиты жизни и здоровья человека, животных и растений, имущества, окружающей среды, обеспечения экологической безопасности, энергетической эффективности и ресурсосбережения при транспортировке этановой и пропановой фракций в сжиженном состоянии.

      5. Технический регламент является обязательным для всех организаций проектирующих, строящих и эксплуатирующих магистральные этанопроводы и пропанопроводы.

      6. Требования настоящего технического регламента не распространяются на:

      1) объекты технического регламента Евразийского экономического союза "О требованиях к магистральным трубопроводам для транспортирования жидких и газообразных углеводородов" (TP ЕАЭС 049/2020);

      2) трубопроводы сетей газораспределения и газопотребления;

      3) трубопроводы сетей автономного газоснабжения и автомобильных газонаполнительных компрессорных станций;

      4) морские трубопроводы, промысловые и межпромысловые трубопроводы;

      5) трубопроводы нестабильного бензина и конденсата нефтяного газа;

      6) трубопроводы, транспортирующие газообразные среды;

      7) магистральные трубопроводы с многофазной перекачиваемой продукцией (жидкость с газом);

      8) трубопроводы, предназначенные для транспортировки стабильного конденсата, бензина и других нефтепродуктов с давлением насыщенных паров менее 0,2 МПа при температуре плюс 20 °С.

Глава 2. Основные понятия

      7. В настоящем техническом регламенте применяются следующие термины с соответствующими определениями:

      этановая фракция – углеводородная смесь, состоящая преимущественно из этана (не менее 95 % по массе) с примесями углеводородов и вырабатываемая на нефтехимических, газо- и нефтеперерабатывающих предприятиях;

      пропановая фракция – углеводородная смесь, состоящая преимущественно из пропана (не менее 95 % по массе) с примесями углеводородов и вырабатываемая на нефтехимических, газо- и нефтеперерабатывающих предприятиях;

      продукция – этановая и пропановая фракции в сжиженном состоянии, подготовленные к транспортировке и соответствующие показателям, приведенным в приложении 1 настоящего технического регламента;

      трубопровод – сооружение из труб, деталей трубопровода и арматуры, плотно и прочно соединенных между собой, предназначенное для транспортировки продукции в газообразном, жидком и сжиженном состоянии;

      магистральный этанопровод – единый производственно-технологический комплекс, состоящий из линейной части и объектов, обеспечивающих безопасную транспортировку этановой фракции в сжиженном состоянии, соответствующий требованиям настоящего технического регламента;

      магистральный пропанопровод – единый производственно-технологический комплекс, состоящий из линейной части и объектов, обеспечивающих безопасную транспортировку пропановой фракции в сжиженном состоянии, соответствующий требованиям настоящего технического регламента;

      технологический трубопровод – к трубопроводам технологическим относятся трубопроводы в пределах промышленных предприятий, по которым транспортируется продукция, обеспечивающие ведение технологического процесса и эксплуатацию оборудования, находящиеся на балансе предприятия;

      линейная часть магистрального этанопровода и пропанопровода – подземные, подводные, наземные, надземные трубопроводы, по которым осуществляется непосредственная транспортировка продукции;

      авария – разрушение зданий, сооружений и/или технических устройств, неконтролируемые взрыв и/или выброс опасных веществ;

      идентификационный документ на земельный участок - документ, содержащий идентификационные характеристики земельного участка, необходимые для целей ведения земельного, правового и градостроительного кадастров;

      инцидент – отказ или повреждение технических устройств, применяемых на опасном производственном объекте, отклонение от параметров, обеспечивающих безопасность ведения технологического процесса, не приведшие к аварии;

      технологический регламент – нормативно-техническая документация, определяющая технологию ведения процесса или отдельных его стадий (операций), режимы и технологию производства продукции, безопасные условия работы, утверждаемая техническим руководителем;

      компенсирующие мероприятия – это совокупность инженерно-технических и организационных решений, которые позволяют обеспечить требуемый уровень безопасности при отклонениях от общепринятых нормативов, направленные на нейтрализацию потенциальных рисков, связанных с нетиповыми материалами, конструкциями или нарушением минимальных расстояний;

      консервация объекта магистрального трубопровода или его части – выполнение комплекса мероприятий по обеспечению сохранения объекта магистрального трубопровода или его части в работоспособном техническом состоянии в период временного прекращения его эксплуатации;

      ликвидация объекта магистрального трубопровода – выполнение комплекса мероприятий по прекращению эксплуатации, демонтажу и (или) перепрофилированию, разборке, а также по утилизации отходов и приведению занимаемой объектом магистрального трубопровода окружающей среды в состояние, безопасное для жизни и здоровья человека и пригодное для последующего использования;

      насосная перекачивающая станция – составная часть магистрального трубопровода, представляющая собой комплекс зданий, сооружений и технических устройств, предназначенный для приема, хранения и подачи транспортируемой продукции в линейную часть магистральных трубопроводов;

      номинальный диаметр – числовое обозначение размера, равное округленному до целого значения внутреннего диаметра и выраженное в миллиметрах без обозначения размерности;

      объект магистрального трубопровода – составная часть магистрального трубопровода, предназначенная для выполнения одной или нескольких взаимосвязанных технологических операций в процессе транспортировки продукции в сжиженном состоянии, включающая в себя комплекс соответствующих зданий, сооружений и технических устройств;

      охранная зона магистрального трубопровода – территория (на суше и (или) воде) с особыми условиями охраны и пользования, прилегающая к объектам магистрального трубопровода и предназначенная для обеспечения безопасности населения и создания необходимых условий для безопасной и бесперебойной эксплуатации объектов трубопровода, в пределах которой ограничиваются или запрещаются виды деятельности, не совместимые с целями ее установления;

      минимальное расстояние – расстояния от зданий, сооружений, технических устройств до оси магистральных трубопроводов, при которых уровень риска является приемлемым;

      приемка объекта магистрального трубопровода – форма оценки соответствия завершенного строительством (реконструкцией) объекта магистрального трубопровода проектной документации, требованиям настоящего технического регламента, других регламентов и законодательных документов, действие которых на него распространяется, подтверждающая готовность объекта магистрального трубопровода к вводу в эксплуатацию;

      пункт приема-сдачи продукции – объект магистрального трубопровода, предназначенный для измерения и учета количественных и физико-химических показателей передаваемой продукции сдающей стороной (или ее представителями) принимающей стороне (или ее представителям);

      ремонт объекта магистрального трубопровода – выполнение комплекса мероприятий по полному или частичному восстановлению эксплуатационного ресурса и (или) эксплуатационных параметров линейной части магистрального трубопровода и (или) его объектов;

      санитарно-защитная зона – это специальная территория с особым режимом использования, которая устанавливается вокруг объектов и производств, являющихся источниками химического, физического или биологического воздействия на среду обитания и здоровье человека;

      система обнаружения утечек – набор инструментов для обнаружения утечек, который используется для предотвращения, обнаружения и смягчения последствий утечек на магистральных этанопроводах и пропанопроводах;

      технологический режим эксплуатации магистрального трубопровода – совокупность значений параметров технологического процесса транспортировки продукции по магистральному трубопроводу, устанавливаемых в пределах значений, указанных в проектной документации;

      эксплуатационная документация – совокупность документов, определяющих правила эксплуатации, значения эксплуатационных параметров объектов магистрального трубопровода, а также содержащих сведения об их эксплуатации;

      эксплуатационные параметры магистрального трубопровода – совокупность технических характеристик магистрального трубопровода, устанавливаемых в пределах значений, указанных в проектной документации;

      эксплуатационный контроль – форма оценки соответствия, предусматривающая выполнение комплекса мероприятий, направленных на выявление и устранение несоответствий требованиям настоящего технического регламента при эксплуатации объектов магистрального трубопровода;

      эксплуатация магистрального трубопровода – деятельность по обеспечению функционирования магистрального трубопровода в соответствии с эксплуатационной документацией, включающая в себя, в том числе техническое обслуживание, ремонт, техническое диагностирование и оперативно-диспетчерское управление;

      эксплуатирующая организация – юридическое лицо, созданное в соответствии с законодательством Республики Казахстан, осуществляющее эксплуатацию магистрального трубопровода на праве собственности или на ином законном основании и несущее ответственность за безопасность его эксплуатации, обеспеченное персоналом и материально-техническими ресурсами, необходимыми для управления деятельностью магистрального трубопровода, обслуживания и поддержания его эксплуатационных параметров.

Глава 3. Общие требования к магистральным этанопроводам и пропанопроводам

      8. Безопасность магистральных этанопроводов и пропанопроводов обеспечивается посредством:

      1) осуществления комплекса научно-исследовательских, технологических, опытно-конструкторских и проектно-изыскательских работ и внедрения их результатов, направленных на повышение безопасности, эксплуатационной и энергетической эффективности объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов, а также применяемых технологий, технических устройств, машин, оборудования и материалов;

      2) соблюдения технологических режимов эксплуатации магистральных этанопроводов и пропанопроводов, проведения технического обслуживания, технического диагностирования и поддержания установленных эксплуатационных параметров;

      3) выполнения расчетов по определению значений эксплуатационных параметров объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов, обеспечивающих их безопасность, энергетическую эффективность и ресурсосбережение, использования их результатов;

      4) проведения оценки соответствия магистральных этанопроводов и пропанопроводов согласно главе 9 настоящего технического регламента;

      5) установления охранных зон и минимальных расстояний в соответствии с требованиями;

      6) разработки и применения компенсирующих мероприятий;

      7) обеспечения надежности систем управления технологическими процессами и производственной деятельностью объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов;

      8) применения материалов, соответствующих документам по стандартизации, указанным в параграфах 7 и 8 раздела 6 главы 4 и приложения 8 настоящего технического регламента, для обеспечения срока службы магистральных этанопроводов и пропанопроводов не менее 30 лет для нормальных условий эксплуатации с применением методов защиты от коррозии и защитного покрытия.

      9. Классификация и категории участков магистральных этанопроводов и пропанопроводов:

      1) магистральные этанопроводы и пропанопроводы по назначению классифицируются как магистральные трубопроводы, предназначенные для транспортировки этановой и пропановой фракций в сжиженном состоянии;

      2) магистральные этанопроводы и пропанопроводы по рабочему давлению в соответствии с СН РК 3.05-01 "Магистральные трубопроводы" классифицируются как трубопроводы:

      I класса с рабочим давлением свыше 2,5 до 10,0 МПа включительно;

      II класса с рабочим давлением свыше 1,2 до 2,5 МПа включительно.

      3) участки магистральных этанопроводов и пропанопроводов подразделяются на категории, которые определяют дополнительные требования к конструктивным параметрам трубопровода (выбору стали, толщине стенки, текучести, прочности и других) и величине испытательного давления в зависимости от условий прохождения трассы и мер по обеспечению безопасности населения на основании расчетных коэффициентов в соответствии с СТ РК ISO 13623 "Промышленность нефтяная и газовая. Системы транспортирования по трубопроводам";

      4) условия прохождения трассы магистральных этанопроводов и пропанопроводов принимаются в соответствии с таблицей 1 приложения 2 настоящего технического регламента; классификация участков магистральных этанопроводов и пропанопроводов по категориям производится согласно таблице 2 приложения 2 настоящего технического регламента;

      5) к магистральным этанопроводам и пропанопроводам не относятся промысловые, технологические и иные трубопроводы, предназначенные для транспортировки продукции в пределах территории собственника или иного правообладателя продукции для внутрихозяйственных целей, в том числе в пределах контрактной территории недропользователя, а также распределительные трубопроводы, предназначенные для транспортировки продукции потребителям;

      6) проектирование, сооружение и эксплуатация технологических трубопроводов с объектами, относящимся к магистральным этанопроводам и пропанопроводам, производится в соответствии с нормативно-техническими документами, относящимися к технологическим и промысловым трубопроводам, включая СП РК 3.05-103 "Технологическое оборудование и технологические трубопроводы", ГОСТ 32569 "Трубопроводы технологические стальные. Требования к устройству и эксплуатации на взрывопожароопасных и химически опасных производствах", ВСН 51-3-85 "Проектирование промысловых стальных трубопроводов", а также в соответствии с "Инструкцией по безопасности при эксплуатации технологических трубопроводов", утвержденной приказом Министра по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан от 27 июля 2021 года № 359.

      10. Основные требования к трассам трубопроводов:

      1) выбор трассы для магистральных этанопроводов и пропанопроводов выполняется проектной организацией совместно с заказчиком на основе утвержденного задания на проектирование, с учетом возможной минимизации затрат при сооружении и эксплуатации трубопровода;

      2) для обоснования выбора трассы трубопроводов необходимо учесть следующие факторы:

      диаметр и протяженность трубопровода;

      расположение и количество крановых узлов;

      конструктивные схемы укладки трубопровода;

      безопасность населения и персонала, работающего вблизи трубопровода;

      охрана окружающей среды;

      наличие других сооружений;

      наличие полезных ископаемых;

      инженерно-геологические и климатические условия;

      требования к строительству и эксплуатации трубопровода;

      местные требования;

      перспективы развития территории;

      наличие крупных и средних рек, озер, соровых участков, автомобильных и железных дорог, оврагов, действующих трубопроводов, линий электропередач и связи, сельскохозяйственных угодий;

      археологические памятники (курганы, поселения);

      наличие факторов коррозионной опасности;

      3) при выборе трассы трубопроводов необходимо исследовать все характерные для района размещения явления, процессы и факторы природного и техногенного происхождения, которые оказывают влияние на безопасность трубопровода и вызывают негативное воздействие на население и окружающую среду, в том числе закономерности распространения промышленных выбросов в атмосферу;

      4) при выборе оптимального варианта трассы трубопроводов в районах со сложным рельефом, значительно залесенных, с большим количеством оврагов, речек, озер, соровых участков, наличием карста, термокарста, в застроенных районах применение аэрофотосъемки или лазерного сканирования принимается заказчиком;

      5) выбор трассы трубопроводов осуществляется в соответствии с требованиями, предусмотренными действующим законодательством Республики Казахстан, а также с учетом необходимости защиты населения и территории от чрезвычайных ситуаций техногенного характера;

      6) при выборе трассы трубопроводов следует учитывать условия строительства с тем, чтобы обеспечить применение наиболее экономичных и высокопроизводительных методов строительно-монтажных работ;

      7) при выборе трассы трубопроводов необходимо учитывать транспортные коммуникации района будущего строительства с целью максимального использования их для доставки труб от станций разгрузки до трубосварочных пунктов и развозки плетей к трассе;

      8) при выборе трассы трубопроводов необходимо учитывать перспективное развитие городов и других населенных пунктов, промышленных и сельскохозяйственных и автомобильных дорог и других объектов и проектируемого трубопровода, а также условия строительства и обслуживания трубопровода в период его эксплуатации (существующие, строящиеся, проектируемые и реконструируемые здания и сооружения, использование водных объектов и другие), выполнять прогнозирование изменений природных условий в процессе строительства и эксплуатации магистральных этанопроводов и пропанопроводов;

      9) при выборе трассы следует учитывать, что не допускается прохождение трубопровода:

      в населенных пунктах;

      в тоннелях автомобильных и железных дорог;

      в тоннелях совместно с электрическим кабелем и кабелями связи.

      10) створы подводного перехода следует предусматривать в соответствии с проектными решениями, перпендикулярно динамической оси потока;

      11) согласование трассы трубопроводов выполняется с землепользователями и всеми заинтересованными ведомствами и организациями в соответствии с требованиями Земельного кодекса Республики Казахстан и Водного кодекса Республики Казахстан.

      11. Охранные зоны устанавливаются для магистральных этанопроводов и пропанопроводов, транспортирующих сжиженные углеводородные газы, в виде территории, ограниченной условными линиями, проходящими на расстоянии 100 метров от оси трубопровода с каждой стороны, в соответствии с Законом Республики Казахстан "О магистральном трубопроводе".

      12. Установление охранных зон магистральных этанопроводов и пропанопроводов осуществляется в целях обеспечения условий безопасной эксплуатации трубопроводов путем:

      1) исключения проведения несанкционированных строительно-монтажных работ, землеройных, взрывных и иных видов работ (за исключением сельскохозяйственных), способных в той или иной мере повредить технологическое оборудование либо коммуникации трубопровода;

      2) ограничения других видов деятельности, которая может нанести ущерб трубопроводу (разведения открытого огня, складирования сырья, продукции, отсыпных материалов, установки каких бы то ни было препятствий, ухудшающих доступ эксплуатирующего персонала к объектам трубопроводов и другие).

      13. Охранные зоны устанавливаются вокруг объектов трубопроводов по представлению эксплуатирующей организации актами местных исполнительных органов. Границы охранных зон определяются в установленном порядке и обозначаются на местности специальными знаками. Соблюдение ограничений на деятельность в охранных зонах предусматривается законодательством Республики Казахстан в области магистрального трубопровода и иным законодательством Республики Казахстан.

      14. Ответственность за содержание охранных зон трубопроводов в должном противопожарном состоянии лежит на эксплуатирующей организации (собственнике магистрального трубопровода).

      15. Земельные участки в пределах охранных зон магистральных трубопроводов имеют особый режим землепользования и у собственников/землепользователей данные земельные участки не изымаются, за исключением отвода земель в постоянное пользование, предназначенных для площадок линейных сооружений (линейные краны, комплектная трансформаторная подстанция, мачты связи и другие) и опор вдоль трассовой линии электропередачи.

      16. Определение минимального расстояния от оси магистральных этанопроводов и пропанопроводов до проектируемых, строящихся или реконструируемых объектов, зданий и сооружений, не входящих в состав магистрального трубопровода, осуществляется в порядке согласно приложению 3 настоящего технического регламента.

      17. Минимальные расстояния, определенные в соответствии с приложением 3 к настоящему техническому регламенту, применяются при проектировании магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      18. На участках сближения трубопроводов со зданиями, сооружениями и другими объектами, в стесненных условиях, необходимо предусмотреть технические и технологические решения, обеспечивающие их безопасность в случае разгерметизации магистральных этанопроводов и/или пропанопроводов, с учетом свойств транспортируемой пожароопасной и взрывоопасной продукции.

      19. Минимальное расстояние между двумя прокладываемыми в одном техническом коридоре параллельными нитками трубопроводов определяется в соответствии с проектными решениями.

      20. При проектировании магистральных этанопроводов и пропанопроводов, в целях обеспечения безопасности в случае сокращения минимальных расстояний от осей трубопроводов до ближайших зданий и сооружений, не входящих в состав проектируемых трубопроводов, в соответствии с требованиями СН РК 1.02-03 "Порядок разработки, согласования, утверждения и состав проектной документации на строительство", разрабатываются необходимые мероприятия, обеспечивающие безопасность эксплуатации проектируемых трубопроводов, в том числе:

      1) сокращение расстояний между линейными запорными устройствами;

      2) оснащение трубопровода системой обнаружения утечек с дублированием системы;

      3) организационно-технические мероприятия, включающие остановку перекачки и закрытие узлов запорной арматуры магистральных этанопроводов и/или пропанопроводов в автоматическом или дистанционном режиме по сигналам с главного диспетчерского управления, системы обнаружения утечек или по любым другим сигналам, авторизованным для такого рода действий;

      4) оперативное перекрытие линейной запорной арматуры линейного кранового узла аварийного участка магистральных этанопроводов и/или пропанопроводов по системе линейной телемеханики после сигнала об аварии со скоростью, исключающей гидравлический удар;

      5) оснащение магистральных этанопроводов и пропанопроводов системой охранной сигнализации периметра, системой контроля доступа и видеонаблюдения, системой автоматической пожарной сигнализации, стационарными датчиками загазованности, громкоговорящей связью и системами оповещения, системой линейной телемеханики;

      6) применение труб повышенной категории и/или с увеличением толщины стенки;

      7) применение труб с заводским защитным изоляционным покрытием;

      8) 100 % визуальный контроль сварных швов, все сварные швы и стыки подлежат контролю, в том числе, следующими методами:

      визуальный контроль согласно Методическим рекомендациям по визуальному и измерительному контролю свариваемых металлов и их соединений, согласованным приказом Председателя Комитета по государственному контролю за чрезвычайными ситуациями и промышленной безопасностью Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан от 13 августа 2012 года № 45;

      визуальный контроль согласно ГОСТ ISO 17635 "Неразрушающий контроль сварных соединений. Общие правила для металлических материалов";

      измерительный контроль согласно технологической карте сварки (Welding Procedure Specification – спецификация технологии сварки) и проектной документации;

      радиографический метод контроля согласно ГОСТ 7512 "Контроль неразрушающий. Соединения сварные. Радиографический метод", либо другим альтернативным неразрушающим методом контроля, а также физическому контролю сварных швов/стыков;

      ультразвуковой метод контроля согласно ГОСТ ISO 17640 "Контроль неразрушающий сварных соединений. Ультразвуковой контроль. Методы, уровни контроля и оценка", ГОСТ ISO 11666 "Неразрушающий контроль сварных соединений. Ультразвуковой контроль. Уровни приемки".

      9) укладка защитных футляров (кожухов) на участках магистральных этанопроводов и пропанопроводов в местах пересечения с автомобильными и железными дорогами, а также в других наиболее ответственных местах и пересечениях;

      10) контроль загазованности в местах с высокой вероятностью выделения взрывоопасных газов и паров, а также утечек в пространстве между магистральными этанопроводами и пропанопроводами и кожухом с соблюдением правил проектирования по каждому трубопроводу;

      11) других необходимых мероприятий, предусмотренных проектными решениями в соответствии с требованиями СН РК 3.05-01 "Магистральные трубопроводы" и СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы".

Глава 4. Требования при проектировании и изыскательских работах

Параграф 1. Общие требования к проектированию

      21. Проектирование и изыскательские работы магистральных этанопроводов и пропанопроводов следует выполнять в соответствии с требованиями, предъявляемыми к магистральным трубопроводам, определяемыми законодательством Республики Казахстан в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, нормативно-техническими документами Республики Казахстан и настоящим техническим регламентом.

      22. При проектировании (включая инженерные изыскания), строительстве (реконструкции) магистральных этанопроводов и пропанопроводов необходимо соблюдать действующие на территории Республики Казахстан требования энергетической эффективности и ресурсосбережения в отношении:

      1) применяемых конструктивных, функционально-технологических и инженерно-технических решений;

      2) характеристик применяемых технических устройств, оборудования и материалов;

      3) показателей, характеризующих удельную величину расхода энергетических ресурсов.

      23. При проектировании линейной части магистральных этанопроводов и пропанопроводов основным способом их прокладки следует считать подземную прокладку.

      Надземная (на опорах) прокладка трубопроводов допускается на отдельных участках в пустынных и горных районах, болотистых местностях, районах горных выработок, на неустойчивых грунтах, а также на переходах через естественные и искусственные препятствия и определяется проектной документацией.

      Наземная (в насыпи) прокладка трубопроводов допускается на отдельных участках в болотистых местностях, солончаках, районах распространения многолетнемерзлых грунтов и определяется проектной документацией.

      При этом должны быть предусмотреть меры, предотвращающие повреждение трубопровода в местах его перехода от подземной прокладки к надземной или наземной прокладке.

      На этапе проектирования магистральных этанопроводов и пропанопроводов выбор способа их прокладки осуществляется в соответствии с требованиями СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы" на основании данных инженерных изысканий, учитывающих рельеф трассы, естественные и искусственные препятствия.

      24. При проектировании (включая инженерные изыскания) магистральных этанопроводов и пропанопроводов должны быть учтены расчетные нагрузки и воздействия, а также их неблагоприятные сочетания, влияющие на прочность и устойчивость объектов магистрального трубопровода. Расчетные схемы и методы расчета на прочность и устойчивость магистрального трубопровода должны учитывать основные особенности воздействия соответствующих нагрузок на его объекты.

      25. При проектировании магистральных этанопроводов и пропанопроводов должны быть предусмотрены узлы отключающей трубопроводной арматуры, обеспечивающей перекрытие в трубопроводе потока перекачиваемой продукции. Расстояние между смежными узлами отключающей трубопроводной арматуры определяется проектной документацией и настоящим техническим регламентом.

      26. Оснащение трубопроводной арматуры, предназначенной для перекрытия потока перекачиваемой продукции в трубопроводе и на узлах подключения, средствами дистанционного контроля и управления определяется проектной документацией.

      27. При проектировании (включая инженерные изыскания) линейной части магистральных этанопроводов и пропанопроводов необходимо рассмотреть меры компенсации продольных перемещений трубопровода.

      28. Магистральные этанопроводы и пропанопроводы должны быть защищены от почвенной коррозии и блуждающих токов средствами пассивной и активной защиты.

      29. Надземные участки трубопроводов должны быть электрически изолированы от опор.

      30. При проектировании (включая инженерные изыскания) магистральных этанопроводов и пропанопроводов, прокладываемых на участках с активным тектоническим разломом, необходимо предусмотреть специальные инженерно-технические решения по обеспечению безопасности магистрального трубопровода.

      31. Прокладка трубопровода не допускается:

      1) в тоннелях железных и автомобильных дорог;

      2) на железнодорожных и автомобильных мостах.

      32. При проектировании (включая инженерные изыскания), строительстве (реконструкции) объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов выполняются мероприятия, обеспечивающие сохранение путей миграции диких животных и мест их постоянного обитания (в том числе в периоды размножения и зимовки).

      33. Для обеспечения контроля технического состояния магистральных этанопроводов и пропанопроводов в проектной документации необходимо предусмотреть инженерно-технические решения, обеспечивающие пропуск внутритрубных очистных и инспекционных приборов.

      Конструкция магистральных этанопроводов и пропанопроводов должна обеспечивать беспрепятственное прохождение внутритрубных очистных, диагностических, а также разделительных устройств, применяемых для обеспечения последовательной перекачки продукции, и оснащается узлами запуска (пуска) и приема таких устройств.

      34. При проектировании прокладки трубопроводов через водные преграды (подводные переходы) необходимо предусмотреть инженерно-технические решения по предотвращению эрозии грунта в границах подводного перехода в процессе эксплуатации трубопровода и по укреплению берегов в случае изменения естественного рельефа местности в процессе строительства (реконструкции) трубопровода.

      35. При проектировании прокладки трубопроводов над водными преградами необходимо предусмотреть инженерную защиту опорных сооружений.

      36. При проектировании трубопроводов, прокладываемых в горной местности и районах с пересеченным рельефом местности, необходимо предусмотреть инженерно-технические решения, обеспечивающие устойчивость магистральных трубопроводов к воздействию водных потоков, обвалов, камнепадов, оползней, снежных лавин, селевых потоков и других опасных явлений.

      37. При проектировании трубопроводов необходимо предусмотреть инженерно-технические решения, обеспечивающие устойчивое положение трубопровода в траншее на проектных отметках, препятствовать его всплытию на обводненных участках и в местах пересечения с водными преградами.

      38. В соответствии с проектной документацией объекты магистральных этанопроводов и пропанопроводов оборудуются средствами защиты от воздействия статического электричества, прямых ударов молнии и ее вторичных проявлений.

      39. Насосные станции должны быть обеспечены электропитанием от двух независимых источников питания, а также источниками аварийного электроснабжения.

      40. На объектах магистральных этанопроводов и пропанопроводов должны быть реализованы конструктивные и организационные решения по защите от несанкционированного проникновения и (или) посягательства на их целостность и безопасность.

      41. Места размещения объектов магистрального трубопровода обозначаются специальными предупреждающими и опознавательными знаками, в том числе знаками, содержащими сведения об охранной зоне объектов магистрального трубопровода.

      42. Магистральные этанопроводы и пропанопроводы должны быть оснащены средствами предупреждения аварий и инцидентов локализации и ликвидации их последствий, определяемыми проектной документацией.

      43. На переходах магистральных этанопроводов и пропанопроводов через автомобильные дороги (любого назначения, в том числе проселочные и лесные), железные дороги, предусматриваются решения по их защите от повреждения (прокладка в защитных металлических футлярах, покрытие железобетонными плитами и другие). Способ защиты магистральных этанопроводов и пропанопроводов определяется проектным решением.

      44. Расчетное число часов работы магистральных этанопроводов и пропанопроводов и их сооружений определяется исходя из годовых графиков работы предприятий сдающих и принимающих сторон, с учетом времени, необходимого на ремонт, которое составляет не менее 8400 часов в год. При этом не допускается снижение плановых поставок продукции.

      45. Количество ниток и направление трассы трубопровода, тип и количество насосов, число насосных станций и их места расположения по трассе трубопровода устанавливаются проектом на основании проработки возможных вариантов технических решений.

      46. В проектных решениях предусматриваются использование инертного газа (азота) под давлением для вытеснения продукции из трубопроводов.

      47. Минимальное давление в любой точке магистральных этанопроводов и пропанопроводов с целью предотвращения образования двухфазного потока должно быть выше давления насыщенных паров продукции не менее чем на 0,5 МПа в соответствии с СН РК 3.05-01 "Магистральные трубопроводы", для чего перед каждой насосной станцией и перед каждой принимающей стороной на трубопроводе необходимо предусмотреть соответствующий регулятор давления "до себя".

      48. Гидравлический расчет магистральных этанопроводов и пропанопроводов производится исходя из условий транспортировки продукции. Порядок расчета физических свойств транспортируемой продукции приведен в приложении 4 настоящего технического регламента. Порядок гидравлического и теплового расчета магистральных этанопроводов и пропанопроводов приведен в приложении 5 настоящего технического регламента.

      49. В проектных решениях, с учетом эффекта существенного снижения температуры при выбросе этановой фракции в окружающую среду при проведении технологических операций и в аварийных случаях, рекомендуется учесть требования к хладостойкости металла и конструкции трубопровода.

      50. Этановая и пропановая фракции в сжиженном состоянии перед поступлением в магистральные этанопроводы и пропанопроводы должны соответствовать требованиям приложения 1 настоящего технического регламента.

      51. В начальной точке и опасных по скоплению влаги местах магистрального трубопровода при необходимости предусмотреть подачу метанола. Потребное количество метанола устанавливается проектом в зависимости от исходной влажности и возможной минимальной температуры продукции по трассе.

      52. При расчете на прочность магистральных этанопроводов и пропанопроводов принимаются следующие параметры:

      1) расчетное нормативное давление – максимально возможное давление в трубопроводе;

      2) наибольшая температура почвы в районе прохождения участка трубопровода согласно справочнику по климату для подземных участков трубопроводов;

      3) температура наружной стенки трубы определяется по наибольшей из абсолютных температур окружающей среды в районе прохождения расчетного участка трубопровода;

      4) нагрузки и воздействия, связанные с осадками и пучениями грунта, оползнями, перемещением опор и другие, должны определяться на основании анализа грунтовых условий и их возможного изменения в процессе строительства и эксплуатации трубопровода.

      53. В составе сооружений каждой насосной станции для приема продукции при срабатывании предохранительных клапанов насосов и опорожнении насосов и их обвязочных трубопроводов, а также для создания на входе насосов противокавитационного подпора необходимо предусмотреть специально предназначенные сбросные линии, либо один или несколько накопительных резервуаров общей емкостью, равной 0,03-0,05 суточной производительности магистрального трубопровода. Данные требования определяются в соответствии с проектной документацией.

      54. На головной насосной станции предусмотреть системы диспетчерского контроля и управления технологическими процессами, включая управление насосными агрегатами, линейными крановыми узлами с системой противоаварийной защиты, для перевода технологического процесса в безопасный режим при возникновении аварийной ситуации.

      55. Резервуар, предназначенный для создания противокавитационного подпора, располагается таким образом, чтобы удовлетворялось условие:

     


      где H – превышение нижней образующей резервуара над осью всасывающего патрубка насоса, м;

     

– величина кавитационного запаса согласно паспорту насоса, метры столба продукции;

     

– гидравлическое сопротивление участка трубопровода между резервуаром и насосом, метры столба продукции.

      56. Минимально уровень продукции в подпорном резервуаре определяется по формуле:

     


      где h – минимально уровень продукции, считая от нижней образующей резервуара, м;

      D – диаметр трубопровода, связывающего резервуар с насосом, м;

      w – скорость продукции в трубопроводе, связывающем резервуар с насосом, м/с;

      g = 9,81 м/с2 – ускорение свободного падения.

      57. Для обеспечения бескавитационной работы насосов при соответствующем обосновании вместо подпорных резервуаров предусматриваются подпорные насосы.

      58. На промежуточных насосных станциях со схемой работы "из насоса в насос" создание противокавитационного подпора на входе насоса не требуется, но при этом гидравлические потери на участке от регулятора давления до насоса не должны превышать 0,1 МПа.

      59. Система трубопроводной обвязки и арматурного оснащения каждого насоса для перекачки продукции обеспечивает:

      1) защиту насоса от попадания механических примесей, от воздействия обратного потока и от превышения давления сверх расчетного со сбросом продукции в емкость;

      2) перепуск продукции с нагнетания насоса в емкость при отладке режимов работы;

      3) сброс продукции в емкость при опорожнении насоса и трубопроводной обвязки;

      4) сброс продувочных газов на факел.

      60. Продукция, сбрасываемая через предохранительные устройства, подлежит утилизации путем подачи ее в емкости насосной станции или на факел.

      61. При отклонении от заданных параметров система диспетчерского контроля и управления насосной станции обеспечивает автоматическое:

      1) отключение технологических насосов;

      2) прекращение подачи продукции в резервуары;

      3) уменьшение подачи продукции в линию нагнетания.

      62. Предусмотреть перед каждой принимающей стороной систему измерения количества и качества продукции.

      63. Горячие выбросы от продувки насосов, трубопроводов и резервуаров должны сжигаться на факельном устройстве.

      64. В состав магистральных этанопроводов и пропанопроводов входят как основные, так и вспомогательные объекты:

      1) линейная часть трубопровода с запорной и регулирующей арматурой, переходами через естественные и искусственные препятствия, узлами запуска и приема очистных и диагностических устройств, система измерения количества и качества продукции;

      2) магистральная насосная станция;

      3) электротехническое оборудование (электродвигатели, электростанции, внутренние электросети, системы заземляющей сети, защиты от статического электричества и молниезащиты);

      4) вдольтрассовые или радиальные линии электропередачи;

      5) система связи и сооружения связи;

      6) Supervisory Control and Data Acquisition (система диспетчерского контроля и управления), автоматизированная система управления технологическими процессами, система противоаварийной защиты, система линейной телемеханики, система и средства обнаружения утечек;

      7) охранная и пожарная сигнализация, система видеонаблюдения за площадочными объектами;

      8) устройства электрохимической защиты трубопроводов от коррозии;

      9) устройства обнаружения загазованности, сигнализации и оповещения;

      10) подъездные и вдольтрассовые дороги;

      11) стоянки техники, находящиеся на территориях объектов;

      12) системы водо- и теплоснабжения, вентиляции и кондиционирования, канализации и другие;

      13) противопожарные и противоэрозионные сооружения;

      14) опознавательные и сигнальные знаки магистральных этанопроводов и пропанопроводов, других трубопроводов, пересечений, сооружений и другие.

Параграф 2. Конструктивные требования к магистральным этанопроводам и пропанопроводам

      65. Диаметр магистральных этанопроводов и пропанопроводов определяется на основании гидравлического расчета и проектных решений.

      66. В трубопроводах соединение труб между собой и с соединительными деталями производится при помощи сварки. Применение фланцевых соединений допускается только для подключения магистральных этанопроводов и пропанопроводов к оборудованию.

      67. В трубопроводах следует применять стальную запорную арматуру, соединяемую с трубопроводами при помощи сварки.

      68. На трассе магистральных этанопроводов и пропанопроводов должна предусматриваться установка специальных сигнальных знаков. Знаки устанавливаются в пределах видимости, но не более чем через 500 м, а также дополнительно на всех углах поворота.

Параграф 3. Требования к допустимым радиусам упругого изгиба.

      69. Допустимые радиусы изгиба магистральных этанопроводов и пропанопроводов в горизонтальной и вертикальной плоскостях следует определять расчетом из условия прочности, местной устойчивости стенок труб и устойчивости положения. Минимальный радиус изгиба трубопровода из условия прохождения средств очистки и диагностики составляет не менее пяти его диаметров.

      70. В местах примыкания трубопроводов к обвязочным трубопроводам насосной станции, узлам пуска и приема средства очистки и диагностики, переходам через водные преграды, перемычкам и узлам подключения трубопроводов необходимо определять величину продольных перемещений примыкающих участков трубопроводов от воздействия внутреннего давления и изменения температуры металла труб. Продольные перемещения учитываются при расчете указанных конструктивных элементов, присоединяемых к магистральным этанопроводам и пропанопроводам.

Параграф 4. Подземная прокладка трубопроводов

      71. Глубину заложения трубопровода до верха трубы следует принимать не менее 1,5 м в соответствии с СН РК 3.05-01 "Магистральные трубопроводы".

      72. Ширину траншеи по низу следует назначать не менее: номинальный диаметр DN + 300 мм от каждой боковой стенки трубы.

      73. При балластировке трубопроводов магистральных этанопроводов и пропанопроводов железобетонными, чугунными и другими утяжелителями ширину траншеи следует назначать из условия обеспечения расстояния между грузом и стенкой траншеи не менее 0,2 м. Кроме того, ширина траншеи по дну при балластировке трубопровода утяжеляющими грузами или закреплении анкерными устройствами должна быть не менее 2,2 DN.

      74. Способ проектирования подземных трубопроводов для районов распространения просадочных грунтов зависит от типа их просадочности. Грунтовые условия площадок, сложенных просадочными грунтами, в зависимости от возможности проявления просадки грунтов от собственного веса, подразделяются на два типа:

      I тип – грунтовые условия, в которых возможна в основном просадка грунтов от внешней нагрузки, а просадка грунтов от собственного веса отсутствует или не превышает 5 см;

      II тип – грунтовые условия, в которых помимо просадки грунтов от внешней нагрузки возможна их просадка от собственного веса и размер ее превышает 5 см.

      Для грунтов I типа просадочности проектирование трубопроводов ведется как для условий непросадочных грунтов. Для грунтов II типа необходимо учитывать их просадочность.

      75. При подземной и наземной (в насыпи) прокладках трубопроводов магистральных этанопроводов и пропанопроводов необходимо предусматривать противоэрозионные мероприятия с использованием местных материалов, а при пересечении подземными трубопроводами крутых склонов, промоин, оросительных каналов и кюветов в местах пересечений перемычки, предотвращающие проникание в траншею воды и распространение ее вдоль трубопровода.

      76. Вдоль участков трубопроводов, прокладываемых на местности, расположенных на одинаковых отметках или выше населенных пунктов, в пределах проекции объекта на трубопровод и примыкающих к проекции с обеих сторон участков должны предусматриваться канавы для отвода продукции в безопасное место в случае разлива, если отсутствуют естественные преграды.

Параграф 5. Переходы трубопроводов через естественные и искусственные препятствия, пересечения и параллельная прокладка

      77. К естественным и искусственным препятствиям относятся реки, водохранилища, каналы, озера, пруды, ручьи, соровые, обводненные участки, овраги, балки, железные и автомобильные дороги.

      78. Подводные переходы магистральных этанопроводов и пропанопроводов через водные преграды следует проектировать на основании данных гидрологических, инженерно-геологических и топографических изысканий с учетом условий эксплуатации в районе строительства ранее построенных подводных переходов, существующих и проектируемых гидротехнических сооружений, влияющих на режим водной преграды в месте перехода, перспективных дноуглубительных и выправительных работ в заданном районе пересечения трубопроводом водной преграды и требований по охране рыбных ресурсов.

      Прокладка подводных переходов предусматривается с заглублением в дно пересекаемых водных преград. Величина заглубления устанавливается с учетом возможных деформаций русла и перспективных дноуглубительных работ.

      Проектная отметка верха забалластированных магистральных этанопроводов и пропанопроводов при проектировании подводных переходов назначается на 0,5 м ниже прогнозируемого предельного профиля размыва русла реки, определяемого на основании инженерных изысканий, с учетом возможных деформаций русла после окончания строительства перехода, но не менее 1 м от естественных отметок дна водоема.

      79. При проектировании магистральных этанопроводов и пропанопроводов, прокладываемых на подземных переходах через автомобильные и железные дороги, необходимо учитывать следующие требования:

      1) угол пересечения трубопроводов с железными и категорированными автомобильными дорогами следует принимать, как правило, равным 90°, но не менее 60°. При соответствующем обосновании пересечение с автомобильными дорогами категории IV-V (в том числе с автодорогами, предназначенными для обслуживания трубопроводов) допускается при снижении минимального значения угла до 35°. Переходы трубопроводов через железные и автомобильные дороги следует предусматривать в местах прохождения дорог по насыпям либо в местах с нулевыми отметками при соответствующем обосновании в проекте;

      2) участки трубопроводов, на переходах через железные и автомобильные дороги прокладываются в защитном кожухе (футляре) из стальных труб;

      3) для участков переходов трубопроводов, выполняемых с устройством защитных кожухов из стальных труб или прокладываемых в тоннеле, внутренний диаметр кожуха или тоннеля определяется из условия производства работ и конструкции переходов и должен быть больше наружного диаметра трубопровода, но не менее чем на 200 мм;

      4) концы кожуха выводятся на расстояние:

      при прокладке трубопроводов через железные дороги, с каждой стороны на 50 м от подошвы откоса насыпи или бровки откоса выемки, а при наличии водоотводных сооружений, от крайнего водоотводного сооружения;

      при прокладке трубопроводов через автомобильные дороги, на расстояние 25 м от подошвы откоса насыпи или бровки земляного полотна, но не менее 2 м от подошвы насыпи.

      5) прокладка кабеля связи трубопроводов на участках его перехода через железные и автомобильные дороги производятся в защитном кожухе или отдельно в трубах;

      6) на подземных переходах трубопроводов через железные и автомобильные дороги концы защитных кожухов имеют герметизирующие устройства из диэлектрического материала;

      7) на одном из концов кожуха следует предусматривать вытяжную свечу на расстоянии по горизонтали не менее:

      для железных дорог, от подошвы откоса насыпи или бровки откоса выемки, а при наличии водоотводных сооружений, от крайнего водоотводного сооружения 50 м;

      для автомобильных дорог, от бровки земляного полотна 25 м.

      80. При пересечении и параллельной прокладке магистральных этанопроводов и пропанопроводов с другими трубопроводами и инженерными коммуникациями, необходимо соблюдать следующие требования:

      1) взаимные пересечения проектируемых и действующих трубопроводов допускаются в исключительных случаях при невозможности соблюдения минимальных расстояний от оси трубопроводов до населенных пунктов, промышленных предприятий и сооружений;

      2) при взаимном пересечении трубопроводов расстояние между ними в свету принимается не менее 500 мм, а пересечение выполняться под углом не менее 60°;

      3) пересечения между трубопроводами и другими инженерными сетями (водопровод, канализация, кабели и другие) проектируются в соответствии с требованиями нормативных документов для проектирования генеральных планов промышленных предприятий;

      4) в местах пересечений магистральных трубопроводов с линией электропередачи напряжением 110 кВ и выше предусматривается только подземная прокладка трубопроводов под углом не менее 60°;

      5) при параллельной прокладке проектируемых трубопроводов магистральных этанопроводов и пропанопроводов с существующими стальными подземными инженерными сооружениями учитывается расположение средств электрохимической защиты этих трубопроводов и при необходимости предусматривается их реконструкция.

Параграф 6. Расчет трубопроводов на прочность и устойчивость.

Раздел 1. Функциональные нагрузки

      81. При расчетном обосновании конструктивных параметров трубопровода выявляются и учитываются нагрузки, которые влекут за собой или способствуют отказу или потере эксплуатационной пригодности магистральных этанопроводов и пропанопроводов:

      1) постоянные (от собственного веса трубопровода, арматуры и обустройств, предварительного напряжения участков трубопровода вследствие упругого изгиба, веса и давления грунта, гидростатического давления воды);

      2) временные длительные (от внутреннего давления, веса транспортируемой продукции, температурного перепада, неравномерных просадок грунта);

      3) кратковременные (снеговая, ветровая, гололедная, морозное пучение, влияние волн и течений при пересечении рек и водных путей, пропуск очистных устройств, испытание трубопроводов);

      4) особые (деформации просадочных грунтов при замачивании и оттаивании).

Раздел 2. Расчетное давление и расчетная температура стенок труб

      82. Рабочее (нормативное) давление и расчетная температура стенок труб – температура металла стенок трубы, ожидаемая в нормальном режиме эксплуатации, определяются расчетом в соответствии с требованиями СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы".

      83. Максимальная температура стенок труб может соответствовать максимальной ожидаемой температуре продукции во время транспортировки при нормальной эксплуатации или максимальной температуре грунта, в зависимости от того, что выше.

      Максимальную или минимальную температуру стенок труб в процессе эксплуатации трубопровода следует определять в зависимости от температуры транспортируемой продукции, грунта, наружного воздуха, а также скорости ветра, солнечной радиации и теплового взаимодействия трубопровода с окружающей средой.

Раздел 3. Нагрузки от внешних воздействий

      84. При расчете трубопроводов на прочность и устойчивость учитываются динамические и весовые эффекты.

      85. В качестве динамических эффектов учитываются:

      1) удары, вызванные внешними или внутренними воздействиями;

      2) вибрационные нагрузки, создаваемые вибрацией или резонансом;

      3) осадки грунта на просадочных грунтах;

      4) влияние волн и течений при пересечении рек и водных путей.

      86. В качестве весовых эффектов учитываются:

      1) при установке отдельного оборудования обустройства трубопровода на надземном участке без опор влияние его веса учитывается дополнительно;

      2) переменные нагрузки, включающие нагрузки транспортируемой продукции и любых других посторонних воздействий типа льда или снега, которые скапливаются на надземных участках трубопровода, учитываются в пределах технологических площадок линейных сооружений. Воздействия ветра, волн, и течения также рассматриваются как переменные нагрузки;

      3) статические нагрузки включают собственный вес трубопровода, арматуры и обустройств.

      Вес транспортируемой продукции в 1 м трубопровода

, Н/м, определяется по формуле:

     


      где

– плотность транспортируемой продукции, кг/м3;

      g – ускорение свободного падения, равное 9,81 м/с2;

     

– внутренний диаметр трубы, см.

Раздел 4. Нагрузки от теплового расширения и сжатия

      87. В расчетах учитываются эффекты теплового расширения и сжатия трубопровода:

      1) нормативный температурный перепад в металле стенок труб следует принимать равным разнице между максимально или минимально возможной температурой стенок в процессе эксплуатации или при возникновении аварийных ситуаций и наименьшей или наибольшей температурой, при которой фиксируется расчетная (конечная) схема трубопровода/участка при завершении строительно-монтажных работ. При этом допустимый температурный перепад для расчета балластировки и температуры окружающей среды при проведении сварочно-монтажных работ при захлестах участков трубопровода (замыкания) определяется раздельно для участков категорий I, II и III;

      2) максимальная и минимальная допустимые температуры, при которых выполняется захлест схемы трубопровода/участка, принимаются с учетом максимальных и минимальных температур продукции на выходе из насосной станции, что отражается в проектной документации;

      3) возможное выпучивание отдельных участков трубопровода при прохождении в грунтах с низкой несущей или защемляющей способностью, учитываются подбором опор, анкеров или устройством балластировки.

Раздел 5. Требования прочности. Расчет напряжения

      88. Расчетные сопротивления растяжению (сжатию) R1 и R2 следует определять в соответствии с СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы" по формулам:

     


      где

– нормативные сопротивления растяжению (сжатию) металла труб, сварных и интерференционных механических соединений следует принимать равными соответственно минимальным значениям временного сопротивления

и предела текучести

, принимаемым по стандартам на трубы, МПа;

      m – коэффициент условий работы трубопровода;

     

– коэффициенты надежности по материалу;

     

– коэффициент надежности по ответственности трубопровода.

      Коэффициенты m,

определяются в соответствии с приложением 6 настоящего технического регламента.

Раздел 6. Определение толщины стенки трубопроводов

      89. Толщина стенки трубопровода

определяется, в соответствии с СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы", как большее из двух значений, каждое из которых зависит от нормативных значений, соответственно, предела прочности (временное сопротивление) и предела текучести материала труб:

     


      Толщина стенки, определяемая по пределу прочности, вычисляется по формуле:

     


      а толщина стенки, определяемая по пределу текучести, вычисляется по формуле:

     


      где n – коэффициент надежности по нагрузке определяется в соответствии с приложением 6 настоящего технического регламента.

      Расчетная толщина стенки определяется с учетом допусков по формуле:

     


      где

– прибавка к толщине стенки для компенсации коррозии трубопровода, см.

      Обоснование прибавки к расчетным толщинам должно быть приведено в проектной документации. Прибавка к расчетной толщине стенки для компенсации коррозии назначается с учетом степени коррозионной активности перекачиваемой продукции, условий эксплуатации, расчетного срока службы, скорости коррозии. При отсутствии данных величина прибавки должна составлять

см.

      Полученное расчетное значение толщины стенки трубы округляется до ближайшего большего номинального значения

, предусмотренного действующими стандартами (ГОСТ, ТУ, спецификация на трубы).

      Толщина стенки должна удовлетворять условию, чтобы величина давления, была не менее величины рабочего (нормативного) давления. При этом минусовый допуск на толщину стенки труб не учитывается.

      Проверку прочности и устойчивости участков магистральных этанопроводов и пропанопроводов следует выполнять в соответствии с СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы".

      Для предотвращения недопустимых пластических деформаций подземных трубопроводов проверку необходимо производить по условиям:

     


      где

– максимальные (фибровые) суммарные продольные напряжения в трубопроводе от нормативных нагрузок и воздействий, МПа;

      y1 - коэффициент, учитывающий двухосное напряженное состояние металла-труб; при растягивающих продольных напряжениях

принимаемый равным единице, при сжимающих

- определяемый по формуле:

     


      где

– кольцевые напряжения от нормативного (рабочего) давления, МПа, определяемые по формуле:

     


      где р – рабочее (нормативное) давление в трубопроводе, МПа;

     

– внутренний диаметр трубопровода, см;

     

– номинальная толщина стенки трубопровода, см.

      Максимальные суммарные продольные напряжения

, МПа, определяются от всех (с учетом их сочетания) нормативных нагрузок и воздействий с учетом поперечных и продольных перемещений трубопровода в соответствии с правилами строительной механики.

      При определении жесткости и напряженного состояния отвода следует учитывать условия его сопряжения с трубой и влияние внутреннего давления.

      В частности, для прямолинейных и упруго-изогнутых участков трубопроводов при отсутствии продольных и поперечных перемещений трубопровода, просадок и пучения грунта максимальные суммарные продольные напряжения от нормативных нагрузок и воздействий внутреннего давления, температурного перепада и упругого изгиба

, МПа, определяются по формуле:

     


      где m – переменный коэффициент поперечной деформации стали (коэффициент Пуассона);

      a– коэффициент линейного расширения металла трубы, град-1;

      E – переменный параметр упругости (модуль Юнга), МПа;

      Dt – расчетный температурный перепад, принимаемый положительным при нагревании, °С;

      r – минимальный радиус упругого изгиба оси трубопровода, см.

      Расчетную толщину стенки соединительных деталей (тройников, отводов, переходников и других элементов трубопроводов при действии внутреннего давления) следует определять в соответствии с СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы".

Параграф 7. Требования к материалам и изделиям

      90. Магистральные этанопроводы и пропанопроводы должны проектироваться так, чтобы целостность и эксплуатационная пригодность обеспечивались в течение всего срока эксплуатации.

      91. Необходимо обеспечить соответствие применяемых материалов и изделий, применяемым для строительства магистральных этанопроводов и пропанопроводов требованиям настоящего технического регламента, а также нормативных документов.

      92. Запорная и регулирующая арматура, а также камеры узла запуска, приема очистного и диагностического устройства предусматриваются в низкотемпературном исполнении, обеспечивающем работоспособность при температурах эксплуатационных режимов, а также при случаях возникновения аварийных ситуаций.

Параграф 8. Трубы и соединительные детали

      93. Стальные трубы для магистральных этанопроводов и пропанопроводов изготавливаются в соответствии с техническими условиями и спецификациями завода-изготовителя по требованиям национальных стандартов Республики Казахстан и/или международных стандартов, отвечающим требованиям проектных решений. Заводу-изготовителю необходимо иметь или получить сертификат соответствия на трубную продукцию, изготовленную по конкретным техническим условиям.

      94. Поставщик трубы для магистральных этанопроводов и пропанопроводов предоставляет заключение технического аудита процесса производства и аттестованной технологии по заявленным техническим условиям, проведенного специализированной авторизованной организацией, со сроком давности аудита не более 3-х лет.

      95. Применение трубной продукции, изготовленной в соответствии с нормативными техническими документами и/или документами по стандартизации, подтверждается заводом-изготовителем по результатам поставок, а также опытно-промышленных исследований у изготовителя.

      96. По основным признакам содержания в стали углерода и легирующих элементов, для магистральных этанопроводов и пропанопроводов принимаются:

      1) для магистральных этанопроводов - трубы бесшовные из углеродистой и легированной стали по согласованным техническим требованиям для труб, предназначенных для эксплуатации в условиях возможных низких температур, повышенной коррозионной стойкости и надежности, стойкие к сульфидному растрескиванию под напряжением, которые определяются при испытаниях по международным, национальным стандартам и межгосударственным стандартам. Рекомендуется руководствоваться требованиями ГОСТ ISO 3183 "Трубы стальные для трубопроводов нефтяной и газовой промышленности. Общие технические условия";

      2) для магистральных пропанопроводов - трубы бесшовные, прямошовные при соответствующем проектном решении с обоснованием их применения, из углеродистой и легированной стали по согласованным техническим требованиям для труб, предназначенных для эксплуатации в условиях возможных низких температур.

      97. Ударная вязкость (KCU) для основного металла и сварных соединений труб в соответствии с ГОСТ 9454 "Металлы. Метод испытания на ударный изгиб при пониженных, комнатной и повышенных температурах" и ГОСТ 6996 "Сварные соединения. Методы определения механических свойств".

      98. Ударная вязкость (KCV) для основного металла и сварных соединений труб в соответствии с ГОСТ ISO 3183 "Трубы стальные для трубопроводов нефтяной и газовой промышленности. Общие технические условия".

      99. При этом ударная вязкость (KCU/KCV) принимается в соответствии с установленными требованиями по результатам испытаний образцов. Параметр "ударная вязкость KCU/KCV" указывается в сертификатах качества по фактической температуре испытаний. При несоответствии значения KCU/KCV, поставка и применение данной партии труб запрещена.

      100. В комплекте аварийных средств проектом рекомендуется предусмотреть два разборных трубопровода, из хладостойкой стали, длиной не менее 90 м каждый, предназначенные для подключения к сбросному коллектору с целью отвода продукции из подлежащих ремонту участков трубопровода в сооружаемые на время планового ремонта или ликвидации аварии ямы в земле (амбары), в которых сбрасываемая продукция в случае невозможности ее утилизации, подлежит сжиганию.

      101. Устройство колодцев для сбора продукции из футляра, предусматриваемых на переходах через железные и автомобильные дороги, не допускается.

      102. Магистральные этанопроводы и пропанопроводы оснащаются камерами пуска и приема средства очистки и диагностики. Места расположения узлов устанавливаются проектом в зависимости от конкретного профиля трассы трубопровода.

Параграф 9. Требования к насосным станциям

      103. Устройство трубопроводов в пределах насосной станции исключает использование сварных труб для сооружения трубопроводов диаметром более 400 мм.

      104. Запорная арматура на отводах от насосов к всасывающим и нагнетательным коллектором управляется дистанционно и размещается: для оперативной работы, внутри здания насосной станции, для аварийных отключений, снаружи, на расстоянии не менее 3 м и не более 50 м от стены здания насосной.

      105. Трубопроводы насосных станций должны иметь уклон: всасывающие – к насосам, нагнетательные – от насосов, на них не должно быть изгибов в вертикальной плоскости, препятствующих свободному стоку продукции, а также местных сопротивлений, способствующих образованию "паровых пробок".

      106. Электроснабжение двигателей технологических насосов, воздушных компрессоров, пожарных насосов, вентиляторов общеобменной и аварийной систем вентиляции, электроприемников аварийного освещения должно предусматриваться на головных насосных станциях I категории надежности в соответствии Правилами устройств электроустановок, утвержденных приказом Министра энергетики Республики Казахстан от 20 марта 2015 года № 230 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 10851).

      107. Насосные станции оснащаются автоматическими установками пожаротушения.

      108. Факел для сжигания газов при продувке резервуаров, насосов и трубопроводов насосной станции предусматривает высоту не менее 10 м и располагается от ближайшего здания, сооружения, машины или аппарата насосной станции на расстоянии, устанавливаемом исходя из допустимого теплового потока, но не менее 60 м в соответствии с СН РК 3.05-01 "Магистральные трубопроводы".

Параграф 10. Требования к запорной арматуре

      109. На магистральных этанопроводах и пропанопроводах устанавливается арматура, сертифицированная требованиям промышленной безопасности в установленном порядке, имеющая разрешение на применение на опасных производственных объектах, отвечающая техническим требованиям к магистральным этанопроводам и пропанопроводам.

      110. Запорная арматура применяется в соответствии с проектной документацией и обеспечивается через прохождение очистных и диагностических устройств.

      На линейной части магистральных трубопроводов надлежит предусматривать установку запорной арматуры в соответствии с СН РК 3.05-01 "Магистральные трубопроводы". Расстояние между линейной запорной арматурой, устанавливаемой на трубопроводах, должно быть не более 10 км. В случае необходимости увеличения расстояния между запорной арматурой при соответствующих проектных расчетах и решениях, для обеспечения безопасности, требуется применение компенсирующих мероприятий.

      При параллельной прокладке трубопроводов узлы линейной запорной арматуры должны располагаться со смещением относительно друг друга не менее чем на 50 м.

      111. Установку запорной арматуры необходимо предусматривать:

      1) на обоих берегах водных преград, на обеих сторонах железных дорог при их пересечении с магистральными этанопроводами и пропанопроводами;

      2) в начале каждого ответвления от трубопровода на расстоянии, допускающем установку монтажного узла, его ремонт и безопасную эксплуатацию.

      112. Запорная арматура применяется стальная, предназначенная для соединения с трубопроводами сваркой.

      113. Линейная запорная арматура оснащается приводом и имеет дистанционное управление по поступлению дистанционного сигнала Supervisory Control And Data Acquisition (система диспетчерского контроля и управления), с возможностью перевода в ручной (местный) режим.

      114. В качестве запорной арматуры рекомендуется использовать краны шаровые цельносварные низкотемпературного исполнения для подземного монтажа с установкой под приварку.

      115. Климатическое исполнение кранов определяется в соответствии с ГОСТ 15150 "Машины, приборы и другие технические изделия. Исполнения для различных климатических районов. Категории, условия эксплуатации, хранения и транспортирования в части воздействия климатических факторов внешней среды". Исполнение кранов по температуре рабочей среды: для магистральных этанопроводов не менее минус 70 °С, для магистральных пропанопроводов не менее минус 40 °С.

      116. Гарантированные изготовителем параметры изделия составляют не менее по ресурсу 3000 циклов, по сроку службы не менее 30 лет. Арматура допускается при соответствии классу герметичности затворов "А", норме герметичности "отсутствие видимых утечек в течение времени испытания" в соответствии с ГОСТ 9544 "Арматура трубопроводная. Нормы герметичности затворов".

      117. Применение фланцевой арматуры допускается только для подключения трубопроводов к оборудованию и устройствам, используемым при производстве ремонтных работ и на границах раздела субъектов.

Параграф 11. Узлы запуска и приема средства очистки и диагностики

      118. Места расположения узлов запуска и приема средства очистки и диагностики устанавливаются в проектной документации в зависимости от конкретного профиля трассы трубопровода, но не более 150-200 км друг от друга в соответствии с СН РК 3.05-01 "Магистральные трубопроводы".

      119. При параллельной прокладке трубопроводов узлы приема и пуска средства очистки и диагностики на соседних трубопроводах смещаются относительно друг друга на 150 м.

      120. Запасовка в камеры и извлечение из камер средства очистки и диагностики производится в соответствии с порядком, приведенным в приложении 7 настоящего технического регламента.

      121. Магистральные этанопроводы и пропанопроводы в пределах одного участка, предназначенного для пропуска средства очистки и диагностики предусматриваются с одинаковым внутренним диаметром и равнопроходной линейной арматурой, без выступающих внутрь магистральных этанопроводов и пропанопроводов узлов или деталей.

      122. При проектировании узлов равнопроходных ответвлений от основного трубопровода, а также неравнопроходных ответвлений, диаметр которых составляет свыше 0,3 диаметра основного трубопровода, предусматриваются проектные решения, исключающие возможность попадания средства очистки и диагностики в ответвление.

      123. В состав сооружений проектируемых узлов запуска, приема очистного и диагностического устройства входит:

      1) блок камеры запуска или приема;

      2) механизмы для извлечения, перемещения и запасовки очистного устройства;

      3) запорная арматура, трубопроводы обвязки камеры запуска или приема;

      4) линии сброса продукции, для опорожнения узлов запуска, приема очистного и диагностического устройства, с кранами и огневыми предохранителями;

      5) сбросной коллектор, прокладываемый под углом 90 °С к магистральному трубопроводу длиной не менее 10 м, выступающий на 0,5 м над поверхностью земли и заканчивающийся фланцевой заглушкой;

      6) узел байпаса, с проходным сечением, равным по диаметру основной трубы магистральных этанопроводов, только на промежуточных узлах запуска, приема очистного и диагностического устройства;

      7) сигнализаторы прохождения очистных устройств, устанавливаемые в соответствии с проектными решениями;

      8) промежуточная опора – стабилизирующее устройство для предотвращения продольных перемещений трубопровода в местах выхода его из грунта при продольных деформациях от температурных перепадов и внутреннего давления;

      9) емкость или амбар для сброса продукции при опорожнении камеры узлов запуска, приема очистного и диагностического устройства;

      10) фланцевые устройства для подключения мобильных факельных установок.

      124. На площадке узла запуска, приема очистного и диагностического устройства устанавливаются:

      1) блок-бокс для узла связи и система линейной телемеханики;

      2) трансформаторная подстанция (распределительное устройство);

      3) средства защиты от коррозии;

      4) радиобашня, при необходимости, в зависимости от рельефа местности;

      5) периметральное ограждение;

      6) системы видеонаблюдения.

Параграф 12. Система измерения количества и качества продукции

      125. Предназначенная для учета продукции система измерения количества и качества продукции этановой и пропановой фракций в сжиженном состоянии предусматривается на входе и на выходе магистральных этанопроводов и пропанопроводов, а также в соответствии с проектными решениями, согласованными сдающей и принимающей сторонами.

      Средства измерений, применяемые на магистральных этанопроводах и пропанопроводах, должны быть допущены к применению на территории Республики Казахстан в соответствии с законодательством в области обеспечения единства измерений, а также проходить поверку в установленные межповерочные интервалы.

      126. Состав системы измерения количества и качества продукции, технические и метрологические характеристики средств измерений и оборудования, входящих в состав системы измерения количества и качества продукции, принимаются в соответствии с проектом, разработанным на основании технического задания на проектирование, настоящего технического регламента, других нормативных документов, требования которых распространяются на систему измерения количества и качества продукции в процессе их проектирования.

      127. Узел комплектуется стационарной поверочной установкой (мастер счетчик эталонной точности) или предусматривается его приспособленность к использованию передвижной поверочной установки (прувер).

      128. Оснащение системы измерений количества и качества продукции по включению хроматографа определяется в соответствии с проектным решением и ГОСТ 33702 "Системы измерений количества и показателей качества газового конденсата, сжиженного углеводородного газа и широкой фракции легких углеводородов. Общие технические требования". Значения показателей прецизионности результатов измерений содержания компонентов продукции принимаются в соответствии с требованиями ГОСТ 10679 "Газы углеводородные сжиженные. Метод определения углеводородного состава".

      129. Средства измерений показателей качества.

      Состав средств измерений показателей качества регламентируется техническими условиями на данный вид продукта или нормативными документами, указанными в технических условиях. Выбор средств измерений показателей качества выполняют на стадии проектирования с учетом:

      1) возможности использования поточных средств измерений;

      2) степени изменения состава продукта с течением времени;

      3) сравнительной стоимости реализации способа измерений;

      4) требуемого уровня автоматизации способа измерений;

      5) требуемого уровня автоматизации измерений.

Параграф 13. Требования к электроснабжению линейных потребителей и защите магистральных этанопроводов и пропанопроводов от коррозии

      130. Электроснабжение потребителей на площадках линейных сооружений должно осуществляться по I категории надежности от проектируемых вдоль трассовых линий электропередачи и аварийных источников питания.

      131. Магистральные этанопроводы и пропанопроводы подлежат комплексной защите от почвенной коррозии защитными покрытиями, средствами электрохимической и протекторной защиты.

Параграф 14. Требования к сетям связи

      132. Проектирование сетей связи необходимо проводить в соответствии с требованиями СН РК 3.05-01 "Магистральные трубопроводы", а также нормативной документации в области систем производственно-технологической связи, утвержденных в установленном порядке, и настоящего раздела.

      133. Сети связи магистральных этанопроводов и пропанопроводов должны обеспечивать:

      1) передачу данных для централизованного управления объектами магистральных этанопроводов и пропанопроводов;

      2) функционирование систем автоматизированной системы управления технологическими процессами, Supervisory Control And Data Acquisition (система диспетчерского контроля и управления), система противоаварийной защиты, система линейной телемеханики и система и средства обнаружения утечек;

      3) бесперебойную оперативную связь диспетчерского, эксплуатационного и ремонтного персонала в каждой точке линейной части магистральных этанопроводов и пропанопроводов;

      4) возможность выхода на каналы других операторов связи для вызова аварийно-спасательных и контролирующих служб;

      5) передачу данных систем пожарной сигнализации, система и средства обнаружения утечек, видеонаблюдения, охранных систем, и иных технологических подсистем;

      6) функционирование информационных сетей и обмен данными с корпоративными системами через защищенные шлюзы.

      134. Обеспечение управления технологическими процессами и передачу сигналов при аварийных ситуациях. Топология сетей связи принимается кольцевой, ячеистой или звездной с резервированием каналов и узлов связи, обеспечивающим непрерывность связи при обрыве одной из линий.

      135. Вдоль трассы магистральных этанопроводов и пропанопроводов предусматривается кабельная линия связи с отводами к блок-боксам линейной телемеханики в соответствии с СН РК 3.05-01 "Магистральные трубопроводы".

      136. Сети связи подразделяются на:

      1) технологическую сеть (автоматизированная система управления технологическими процессами, системами противоаварийной защиты, телемеханика, Supervisory Control And Data Acquisition (система диспетчерского контроля и управления));

      2) служебную и производственную связь (VoIP, телефонная);

      3) охранную и видеонаблюдение;

      4) корпоративную и административную.

      Между сетями обеспечивается сегментация и контроль доступа через DMZ (демилитаризованная зона) и межсетевые экраны.

      137. Основные технические параметры сетей связи:

      1) пропускная способность каналов связи не менее 1 Гбит/с на магистральных участках;

      2) задержка передачи пакетов не более 50 мс для технологических данных;

      3) доступность сети не менее 99,95 %;

      4) резервирование узлов связи и оборудования питания (Uninterruptible Power Supply, дизель-генератор).

      138. Для управления сетью связи создается система мониторинга и администрирования, обеспечивающая:

      1) диагностику состояния узлов связи, линий и портов;

      2) сбор и архивирование журналов событий (system logging);

      3) оповещение об авариях, отключениях и снижении пропускной способности;

      4) резервное копирование конфигураций сетевых устройств.

      139. Для обеспечения кибербезопасности сетей связи предусматриваются:

      1) межсетевые экраны, маршрутизаторы и коммутаторы промышленного исполнения;

      2) аутентификация пользователей, контроль доступа (Role-Based Access Control) и шифрование (Virtual Private Network, Transport Layer Security);

      3) журналирование событий и их хранение не менее 1 года;

      4) регулярное обновление программного обеспечения и антивирусная защита;

      5) физическая защита узлов связи и телекоммуникационных шкафов.

      140. Магистральные линии связи магистральных этанопроводов и пропанопроводов выполняются с использованием оптоволоконного кабеля с отводами к пунктам контроля и управления линейной арматурой и оборудованию вдоль трассы в соответствии с СН РК 3.05-01 "Магистральные трубопроводы".

      141. Узлы связи предусматриваются на площадках линейных сооружений с установкой оборудования активной и пассивной связи, а также резервного питания.

      142. Глубина прокладки кабеля связи в грунтах определяется в проектной документации с учетом условий прокладки и принимается не менее 1,2 м с применением сигнальной ленты в соответствии с СН РК 3.05-01 "Магистральные трубопроводы".

      143. Подземная кабельная линия связи фиксируется на местности опознавательными столбиками/знаками, которые следует устанавливать:

      1) напротив каждой муфты и на прямых участках трассы кабеля не далее 500 м один от другого для обеспечения прямой видимости;

      2) на криволинейных участках трассы в местах максимального (более 2 м) отклонения трассы от прямой линии между муфтами;

      3) на переходах через водные преграды;

      4) на пересечениях с автомобильными и железными дорогами и съездами с дорог по обеим их сторонам;

      5) на пересечениях с подземными коммуникациями различного назначения.

      144. На подводных переходах магистральных этанопроводов и пропанопроводов прокладку кабеля связи следует предусматривать на расстоянии от осей трубопроводов в зависимости от инженерно-геологических и гидрологических условий, диаметра трубопровода, а также принятой технологии производства работ в соответствии с проектным решением.

      145. Прокладка кабелей связи (в том числе волоконно-оптических линий связи) не допускается:

      1) совместно с магистральными этанопроводами и пропанопроводами в одной траншее, за исключением случаев, предусмотренных проектной документацией, при условии соблюдения нормативных расстояний и применения мер механической защиты кабеля;

      2) непосредственно на сплошном бетонном покрытии трубопровода;

      3) внутри сплошного бетонного покрытия трубопровода, в том числе в кабельных каналах, выполненных в таком покрытии.

      146. На пересечениях с железными дорогами, автодорогами и другими препятствиями, предусматривающими прохождение кабеля в защитном кожухе, не допускается укладка кабеля связи внутри защитного футляра (кожуха) магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      147. В случае прокладки кабеля связи вне защитного футляра (кожуха) трубопровода, его следует прокладывать в хризотилцементных или полимерных трубах диаметром 100 мм, размещенных на расстоянии не менее 8 м от оси трубопровода, с выводом концов труб по обе стороны от подошвы насыпи или полевой бровки кювета на длину не менее 1 м.

      148. Кабельные переходы через водные преграды допускается выполнять кабелями:

      1) проложенными способом горизонтально-направленного бурения;

      2) прокладываемыми под водой с заглублением в грунт;

      3) подвесными на опорах и эстакадах.

      149. На переходах через водные преграды со стабильным руслом кабели связи заглубляются на глубину не менее 1 м. На переходах через реки с изменяющимся руслом и особыми гидрогеологическими условиями величина заглубления кабеля определяется в проектной документации, при этом прокладка кабелей проводиться на глубину не менее 0,5 м ниже расчетной отметки возможного размыва дна на ближайшие 25 лет.

      150. Кабель связи при пересечении с железнодорожными путями и автомобильными дорогами следует прокладывать на глубине не менее 0,8 м ниже дна кювета. В случае дополнительной защиты кабеля от механических повреждений в кювете это расстояние допускается уменьшать до 0,4 м.

      151. Угол пересечения кабеля связи с железными и автомобильными дорогами устанавливает, как правило, 90°, но не менее 60°. На пересечениях с инженерными коммуникациями кабель связи пересекает их под тем же углом, что и основной технический коридор коммуникаций параллельно которому идет кабель.

      152. Кабель связи при пересечении с инженерными коммуникациями следует прокладывать в хризотилцементных или полимерных трубах на расстоянии между ними по вертикали в свету, согласно техническим условиям эксплуатирующей организации. При этом расстояние в свету при пересечении магистральных этанопроводов и пропанопроводов предусматривает не менее 0,5 м.

      153. Для каждого участка сети связи разрабатывается план аварийного восстановления, включающий порядок переключения на резервные каналы и восстановление конфигураций.

      154. Предусматривается маркировка всех кабельных линии связи, что отображается в исполнительной документации (включая координаты муфт, оптических кроссов и маркировку волокон).

      155. Проверка и испытания сетей связи выполняются в ходе Factory Acceptance Test и Site Acceptance Test с оформлением соответствующих протоколов, включая проверку оптических потерь, резервирования, каналов Virtual Private Network и систем мониторинга.

Параграф 15. Требования к системам автоматизации

Раздел 1. Общие требования

      156. Для объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов должна предусматриваться автоматизированная система управления технологическими процессами с системами Supervisory Control And Data Acquisition (система диспетчерского контроля и управления), системы противоаварийной защиты, системы обнаружения пожара и газа (Fire&Gas System), системы линейной телемеханики, системы и средства обнаружения утечек, а также системы видеонаблюдения и контроля управления доступом. Основные требования устанавливаются документами по стандартизации и технологическим регламентом собственника магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      157. Система автоматизации предназначена для обеспечения:

      1) надежной транспортировки этановой и пропановой фракций в сжиженном состоянии при минимальных затратах ресурсов;

      2) непрерывного сбора, обработки, накопления, документирования необходимой для контроля над процессом и для анализа, технологической информации;

      3) дистанционного и местного управления технологическим оборудованием с заданной иерархией доступа;

      4) повышения надежности транспортировки этановой и пропановой фракций в сжиженном состоянии за счет сокращения простоев, минимизации ложных срабатываний;

      5) оптимизации и стабилизации режимов работы технологического оборудования магистральных насосных станций;

      6) повышения точности контроля и регулирования технологических параметров;

      7) предотвращения аварийных и чрезвычайных ситуаций за счет применения многоуровневых систем блокировок и противоаварийной защиты;

      8) обеспечения устойчивости технологического процесса с учетом требований противоаварийной защиты на всех этапах транспортировки;

      9) интеграции со смежными инженерными и информационными системами (пожарная сигнализация, системы обнаружения утечек, видеонаблюдение, связь и другие);

      10) повышения промышленной безопасности за счет своевременного обнаружения и локализации утечек, отказов и нештатных ситуаций.

      158. Автоматизированная система управления технологическими процессами обеспечивает выполнение следующих функций:

      1) автоматическая защита технологического оборудования и трубопроводов;

      2) автоматизированный контроль параметров технологического процесса (давление, температура, расход, состояние оборудования);

      3) оперативное управление технологическим оборудованием с уровня операторной

      4) дистанционный контроль и управление технологическим оборудованием с вышестоящего уровня управления главного диспетчерского управления;

      5) сбор, обработка, архивирование и визуализация технологической информации;

      6) формирование сигнализации, предупреждений и протоколирование событий и аварийных ситуаций;

      7) обеспечение взаимодействия с внешними и смежными системами.

      159. Автоматизированная система управления технологическими процессами магистральных этанопроводов и пропанопроводов предусматривается с однотипными функциональной, организационной, технической и информационной структурой согласно СТ РК 34.014 "Информационные технологии. Комплекс стандартов на автоматизированные системы. Автоматизированные системы. Термины и определения", выполняются на основе унифицированной аппаратуры и общих решений по информационному и программному обеспечению.

      160. Система противоаварийной защиты должна быть функционально и аппаратно-независимой от автоматизированной системы управления технологическими процессами и иметь отдельные контроллеры, источники питания и каналы связи. Система противоаварийной защиты обеспечивает выполнение следующих функций:

      1) автоматическое предотвращение развития аварийных ситуаций путем формирования защитных воздействий;

      2) автоматический перевод технологического процесса и оборудования в безопасное состояние при возникновении аварийных ситуаций, включая отказы автоматизированной системы управления технологическими процессами и ошибочные действия персонала;

      3) блокировку пуска и/или повторного включения оборудования при наличии активных аварийных сигналов;

      4) приоритет выполнения защитных функций по отношению к управляющим воздействиям автоматизированной системы управления технологическими процессами;

      5) непрерывный контроль работоспособности элементов системы противоаварийной защиты (самодиагностика).

Раздел 2. Система линейной телемеханики

      161. Система линейной телемеханики обеспечивает:

      1) дистанционный контроль состояния технологического оборудования линейной части (крановые узлы, запорная арматура, узлы пуска и приема средств очистки и диагностики, электрохимической защиты, колодцы);

      2) контроль параметров электроснабжения и состояния вдольтрассовых электрических сетей;

      3) измерение технологических параметров (давление, температура продукции и грунта, параметры электрохимической защиты и другие);

      4) дистанционное управление линейной запорной арматурой;

      5) контроль прохождения средств очистки и диагностики;

      6) контроль инженерных систем (охранная сигнализация, связь, источник бесперебойного питания);

      7) обнаружение утечек и передачу данных в Supervisory Control and Data Acquisition (система диспетчерского контроля и управления).

Раздел 3. Система диспетчерского контроля и управления

      162. Система диспетчерского контроля и управления (Supervisory Control and Data Acquisition) предназначена для централизованного круглосуточного мониторинга и управления объектами магистральных этанопроводов и пропанопроводов. Система обеспечивает выполнение следующих функций:

      1) визуализация технологических процессов и состояния оборудования в реальном времени;

      2) централизованный диспетчерский контроль и управление объектами;

      3) сбор, обработка, архивирование и хранение технологической информации;

      4) формирование и ведение журналов событий и аварийной сигнализации;

      5) построение трендов и анализ технологических параметров;

      6) формирование отчетности;

      7) взаимодействие с системами нижнего уровня (автоматизированная система управления технологическими процессами, линейная телемеханика) и смежными системами.

      Supervisory Control and Data Acquisition (система диспетчерского контроля и управления) реализуется на базе программно-технического комплекса, включающего серверное оборудование и автоматизированные рабочие места операторов и диспетчеров.

Раздел 4. Система видеонаблюдения

      163. Система видеонаблюдения предназначена для визуального контроля технологических объектов и прилегающей территории и включает следующие основные компоненты:

      1) Средства видеонаблюдения (камеры):

      IP-видеокамеры (купольные/стационарные, в том числе с ИК-подсветкой) в климатическом исполнении, соответствующем условиям эксплуатации; размещение камер на объектах линейной части и площадках (крановые узлы, узлы пуска и приема средств очистки и диагностики, магистральные насосные станции, узлы учета продукции и другие);

      обеспечение передачи видеопотока с использованием современных кодеков;

      электропитание камер от локальных источников (в том числе через PoE) от оборудования телемеханики и/или электроснабжения объекта.

      2) Сеть передачи и обработки видеоданных:

      каналы связи для передачи видеопотоков от камер к центрам обработки; узлы агрегации и маршрутизации видеоданных.

      3) Серверное оборудование: видеосерверы (VMS), обеспечивающие прием, обработку, хранение и воспроизведение видеоданных; архивирование видеозаписей с возможностью поиска и просмотра за заданный период; формирование тревожных уведомлений.

      Рабочие места операторов:

      автоматизированные рабочие места операторов и диспетчеров; программное обеспечение для визуализации, управления и администрирования системы видеонаблюдения.

      164. Электроприемники систем видеонаблюдения и охранной сигнализации относятся к I категории надежности электроснабжения в соответствии с Правила устройства электроустановок Республики Казахстан.

      165. Система видеонаблюдения должна обеспечивать:

      1) сплошное визуальное покрытие контролируемых территорий без не просматриваемых зон;

      2) контроль состояния технологических объектов и прилегающей территории в режиме реального времени;

      3) применение интеллектуальных функций видеоаналитики, включая:

      обнаружение движения в заданных зонах;

      фиксацию появления/исчезновения объектов; анализ траекторий перемещения; выявление нештатных ситуаций.

Раздел 5. Системы охранной сигнализации

      166. Безопасность технологических объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов обеспечивается комплексом организационных мероприятий, инженерных и технических средств охраны, объединенных в интегрированную систему безопасности.

      167. Инженерные и технические средства охраны объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов проектируются в соответствии со следующими нормативными документами:

      1) СН РК 3.05-01 "Магистральные трубопроводы";

      2) СН РК 1.02-04 "Правила разработки, согласования, утверждения и состав технико-экономических обоснований на строительство";

      3) СТ РК 1916 "Промышленность нефтяная и газовая. Магистральные газопроводы. Требования к технологическому проектированию";

      4) правила отнесения объектов к уязвимым в террористическом отношении, утвержденные постановлением Правительства Республики Казахстан от 12 апреля 2021 года № 234;

      5) требования к организации антитеррористической защиты объектов, уязвимых в террористическом отношении, утвержденные постановлением Правительства Республики Казахстан от 6 мая 2021 года № 305.

      168. Комплекс инженерно-технических средств охраны обеспечивает:

      1) Охранные функции:

      предотвращение несанкционированного доступа на объекты;

      обнаружение фактов проникновения и определение места нарушения;

      формирование и передача сигналов тревоги дежурному персоналу;

      централизованный контроль состояния охранных зон и средств сигнализации;

      2) Контроль и реагирование:

      дистанционное наблюдение за объектами с использованием систем видеонаблюдения;

      регистрация и документирование событий, тревог и действий персонала; контроль работоспособности оборудования и линий связи;

      3) Инженерная защита объектов применение ограждений, ворот, калиток, противотаранных и противокопательных средств;

      оснащение объектов предупреждающими знаками и средствами визуального контроля;

      4) Информационное взаимодействие:

      интеграция подсистем безопасности (охранная сигнализация, видеонаблюдение, система контроля и управления доступом, пожарная сигнализация, системы обнаружения утечек);

      передача информации в единый центр управления и отображения;

      Интегрированная система безопасности включает:

      систему охранной сигнализации (в том числе периметральной, адресного типа);

      систему видеонаблюдения;

      систему контроля и управления доступом;

      систему обнаружения пожара и утечек;

      систему оповещения (звукового и речевого);

      систему сбора, обработки и отображения информации;

      инженерные средства охраны (ограждения, барьеры и другие);

      телекоммуникационную инфраструктуру системы безопасности.

      169. При нормальных условиях мониторинг и управление объектами по всей трассе магистральных этанопроводов и пропанопроводов осуществляется из операторного пункта. Местный режим используется в случае планово-технического обслуживания или аварийно-восстановительных работ.

Глава 5. Строительство (реконструкция) и пусконаладочные работы

Параграф 1. Общие требования

      170. При строительстве (реконструкции) объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов принимаются меры по охране окружающей среды, рекультивации земель и благоустройству территорий, обращению с отходами в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

      171. При строительстве магистральных трубопроводов следует применять изолированные в заводских или базовых условиях трубы. Сооружение трубопроводов из изолированных труб следует выполнять по специальной технологической инструкции.

      172. После завершения строительства (реконструкции) вновь смонтированный трубопровод испытывается на прочность и проверяется на герметичность.

      173. При ремонте трубопровода заменяемый участок испытывается на прочность и проверяется на герметичность.

Параграф 2. Подготовительные работы

      174. Подготовительные работы производятся в соответствии с требованиями СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы".

      175. На период строительства магистральных этанопроводов и пропанопроводов на расстоянии не менее 15 м от их осей предусматривается вдольтрассовый проезд IV категории шириной 6 м, который организовывается накатом автотранспорта во время строительства магистральных этанопроводов и пропанопроводов – без поднятия земляного полотна, без устройства дорожной одежды.

      176. Объем работ по планировке, необходимой для транспортных целей и передвижения строительных машин, указывается в проекте организации строительства.

      177. Ширина строительной полосы для магистральных этанопроводов и пропанопроводов на период строительства принимается с учетом требований нормативно-технической документации, в том числе Правил устройств электроустановок, утвержденных приказом Министра энергетики Республики Казахстан от 20 марта 2015 года № 230 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 10851).

      178. В подготовительный период строительства необходимо уточнить места пересечения магистральных этанопроводов и пропанопроводов с действующими коммуникациями с выездом на место и обустроить временные переезды, по согласованию с владельцами коммуникаций, на период производства работ для перемещения/проезда строительной техники и механизмов. Конструкция переезда (укладка сборных железобетонных плит, соединенных стальными планками, приваренными к монтажным петлям или другой согласованной конструкции) определяется на стадии проектирования.

Параграф 3. Земляные работы

      179. Земляные работы при строительстве линейной части магистральных этанопроводов и пропанопроводов производить в соответствии с требованиями СН РК 5.01-01 "Земляные сооружения, основания и фундаменты" и СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы".

      180. Мероприятия по прокладке трубопроводов через соровые и обводненные участки определяются в соответствии с проектными решениями.

Параграф 4. Требования к сварочным работам

Раздел 1. Аттестация

      181. Перед началом строительства магистральных этанопроводов и магистральных пропанопроводов необходимо провести аттестацию технологии сварки следующих видов соединений:

      1) линейные кольцевые стыки;

      2) специальные сварочные работы (сварка захлестов, сварка разнотолщинных соединений труб);

      3) сварка при ремонте кольцевых стыков.

      182. Аттестация сварщиков завершается до начала выполнения сварочных работ на объектах.

      183. Аттестация выполняется на основе утвержденной технологической инструкции по сварке и технологических карт, которые разрабатываются заказчиком, подрядчиком или иной уполномоченной организацией (третьей стороной) и согласовываются с руководителем, ответственным за все сварочные работы (главный сварщик), от лица компании, подчиняющейся подрядчику. Технологическая инструкция учитывает сортамент труб, применяемых на объекте, а также оснащенность подрядчика сборочно-сварочным и вспомогательным оборудованием.

Раздел 2. Освидетельствование, осмотр и контроль качества сварных соединений

      184. До начала сварочно-монтажных работ все трубы подвергаются обязательному освидетельствованию, осмотру заводского изоляционного покрытия и при необходимости производится отбраковка труб или их ремонт, как изоляционного покрытия, так и металла неизолированных концов труб.

      185. Сварочные работы выполняются в соответствии с требованиями СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы" и ВСН 006-89 "Ведомственные строительные нормы. Строительство магистральных и промысловых трубопроводов. Сварка", а также особыми требованиями, определяемыми и обусловленными конструктивными и качественными показателями трубы, материалов и оборудования.

      186. Контроль качества сварных соединений осуществляется в соответствии с требованиями ГОСТ 7512 "Контроль неразрушающий. Соединения сварные. Радиографический метод", ГОСТ ISO 17636-1 "Неразрушающий контроль сварных соединений. Радиографический контроль. Часть 1 Способы рентгено- и гаммаграфического контроля с применением пленки", ГОСТ ISO 17636-2 "Неразрушающий контроль сварных соединений. Радиографический контроль. Часть 2. Способы рентгено- и гаммаграфического контроля с применением цифровых детекторов", ГОСТ ISO 17640 "Контроль неразрушающий сварных соединений. Ультразвуковой контроль. Методы, уровни контроля и оценка", ГОСТ ISO 11666 "Неразрушающий контроль сварных соединений. Ультразвуковой контроль. Уровни приемки".

      187. Все сварные стыки подлежат 100 % радиографическому контролю. Гарантийные стыки дополнительно проверяются ультразвуковым методом (дублирующий контроль). В случае невозможности применения радиографического или ультразвукового контроля применяются альтернативные методы.

      188. Требования к радиографическому контролю:

      1) метод – цифровая радиография (рентген или гамма-излучение):

      оборудование: цифровые детекторы, соответствующие ГОСТ ISO 17636-2 "Неразрушающий контроль сварных соединений. Радиографический контроль. Часть 2. Способы рентгено- и гаммаграфического контроля с применением цифровых детекторов";

      2) качество сварных соединений в соответствии с ГОСТ 3242 "Соединения сварные. Методы контроля качества";

      3) документирование: хранение снимков, протоколов, заключений.

      189. Требования к ультразвуковому контролю:

      1) метод – контактный ультразвуковой контроль:

      уровни контроля: согласно ГОСТ ISO 17640 "Контроль неразрушающий сварных соединений. Ультразвуковой контроль. Методы, уровни контроля и оценка";

      уровни приемки: AL 2 и AL 3 по ГОСТ ISO 11666 "Неразрушающий контроль сварных соединений. Ультразвуковой контроль. Уровни приемки";

      оценка дефектов: по амплитуде и протяженности несплошностей.

      2) документирование: хранение протоколов, схем контроля, заключений.

      190. Требования к персоналу:

      1) контроль проводиться специалистами, аттестованными в соответствии с Правилами аттестации сварщиков и специалистов сварочного производства, утвержденными приказом и.о. Министра по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан от 23 сентября 2021 года № 468 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 24533);

      2) уровень квалификации – не ниже II.

      191. Отчетность и документация: все результаты контроля оформляются в виде протоколов контроля, заключений о соответствии, схем расположения стыков, снимков и графиков (при необходимости). Документы хранятся в архиве проекта не менее 5 лет.

Параграф 5. Требования к запорной арматуре

      192. До начала монтажа запорной арматуры необходимо:

      1) на месте установки линейной арматуры оставить технологический разрыв не более 25 м;

      2) концы трубопровода в технологическом разрыве закрыть инвентарными заглушками и не засыпать на длину до 25 м каждый.

      193. Запрещается монтаж охранного кранового узла, линейного кранового узла после очистки и калибровки трубопровода.

Параграф 6. Требования к защите от коррозии и сооружению трубопроводов

Раздел 1. Защита трубопроводов от коррозии

      194. Защита трубопроводов от коррозии изоляционными покрытиями. Противокоррозионную защиту магистральных этанопроводов и пропанопроводов изоляционными покрытиями при любом способе прокладки его участков (подземном, наземном, надземном, подводном) необходимо выполнять согласно требованиям проектной документации, документов по стандартизации на изолированные трубы и фасонные изделия, применяемые изоляционные материалы и требованиям СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы".

Раздел 2. Укладка трубопроводов в траншею

      195. Трубопроводы следует укладывать в траншею в зависимости от принятой технологии и способа производства работ согласно требованиями СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы".

      196. Выбор конструкции балластировки и закрепления трубопроводов определяется проектом и выполняется в соответствие с рекомендациями СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы".

Раздел 3. Сооружение переходов через препятствия

      197. Сооружение переходов через естественные и искусственные препятствия выполняется в соответствии с требованиями СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы", СН РК 3.03-14 "Железные дороги" и СП РК 3.03-114 "Железные дороги".

      Общие требования к порядку сооружения переходов через естественные и искусственные препятствия:

      1) переходы через водные преграды, овраги, железные и автомобильные дороги и другие инженерные коммуникации не выполняются по ходу работы передвижными механизированными колоннами или комплексным поточным методом и заканчиваются строительством ко времени подхода этих колонн;

      2) способы, порядок и сроки производства работ по строительству переходов трубопроводов под автомобильными и железными дорогами согласовываются подрядчиком с организациями, эксплуатирующими эти дороги;

      3) заглубление участков магистральных этанопроводов и пропанопроводов, прокладываемых под автомобильными дорогами всех категорий, предусматривается не менее 1,5 м от верха покрытия дороги до верхней образующей футляра, а в выемках и на нулевых отметках, кроме того, не менее 0,4 м от дна кювета, водоотводной канавы или дренажа;

      4) качество сварки футляра (кожуха) контролируется визуально измерительным методом контроля в объеме 100 %;

      5) после установки герметизирующих устройств (манжет) и устройств для монтажа датчиков давления и газоанализа, проверяется герметичность межтрубного пространства перехода сжатым воздухом давлением 0,01 МПа в течение 6 часов. При этом потеря давления в результате изменения температуры воздуха не предусматривает превышение 1 %.

Раздел 4. Сооружение средств электрохимической защиты

      198. Сооружение средств электрохимической защиты выполняется согласно требованиям СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы".

      199. Контрольно-измерительные и контрольно-диагностические пункты/колонки по трассе трубопровода строительная организация монтирует и опробует до проверки изоляционного покрытия способом катодной поляризации.

Раздел 5. Очистка полости и испытание трубопроводов

      200. Очистка полости и испытание магистральных этанопроводов и пропанопроводов осуществляется в соответствии с СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы".

      201. Предварительная очистка полости магистральных этанопроводов и пропанопроводов осуществляется продувкой полости воздухом непосредственно в технологическом потоке сварочно-монтажных работ на участках трассы до установки линейного кранового узла. После предварительной очистки, с использованием временных камер узлов запуска, приема очистного и диагностического устройства, производится многократная продувка с пропуском очистного устройства под давлением воздуха до полной очистки полости трубопровода от грязи и удаления из него свободной влаги.

      202. До первоначального заполнения магистральных этанопроводов сжиженной этановой фракцией и магистральных пропанопроводов сжиженным пропаном трубопроводы испытываются на прочность и герметичность в соответствии с рекомендациями гидравлическим способом.

      203. Минимальное испытательное давление магистральных этанопроводов и пропанопроводов на прочность на II и III-категории участках, для условий прохождения трасс классов 1, 2 и 3, принимается 1,25 Рраб, для условий прохождения трасс классов 4 и 5 - 1,4 Рраб. Продолжительность и этапы испытания участков трубопровода на прочность, в зависимости от их категорий и назначения, принимаются согласно приложению "Г" СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы".

      204. В любой точке испытываемого участка трубопроводов испытательное давление на прочность не предусматривает превышение наименьшего из гарантированных заводами-изготовителями испытательных давлений на трубы, арматуру, фитинги, узлы и оборудование, установленные на испытываемом участке.

      205. Проверку на герметичность участков всех категорий трубопроводов необходимо производить после испытания магистральных этанопроводов и пропанопроводов на прочность и снижения испытательного давления до максимального рабочего в течение времени, необходимого для осмотра трассы (но не менее 24 часов).

      206. Трубопроводы считаются выдержавшим испытание на прочность и проверку на герметичность, если за время испытания трубопровода на прочность давление остается неизменным, а при проверке на герметичность не будут обнаружены утечки.

Раздел 6. Осушка полости трубопровода

      207. Перед заполнением продукцией (при пуске в эксплуатацию или при консервации) магистральных этанопроводов и пропанопроводов производится осушка внутренней полости до достижения на выходе из трубопроводов температуры точки росы осушающей среды минус 20 °C при атмосферном давлении для полного удаления остатков воды после строительно-монтажных и ремонтных работ, чтобы избежать образования ледяных и газогидратных пробок в соответствии с СП РК 3.05-101 "Магистральные трубопроводы". При наличии требований принимающей стороны к влагосодержанию продукции, установленных проектом, проводят более глубокую осушку полости трубопроводов.

      208. Существуют следующие способы осушки:

      1) продувка сухим воздухом или природным газом. К трубопроводу подключают генераторы сухого сжатого воздуха или природного газа. По системе подается осушенный теплый воздух или природный газ, который насыщается влагой и выводит ее из трубопровода. Для ускорения процедуры параллельно осуществляются пропуски поролоновых поршней;

      2) вакуумная осушка. Трубопровод полностью герметизируют и откачивают воздух специальной вакуумной системой. Вода удаляется вместе с откачиваемым газом и испаряется при достижении давления паров во всем отсеченном объеме трубопровода;

      3) азотирование. Метод можно назвать дополнительным (доосушка), поскольку продувка азотом используется, прежде всего, для инертизации систем. Процесс инертизации производится с целью удаления кислорода и влаги;

      4) комбинированный метод. Он включает в себя вакуумную откачку и подачу небольшого количества осушенного воздуха или инертного газа (азота) в точке системы, максимально отдаленной от вакуумной станции.

      209. Технические решения, обеспечивающие очистку, удаление воды и осушку полости трубопроводов после строительства и реконструкции следует предусматривать в проектах:

      1) полный цикл технологических процедур по испытаниям, очистке, удалению воды, осушке трубопроводов;

      2) штатные узлы для подключения внешнего оборудования к трубопроводам (опрессовочные агрегаты, установки осушки, временные технологические трубопроводы).

Раздел 7. Подготовка к вводу в эксплуатацию

      210. Заполнение магистральных этанопроводов и пропанопроводов продукцией производится после осушки внутренней полости трубопровода. Процесс заполнения осуществляется без кипения продукта в соответствии с проектным решением.

      211. По окончании строительства до приемки в эксплуатацию, строительно-монтажные организации готовят топографические материалы фактического положения трубопровода (исполнительная съемка).

      212. Приемка выполненных работ и ввод в эксплуатацию осуществляется в соответствии с СН РК 1.03-00 "Строительное производство. Организация строительства предприятий, зданий и сооружений".

      213. До ввода в эксплуатацию магистральных этанопроводов и пропанопроводов требуется:

      1) подготовить производственные инструкции и схемы для рабочих мест и видов работ, а также по охране труда при их проведении;

      2) укомплектовать эксплуатационный персонал и обучить его выполнению производственных обязанностей и технике безопасности на рабочих местах;

      3) получить от заказчика и от подрядчика полные комплекты технической документации на сдаваемые объекты, включая рабочие чертежи;

      4) принять участие в работе приемочной комиссии;

      5) предоставить приемочной комиссией состав технической документации для передачи дирекции предприятия (эксплуатирующей организации). Кроме проектной документации (утвержденного технического проекта и рабочих чертежей), необходимо предоставить список организаций, участвовавших в проведении строительно-монтажных работ на линейной части, с указанием выполненных ими видов работ, и инженерно-технических работников, непосредственно ответственных за каждый вид работ;

      6) предоставить документы об отводе земельных участков под площадки линейных сооружений;

      7) предоставить документы о согласовании примыканий построенных дорог к автодорогам общего пользования;

      8) предоставить акты о производстве геодезическо-маркшейдерской разбивки основных осей и отметок линейных сооружений;

      9) предоставить данные о геологии и гидрогеологии площадок и трасс, включая результаты испытаний грунтов и анализы грунтовых вод;

      10) предоставить исполнительные продольные профили и планы трасс магистрали, а также прочих коммуникаций, включая переходы, с геологическими разрезами и указаниями мест пересечений с другими трубопроводами и коммуникациями (на профилях указываются фактические отметки заложения коммуникаций, границы участков трубопроводов, проложенных из труб с повышенными толщинами стенок или покрытых антикоррозионной изоляцией разных типов, места установки арматуры, приборов и присоединительных штырей или проводов для коррозионных и электрометрических измерений), а также акты на футеровку и балластировку трубопровода на переходах;

      11) предоставить документы, характеризующие качество сварочных работ: сертификаты на сварочные материалы (электроды, проволоку и флюс), журнал сварочных работ, список сварщиков с указанием номеров их удостоверений, заключения по результатам физических методов контроля стыков (гамма-просвечивание, рентгено-просвечивание, магнитографические или другие методы) и механических испытаний контрольных стыков;

      12) предоставить документы, характеризующие качество работ по антикоррозионной изоляции: сертификаты на изоляционные материалы, акты на очистку, изоляцию труб и испытания сплошности покрытия;

      13) предоставить акты на укладку трубопроводов в траншею и его засыпку, данные о фактической раскладке труб по маркам и толщине стенок с указанием пикетов границ участков из разных труб, а также все вышеуказанные акты для материалов, примененных при строительстве и монтаже защитных кожухов;

      14) предоставить акты на продувку трубопроводов, их испытания на прочность и герметичность по участкам, переходам и в целом как для основных технологических, так и для вспомогательных трубопроводов, сетей, систем и устройств;

      15) предоставить акты приемки устройств электрохимической защиты от коррозии и блуждающих токов, сооружений линий связи;

      16) предоставить заводские паспорта, сертификаты испытаний и инструкции на все смонтированное оборудование, трубы, аппаратуру, арматуру, фасонные части, а при их отсутствии, заключения по результатам их обследований или испытаний, в том числе лабораторных, произведенных в установленном порядке заводом-изготовителем;

      17) предоставить сертификаты об утверждении типа либо метрологической аттестации, сертификаты о поверке, выданные в соответствии с законодательством Республики Казахстан в области обеспечения единства измерений, на все контрольно-измерительные приборы;

      18) предоставить разрешение на применение технологий, применяемых на опасных производственных объектах, опасных технических устройств, в соответствии с Правилами оказания государственной услуги "Выдача разрешений на применение технологий, применяемых на опасных производственных объектах, опасных технических устройств", утвержденными приказом Министра индустрии и инфраструктурного развития Республики Казахстан от 16 апреля 2020 года № 208 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 20435)";

      19) предоставить акты скрытых работ по всем объектам магистральных этанопроводов и пропанопроводов;

      20) предоставить документы о согласовании отпуска электроэнергии, теплоносителя, воды, сброса канализационных вод (если они производятся другим предприятием или системой);

      21) предоставить документы, характеризующие качество производственной воды, использованной при проведении гидравлических испытаний.

      214. К рабочим чертежам прикладываются оформленные соответствующим образом перечни всех изменений и отступлений от проектов, допущенных при строительстве и монтаже, с указанием их причин, а также документы, разрешающие эти изменения и отступления. Все указанные изменения вносятся в комплекты чертежей, передаваемых службе эксплуатации.

      215. Приемка в эксплуатацию линейной части магистральных этанопроводов и пропанопроводов производится только после выполнения всего комплекса работ, предусмотренного проектом, включая сооружения связи, установки электрической защиты от почвенной коррозии и блуждающих токов, после проведения их испытаний и комплексного опробования.

      216. Основное и вспомогательное оборудование подлежит комплексному опробованию при номинальной и максимальной нагрузках при перекачке по трубопроводу транспортируемой продукции с одновременным опробованием системы телемеханики, диспетчерской и местной связи.

Раздел 8. Предпусковое техническое диагностирование

      217. Предпусковое техническое диагностирование проводится по завершению строительства для выявления возможных коррозионных и других дефектов строительно-монтажных работ и обеспечения надежной эксплуатации линейной части магистральных этанопроводов и пропанопроводов соответственно.

      218. При техническом диагностировании производится внутритрубная диагностика с пропуском профилемеров и внутритрубных дефектоскопов ультразвукового и магнитного типа.

      219. Устранение дефектов, обнаруженных в процессе внутритрубного диагностирования, производится строительно-монтажной организацией, осуществлявшей строительство магистрального трубопровода.

Раздел 9. Порядок проведения приемки в эксплуатацию

      220. Подрядчик письменно извещает заказчика о готовности объекта к приемке в эксплуатацию с приложением следующих документов:

      1) перечень организаций, участвовавших в производстве строительно-монтажных работ с указанием видов выполняемых ими работ, фамилий инженерно-технических работников, ответственных за их выполнение, и данных о наличии соответствующих лицензий;

      2) комплект рабочих чертежей на строительство предъявляемого к приемке объекта с надписями, сделанными лицами, ответственными за производство строительно-монтажных работ, о соответствии выполненных работ этим чертежам, а также внесенным в них в установленном порядке изменениям. Указанный комплект рабочих чертежей является исполнительной документацией;

      3) исполнительная геодезическая документация в составе, установленном на основе требований нормативных документов на соответствующие здания, сооружения, конструкции и виды работ, а также условиям договора подряда;

      4) сертификаты (в том числе пожарные и гигиенические), технические паспорта, протоколы испытаний, в том числе о радиационной безопасности, или другие документы, удостоверяющие соответствие качества, безопасности, свойств материалов, конструкций и изделий, оборудования (средств измерений), примененных при производстве работ, требованиям, установленным в проектной документации;

      5) акты освидетельствования скрытых работ и акты промежуточной приемки отдельных ответственных конструкций и узлов (опор и пролетных строений мостов, арок, сводов, подпорных стен, несущих металлических и сборных железобетонных конструкций и другие) в соответствии с перечнем, установленным проектной документацией, а также договором (договорами) подряда;

      6) акты индивидуальных испытаний смонтированного оборудования;

      7) акты испытаний технологических трубопроводов, внутренних систем холодного и горячего водоснабжения, канализации, газоснабжения, отопления и вентиляции, наружных сетей и сооружений водоснабжения, канализации, теплоснабжения, газоснабжения, дренажных устройств, а также испытаний сварных соединений;

      8) акты о выполнении уплотнения (герметизации) вводов и выпусков инженерных коммуникаций в местах их прохода через подземную часть наружных стен зданий в соответствии с проектом;

      9) акты испытаний внутренних и наружных электроустановок и электросетей;

      10) акты испытаний устройств телефонизации, радиофикации, видеонаблюдения, сигнализации и автоматизации;

      11) акты приемки устройств, обеспечивающих взрывную, пожарную безопасность, молниезащиту, и систем противопожарной защиты;

      12) акты приемки других специальных систем и оборудования;

      13) журналы производства работ и авторского надзора;

      14) материалы проверок, проведенных в процессе строительства органами государственного и ведомственного надзора;

      15) идентификационные документы на земельные участки;

      16) утвержденная проектная документация;

      17) специальные разрешения на эксплуатацию объектов и оборудования, подконтрольных соответствующим органам государственного надзора в случаях, когда выдача таких разрешений предусмотрена положениями об этих органах.

      221. Со дня получения извещения от подрядчика о готовности объекта заказчик запрашивает у подрядчика и экспертов, осуществляющих технический и авторский надзоры, заключение о качестве строительно-монтажных работ, заключение о соответствии выполненных работ по проекту и декларацию о соответствии согласно законодательству Республики Казахстан в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      222. Подрядчик и эксперты, осуществляющие технический и авторский надзоры, в течение трех рабочих дней со дня получения запроса от заказчика представляют документы, указанные в пункте 220 настоящего технического регламента, либо отрицательные заключения.

      223. Заказчик на основании документов, указанных в пункте 220 настоящего технического регламента, совместно с подрядчиком, экспертами, осуществляющими технический и авторский надзоры, обязаны проверить исполнительную техническую документацию на предмет наличия и комплектности, осмотреть и принять объект в эксплуатацию по соответствующему акту.

      224. В случае выявления нарушений утвержденных проектных решений, нормативных правовых актов, документов по стандартизации, а также при наличии отрицательных заключений заказчик принимает объект в эксплуатацию после устранения подрядчиком (генеральным подрядчиком) нарушений.

      225. Предоставление заказчику проектной документации, документов, указанных в пункте 220 настоящего технического регламента, не снимает с исполнителей подряда на проектные и строительно-монтажные работы, с экспертов, осуществляющих технический и авторский надзоры, ответственности за выполненные работы при проектировании, строительстве, приемке и вводе объекта в эксплуатацию.

      226. Акт приемки построенного объекта в эксплуатацию подписывается лицом, назначенным приказом руководителя заказчика, подрядчиком, экспертами, осуществляющими технический и авторский надзоры, на основании документов, указанных в пункте 220 настоящего технического регламента.

      227. Датой ввода в эксплуатацию объекта считается дата утверждения акта приемки объекта в эксплуатацию заказчиком.

      228. В случае приемки объекта в эксплуатацию с нарушениями и строительными недоделками участники приемки объекта в эксплуатацию несут ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

      229. Участок производства работ возвращается заказчику посредством оформления акта возврата.

      230. При вводе в эксплуатацию магистральных этанопроводов и пропанопроводов обеспечивается наличие эксплуатационной документации.

      231. Эксплуатационная документация формируется эксплуатирующей организацией на основании проектной документации и документации, включаемой в комплект поставки технических устройств, машин и оборудования.

      232. Ввод объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов в эксплуатацию осуществляется в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

Глава 6. Эксплуатация

Параграф 1. Общие требования

      233. При эксплуатации магистральных этанопроводов и пропанопроводов следует обеспечивать:

      1) соблюдение эксплуатационных параметров магистральных этанопроводов и пропанопроводов;

      2) проведение контроля технического состояния магистральных этанопроводов и пропанопроводов, включая техническое диагностирование, контроль утечек жидких или газообразных углеводородов и опасной концентрации газа в соответствии с проектной документацией, а также проведение эксплуатационного контроля;

      3) выполнение мероприятий по предотвращению возможных аварий и инцидентов на магистральных этанопроводов и пропанопроводов, по локализации и ликвидации их последствий;

      4) выполнение требований по предупреждению чрезвычайных ситуаций и требований к охране окружающей среды;

      5) соблюдение показателей энергоемкости и энергетической эффективности магистральных этанопроводов и пропанопроводов, в соответствии с требованиями законодательства Республики Казахстан в сфере энергосбережения и повышения энергоэффективности.

      234. Работы (действия, мероприятия) сторонними организациями (лицами) в охранной зоне магистральных этанопроводов и пропанопроводов проводятся в соответствии с требованиями Закона Республики Казахстан "О магистральном трубопроводе".

      235. Запрещается ограничивать доступ персонала, въезд транспортных средств собственника или его уполномоченного представителя в охранную зону в целях технического обслуживания или ремонта магистральных этанопроводов и пропанопроводов, проведения аварийно-восстановительных, аварийно-спасательных работ и (или) работ по ликвидации последствий аварий и инцидентов.

      236. Проектная и исполнительная документация на строительство (реконструкцию) магистральных этанопроводов и пропанопроводов, эксплуатационная документация, а также материалы расследования аварий и инцидентов хранятся у собственника или эксплуатирующей организации в течение всего срока его эксплуатации.

      237. Операторские услуги по эксплуатации магистральных этанопроводов и пропанопроводов предоставляются оператором от имени собственника, либо лица, владеющего магистральным этанопроводом и пропанопроводом на ином законном основании.

      238. Требования к эксплуатации, техническому обслуживанию и ремонту объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов устанавливаются технологическим регламентом, технологическими режимными картами, производственными инструкциями, схемами и другими технологическими документами, подлежащих разработке эксплуатирующей организации с учетом особенностей эксплуатации, транспортируемой продукции и другое, на основании требований законодательства Республики Казахстан в сфере магистрального трубопровода, гражданской защиты, экологической безопасности и охраны труда.

Параграф 2. Требования к диспетчерской службе

      239. В своих действиях главное диспетчерское управление руководствуется:

      1) должностными инструкциями для диспетчеров и операторов;

      2) технологической картой эксплуатации магистральных этанопроводов и пропанопроводов, магистральной насосной станции;

      3) инструкцией по учету количества и качества продукции;

      4) графиком плановых остановок заводов-поставщиков продукции;

      5) графиком совмещенных характеристик насосов и трубопроводов;

      6) особыми физико-химическими характеристиками этановой и пропановой фракции;

      7) особыми условиями перекачки сжиженной продукции;

      8) планами ликвидации возможных аварий;

      9) инструкциями по эксплуатации средств автоматики, телемеханики и связи;

      10) правилами по технике безопасности, промышленной санитарии и пожарной безопасности;

      11) технологическим регламентом по эксплуатации;

      12) электрическими схемами, схемами контрольно-измерительных приборов и автоматики, водоснабжения, пожаротушения.

      240. К оперативному эксплуатационному персоналу главного диспетчерского управления и оператора относятся, в том числе:

      1) дежурный персонал, обслуживающий посменно транспортную систему;

      2) оперативно-ремонтный персонал с правом эксплуатационного обслуживания и выполнения оперативных переключений на производственных участках;

      3) начальник диспетчерской службы;

      4) диспетчер, сменный инженер;

      5) дежурный техник связи.

      241. Главное диспетчерское управление магистральных этанопроводов и пропанопроводов допускается при наличии двухсторонней связи с диспетчерскими службами поставщиками и потребителями и другие.

      242. Главное диспетчерское управление магистральных этанопроводов и пропанопроводов собирает с установленной периодичностью информацию о плановых показателях и режимах работы установок поставщика и потребителя.

      243. Главное диспетчерское управление располагает данными о:

      1) количестве и качестве продукции, поступающего в трубопровод;

      2) динамике изменения объема готового к транспортировке продукции;

      3) вводе в работу и отключении насосов.

      244. Главное диспетчерское управление ответственно за организацию систематического контроля и анализ гидравлического состояния трубопроводов, и обязано своевременно принимать меры по восстановлению пропускной способности магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      245. При срабатывании системы и средств обнаружения утечек, резком падении давления или сообщении о выходе продукции на поверхность вдоль трассы диспетчер главного диспетчерского управления магистральных этанопроводов и пропанопроводов дает указание на насосную станцию о прекращении перекачки продукции, отключении аварийного участка, поиске повреждения и направлении бригады аварийно-восстановительных работ.

      246. Системы управления магистральных этанопроводов и пропанопроводов (диспетчеризация) разрабатываются и управляются с учетом жесткой связи их работы с производственными циклами и режимами транспортировки продукции. Указанные системы управления магистральных этанопроводов и пропанопроводов включаются в общую систему диспетчеризации сдающих и принимающих сторон в зависимости от установленных алгоритмов их деятельности и взаимной договоренности сторон поставщика и потребителя.

Параграф 3. Требования к режимам транспортировки продукции

      247. Технологический режим перекачки обеспечивает транспортировку продукции с требуемой пропускной способностью, наименьшими затратами, а также безопасную и безаварийную эксплуатацию магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      248. Технологический режим перекачки продукции определяется:

      1) давлением насыщенных паров;

      2) давлением и температурой транспортируемой продукции на входе в трубопровод;

      3) профилем трассы;

      4) распределением давления и температуры по трассе трубопровода;

      5) минимально допустимой величиной рабочего давления, определяемой на основании данных об изменении давления насыщенных паров продукции по длине трассы трубопровода;

      6) минимально допустимой величиной давления в трубопроводе;

      7) наличием в продукции коррозионно-активных составляющих.

      249. Условия поддержания требуемого падения давления по трассе трубопроводов, допустимые пределы колебаний давлений указываются в технологической карте режимов перекачки продукции и технологическом регламенте.

      250. Режимные карты составляются исходя из требований максимальной эффективности работы оборудования магистральной насосной станции и трубопровода, с учетом компонентов состава перекачиваемой продукции и гидравлического сопротивления трубопровода.

      251. Ответственным за соблюдение режима перекачки продукции является главное диспетчерское управление. Отклонения от выработанного установленного режима перекачки согласовываются с руководством предприятия.

      252. В соответствии с планом перекачки продукции главным диспетчерским управлением составляются режимные карты совместной работы магистральной насосной станции и трубопровода.

      253. Различные изменения режима работы установок подготовки продукции, влияющие на увеличение или уменьшение объемов перекачки, согласовываются с главным диспетчерским управлением.

      254. Для перекачки этановой и пропановой фракции в сжиженном состоянии разрабатывается оптимальный температурный режим перекачки с учетом теплофизических свойств перекачиваемой продукции отдельно на магистральные этанопроводы и пропанопроводы.

      255. Технологическим режимом перекачки по трубопроводам магистральных этанопроводов и пропанопроводов должны быть заданы значения следующих основных параметров:

      1) максимально допустимое рабочее давление на выходе насосов (в коллекторе, до регулирующего устройства);

      2) максимально допустимое рабочее давление на выходе магистральной насосной станции этана внутри площадки и магистральной насосной станции пропана (после регулирующего устройства);

      3) наибольшая допустимая температура продукции, закачиваемой в трубопроводы;

      4) минимально допустимое давление по трассе трубопроводов магистральных этанопроводов и пропанопроводов, на входе технологических площадок, регулируемое клапанами "до себя".

Параграф 4. Требования к линейной части магистральных этанопроводов и пропанопроводов

      256. Состав магистральных этанопроводов и пропанопроводов, их конструктивные и технологические параметры устанавливают в проектной документации, в соответствии с действующими нормативно-технической документацией в зависимости от назначения, природно-климатических условий размещения магистральных этанопроводов и пропанопроводов, физико-химических свойств перекачиваемой продукции, объема и расстояния перекачки.

      257. При эксплуатации магистральных этанопроводов и пропанопроводов и их объектов должны быть обеспечены:

      1) плановые объемы транспортирования продукции;

      2) управление производственными процессами;

      3) своевременное проведение технического обслуживания и ремонта;

      4) своевременное проведение технического диагностирования;

      5) учет продукции и ведение установленной отчетности;

      6) разработка и внедрение мероприятий по сокращению потерь продукции при технологических операциях, экономии электроэнергии, топлива, материалов и других ресурсов, освоению новой техники;

      7) соблюдение показателей энергетической емкости и энергетической эффективности, установленных в проектной документации;

      8) промышленная, пожарная и экологическая безопасность трубопроводов;

      9) создание безопасных условий труда;

      10) готовность к ликвидации аварий, повреждений и их последствий;

      11) антитеррористическая защита магистральных этанопроводов и пропанопроводов и их объектов;

      12) на линейной части и объектах магистральных этанопроводов и пропанопроводов предусмотреть резервные источники питания для систем автоматики, сигнализации и связи, обеспечивающие их непрерывную работу при аварийном отключении электроэнергии.

      258. Безопасность, эффективность и надежность эксплуатации магистральных этанопроводов и пропанопроводов обеспечиваются следующими мерами:

      1) периодическим патрулированием (мобильные группы, авианаблюдение/ беспилотный летательный аппарат), осмотрами и комплексными диагностическими обследованиями с использованием технических средств;

      2) поддержанием в исправном состоянии за счет своевременного выполнения технического обслуживания и ремонта;

      3) соблюдением технологических регламентов и нормативной документацией по эксплуатации;

      4) своевременным выполнением мероприятий по подготовке к устойчивой работе в осенне-зимний, паводковый и пожароопасный периоды;

      5) своевременной реконструкцией объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов в части морально устаревшего или изношенного оборудования;

      6) соблюдением требований к содержанию охранных зон и соблюдением минимальных расстояний;

      7) соблюдением условий обеспечения пожаровзрывобезопасности и противопожарной защиты;

      8) уведомлением руководителей организаций и информированием населения близлежащих населенных пунктов о местонахождении магистральных этанопроводов и пропанопроводов и мерах безопасности;

      9) регулярным повышением квалификации обслуживающего персонала.

      259. Нормы технологического режима, лабораторного контроля, освещенности и другие нормы обязательные к руководству и выполнению работниками организации разрабатываются в соответствии с требованиями Правил обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденных приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 10240) и приводятся в технологическом регламенте объекта.

      260. Нормы технологических потерь продукции разрабатываются на этапе подготовки к эксплуатации магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      261. На этапе подготовки к эксплуатации разрабатываются документы по учету и контролю количества и качества транспортируемой продукции.

      262. Виды знаков, размеры, цветовая схема, содержание надписей на информационных знаках и правила их установки предусматриваются в соответствии с требованиями ГОСТ 12.4.026 "Система стандартов безопасности труда. Цвета сигнальные, знаки безопасности и разметка сигнальная. Назначение и правила применения. Общие технические требования и характеристики. Методы испытаний".

Параграф 5. Требования к нормативной документации

      263. Нормативной документацией являются технологический регламент, технические документы эксплуатирующей организации, определяющие требования и порядок действий, направленные на обеспечение надежной и безопасной эксплуатации магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      264. Нормативная документация содержит конкретные указания персоналу о порядке действий и способах ведения работ при эксплуатации, техническом обслуживании и ремонте магистральных этанопроводов и пропанопроводов и их объектов, а также:

      1) перечень и описания возможных отказов;

      2) перечни и критерии предельных состояний;

      3) порядок действий персонала при отказе;

      4) периодичность контроля технического состояния.

      265. При разработке нормативной документации по эксплуатации, техническому обслуживанию и ремонту магистральных этанопроводов и пропанопроводов и их объектов необходимо основываться на требованиях и рекомендациях:

      1) законодательства Республики Казахстан;

      2) проектной документации, характеристик применяемого оборудования и условий работы магистральных этанопроводов и пропанопроводов, а также рекомендациях изготовителей применяемого оборудования;

      3) промышленной, пожарной, экологической безопасности и организации безопасных условий труда.

      266. Нормативную документацию пересматривают не реже одного раза в пять лет или при изменении состава документации, определяющей порядок эксплуатации магистральных этанопроводов и пропанопроводов и их безопасность, а также при внесении принципиальных изменений в технологическую схему и режимы работы магистральных этанопроводов и пропанопроводов и их объектов.

Параграф 6. Техническое обслуживание и ремонт

      267. Техническое обслуживание и ремонт магистральных этанопроводов и пропанопроводов и их объектов следует проводить по утвержденным графикам (годовым, месячным), разработанным эксплуатирующей организацией.

      268. Объем выполняемых работ и периодичность проведения работ по техническому обслуживанию и ремонту магистральных этанопроводов и магистральных пропанопроводов и их объектов определяются в нормативной документации.

      269. Техническое обслуживание и ремонт магистральных этанопроводов и пропанопроводов и их объектов осуществляется эксплуатационно-ремонтным персоналом эксплуатирующей организации или специализированными организациями на договорной основе в соответствии с требованиями ГОСТ 34182 "Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Эксплуатация и техническое обслуживание. Основные положения" и технологическим регламентом на эксплуатацию трубопроводов.

      Требования к специализированным организациям устанавливаются в соответствии с законодательством Республики Казахстан в области гражданской защиты.

      270. Техническое обслуживание магистральных этанопроводов и пропанопроводов включает:

      1) осмотр (патрулирование) трассы магистральных этанопроводов и пропанопроводов – визуальное наблюдение с целью своевременного обнаружения опасных ситуаций, угрожающих целостности и безопасности магистральных этанопроводов и пропанопроводов, и безопасности окружающей среды;

      2) контроль технического состояния установленного оборудования и проведение комплекса операций по поддержанию его в работоспособном состоянии.

      271. По всей трассе следует поддерживать проектную глубину заложения магистральных этанопроводов и пропанопроводов. При выявлении недозаглубления, оголения, провисания, размыва почв вокруг участков магистральных этанопроводов и пропанопроводов производится приведение их в соответствие с проектной документацией.

      272. При возникновении ситуаций, связанных с размывом почв вокруг магистральных этанопроводов и пропанопроводов, следует предусматривать дополнительные мероприятия по их защите: организацию стока поверхностных вод, укрепление оврагов и промоин, размываемых берегов водных преград и другие.

      273. На всех участках магистральных этанопроводов и пропанопроводов обеспечивается постоянный вдольтрассовый проезд (дорога) к любой точке магистральных этанопроводов и пропанопроводов для выполнения профилактических, ремонтных и аварийных работ.

      274. Эксплуатирующей организацией контролируется состояние охранных зон магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      275. В охранных зонах магистральных этанопроводов и пропанопроводов запрещается производить действия, которые нарушают нормальную эксплуатацию магистральных этанопроводов и пропанопроводов, либо приводят к их повреждению в частности:

      1) перемещать, засыпать и ломать опознавательные и сигнальные знаки, контрольно-измерительные пункты;

      2) открывать люки, калитки и двери необслуживаемых усилительных пунктов кабельной связи, ограждений узлов линейной арматуры, станций катодной и дренажной защиты, линейных и смотровых колодцев и других линейных устройств;

      3) открывать и закрывать краны, отключать или включать средства связи, энергоснабжения и телемеханики магистральных этанопроводов и пропанопроводов;

      4) устраивать всякого рода свалки;

      5) разрушать берегоукрепительные, земляные и иные сооружения (устройства), предохраняющие прилегающую территорию и окружающую местность – от аварийного разлива продукции;

      6) разводить огонь и размещать какие-либо открытые или закрытые источники огня.

      276. Организации, имеющие намерения проводить работы в охранной зоне, обязаны не позднее чем за 5 суток до начала работ пригласить представителя эксплуатирующей организацией на место производства работ согласно ГОСТ 34182 "Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Эксплуатация и техническое обслуживание. Основные положения".

      277. Получив от эксплуатирующей организации письменное разрешение на ведение работ в охранной зоне магистральных этанопроводов и пропанопроводов, организации обязаны выполнять их с соблюдением условий, обеспечивающих сохранность магистральных этанопроводов и пропанопроводов и опознавательных знаков, и нести ответственность за повреждение последних.

      278. Персонал эксплуатирующей организации при выезде на трассу магистральных этанопроводов и пропанопроводов, независимо от основных обязанностей и целей выезда, следит за состоянием охранной зоны и соблюдением минимальных расстояний от магистральных этанопроводов и пропанопроводов до ближайших объектов, установленных технических нормативных правовых актов и действующими нормативными документами с требованиями ГОСТ 34182 "Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Эксплуатация и техническое обслуживание. Основные положения" и технологическим регламентом на эксплуатацию трубопроводов. Информация об обнаружении любого вида деятельности или событий, угрожающих нормальной и безопасной работе магистральных этанопроводов и пропанопроводов, немедленно сообщается непосредственному руководителю.

      279. При прохождении магистральных этанопроводов и пропанопроводов в одном техническом коридоре с инженерными коммуникациями других организаций или их взаимном пересечении основы взаимоотношений организаций, эксплуатирующих эти коммуникации, устанавливаются регламентом (инструкцией) взаимоотношений организаций, коммуникации которых проходят в одном техническом коридоре или пересекаются.

      280. Строительные и ремонтные работы в охранных зонах линий и сооружений технологической связи, телемеханики и электрических сетей, входящих в состав магистральных этанопроводов и пропанопроводов, выполняют с соблюдением требований законодательства Республики Казахстан в области магистрального трубопровода, связи и электроэнергетики, а также настоящего технического регламента.

      281. Изменения, касающиеся строительства объектов в охранной зоне магистральных этанопроводов и пропанопроводов, пересечений магистральных этанопроводов и пропанопроводов коммуникациями другого назначения, а также конструктивные изменения объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов своевременно вносятся в исполнительную документацию.

      282. Внеочередные осмотры трассы магистральных этанопроводов и пропанопроводов проводятся после стихийных бедствий, при обнаружении утечек продукции, падения давления, срабатывания систем обнаружения утечек и охранных систем, нарушения баланса продукции и других признаков повреждения магистральных этанопроводов и пропанопроводов, а также при капитальном ремонте сооружений линейной части (замена участков магистральных этанопроводов и пропанопроводов, линейной запорной арматуры, замена изоляции и другое).

      283. О замеченных утечках продукции, любых неисправностях и повреждениях сооружений по трассе, угрожающих нормальной работе магистральных этанопроводов и пропанопроводов или безопасности людей, а также о нарушениях охранной зоны магистральных этанопроводов и пропанопроводов или производстве строительных работ в непосредственной близости от магистральных этанопроводов и пропанопроводов, лица, выполняющие патрулирование, немедленно сообщают непосредственному руководителю и диспетчеру, осуществляющему управление данным участком магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

Параграф 7. Оборудование магистральных этанопроводов и пропанопроводов

      284. Запорная арматура, узлы пуска и приема средства очистки и диагностики должны быть легкодоступными для обслуживания персоналом и защищены от повреждения и управления посторонними лицами.

      285. Запорная арматура, установленная на магистральных этанопроводов и пропанопроводов, является комплектной, пронумеровывается в соответствии с технологическими схемами, и предусматривает указатели положения затвора и содержаться в исправном состоянии. На арматуре предусматриваются надписи обозначения по управлению ею.

      286. Площадки расположения запорной арматуры магистральных этанопроводов и пропанопроводов внутри ограждений планируются защищенными от затопления поверхностными и грунтовыми водами с твердым покрытием (гравий, щебень и другие), в случае расположения узлов запорной арматуры в пределах затапливаемых территорий предусматривается возможность обесточивания крановых узлов. К площадкам предусматривается возможность подъезда транспортных средств.

      287. К узлам управления, указателям положения затвора запорной арматуры обеспечивается беспрепятственный доступ обслуживающего персонала. Площадки обслуживания содержат в чистоте и исправном состоянии.

      288. Открывать и закрывать запорную арматуру разрешается только по распоряжению диспетчера, которое фиксируется в журнале распоряжений.

      289. Операции по управлению, техническому обслуживанию запорной арматуры проводят в соответствии с требованиями инструкций предприятий-изготовителей.

      290. Техническое обслуживание запорной арматуры следует проводить согласно годовым планам-графикам, утвержденным руководством эксплуатирующей организацией. Не менее одного раза в месяц проводится:

      1) внешний осмотр запорной арматуры с целью выявления утечек продукции, утечек масла через неплотность редуктора, нарушений герметичности кабеля и электродвигателя;

      2) проверка наличия смазки в редукторе и ванне конечных выключателей, отсутствия мелких неисправностей и поломок;

      3) устранение всех выявленных при внешнем осмотре недостатков;

      4) устранение, при необходимости, с наружных поверхностей задвижек, обратных клапанов, с площадок самообслуживания грязи, ржавчины, льда, воды, подтеков масла.

      291. В процессе эксплуатации узлов пуска и приема средства очистки и диагностики с целью определения их возможных перемещений следует проводить контроль геодезических отметок камеры пуска/приема.

      292. В процессе эксплуатации подземных переходов магистральных этанопроводов и пропанопроводов через железные и автомобильные дороги необходимо проверять:

      1) состояние смотровых и отводных колодцев, контрольных устройств, отводных канав с целью выявления утечек продукции, нарушений земляного покрова, опасных для магистральных этанопроводов и пропанопроводов проседаний и выпучиваний грунта;

      2) положение защитного кожуха (футляра) и трубопровода, а также состояние изоляции магистральных этанопроводов и пропанопроводов;

      3) отсутствие прямого контакта металла трубы с защитным кожухом.

      293. Периодичность проведения проверок подземных переходов магистральных этанопроводов и пропанопроводов через железные и автомобильные дороги устанавливают в нормативном документе эксплуатирующей организации.

      294. В процессе эксплуатации надземных (воздушных) переходов (балочных, подвесных и арочных) необходимо вести визуальный контроль общего состояния воздушных переходов, береговых и промежуточных опор, состояния мачт, тросов, вантов, берегов в полосе переходов, берегоукрепительных сооружений, водоотводных канав, мест выхода магистральных этанопроводов и пропанопроводов из земли, креплений магистральных этанопроводов и пропанопроводов в опорах земляных насыпей.

      295. Все надземные (воздушные) переходы балочного типа оборудуются ограждениями, исключающими возможность доступа и прохода посторонних лиц и проезда механизмов к магистральным этанопроводам и пропанопроводам, а также должны иметь антикоррозионное защитное покрытие.

      296. Эксплуатирующая организация при планировании работ по техническому обслуживанию и ремонту переходов через водные преграды учитывает границы подводных переходов магистральных этанопроводов и пропанопроводов, определяемые в соответствии с законодательством Республики Казахстан в сфере магистрального трубопровода и гражданской защиты.

      297. Техническое обслуживание и ремонт запорной арматуры, проверка герметичности и промывка арматуры, эксплуатация и обслуживание электрооборудования, системы обнаружения утечек, а также контроль состояния противокоррозионной защиты переходов магистральных этанопроводов и пропанопроводов, средств электрохимической защиты, установленных на переходах, осуществляется в соответствии с требованиями технологических регламентов. Ремонт запорной арматуры выполняется согласно ремонтной документации.

      298. В процессе эксплуатации электроприемников, электроснабжение которых осуществляется от двух взаимно резервирующих источников питания, выполняется проверка работоспособности устройств автоматического включения резервных источников электроснабжения.

      299. Контроль герметичности запорной арматуры переходов магистральных этанопроводов и пропанопроводов через водные преграды осуществляется не реже одного раза в квартал для арматуры многониточных переходов и не реже одного раза в полугодие для однониточных переходов в соответствии с годовым графиком.

Параграф 8. Очистка внутренней полости магистральных этанопроводов и пропанопроводов

      300. С целью поддержания пропускной способности, предупреждения скопления воды и внутренних отложений, а также с целью подготовки участка магистральных этанопроводов и пропанопроводов к внутритрубному диагностированию и перед испытаниями следует проводить очистку внутренней полости магистральных этанопроводов и пропанопроводов пропуском очистных устройств.

      301. Эксплуатирующая организация составляет и утверждает годовые планы работ по очистке магистральных этанопроводов и пропанопроводов с учетом планов и технологических режимов транспортировки, проведения внутритрубного диагностирования, свойств перекачиваемой продукции.

      302. Периодичность очистки магистральных этанопроводов и пропанопроводов очистными устройствами определяют индивидуально для каждого магистрального этанопровода и пропанопровода в зависимости от особенностей его эксплуатации и свойств перекачиваемой продукции.

      303. При разработке годового графика очистки внутренней полости соблюдаются требования планирования очистки последовательно от начального участка к конечному. При этом, под участком понимается участок от камеры пуска до камеры приема средства очистки и диагностики.

Параграф 9. Техническое диагностирование

      304. В целях определения фактического технического состояния линейной части магистральных этанопроводов и пропанопроводов и их объектов, определения назначенного срока службы на проектных технологических режимах, необходимости изменения технологических режимов или проведения ремонтных работ в процессе эксплуатации следует проводить периодическое техническое диагностирование объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      305. Техническому диагностированию, в том числе техническому освидетельствованию подлежат следующие объекты магистральных этанопроводов и пропанопроводов:

      1) линейная часть;

      2) подводные переходы магистральных этанопроводов и пропанопроводов;

      3) воздушные переходы магистральных этанопроводов и пропанопроводов;

      4) технологические и вспомогательные трубопроводы;

      5) сосуды, работающие под давлением;

      6) запорная арматура;

      7) механико-технологическое оборудование;

      8) энергетическое оборудование;

      9) системы автоматизации;

      10) подводные переходы кабельных линий связи;

      11) дополнительное оборудование (соединительные детали, узлы отбора давления, емкости, бобышки, ремонтные муфты, камеры пуска, приема и пропуска средства очистки и диагностики);

      12) грузоподъемные механизмы;

      13) здания и сооружения, законченные строительством и монтажом, находящиеся в эксплуатации.

      Перед приемкой построенного магистрального трубопровода и (или) его частей в эксплуатацию проводится внутритрубное диагностирование специализированной организацией. Устранение дефектов, обнаруженных в процессе внутритрубного диагностирования, производится строительно-монтажной организацией, осуществлявшей строительство магистрального трубопровода.

      Требование проведения внутритрубной диагностики не распространяется на участки эксплуатируемых магистральных этанопроводов и пропанопроводов, по которым проведен ремонт с заменой линейной части.

      Надземные объекты магистральных этанопроводов и пропанопроводов не реже одного раза в два года подвергаются диагностированию неразрушающими методами контроля. Периодичность внутритрубной диагностики этанопроводов и пропанопроводов устанавливается в соответствии с требованиями Правил обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденный приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 354, с учетом технического состояния трубопроводов, условий эксплуатации и результатов предыдущих обследований, но не реже 1 раза в 5 лет.

      306. На магистральных этанопроводах и пропанопроводах осуществляются следующие виды технического диагностирования:

      1) внутритрубное диагностирование магистральных этанопроводов и пропанопроводов с целью выявления дефектов геометрии магистральных этанопроводов и пропанопроводов, дефектов стенки трубы и сварных швов, а также определения планово-высотного положения. Порядок пропуска средств очистки и диагностики по магистральным этанопроводам и пропанопроводам приведен в приложении 7 настоящего технического регламента;

      2) электрометрическое диагностирование всех технологических и вспомогательных трубопроводов с целью оценки состояния изоляционного покрытия, наличия коррозионных дефектов стенки трубы и определения скорости коррозии, оценки состояния средств электрохимической защиты, наличия контакта с защитными кожухами;

      3) измерение планового положения глубины залегания магистральных этанопроводов и пропанопроводов и его конструктивных элементов, проводимое с целью выявления отклонения глубины залегания подземных магистральных этанопроводов и пропанопроводов от проектных значений, измерение горизонтальных смещений магистральных этанопроводов и пропанопроводов в процессе эксплуатации;

      4) наружное диагностирование методами неразрушающего контроля соединительных, конструктивных деталей, приварных элементов и ремонтных конструкций.

      307. На магистральных этанопроводах и пропанопроводах применяют следующие методы технического диагностирования:

      1) визуальный и измерительный контроль всех технологических и вспомогательных трубопроводов;

      2) визуальный и измерительный контроль основного металла магистральных этанопроводов и пропанопроводов;

      3) визуальный и измерительный контроль сварных швов магистральных этанопроводов и пропанопроводов;

      4) ультразвуковой контроль кольцевых сварных швов магистральных этанопроводов и пропанопроводов;

      5) ультразвуковая толщинометрия стенки магистральных этанопроводов и пропанопроводов;

      6) капиллярный контроль;

      7) магнитопорошковый контроль;

      8) измерения планово-высотного положения магистральных этанопроводов и пропанопроводов и его конструктивных элементов;

      9) магнитометрический контроль;

      10) вибродиагностический контроль.

      308. На подземных магистральных этанопроводах и пропанопроводах применяют следующие виды технического диагностирования:

      1) внутритрубное диагностирование магистральных этанопроводов и пропанопроводов с целью выявления дефектов геометрии магистральных этанопроводов и пропанопроводов, дефектов стенки трубы и сварных швов, а также определения планово-высотного положения;

      2) измерения планового положения и глубины залегания магистральных этанопроводов и пропанопроводов и его конструктивных элементов, проводимые с целью выявления отклонения глубины залегания магистральных этанопроводов и пропанопроводов от проектных значений, измерение горизонтальных смещений магистральных этанопроводов и пропанопроводов в процессе эксплуатации;

      3) наружное диагностирование методами неразрушающего контроля соединительных, конструктивных деталей, приварных элементов и ремонтных конструкций;

      4) электрометрическое диагностирование всех технологических и вспомогательных трубопроводов с целью оценки состояния изоляционного покрытия, наличия коррозионных дефектов стенки трубы и определения скорости коррозии, оценки состояния средств электрохимической защиты, наличия контакта с защитными кожухами.

      309. Работы по определению возможности продления назначенного срока службы и/или назначенного ресурса технических устройств, оборудования и сооружений проводят по заявке организации, имеющей опасные производственные объекты и (или) привлекаемые к работам на них.

      310. По завершении работ по определению возможности продления назначенного срока службы и (или) назначенного ресурса технических устройств, оборудования и сооружений, организация, аттестованная в соответствии с законодательством Республики Казахстан в области гражданской защиты и независимая от организации-заявителя, проводит экспертизу промышленной безопасности и оформляет экспертное заключение, содержащее вывод о возможности или невозможности продления срока их безопасной эксплуатации.

      311. При необходимости проведения корректирующих мероприятий экспертная организация разрабатывает план корректирующих мероприятий по обеспечению безопасной эксплуатации технических устройств, оборудования и сооружений на продлеваемый период, который является приложением к заключению экспертизы промышленной безопасности.

      312. Выполнение мероприятий по обеспечению безопасной эксплуатации технических устройств, оборудования и сооружений на продлеваемый период в соответствии с требованиями промышленной безопасности обеспечивают организации, эксплуатирующие опасные производственные объекты, на которых применяют указанные технические устройства, оборудование и сооружения.

Параграф 10. Ремонтные работы на магистральных этанопроводах и пропанопроводах

Раздел 1. Общие требования

      313. На основании анализа результатов технического диагностирования определяют вид ремонта и планируют его очередность.

      314. Ремонт магистральных этанопроводов и пропанопроводов подразделяют на следующие виды:

      1) текущий;

      2) капитальный;

      3) по техническому состоянию, при котором контроль технического состояния выполняют с периодичностью и в объеме, установленными нормативной документацией, а объем и момент начала ремонта определяются техническим состоянием оборудования и сооружений.

      315. Каждому виду ремонта соответствует метод (технология) ремонта, который установлен в нормативной документации эксплуатирующей организации.

Раздел 2. Организация производства ремонтных работ на объектах линейной части магистральных этанопроводов и пропанопроводов

      316. Планирование работ по ремонту магистральных этанопроводов и пропанопроводов следует проводить в зависимости от характера и степени опасности дефектов с учетом заключения об их техническом состоянии.

      317. Ремонт магистральных этанопроводов и пропанопроводов следует проводить по технологиям, установленным в нормативной документации эксплуатирующей организации.

      318. Вывод или передачу специализированным организациям оборудования и объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов в ремонт проводят в порядке, установленном в нормативной документации эксплуатирующей организации.

      319. Текущий ремонт запорной арматуры и оборудования линейных сооружений магистральных этанопроводов и пропанопроводов выполняют подразделения аварийно-восстановительной службы или специализированные службы эксплуатирующей организации, капитальный ремонт – специализированные организации.

      320. Текущий ремонт электротехнических установок, линий электропередачи, оборудования и средств электрохимической защиты, систем телемеханики, входящих в состав магистральных этанопроводов и пропанопроводов выполняют специализированные службы эксплуатирующей организации, капитальный ремонт специализированные службы эксплуатирующей организации или специализированные подрядные организации, имеющие опыт работы и разрешение на производство работ в охранной зоне магистральных этанопроводов и пропанопроводов в соответствии с законодательством Республики Казахстан в области гражданской защиты.

      321. Производство ремонтных работ следует начинать после выполнения организационных и технических мероприятий, приемки специализированной подрядной организацией трассы ремонтируемого участка магистральных этанопроводов и пропанопроводов под ремонт и письменного разрешения эксплуатирующей организации на производство работ.

      322. Работы по текущему и капитальному ремонту оборудования и объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов следует проводить с соблюдением действующих норм и правил безопасности.

Раздел 3. Организация ремонтных работ оборудования, зданий и сооружений перекачивающей станции

      323. До вывода зданий и сооружений в капитальный ремонт необходимо:

      1) выполнить обследование технического состояния;

      2) составить дефектные ведомости и перечень работ;

      3) разработать задание на проектирование;

      4) выполнить проектные работы, согласовать и утвердить проектную документацию в установленном порядке;

      5) составить графики ремонта и проекты организации ремонтных работ;

      6) заготовить, согласно проектной документации, необходимые материалы.

      324. Для оборудования, прошедшего капитальный ремонт, определяются сроки следующего диагностирования, послеремонтный гарантийный срок или послеремонтная гарантийная наработка в соответствии с ГОСТ 34182 "Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Эксплуатация и техническое обслуживание. Основные положения".

Параграф 11. Энергоснабжение, теплоснабжение, молниезащита и защита от статического электричества объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов

Раздел 1. Энергоснабжение.

      325. Для обеспечения работоспособности электроустановок и тепловых энергоустановок на всех уровнях управления эксплуатирующей организацией создаются подразделения энергослужбы, организационная структура состав которых определяется в нормативном документе эксплуатирующей организации.

      326. Основными задачами энергослужбы эксплуатирующей организацией являются:

      1) обеспечение эксплуатации энергооборудования объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов в соответствии с нормативными документами;

      2) соблюдение удельных норм расхода энергоресурсов;

      3) совершенствование организации эксплуатации энергоустановок;

      4) анализ затрат на энергоресурсы по статье издержек и разработка предложений и мер по их снижению (энергоаудит);

      5) своевременное и качественное планирование и проведение технического обслуживания и ремонта;

      6) разработка и внедрение мероприятий по экономии энергоресурсов.

      327. На объектах магистральных этанопроводов и пропанопроводов организуется коммерческий и технический учет энергоресурсов.

      328. Эксплуатацию, испытания, техническое обслуживание и ремонт энергоустановок следует осуществлять в соответствии с требованиями нормативно-технической документацией касающихся технической эксплуатации электроустановок и тепловых энергоустановок.

      329. Оценку технического состояния энергооборудования следует выполнять сопоставлением фактических эксплуатационных параметров оборудования, с установленными в технической документации и базовыми (или паспортными) его характеристиками. При этом используются результаты технического диагностирования оборудования.

      330. Энергооборудование магистральных этанопроводов и пропанопроводов обеспечивается запасными частями и материалами для своевременного и качественного выполнения технического обслуживания и ремонта.

      331. Границы областей обслуживания и ответственности за эксплуатацию устройств, оборудования и сетей между энергослужбой и другими технологическими службами устанавливают в положении, утверждаемом руководителем эксплуатирующей организации.

      332. Границы раздела областей обслуживания и эксплуатационной ответственности, разграничение балансовой принадлежности энергооборудования и сетей между организациями, осуществляющими поставку энергоресурсов, и предприятиями магистральных этанопроводов и пропанопроводов определяются актом разграничения балансовой принадлежности и эксплуатационной ответственности.

      333. К техническому обслуживанию и эксплуатации взрывозащищенного электрооборудования во взрывоопасных зонах допускается подготовленный электротехнический персонал, имеющий допуск к техническому обслуживанию и эксплуатации оборудования данной категории.

      334. Запрещается эксплуатация и использование во взрывоопасных зонах электрооборудования, электропроводок, инструмента и средств измерений, не соответствующих требованиям нормативной документации или с нарушениями элементов взрывозащиты.

      335. Уровень взрывозащиты электрооборудования должен соответствовать требованиям нормативного документа, а вид взрывозащиты категории и группе взрывоопасных смесей. Электрооборудование, не имеющее маркировки взрывозащиты, к установке и эксплуатации во взрывоопасных зонах не допускается.

      336. На электрооборудование необходимо иметь документ об оценке соответствия требованиям технических регламентов, действие которых на него распространяется.

      337. На взрывозащищенное электрооборудование оформляется и ведется паспорт.

      338. Взрывозащищенное электрооборудование и электропроводки во взрывоопасных зонах подвергается наружному осмотру не реже одного раза в 3 месяца. Результаты осмотра следует вносить в техническую документацию (паспорт, формуляр, журнал осмотра взрывозащищенного оборудования).

      339. Внеочередные осмотры взрывозащищенного электрооборудования проводятся при его отключении устройствами защиты. Повторный ввод в работу разрешается только после выявления и устранения причины отключения.

      340. По окончании ремонта или устранения причины отказа взрывозащищенного электрооборудования объем выполненных работ и измеренные параметры взрывозащиты заносят в техническую документацию.

Раздел 2. Теплоснабжение

      341. Теплоснабжение объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов осуществляется от собственных котельных (тепловых энергоустановок) или от сторонних теплоснабжающих организаций, при этом обеспечивается необходимая категория надежности теплоснабжения потребителей.

      342. К системам теплоснабжения объектов трубопроводов относятся котельные установки, тепловые сети и системы теплопотребления.

      343. Эксплуатацию тепловых энергоустановок магистральных этанопроводов и пропанопроводов осуществляет подготовленный персонал эксплуатирующей организации.

      344. Допускается проводить эксплуатацию тепловых энергоустановок трубопроводов специализированной организацией.

      345. Ответственный за исправное состояние и безопасную эксплуатацию тепловых энергоустановок объектов трубопроводов обеспечивает содержание тепловых энергоустановок в работоспособном и технически исправном состоянии, их эксплуатацию в соответствии с требованиями нормативных документов.

      346. Границы областей обслуживания и ответственности за эксплуатацию тепловых энергоустановок между энергослужбой и другими технологическими службами устанавливают в положении, утверждаемом руководителем эксплуатирующей организации.

      347. В эксплуатирующей организации организовываются постоянный и периодический контроли технического состояния тепловых энергоустановок трубопроводов (осмотры, техническое освидетельствование).

      348. Планирование, проведение, контроль выполнения мероприятий по устранению дефектов тепловых энергоустановок выполняют в соответствии с требованиями действующих нормативно-технической документации.

      349. Оборудование топливного хозяйства котельных магистральных этанопроводов и пропанопроводов обеспечивает бесперебойную подачу топлива в котельную и хранение запаса основного и резервного топлива в соответствии с нормативами, установленными в нормативно-технической документации.

      350. При эксплуатации систем теплоснабжения объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов обеспечивается надежность теплоснабжения, подача теплоносителя (воды и пара) с расходом и параметрами в соответствии с температурным графиком.

Раздел 3. Молниезащита и защита от статического электричества

      351. Здания и сооружения магистральных этанопроводов и пропанопроводов, оборудование, аппараты, воздуховоды и внутриплощадочные коммуникации защищаются от прямых ударов молнии, ее вторичных проявлений и статического электричества согласно требованиям действующих нормативных документов. Действие данных видов защиты не допускает вредного влияния на систему противокоррозионной защиты трубопроводов.

      352. Приемка в эксплуатацию средств молниезащиты, защиты от статического электричества проводится до начала приемо-сдаточных испытаний зданий, сооружений и оборудования, для которых указанные средства предназначены.

      353. Для защиты от статического электричества следует использовать заземляющие устройства электрооборудования и электроустановок. Требования к заземляющему устройству определяют в действующих нормативно-технических документациях. Части, подлежащие заземлению, присоединяются к заземляющему устройству отдельным проводником. Переходное сопротивление соединений (сварных или болтовых) не предусматривает превышение 0,05 Ом в соответствии с ГОСТ 34182 "Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Эксплуатация и техническое обслуживание. Основные положения".

      354. Сопротивление заземляющего устройства, предназначенного только для защиты от статического электричества, не предусматривает превышение 100 Ом в соответствии с ГОСТ 34182 "Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Эксплуатация и техническое обслуживание. Основные положения".

      355. Защита резервуаров от прямых ударов молнии выполняется отдельно стоящими молниеотводами со стержневыми или тросовыми молниеприемниками. После каждой грозы или сильного ветра все устройства молниезащиты осматриваются, при этом, обнаруженные повреждения немедленно устраняются.

      356. Для защиты от статического электричества все металлическое оборудование, относящееся к одному сооружению (наружной установке): резервуары, трубопроводы и другое оборудование представляют собой непрерывную электрическую цепь, которая присоединяется к заземляющему устройству в соответствии с проектной документацией в начале, в конце и иметь дополнительное заземление через каждые 200-300 м в соответствии с ГОСТ 34182 "Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Эксплуатация и техническое обслуживание. Основные положения".

      357. Каждый отдельный аппарат, а также отдельно установленные емкости и аппараты, если они не присоединены к общей заземляющей системе, подлежат отдельному заземлению.

      358. Последовательное включение в заземляющую систему не допускается.

      359. Наземные технологические трубопроводы следует заземлять в начале трубопровода, в конце и точках всех ответвлений, а также на вводах во взрывоопасные зоны и выводах из них.

      360. Лица, проводящие осмотр и проверку состояния устройств молниезащиты, составляют акт их осмотра и проверки с указанием обнаруженных дефектов и разрабатывают мероприятия по их устранению.

      361. Измерение электрических сопротивлений заземляющих устройств для защиты от статического электричества следует проводить с периодичностью и нормами, приведенными в нормативно-технической документации.

      362. Импульсное сопротивление каждого заземлителя от прямых ударов молнии предусматривает не более 10 Ом в соответствии с ГОСТ 34182 "Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Эксплуатация и техническое обслуживание. Основные положения".

      363. Осмотр и ремонт средств молниезащиты и защиты от статического электричества проводят одновременно с осмотром и ремонтом электроустановок, а также после прямых ударов молний.

      364. Ответственность за организацию безопасной эксплуатации устройств защиты от статического электричества и молниезащиты возлагается на главного энергетика эксплуатирующей организации.

      365. Ответственность за исправное состояние устройств защиты от статического электричества и молниезащиты несет служба главного энергетика эксплуатирующей организации. Ответственные лица обязаны обеспечить эксплуатацию и ремонт устройств защиты в соответствии с действующими нормативными документами.

Раздел 4. Энергосбережение и энергоэффективность

      366. Мероприятия по энергосбережению и повышению энергоэффективности объектов магистральных этанопроводов и пропанопроводов, а также использование энергетических ресурсов, применяемых при их эксплуатации, приводятся в соответствии с Законом Республики Казахстан "Об энергосбережении и повышении энергоэффективности".

Параграф 12. Требования к эксплуатации средств электрохимической защиты

      367. Для обеспечения эффективной и надежной работы средств электрохимической защиты в составе эксплуатирующей организации создается производственное подразделение, ответственное за электрохимическую защиту.

      368. Структура, состав, оснащенность производственного подразделения, ответственные за электрохимическую защиту определены в положении, утвержденном руководителем эксплуатирующей организации.

      369. Для надежной и эффективной работы средств электрохимической защиты необходимо обеспечивать:

      1) оперативный контроль значений защитных потенциалов на магистральных этанопроводов, пропанопроводов и подземных сооружениях, напряжения и силы тока станций катодной защиты, сопротивления дренажной цепи и силы тока установки дренажной защиты с использованием системы телемеханизации и автоматизированной системы технического учета электроэнергии;

      2) проверки и измерения значений защитных потенциалов на контрольно-измерительных и контрольно-диагностических пунктах, рабочих параметров станций катодной защиты, станций дренажной защиты и протекторных установок;

      3) техническое обслуживание и ремонт оборудования электрохимической защиты;

      4) дистанционный контроль параметров станций электрохимической защиты;

      5) автоматическое и дистанционное управление режимами работы станций электрохимической защиты.

      370. Результаты контроля, выполнения технического обслуживания и ремонта оборудования электрохимической защиты следует вносить в техническую документацию.

      371. Для контроля работы средств электрохимической защиты на каждом магистральном этанопроводе и пропанопроводе устанавливаются контрольно-измерительные пункты электрохимической защиты с возможностью измерения величины поляризационного потенциала.

      372. Измерение защитных потенциалов на магистральных этанопроводов и пропанопроводов на всех контрольно-измерительных пунктах электрохимической защиты проводят два раза в год в период максимального увлажнения грунта. При этом внеочередные измерения проводят на участках, где производились ремонтно-восстановительные работы на магистральных этанопроводах и пропанопроводов или средствах электрохимической защиты и источниках их энергоснабжения, произошло подключение к действующим системам электрохимической защиты новых объектов защиты или изменение:

      1) схем и режимов работы средств электрохимической защиты;

      2) интенсивности блуждающих токов;

      3) схем прокладки подземных металлических сооружений (укладка новых, демонтаж старых).

      Одновременно при измерениях защитного потенциала магистральных этанопроводов и пропанопроводов следует проводить измерения:

      1) защитного потенциала кожуха;

      2) переходного сопротивления "кожух – земля" и сопротивления цепи "кожух – труба" на переходах магистральных этанопроводов и пропанопроводов под автомобильными и железными дорогами;

      3) измерение сопротивления пластин датчиков скорости коррозии;

      4) измерение силы тока протекторных групп.

      373. Перерыв в действии каждой установки системы электрохимической защиты допускается при проведении регламентных и ремонтных работ не более одного раза в квартал (до 80 часов). При проведении опытных или исследовательских работ допускается временное отключение электрохимической защиты на суммарный срок не более 240 часов в год.

      374. С целью определения состояния противокоррозионной защиты магистральных этанопроводов и пропанопроводов следует проводить обследования коррозионного состояния участков магистральных этанопроводов и пропанопроводов и ранжирование их по степени коррозионной опасности.

      375. Все обнаруженные дефекты при обследовании повреждения защитного покрытия точно привязываются к трассе магистральных этанопроводов и пропанопроводов, учитываются в технической документации, включаются в графики ремонтных работ и устраняются в запланированные сроки.

      376. Документация по контролю состояния электрохимической защиты и защитного покрытия, а также по измерениям величины защитного потенциала подлежит хранению в течение всего периода эксплуатации магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      377. После ремонта электрооборудования производятся испытания и измерения в соответствии с нормативно-технической документацией, касающихся технической эксплуатации электроустановок, заводской и ремонтной документацией.

      378. Подразделение, ответственное за электрохимической защиты эксплуатирующую организацию и выполняющее плановые мероприятия технической эксплуатации средств электрохимической защиты, предусматривает резервный фонд основных устройств и материалов.

      379. Проектную и исполнительную документацию, оформленную при приемке в эксплуатацию средств электрохимической защиты, следует хранить подразделением, ответственным за электрохимической защиты в течение всего срока службы магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      380. Подразделение, ответственное за электрохимическую защиту, ведет техническую документацию и учет работы средств электрохимической защиты, защищенности магистральных этанопроводов и пропанопроводов по времени и протяженности, проводить анализ отказов в соответствии с требованиями соответствующего нормативного документа по контролю и учету работы системы противокоррозионной защиты магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      381. Паспорта электроустановок электрохимической защиты при приемке в эксплуатацию содержат технические характеристики установленного оборудования. В паспорта (формуляры) заносят сведения о выполненных ремонтах и изменениях, внесенных в конструкцию при ремонтах. Записи в паспортах (формулярах) подтверждаются подписями исполнителей с указанием даты выполнения работ.

      382. В протоколах измерений, испытаний и ведомостях измерения защитного потенциала указываются типы применяемых средств измерений и сведения об их поверке.

      383. Для каждой системы противокоррозионной защиты магистральных этанопроводов и пропанопроводов организуется ведение документации по контролю и учету работы системы противокоррозионной защиты магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

Параграф 13. Автоматизированная система управления технологическим процессом

      384. К техническим средствам автоматизированного управления магистральных этанопроводов и пропанопроводов относятся системы автоматизации и телемеханизации технологического оборудования магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      385. Технические средства автоматизированного управления магистральных этанопроводов и пропанопроводов должны соответствовать требованиям проектной документации и действующих на момент ввода в эксплуатацию нормативно-технических документов.

      386. На вводимые в эксплуатацию средства автоматизации и телемеханизации делается разрешительная документация, полученная в установленном порядке.

      387. Система автоматизации объекта магистральных этанопроводов и пропанопроводов должна обеспечивать работоспособность, отказоустойчивость, автоматическую защиту и блокировку, контроль и управление технологическим оборудованием, вспомогательными системами, пожаротушением. Должна иметь функцию самодиагностики и контроля отказов каналов связи.

      388. Срабатывание предупредительных сигналов и аварийных защит сопровождается звуковой и световой сигнализацией в операторной и местном диспетчерском пункте.

      389. Уставки предупредительной сигнализации, защит и блокировок следует регистрировать в соответствующих картах. Корректировку уставок проводят при изменении нормативного документа собственника магистральных этанопроводов и пропанопроводов, замене или модернизации технологического оборудования.

Параграф 14. Эксплуатация технических средств автоматизации и телемеханизации

      390. Для обеспечения работоспособности средств автоматизации и телемеханизации на всех уровнях управления эксплуатирующей организации создаются подразделения, организационная структура и состав которых определяются в нормативном документе эксплуатирующей организации.

      391. Для обеспечения работоспособности средств автоматизации и телемеханизации в эксплуатирующей организации работники подразделений обеспечивают:

      1) планирование и проведение работ в соответствии с регламентом по техническому обслуживанию и ремонту средств автоматизации, телемеханизации и контрольно-измерительных приборов с учетом критичности оборудования;

      2) ведение технической документации;

      3) расследование причин отказов систем автоматизации и телемеханизации;

      4) формирование и согласование с собственником магистральных этанопроводов и пропанопроводов перечня аварийного запаса, неснижаемого технологического резерва и обменного фонда средств автоматизации, телемеханизации и контрольно-измерительных приборов. Закуп и поддержание на необходимом уровне аварийного запаса, неснижаемого технологического резерва и обменного фонда средств автоматизации, телемеханизации и контрольно-измерительных приборов обеспечивается собственником магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      При эксплуатации средств автоматизации и средств измерений во взрывозащищенном исполнении следует выполнять требования, предусмотренные действующим законодательством и инструкциями изготовителей по их эксплуатации.

Параграф 15. Охрана труда, промышленная и пожарная безопасность, охрана окружающей среды

Раздел 1. Общие требования

      392. Охрана труда, промышленная и пожарная безопасность, охрана окружающей среды на объектах магистральных этанопроводов и пропанопроводов обеспечивается в соответствии с законодательством Республики Казахстан в сфере магистрального трубопровода, гражданской защиты, экологической безопасности и охраны труда.

      393. Магистральные этанопроводы и пропанопроводы по свойствам транспортируемой продукции относится к категории взрывопожароопасных производств, а по действию на организм человека, к категории и производства с вредными условиями труда.

      394. Этановая и пропановая фракции транспортируются по герметичному трубопроводу и при нормальной эксплуатации образование взрывопожароопасных концентраций паров или их токсичной концентрации в воздухе не происходит.

      395. Опасные факторы по взрывопожароопасности возможны только при проведении ремонтных работ, при запуске-приеме средства очистки и диагностики и неисправностях, связанных с утечкой.

      396. При ведении технологического процесса возможно возникновение опасных и вредных производственных факторов.

Раздел 2. Меры и мероприятия по предотвращению возникновения пожарной опасности, опасных и вредных производственных факторов

      397. При эксплуатации магистральных этанопроводов и пропанопроводов обеспечивается его защита от внешнего механического воздействия соблюдением нормативно-технической документации, регулярным контролем состояния охранной зоны, своевременным, уведомлением землепользователей, наличием предупреждающих знаков и знаков безопасности на ограждении крановых узлов, воздушных переходах, пересечении дорог.

      398. Ремонт выполняется в соответствии с планом работ, включающим требования, регламентирующие методы и средства обеспечения безопасности труда.

      399. Меры по предотвращению возникновения пожарной опасности, опасных и вредных производственных факторов предусматриваются законодательством, указанным в пункте 392 настоящего технического регламента.

      400. При нештатных ситуациях на магистральных этанопроводах и пропанопроводах, рекомендуется использовать следующую группу сценариев развития аварий:

      1) разгерметизация трубопровода или кранового узла → начало выброса продукции из трубопровода → образование на месте разрушения пролива продукции (для подземного трубопровода - фильтрация продукции через грунт с возможностью размыва почвы) → растекание, кипение и испарение продукции (в том числе при соприкосновении с почвой) → взрыв топливно-воздушной смеси с образованием волны давления во фронте ее распространения;

      2) интенсивное смешение с воздухом → образование в атмосфере газокапельного облака охлажденного до температуры кипения продукции → распространение по трубопроводу волн разгрузки → вскипание продукции в трубопроводе (если продукции находилась в перегретом (относительно температуры кипения) состоянии) → истечение продукции из трубопровода, в том числе в двухфазном режиме при вскипании продукции в трубопроводе → отключение насосов и остановка перекачки продукции;

      3) образование участков в трубопроводе, заполненных газовой фазой продукции при давлении насыщенного пара → перекрытие кранового узла → распространение облака продукции в атмосфере → воспламенение продукции → сгорание облака продукции, возникновение на месте разрушения факела, пожар пролива → воздействие на соседние объекты, окружающую среду, поражение людей; загрязнение продукцией или продуктами горения компонентов окружающей среды → локализация и ликвидация разлития (пожара).

Раздел 3. Охрана окружающей среды

      401. При проектировании, строительстве магистральных трубопроводов и последующей их эксплуатации в проектной документации необходимо предусматривать решения по охране окружающей среды в соответствии с законодательством Республики Казахстан в сфере экологической безопасности.

Глава 7. Консервация и ликвидация магистральных этанопроводов и пропанопроводов

      402. Консервацию участка магистральных этанопроводов и пропанопроводов проводят в соответствии с законодательством Республики Казахстан в сфере магистрального трубопровода и ГОСТ 34969 "Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Консервация и ликвидация объектов", а также настоящим техническим регламентом.

      403. Консервацию участка магистральных этанопроводов и пропанопроводов проводят при положительной температуре окружающего воздуха с использованием в качестве консерванта инертную газовую смесь.

      404. Избыточное давление инертной газовой смеси после завершения работ по заполнению участка трубопровода составляет 0,3 МПа.

      405. Порядок и требования к опорожнению трубопроводов от воды при выводе трубопровода в консервацию после строительно-монтажных работ следующие:

      1) в документации на консервацию предусматривают технологию вытеснения воздухом опрессовочной жидкости с применением поршней-разделителей;

      2) протяженность участка трубопровода при опорожнении от воды устанавливают в документации на консервацию;

      3) скорость движения поршней-разделителей при вытеснении опрессовочной жидкости – не менее 1,0 км/ч;

      4) после освобождения трубопровода и создания на его стенках противокоррозионной пленки осуществляют отсечение подлежащего консервации участка трубопровода путем вырезки катушек и приварки заглушек на отрезанные концы труб.

      406. Первые 10 календарных дней после консервации необходимо выполнять ежедневный осмотр состояния объекта, контроль давления консерванта инертной газовой смеси и отсутствие его утечек (давление составляет 0,3 МПа).

      407. По истечении 10 календарных дней контроль состояния и техническое обслуживание проводят со следующей периодичностью:

      1) охранная зона трубопровода – технический осмотр (выявление потенциально опасных участков, нарушений правил охраны) – один раз в два календарных дня;

      2) контроль давления консерванта инертной газовой смеси – два раза в месяц;

      3) измерения защитного потенциала "труба–земля" – два раза в год;

      4) ремонт и окраска предупреждающих и информационных знаков, восстановление надписей – один раз в год;

      5) переходы магистральных трубопроводов через автомобильные и железные дороги:

      осмотр переходов магистральных трубопроводов через автомобильные и железные дороги – один раз в месяц;

      подсыпка щебня (грунта) в местах образования ям, углублений над трубопроводом – один раз в год;

      восстановление предупреждающих знаков на переходах через автомобильные и железные дороги, их окраска и восстановление надписей – один раз в год.

      6) километровые знаки, указатели:

      внешний осмотр – один раз в месяц;

      сезонная ревизия – один раз в год.

      7) колодцы, ограждения и фундаменты под запорную арматуру:

      осмотр колодцев и ограждений – один раз в месяц;

      очистка колодца от мусора, грязи, удаление снега с перекрытия зимой – один раз в квартал;

      ремонт колодцев, ограждений и фундаментов – один раз в год.

      408. Ликвидацию участка магистральных этанопроводов и пропанопроводов проводят в соответствии с законодательством Республики Казахстан в сфере магистрального трубопровода и ГОСТ 34969 "Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Консервация и ликвидация объектов", а также настоящим техническим регламентом.

      409. Ликвидацию трубопроводов, проложенных через естественные и искусственные препятствия методом микротоннелирования, осуществляют способом протаскивания трубопровода из тоннеля.

      410. При ликвидации трубопроводов подземной прокладки выполняют:

      1) вывод систем из эксплуатации;

      2) определение фактического положения трубопроводов и размещенного оборудования;

      3) освобождение (опорожнение ликвидируемого) трубопровода от продукта;

      4) земляные работы;

      5) работы по демонтажу трубопровода;

      6) благоустройство территории и рекультивацию земель;

      7) утилизацию или консервацию демонтируемого оборудования;

      8) утилизацию материалов.

Глава 8. Обеспечение соответствия магистральных этанопроводов и пропанопроводов

      411. Соответствие магистральных этанопроводов и пропанопроводов требованиям настоящего технического регламента обеспечивается выполнением его требований непосредственно либо положений стандартов, включенных в перечень взаимосвязанных стандартов, в результате применения которых на добровольной основе обеспечивается соблюдение требований технического регламента, согласно приложению 8 настоящего технического регламента.

      412. Методы исследований (испытаний) и измерений устанавливаются в стандартах, включенных в перечень стандартов, содержащих правила и методы исследований (испытаний) и измерений, в том числе правила отбора образцов, необходимые для применения и исполнения требований технического регламента и осуществления оценки (подтверждения) соответствия, согласно приложению 9 настоящего технического регламента.

Глава 9. Оценка соответствия магистральных этанопроводов и пропанопроводов

      413. Оценка соответствия магистральных этанопроводов и пропанопроводов требованиям технического регламента проводтся в следующих формах:

      1) экспертиза проектной документации – при проектировании;

      2) технический надзор, авторское сопровождение и государственный архитектурно-строительный контроль – при строительстве (реконструкции);

      3) приемка – при завершении строительства (реконструкции);

      4) государственный архитектурно-строительный контроль и авторское сопровождение – при ликвидации.

      414. Магистральные этанопроводы и пропанопроводы, соответствующие требованиям настоящего технического регламента и прошедшие после завершения строительства (реконструкции) процедуру оценки соответствия в форме приемки, маркируются единым знаком соответствия Республики Казахстан. Знак соответствия наносится на левую верхнюю часть первого листа акта приемки магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      415. Оценка соответствия магистральных этанопроводов и пропанопроводов по формам, указанным в пункте 413 настоящего технического регламента, выполняется в соответствии с требованиями, предъявляемыми к магистральным трубопроводам законодательством Республики Казахстан в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, с учетом особенностей законодательства Республики Казахстан в сфере магистральных трубопроводов.

  Приложение 1
к техническому регламенту
"О требованиях к
магистральным трубопроводам
для транспортирования
этановых и пропановых фракций
в сжиженном состоянии"

Требования к продукции (этановая и пропановая фракции)

      1. Для транспортировки по магистральному этанопроводу этановая фракция в сжиженном состоянии должна соответствовать требованиям, приведенным в таблице 1.

      Таблица 1

Наименование показателя

Нормы

Метод испытания

1

Молярная доля компонентов, %

метан, не более

1,0

СТ РК
ASTM D7833

этан, не менее

95

пропан, не более

3,0

сумма углеводородов С4, не более

0,5

2

Молярная доля СО2, %, не более

0,01 (100 ppm)

3

Молярная доля карбонилсульфида (COS), %, не более

0,015 (150 ppm)

СТ РК
ASTM D5504

4

Молярная доля сероводорода, %, не более

0,0125 (125 ppm)

5

Молярная доля меркаптановой серы (RSH), %, не более

0,01 (100 ppm)

      Иные физико-химические показатели этановой фракции, не включенные в перечень обязательных показателей настоящего технического регламента, могут устанавливаться по соглашению сторон (сдающая и принимающая продукцию стороны).

      2. Для транспортировки по магистральному пропанопроводу пропановая фракция в сжиженном состоянии должна соответствовать требованиям, приведенным в таблице 2.

      Таблица 2

Наименование показателя

Нормы

Метод испытания

1

Объемная доля компонентов, %

метан-этан, не более

2,0

СТ РК
ASTM D2163

пропан, не менее

95,0

бутан и выше, не более

2,5

2

Массовая доля сероводорода, мг/кг (ppm), не более

1

СТ РК ASTM
D5623

3

Массовая доля карбонилсульфида (COS), мг/кг (ppm), не более

1

4

Массовая доля общей серы, мг/кг (ppm), не более

35

5

Содержание свободной воды

отсутствие

СТ РК ASTM
D2713

6

Содержание влаги (метод замерзания клапана)

пройдено

7

Давление насыщенных паров, кПа при 37,8°С

1 200

СТ РК ASTM
D2598

8

Испытание на медной пластинке
(для неодорированного газа)

выдерживает

ГОСТ 21443

      Иные физико-химические показатели пропановой фракции, не включенные в перечень обязательных показателей настоящего технического регламента, могут устанавливаться по соглашению сторон (сдающая и принимающая продукцию стороны).

      3. Прием, сдача и учетные операции этановой и пропановой фракций по количеству и качеству производятся с оформлением приемо-сдаточных документов (акты приема-сдачи и паспорт качества).

  Приложение 2
к техническому регламенту
"О требованиях к
магистральным трубопроводам
для транспортирования
этановых и пропановых фракций
в сжиженном состоянии"

Условия прохождения трассы магистральных этанопровода и пропанопровода

      Таблица 1

Класс

Описание

Класс 1

Условия прохождения данной трассы характерны для местности, где редко осуществляется деятельность человека при отсутствии постоянного населения. Условия прохождения данной трассы обозначают недоступные участки, такие как пустыня.

Класс 2

Условия прохождения трассы по территории с плотностью населения менее 50 человек на квадратный километр. Предназначены для отображения таких участков как пустыри, пастбищные угодья, сельскохозяйственные угодья и другие малонаселенные районы.

Класс 3

Условия прохождения трассы по территории с плотностью населения 50 человек или более, но меньше чем 250 человек на квадратный километр с компактно расположенными жилыми отсеками, отелями или офисными зданиями, где регулярно собираются не более 50 человек и размещаются отдельно стоящие промышленные здания. Предназначены для отображения участков, в которых плотность населения находится между классом 2 и классом 4, таких как сельские населенные пункты или пригород вокруг больших и малых городов и ферм, а также земельных владений.

Класс 4

Условия прохождения трассы по территории с плотностью населения 250 человек или более на квадратный километр, за исключением, когда преобладает класс 5. Предназначены для отображения областей, таких как загородные жилые микрорайоны, жилые районы и другие заселенные области, не соответствующие условиям класса 5.

Класс 5

Условия прохождения трассы, где преобладают многоэтажные здания (четыре и более этажа над уровнем земли) и где интенсивное движение транспорта, а также где под землей находятся инженерные коммуникации.

Классификация участков магистральных этанопровода и пропанопровода по категориям в зависимости от условий прохождения трассы

      Таблица 2

Наименование участка трассы

Условия прохождения трассы

Класс 1

Класс 2

Класс 3

Класс 4

Класс 5

Категории участка

Линейная часть

III

III

II

I

-

Пересечения и параллельное следование:






- дороги второстепенного значения с грунтовым покрытием

III

III

II

I

 
-

- главные дороги I-IV категории, железные дороги, каналы, реки, перегораживающие дамбы и озера

II

II

II

I

 
-

Узлы запуска и приема очистных диагностических устройств и узлы приема конденсата, узлы приема конденсата, узлы установки линейной запорной арматуры

II

II

II

I

 
-

Трубопроводы в пределах территории производственных объектов и зон

I

I

I

I

-

  Приложение 3
к техническому регламенту
"О требованиях к
магистральным трубопроводам
для транспортирования
этановых и пропановых фракций
в сжиженном состоянии"

Минимальные расстояния от осей магистральных этанопроводов и пропанопроводов до объектов, зданий и сооружений, не входящих в их состав

      Таблица 1

Объекты, здания и сооружения

Минимальные расстояния, м, от осей трубопроводов условным диаметром, мм

магистральные этанопроводы

магистральные пропанопроводы

свыше 300 до 400 включительно.

свыше 300 до 400 включительно.

1

2

3

1. Города и поселения городского типа.

5000

5000

2. Сельские поселения, коллективные сады с садовыми домиками, дачные поселки, отдельные промышленные и сельскохозяйственные предприятия, тепличные комбинаты и хозяйства, птицефабрики, молокозаводы, отдельно стоящие здания с массовым скоплением людей (школы, больницы, клубы, вокзалы и другие), жилые двухэтажные здания и выше; железнодорожные станции, аэропорты.

3000

3000

3. Отдельно стоящие жилые/ административные здания до двух этажей, кладбища (действующие);

 
1200

1000

реки с шириной зеркала в межень 25 м и более, каналы, озера и другие водоемы, имеющие питьевое и рыбохозяйственное значение;

очистные сооружения, водопроводные и канализационные насосные станции с постоянным присутствием обслуживающего персонала.

4. Отдельно стоящие одноэтажные здания для временного пребывания людей, производственные домики/постройки сельскохозяйственных ферм/крестьянских хозяйств, огороженные карты для организованного выпаса скота, временные полевые станы.

650

600

5. Автозаправочные станции, наливные станции и железнодорожные эстакады;

1120

850

территории насосной станции, компрессорной станции, автоматизированной газораспределительной станции и насосной перекачивающей станции магистральных трубопроводов;

склады легковоспламеняющихся и горючих жидкостей и газов с объемом хранения свыше 1000 м3

6. Железные дороги общей сети и автомобильные дороги общего пользования I категории;

1000

800

мосты железных дорог общей сети;

автомобильные дороги общего пользования II, III категорий;

мосты железных дорог промышленных предприятий, автомобильных дорог общего пользования III категории и автомобильных дорог IV, V категорий с пролетом свыше 20 м;

железные дороги промышленных предприятий; автомобильные дороги общего пользования IV, V категорий;

отдельно стоящие нежилые и подсобные строения, пункты обогрева ремонтных бригад, вертодромы и посадочные площадки без базирования на них вертолетов, мачты (башни) и сооружения технологической связи трубопроводов (кроме мачт, указанных в пункте 10 настоящей таблицы), гаражи и открытые стоянки (не менее 20 автомобилей).

7. Открытые распределительные устройства напряжением 35, 110, 220 кВ электроподстанций других потребителей;

900

700

карьеры глинистых грунтов, где разработка грунта ведется с периодическим применением строительной техники и без проведения взрывных работ, полигоны захоронения отходов на которых исключаются выбросы свалочного газа с возможным воспламенением, индивидуальные гаражи и открытые стоянки (более 20 автомобилей);

устья нефтяных, газовых и артезианских скважин, находящихся в процессе бурения и эксплуатации;
очистные сооружения (иловые отстойники), обслуживание без постоянного присутствия персонала.

8. Мачты (башни) и сооружения многоканальной радиорелейной линии связи;

800

600

телевизионные башни.

9. Специальные предприятия;
сооружения, площадки, охраняемые зоны; склады взрывчатых и взрывоопасных веществ;
карьеры полезных ископаемых с применением при добыче взрывных работ; склады сжиженных горючих газов.

По согласованию с органами Государственного надзора и заинтересованными организациями

10. Воздушные линии электропередачи сторонних организаций параллельно которым прокладывается трубопровод.

Воздушные линии электропередачи до 1, 6, 10, 35 кВ – 900 м;
Воздушные линии электропередачи 110, 220, 500 кВ
– 800 м

Воздушные линии электропередачи до 1, 6, 10, 35 кВ
– 700 м;
Воздушные линии электропередачи 110, 220, 500 кВ
– 600 м

11. Мачты малоканальной необслуживаемой радиосвязи трубопроводов.

1,5 высоты опоры от площадки
линейных сооружений

12. Вдольтрассовый проезд.

15

15

Примечания:
1. При соответствующем технико-экономическом обосновании и обеспечении эксплуатационной надежности и экологической безопасности трубопроводов допускается сокращение указанных в пунктах 1, 2 и 3 расстояний при условии выполнения следующих технических решений:
– прокладки трубопровода по типу "труба к трубе" – сокращение минимального расстояния не более чем на 50 %;
– уменьшения нормативного расстояния между запорной арматурой в два раза (до 5 км) – сокращение минимального расстояния не более чем на 20 %; в четыре раза (до 2,5 км) – сокращение минимального расстояния не более чем на 30 %.
Коэффициент надежности по назначению этих участков трубопроводов допускается принимать равным 1,25, а коэффициент надежности по нагрузке от внутреннего давления – 1,15.
Средства автоматизированного отключения всех участков магистральных этанопроводов и пропанопроводов предусматриваются на каждом линейном крановом узле. Диагностирование участков магистральных этанопроводов и пропанопроводов производится разрешенным способом/методом контроля: внутритрубная диагностика; гидравлические испытания трубопроводов на прочность и герметичность; контроль коррозии и состояния защитного покрытия; прогнозирование оставшегося срока службы магистральных этанопроводов и пропанопроводов с учетом обнаруженных дефектов.
2. Расстояния, указанные в таблице, следует принимать: для городов и других населенных пунктов – от проектной городской черты; для отдельных промышленных предприятий, железнодорожных станций, аэродромов, морских и речных портов и пристаней, гидротехнических сооружений, складов горючих и легковоспламеняющихся материалов, артезианских скважин – от границ отведенных им территорий с учетом их развития; для железных дорог – от подошвы насыпи или бровки выемки со стороны трубопровода, но не менее 10 м от границы полосы отвода дороги; для автомобильных дорог – от подошвы насыпи земляного полотна; для всех мостов – от подошвы конусов; для отдельно стоящих зданий и строений – от ближайших выступающих их частей.
3. Минимальные расстояния от мостов железных и автомобильных дорог с пролетом 20 м и менее следует принимать такие же, как от соответствующих дорог.
4. При проектировании пересечений новых или реконструируемых автомобильных дорог общего пользования с действующими магистральными этанопроводами и пропанопроводами необходимо предусматривать обустройство пересекаемых трубопроводов.
5. При соответствующем технико-экономическом обосновании и обеспечении эксплуатационной надежности и экологической безопасности трубопроводов допускается сокращение указанных в пункте 7 расстояний не более чем на 30% при условии проведения компенсирующих мероприятий, указанных в п. 20 настоящего технического регламента.

      1. Расстояние от оси магистральных этанопроводов и пропанопроводов до объектов и сооружений, не входящих в состав трубопроводов рекомендуется принимать с размещением проектной трассы вне зон сильных разрушений в соответствии с Инструкцией по содержанию и объемам инженерно-технических мероприятий гражданской обороны, утвержденной приказом Министра внутренних дел Республики Казахстан от 24 октября 2014 года № 732 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 9922).

      2. Расчет границ зон поражения при истечении этановой и пропановой фракций при возможном разрыве магистральных этанопроводов и пропанопроводов производится в следующей последовательности:

      1) Объем продукции, вытекшей из напорного трубопровода,

определяется по формуле:

     


      где q – расход продукции, м3/с;

      t– расчетное время отключения трубопровода, с;

     

– внутренний диаметр трубопровода, м;

     

– длина напорного участка трубопровода от крана по ходу газа до места разрыва, м.

      2) Объем продукции, вытекшей из отводящего трубопровода

составляет:

     


      где

– внутренний диаметр трубопровода, м;

     

– длина отводящего участка трубопровода от места разрыва до крана по ходу газа, м.

      3) Объем продукции вытекшей на грунт:

     


      4) Площадь разлива продукции определяется по формуле:

     


      где

– коэффициент разлива продукции, м-1.

      Масса испарившейся продукции определяется по формуле:

     


     

– площадь разлива, м2;

     

– удельная масса испарившейся продукции, кг/м2.

      Удельная масса паров испарившейся продукции определяется по формуле:

     


      где

– молярная масса продукции, кг/кмоль;

     

– начальная теплота испарения при начальной температуре продукции

, Дж/моль;

     

– начальная температура грунта на поверхность которого разливается продукция, соответствующая расчетной температуре

K;

     

– начальная температура продукции, K;

     

– коэффициент теплопроводности грунта, на поверхность которого разливается продукция, Вт/(м·K);

      a – эффективный коэффициент температуропроводности грунта, на поверхность которого разливается продукция, м2/с;

      t – текущее время, с, принимаемое равным времени полного испарения продукции, но не более 3600 с;

     

– число Рейнольдса ( – скорость воздушного потока, м/с; d – характерный размер пролива продукции, м;

– кинематическая вязкость воздуха при расчетной температуре

);

     

– коэффициент теплопроводности воздуха при расчетной температуре

, Вт/(м·K).

      Радиусы зон поражения при взрыве облака испарившейся продукции при аварии на трубопроводах определяются по формуле:

     


      где k – коэффициент влияния взрывной волны (таблица 2).

      Таблица 2

Последствия взрыва

Значение коэффициента k

Полные разрушения, 100 % безвозвратных потерь среди населения

32

Сильные разрушения, до 90 % безвозвратных потерь среди незащищенного населения

45

Средние разрушения, до 20 % безвозвратных потерь среди незащищенного населения

64

Умеренные разрушения, тяжелые поражения людей

120

Малые повреждения, порог поражения людей

360

      3. В таблице 3 приведены результаты расчета границ зон и предельных порогов поражения при истечении этановой и пропановой фракций в месте разрыва для магистральных этанопровода и пропанопровода при конкретных условиях их эксплуатации.

      Таблица 3

Границы порога повреждения зданий и поражения людей при взрыве топливно-воздушной смеси

Избыточное давление ударной волны

Характеристика зоны/
последствия взрыва

этановой фракции

пропановой фракции

R1=57,3 м

R1=53,2 м

DР1 =100 кПа

Зона полных разрушений/
100 % безвозвратных потерь среди населения, полное разрушение зданий и сооружений

R2=80,6 м

R2=74,8 м

DР2 =70 кПа

Зона сильных разрушений/
до 90 % безвозвратных потерь среди незащищенного населения, полное и сильное разрушение зданий и сооружений

R3=114,7 м

R3=106,3 м

DР3 =30 кПа

Зона средних разрушений/
до 20 % безвозвратных потерь среди незащищенного населения, среднее и сильное разрушение зданий и сооружений

R4=215,0 м

R4=199,4 м

DР4 =15 кПа

Зона слабых разрушений/
слабое и среднее разрушение зданий и сооружений, тяжелые поражения людей

R5=645,1 м

R5=598,1 м

DР5 =3 кПа

Зона малых повреждений (разрушение остекления зданий и сооружений)/
внешняя граница данной зоны определяет безопасное эвакуационное расстояние, порог поражения людей

      4. Согласно таблице 3, предельные пороги повреждения зданий и поражения людей (R5) при взрыве топливно-воздушной смеси этановой и пропановой фракций составляют 645,1 м и 598,1 м соответственно. Для обеспечения безопасности объектов и людей минимальные расстояния до отдельно стоящих жилых и производственных домиков/построек сельскохозяйственных ферм/крестьянских хозяйств, огороженных карт для организованного выпаса скота, временных полевых станов (п. 4 таблицы 1) округленно приняты от оси:

      1) магистральных этанопроводов – 650 м;

      2) магистральных пропанопроводов – 600 м.

  Приложение 4
к техническому регламенту
"О требованиях к
магистральным трубопроводам
для транспортирования
этановых и пропановых фракций
в сжиженном состоянии"

Порядок расчета физических свойств транспортируемой продукции

      1. Плотность сжиженного газа определяется как масса единицы объема. При изменении температуры она меняется. Для технических расчетов плотность компонентов сжиженного газа определяется по формуле:

     


      где a – коэффициент температурного расширения, кг/(м3·K);

      Т0 – начальная температура, K;

     

– плотность при начальной температуре, кг/м3.

      2. Плотность смеси сжиженных газов, кг/м3, определяется по формуле:

     


      где

– массовые доли компонентов

;

     

– плотности компонентов, входящих в состав сжиженного газа.

      3. Вязкость сжиженного газа определяется величиной динамического коэффициента вязкости. Аналитически вязкость можно определить по уравнению Андрале-Панченкова:

     


      где А и С – экспериментальные коэффициенты;

      Т – температура, K.

      4. Для расчета вязкости смеси используется формула:

     


      где

– массовые доли компонентов


     

– динамические коэффициенты вязкости компонентов смеси, Па·С.

      Кинематическая вязкость определяется по формуле

.

      5. Давление насыщенных паров – проявляется, когда система жидкость-пар находится в равновесии, основная величина при расчете трубопроводов для сжиженных газов. Упругость паров зависит от температуры и давления. Сжиженные газы обладают свойством взаимной растворимости и с достаточной точностью подчиняются закону Рауля. Упругость паров жидкой смеси (ее давление) равна сумме парциальных (индивидуальных) давлений паров всех компонентов:

     


      где

– парциальное давление паров компонента i, находящегося в жидкой смеси;

      xi – молярная доля компонента i в жидкой смеси;

      Piнас. – упругость паров чистого компонента i при температуре смеси.

  Приложение 5
к техническому регламенту
"О требованиях к
магистральным трубопроводам
для транспортирования
этановых и пропановых фракций
в сжиженном состоянии"

Порядок гидравлического и теплового расчета магистральных этанопроводов и пропанопроводов

      1. Расчетная часовая производительность трубопровода определяется по формуле:

     


      где

– годовая (массовая) производительность трубопровода, млн. т/год;

     

– коэффициент неравномерности перекачки, величина которого принимается равной: – для трубопроводов, прокладываемых параллельно с другими трубопроводами и образующими систему,

– однониточных трубопроводов, подающих продукция на заводы, а также однониточных трубопроводов, соединяющих систему,

– однониточных трубопроводов, подающих продукция от пунктов добычи в систему трубопроводов,


      2. Значение внутреннего диаметра трубопровода вычисляется по формуле:

     


      где w – рекомендуемая скорость перекачки продукции, м/с, принимается равной

.

      3. Режим движения жидкости в трубопроводе характеризуется числом Рейнольдса определяемым по формуле:

     


     

– внутренний диаметр трубопровода, м.

      4. Определяется коэффициент гидравлического сопротивления

      При ламинарном режиме течения, то есть при Re <2320, коэффициент гидравлического сопротивления определяют по формуле Стокса:

     


      При турбулентном режиме течения различают три зон трения: гидравлически гладких труб (l зависит только от Re), смешанного трения ( l зависит от Re и относительной шероховатости труб e ), квадратичного трения ( l зависит только от e ). Границами этих зон являются переходные числа Рейнольдса:

     


      где

– относительная шероховатость труб, выраженная через эквивалентную шероховатость

(принимается равным для новых труб – 0,014) и диаметр.

      Условия существования различных зон трения таковы:

      1) гидравлически гладкие трубы

     


      2) зона смешанного трения (переходная зона)

     


      3) зона квадратичного трения

     


      Для зоны гидравлически гладких труб коэффициент гидравлического сопротивления определяют по формуле Блазиуса:

     


      Для зоны смешанного трения l рекомендуется вычислять по формуле Альтшуля:

     


      или Исаева:

     


      В зоне квадратического трения значение рекомендуется определять по формуле Шифринсона:

     


      или Никурадзе:

     


      4. Потери напора на трение определяются по формуле:

     


      где Lp – расчетная длина трубопровода, м.

      5. Общие потери по длине определяются по формуле:

     


      где 1,02 – коэффициент, учитывающий надбавку на местные сопротивления в трубопроводе;

     

– разность геодезических отметок, м.

      6. Перепад давления в трубопроводе определяется по формуле:

     


      7. Давление в начале трубопровода определяется по формуле:

     


      Температура продукции в конечной точке магистральных этанопроводов и пропанопроводов определяется по формуле Шухова:

     


      где

– температура продукции в начале трубопровода, °С;

     

– температура окружающей среды, °С;

      L – длина трубопровода, м;

     

– изобарная массовая теплоемкость продукции, Дж/(кг·K);

     

– расход продукции, кг/с;

     

– суммарное термическое сопротивление трубопровода по отношению к окружающему воздуху, (м°С)/Вт;

     


      Значение коэффициента теплопередачи

определяется по формуле:

     


     


     

– коэффициент теплопроводности грунта, Вт/(м·K);

     

– наружный диаметр магистральных этанопроводов и пропанопроводов, м;

     

– глубина заложения оси трубопровода от поверхности грунта, м;

     

– толщина снежного покрова, м;

     

– коэффициент теплопроводности снежного покрова, допускается принимать в зависимости от состояния снега:

      – снег свежевыпавший

;

      – снег уплотненный

;

      – снег тающий

;

     

– коэффициент теплоотдачи от поверхности грунта в атмосферу, Вт/(м2·K), зависит от среднегодовой скорости ветра и определяется по формуле:

     


      где

– скорость ветра, м/с.

      Коэффициент теплопроводности грунта

рассчитывается по следующим формулам:

      –для песка

     


      – для суглинка

     


      – для смешанного грунта (песок, глина суглинок, супесь, песчаник, известняк)

     


      где

– влажность грунта, %;

     

– температура грунта на глубине заложения оси магистральных этанопроводов и пропанопроводов, K,

     

– плотность грунта, т/м3.

  Приложение 6
к техническому регламенту
"О требованиях к
магистральным трубопроводам
для транспортирования
этановых и пропановых фракций
в сжиженном состоянии"

Коэффициенты к расчету трубопровода на прочность и устойчивость

      В таблице 1 приведены значения коэффициента .

      Таблица 1

№п/п

Характеристика труб

Величина


1

Сварные из малоперлитной и бейнитной стали контролируемой прокатки и термически упрочненные трубы, изготовленные двусторонней электродуговой сваркой под флюсом по сплошному технологическому шву, с минусовым допуском по толщине стенки не более 5% и прошедшие 100%-й контроль на сплошность основного металла и сварных соединений неразрушающими методами

1,34

2

Сварные из нормализованной, термически упрочненной стали и стали контролируемой прокатки, изготовленные двусторонней электродуговой сваркой под флюсом по сплошному технологическому шву и прошедшие 100%-й контроль сварных соединений неразрушающими методами. Бесшовные из катаной или кованой заготовки, прошедшие 100%-й контроль неразрушающими методами

1,40

3

Сварные из нормализованной или горячекатанной низколегированной стали, изготовленные двусторонней электродуговой сваркой и прошедшие 100%-й контроль сварных соединений неразрушающими методами

1,47

4

Сварные из горячекатанной низколегированной или углеродистой стали, изготовленные двусторонней электродуговой сваркой или токами высокой частоты. Остальные бесшовные трубы

1,55

      В таблице 2 приведены значения коэффициента

.

      Таблица 2

Характеристика труб

Значение коэффициента надежности по материалу


Бесшовные из малоуглеродистых сталей

1,10

Сварные из стали с отношением


1,15

Сварные из стали с отношением


1,20

      В таблице 3 приведены значения коэффициента для магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      Таблица 3

Параметры трубопровода

Величина

Номинальный диаметр до DN400 включительно
Избыточное давление от 1,2 до 10 МПа включительно

1,25

      В таблице 4 приведены значения коэффициента условий работы m для определения кольцевых напряжений магистральных этанопроводов и пропанопроводов.

      Таблица 4

Условия прохождения трассы

1

2

3

4

5

Общая трасса

0,65/0,77

0,65/0,77

0,60/0,67

0,50/0,55

0,45

Пересечения и параллельное следование:






- дороги второстепенного значения

0,65/0,77

0,65/0,77

0,60/0,67

0,50/0,55

0,45

- главные дороги, железные дороги, каналы, реки, защитные стоки и озера

0,65/0,77

0,65/0,77

0,60/0,67

0,50/0,55

0,45

Узлы запуска и приема очистных и диагностических устройств и многотрубные узлы приема конденсата

0,65/0,77

0,65/0,77

0,60/0,67

0,50/0,55

0,45

Трубопроводы в пределах территории насосной перекачивающей станции, терминалов

0,65/0,77

0,65/0,77

0,60/0,67

0,50/0,55

0,45

Специальные конструкции, например, сварные конструкции и трубопроводы по мостам

0,65/0,77

0,65/0,77

0,60/0,67

0,50/0,55

0,45

Примечание: Условия прохождения трассы по показателям плотности населения и сосредоточения людей и персонала, класс условий прохождения трассы учитывается через расчетный коэффициент для определения кольцевых напряжений в трубопроводе классифицируются в соответствии с СТ РК ISO 13623.

      В таблице 5 приведены значения коэффициента надежности по нагрузке n.

      Таблица 5

Характер нагрузки и воздействия

Нагрузки и
воздействие

Способ прокладки
трубопроводов

Коэффициент надежности по нагрузке n

подземный
(в насыпи)

надземный

Постоянные

Масса (собственный вес) трубопровода и обустройств

+

+

1,10 (0,95)

Воздействие предварительного напряжения трубопровода (упругий изгиб и другие)

+

+

1,00 (0,90)

Давление (вес) грунта

+

-

1,20 (0,80)

Гидростатическое давление воды

+

-

1,00

Временные
длительные

Внутреннее давление

+

+

1,15

Масса продукции или воды

+

+

1,00 (0,95)

Температурные воздействия

+

+

1,00

Воздействия неравномерных деформаций грунта, не сопровождающиеся изменением его структуры

+

+

1,50

Кратковременные

Снеговая нагрузка

-

+

1,40

Ветровая нагрузка

-

+

1,20

Гололедная нагрузка

-

+

1,30

Нагрузка, вызываемая морозным растрескиванием грунта

+

-

1,20

Нагрузки и воздействия, возникающие при пропуске очистных устройств

+

+

1,20

Нагрузки и воздействия, возникающие при
испытании трубопроводов

+

+

1,00

Особые

Воздействие деформаций грунта, сопровождающихся изменением его структуры (например, деформация просадочных грунтов при замачивании)

+

+

1,00

Примечания:
1 Знак "+" означает, что нагрузки и воздействия учитываются, знак "-" – не учитываются.
2 Значения коэффициента надежности по нагрузке, указанные в скобках, принимается при расчете трубопроводов на продольную устойчивость и устойчивость положения, а также в других случаях, когда уменьшение нагрузки ухудшает условия работы конструкции.
3 Плотность воды следует принимать с учетом засоленности и наличия в ней взвешенных частиц.
4 Когда по условиям испытания, ремонта или эксплуатации в трубопроводе возможно полное или частичное заполнение внутренней полости водой или конденсатом, необходимо учитывать изменения нагрузки от веса продукции.
5 Для защиты магистральных этанопроводов и пропанопроводов от повышения давления система автоматизации обеспечивает отключение магистральной насосной станции, при повышении давления в трубопроводе до величины, равной 1,09 от допустимого рабочего давления на выходе магистральной насосной станции.

  Приложение 7
к техническому регламенту
"О требованиях к
магистральным трубопроводам
для транспортирования
этановых и пропановых фракций
в сжиженном состоянии"

Порядок производства работ при пропуске средства очистки и диагностики по магистральным этанопроводам и пропанопроводам

      1. Запасовка и запуск средства очистки и диагностики производится по разрешению производственно-диспетчерской службы эксплуатирующей организацией.

      2. Запасовка средства очистки и диагностики в камеру запуска относится к газоопасным работам и выполняется по наряду-допуску.

      3. Вытеснение этановой фракции/ пропановой фракции из камеры запуска производится путем закачки метанола или инертного газа с вытеснением продукции в трубопровод или сжиганием на амбар.

      4. Производится осмотр камеры запуска (полость камеры, затвор, уплотнительное кольцо), обнаруженные неисправности требуется устранить, посторонние предметы удалить.

      5. Запасовать средство очистки и диагностики в камеру и протолкнуть до входа первых манжет в сужение камеры запуска, используя специальное приспособление для запасовки.

      6. Закрыть затвор камеры запуска и произвести запуск средств очистки и диагностики.

      7. Пропуск средств очистки и диагностики проводится согласно специально разработанной инструкции по проведению очистки или внутритрубной диагностики, согласованной с организацией, проводящей обследование этанопровода и пропанопровода.

      8. Прием и извлечение средства очистки и диагностики из камеры приема. Извлечение средства очистки и диагностики из камеры приема производится по разрешению производственно-диспетчерской службы эксплуатирующей организации.

      9. Извлечение средства очистки и диагностики из камеры приема относится к газоопасным работам и выполняется по наряду-допуску.

      10. После прихода средства очистки и диагностики в камеру транспортируемый продукция пойдет через обводную линию.

      11. Вытеснить этановую фракцию/ пропановую фракцию метанолом или инертным газом в трубопровод или произвести сжигание ее на амбар.

      12. Провести выемку средства очистки и диагностики, произвести опрессовку камеры приема проверив ее на наличие утечек.

      13. О выполненных операциях по приему средства очистки и диагностики информируется производственно-диспетчерская служба эксплуатирующей организации. Прием и извлечение средства очистки и диагностики производится согласно разработанной инструкции по проведению внутритрубной диагностики.

      14. В случае остановки внутритрубного оборудования выполняются следующие мероприятия:

      1) на участке от последнего зафиксированного места прохождения средства очистки и диагностики производится пеший обход эксплуатационным персоналом для определения местоположения посредством прослушивания шума перетока продукции, анализа показаний телемеханики. Представители подрядчика подрядной организации выполняют совместный поиск с применением специальной аппаратуры (локатор сигнализатора прохождения поршня);

      2) после обнаружения места остановки средства очистки и диагностики (отвод, тройник, линейный участок), определяется возможная причина остановки. Присутствующими на месте проведения работ представителями подрядной организации, эксплуатирующей организацией принимается решение о дальнейших действиях;

      3) при наличии технической возможности производится попытка страгивания средства очистки и диагностики с места застревания посредством создания перепада давления и увеличения расхода транспортируемой среды. В зависимости от места остановки возможно страгивание средства очистки и диагностики обратным перепадом давления. Максимально допустимый перепад давления определяется ответственным специалистом подрядной организации, выполняющим внутритрубную диагностику. Для исключения гидратообразования и создания более эффективных условий для страгивания средства очистки и диагностики с участка остановки этанопровода и пропанопровода при необходимости создается жидкостная пробка посредством закачки в трубопровод метанола;

      4) если средство очистки и диагностики не продолжило движение при максимально допустимом перепаде давления и максимально возможном расходе транспортируемой среды, выполняется, по согласованию с подрядчиком, пропуск дополнительного скребка с установленным сигнализатором для сталкивания средства очистки и диагностики с места остановки;

      5) в случае, если средство очистки и диагностики не было стронуто пропуском дополнительного скребка, разрабатывается отдельная программа по извлечению средства очистки и диагностики из трубопровода. Решение о последовательности, объеме и сроках выполнения вышеуказанных мероприятий программы, а также других мероприятий, не указанных в данном разделе, которые принимаются в зависимости от конкретной сложившейся ситуации, принимает главный инженер эксплуатирующей организации;

      15. В рамках реализации программы по извлечению средств очистки и диагностики силами эксплуатирующей организации раскапывается шурф, методами неразрушающего контроля уточняется фактическое расположение средства очистки и диагностики в трубе (с нанесением отметок о местоположении на трубу) и проводятся огневые работы по демонтажу средств очистки и диагностики с последующим восстановлением целостности трубопровода.

      16. План действий в случае прихода в камеру неисправных, разрушенных средств очистки и диагностики. В случае прихода в камеру приема неисправного либо разрушенного средства очистки и диагностики проводится анализ возможных причин возникшей ситуации и принятие решения об их устранении с оформлением соответствующего акта:

      1) повреждение средства очистки и диагностики – проверка открытия запорной арматуры силами эксплуатирующей организации, возможно – повторный пропуск скребка-калибра с целью определения минимального проходного сечения;

      2) механические повреждения средства очистки и диагностики – анализ силами подрядной организации записанной информации с целью определения дистанции возникновения повреждений и качества полученных данных. При недостаточном качестве данных – ремонт силами подрядной организации и повторный пропуск средства очистки и диагностики после обследования в шурфе участка на дистанции возникновения повреждения (при необходимости производится ремонт дефектного участка трубопровода силами эксплуатирующей организации);

      3) отказ электроники средства очистки и диагностики – ремонт силами подрядной организации и повторный пропуск.

      17. При работе с метанолом и инертными газами при вытеснении этановой и пропановой фракции из камеры приема/запуска средства очистки и диагностики следует соблюдать меры безопасности и следовать правилам охраны труда и санитарным нормам.

  Приложение 8
к техническому регламенту
"О требованиях к
магистральным трубопроводам
для транспортирования
этановых и пропановых фракций
в сжиженном состоянии"

Перечень взаимосвязанных стандартов, в результате применения которых на добровольной основе обеспечивается соблюдение требований технического регламента "О требованиях к магистральным трубопроводам для транспортирования этановых и пропановых фракций в сжиженном состоянии"

№ п/п

Элемент технического регламента

Обозначение взаимосвязанного стандарта

Наименование взаимосвязанного стандарта

Примечание

1.

Глава 3

ГОСТ 32569-2013

"Трубопроводы технологические стальные. Требования к устройству и эксплуатации на взрывопожароопасных и химически опасных производствах"


2.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 16037-80

"Соединения сварные стальных трубопроводов. Основные типы, конструктивные элементы и размеры"


3.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 23055-78

"Контроль неразрушающий. Сварка металлов плавлением. Классификация сварных соединений по результатам радиографического контроля"


4.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 23118-2019

"Конструкции стальные строительные. Общие технические условия"


5.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 31385-2023

"Резервуары вертикальные цилиндрические стальные для нефти и нефтепродуктов. Общие технические условия"


6.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ ISO 3183-2015

"Трубы стальные для нефтяной и газовой промышленности. Общие технические условия"


7.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 32867-2014

"Дороги автомобильные общего пользования. Организация строительства. Общие требования"


8.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 34182-2017

"Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Эксплуатация и техническое обслуживание. Основные положения"


9.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 34563-2019

"Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Правила технологического проектирования"


10.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 34737-2021

"Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Перекачивающие станции. Проектирование"


11.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 9.602-2016

"Единая система защиты от коррозии и старения. Сооружения подземные. Общие требования к защите от коррозии"


12.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 5264-80

"Ручная дуговая сварка. Соединения сварные. Основные типы, конструктивные элементы и размеры"


13.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 8713-79

"Сварка под флюсом. Соединения сварные. Основные типы, конструктивные элементы и размеры"


14.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК ISO 13623-2010

"Промышленность нефтяная и газовая. Системы транспортирования по трубопроводам"


15.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК ISO 19285-2019

"Контроль неразрушающий сварных соединений. Ультразвуковой контроль фазированными решетками. Уровни приемки"


16.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 9544-2015

"Арматура трубопроводная запорная. Нормы герметичности затворов"


17.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 34181-2017

"Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Техническое диагностирование. Основные положения"


18.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК 1916-2009

"Промышленность нефтяная и газовая. Магистральные газопроводы. Требования к технологическому проектированию"


19.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК 2893-2016

"Магистральный трубопроводный транспорт газа. Методика оценки энергоэффективности газотранспортных объектов и систем"


20.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 31532-2012

"Энергосбережение. Энергетическая эффективность. Состав показателей. Общие положения"


21.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 9.014-78

"Единая система защиты от коррозии и старения. Временная противокоррозионная защита изделий. Общие требования"


22.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 9.032-74

"Единая система защиты от коррозии и старения. Покрытия лакокрасочные. Группы, технические требования и обозначения"

Применяется до 01.06.2026 г.

23.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 35094-2024

Покрытия лакокрасочные. Группы, технические требования и обозначения

Взамен ГОСТ 9.032-74

24.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 9.104-2018

"Единая система защиты от коррозии и старения. Покрытия лакокрасочные. Группы условий эксплуатации"


25.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 9.301-2025

Единая система защиты от коррозии и старения. Покрытия металлические и неметаллические неорганические. Общие требования


26.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 9.402-2004

"Единая система защиты от коррозии и старения. Покрытия лакокрасочные. Подготовка металлических поверхностей к окрашиванию"


27.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК 2888-2016

"Магистральный трубопроводный транспорт газа. Проектирование электрохимической защиты подземных сооружений"


28.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК 2894-2016

"Магистральный трубопроводный транспорт газа. Критерии защищенности от коррозии для участков газопроводов, проложенных в высокоомных (скальных, песчаных, многолетнемерзлых) грунтах"


29.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК 2897-2016

"Магистральный трубопроводный транспорт газа. Электрохимическая защита от коррозии. Основные требования"


30.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК 3077-2017

"Магистральный трубопроводный транспорт газа. Защита от коррозии. Основные положения"


31.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 12.1.030-81

"Система стандартов безопасности труда. Электробезопасность. Защитное заземление, зануление"


32.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 12.4.026-2015

"Система стандартов безопасности труда. Цвета сигнальные, знаки безопасности и разметка сигнальная. Назначение и правила применения. Общие технические требования и характеристики. Методы испытаний"


33.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 34366-2017

"Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Контроль качества строительно- монтажных работ. Основные положения"


34.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК 1915-2009

"Промышленность нефтяная и газовая. Магистральные газопроводы. Требования к проведению изоляционно-укладочных работ и сооружению средств электрохимической защиты от коррозии"


35.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК 2885-2016

"Магистральный трубопроводный транспорт газа. Инструкция по электрометрическому обследованию подземных технологических трубопроводов компрессорных станций"


36.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК 2892-2016

"Магистральный трубопроводный транспорт газа. Организация коррозионных обследований объектов газотранспортных организации. Основные требования"


37.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК 3080-2017

"Магистральный трубопроводный транспорт газа. Техническое диагностирование силовых трансформаторов энергохозяйства"


38.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК 3081-2017

"Магистральный трубопроводный транспорт газа. Руководство по эксплуатации, диагностике и ремонту волоконно-оптических линий связи"


39.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК ГОСТ Р 51164-2005

"Трубопроводы стальные магистральные. Общие требования к защите от коррозии"


40.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК ГОСТ Р 55999-2016

"Внутритрубное техническое диагностирование газопроводов. Общие требования"


41.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 27751-2014

"Надежность строительных конструкций и оснований. Основные положения"


42.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 34994-2023

"Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Приемка и ввод в эксплуатацию объектов магистрального трубопровода. Основные положения"


43.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК 2953-2017

"Фракция этановая. Технические условия"


44.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК 2954-2017

"Фракция пропановая. Технические условия"


45.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ ISO 3183-2015

"Трубы стальные для трубопроводов нефтяной и газовой промышленности. Общие технические условия"


46.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК 2025-2017

"Дороги автомобильные общего пользования. Техническая классификация"


47.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК ИСО 16708-2008

"Промышеленность нефтяная и газовая. Системы транспортных трубопроводов Надежность на основе методов анализа предельных значений"


48.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 34.603-92

"Информационная технология. Виды испытаний автоматизированных систем"


49.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 21.002- 2014

"Межгосударственный стандарт. Система проектной документации для строительства. Нормоконтроль проектной и рабочей документации"


50.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 6651-2009

"Термопреобразователи сопротивления из платины, меди и никеля. Общие технические требования и методы испытаний"


51.

Главы 4, 5 и 6

ГОCТ 10006-80

"Трубы металлические. Метод испытания на растяжение"


52.

Главы 4, 5 и 6

ГОCТ 12.2.063-2015

"Арматура трубопроводная. Общие требования безопасности"


53.

Главы 4, 5 и 6

ГОCТ 12503-75

"Сталь. Методы ультразвукового контроля. Общие требования"


54.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ ISO 16809-2022

"Контроль неразрушающий. Ультразвуковой контроль толщины"


55.

Главы 4, 5 и 6

ГОCТ 17410-2022

"Контроль неразрушающий. Трубы металлические бесшовные цилиндрические. Методы ультразвуковой дефектоскопии"


56.

Главы 4, 5 и 6

ГОCТ 1778-2022

"Металлопродукция из сталей и сплавов. Металлографические методы определения неметаллических включений"


57.

Главы 4, 5 и 6

ГОCТ 20426-82

"Контроль неразрушающий. Методы дефектоскопии радиационные. Область применения"


58.

Главы 4, 5 и 6

ГОCТ 27.203-83

"Надежность в технике. Технологические системы. Общие требования к методам оценки надежности"


59.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 15150-69

"Машины, приборы и другие технические изделия. Исполнения для различных климатических районов
категории, условия эксплуатации, хранения и транспортирования в части воздействия климатических факторов внешней среды"


60.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 21.206-2012

"Система проектной документации для строительства. Условные обозначения трубопроводов"


61.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК ISO/IEC 30134-4-2019

"Информационные технологии. Центры обработки данных. Ключевые показатели эффективности. Часть 4. ИТ-оборудование энергоэффективность для серверов (ITEEsv)"


62.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК ISO 15609-1-2019

"Технические требования и оценка процедур сварки металлических материалов. Технические требования к процедуре сварки. Часть 1. Дуговая сварка"


63.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ ISO 15609-1-2019

"Технические требования и оценка процедур сварки металлических материалов Технические требования к процедуре сварки Часть 1 Дуговая сварка"


64.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК ISO 15613-2014

"Технические требования и аттестация процедур сварки металлических материалов. Аттестация, основанная на предпроизводственном испытании сварки"


65.

Глава 4

СТ РК 34.014-2002

"Информационная технология. Комплекс стандартов на автоматизированные системы. Автоматизированные системы. Термины и определения"


66.

Глава 7

ГОСТ 34969-2023

"Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Консервация и ликвидация объектов"


  Приложение 9
к техническому регламенту
"О требованиях к
магистральным трубопроводам
для транспортирования
этановых и пропановых фракций
в сжиженном состоянии"

Перечень стандартов, содержащих правила и методы исследований (испытаний) и измерений, в том числе правила отбора образцов, необходимые для применения и исполнения требований технического регламента "О требованиях к магистральным трубопроводам для транспортирования этановых и пропановых фракций в сжиженном состоянии"

№ п/п

Элемент технического регламента

Обозначение стандарта

Наименование стандарта

Примечание

1.

Главы 4 и 5

ГОСТ 14782-86

"Контроль неразрушающий. Соединения сварные. Методы ультразвуковые"


2.

Главы 4 и 5

ГОСТ 18442-80

"Контроль неразрушающий. Капиллярные методы. Общие требования"


3.

Главы 4 и 5

ГОСТ 20415-82

"Контроль неразрушающий. Методы акустические. Общие положения"


4.

Главы 4 и 5

ГОСТ ISO 9934-1-2021

"Контроль неразрушающий. Магнитопорошковый контроль. Часть 1. Общие принципы"


5.

Главы 4 и 5

ГОСТ ISO 9934-2-2021

"Контроль неразрушающий. Магнитопорошковый контроль. Часть 2. Дефектоскопические материалы"

Взамен ГОСТ 21105-87 в части требований к основным свойствам материалов, используемых в магнитопорошковом контроле (включая магнитные суспензии, магнитный порошок, дисперсионную среду, контрастные краски), а также способам проверки их свойств

6.

Главы 4 и 5

ГОСТ ISO 9934-3-2021

"Контроль неразрушающий. Магнитопорошковый контроль. Часть 3. Оборудование"

Взамен ГОСТ 21105-87 в части основных требований к оборудованию для намагничивания, размагничивания, освещения, измерения и осмотра объекта при проведении магнитопорошкового контроля

7.

Главы 4 и 5

ГОСТ 23338-91

"Сварка металлов. Методы определения содержания диффузионного водорода в наплавленном металле и металле шва"


8.

Главы 4 и 5

ГОСТ 25225-82

"Контроль неразрушающий. Швы сварных соединений трубопроводов. Магнитографический метод"


9.

Главы 4 и 5

ГОСТ 28277-89

"Контроль неразрушающий. Соединения, сварные. Электрорадиографический метод. Общие требования"


10.

Главы 4 и 5

ГОСТ 3242-79

"Соединения сварные. Методы контроля качества"


11.

Главы 4 и 5

ГОСТ 6996-66

"Сварные соединения. Методы определения механических свойств"


12.

Главы 4 и 5

ГОСТ 7122-81

"Швы сварные и металл наплавленный. Методы отбора проб для определения химического состава"


13.

Главы 4 и 5

ГОСТ 7512-82

"Контроль неразрушающий. Соединения сварные. Радиографический метод"


14.

Главы 4 и 5

ГОСТ ISO 17636-1-2017

"Неразрушающий контроль сварных соединений. Радиографический контроль. Часть 1. Способы рентгено- и гаммаграфического контроля с применением пленки"


15.

Главы 4 и 5

ГОСТ ISO 17636-2-2017

"Неразрушающий контроль сварных соединений. Радиографический контроль. Часть 2. Способы рентгено- и гаммаграфического контроля с применением цифровых детекторов".


16.

Главы 4 и 5

ГОСТ ISO 17635-2018

"Неразрушающий контроль сварных соединений. Общие правила для металлических материалов"


17.

Главы 4 и 5

ГОСТ ISO 11666-2024

"Неразрушающий контроль сварных соединений. Ультразвуковой контроль. Уровни приемки"


18.

Главы 4 и 5

СТ РК ISO 16810-2014

"Контроль неразрушающий. Ультразвуковой контроль. Общие принципы"


19.

Главы 4 и 5

СТ РК ISO 16827-2016

"Контроль неразрушающий. Ультразвуковой контроль. Определение характеристик и размера несплошностей"


20.

Главы 4 и 5

СТ РК ISO 16826-2016

"Контроль неразрушающий. Ультразвуковой контроль. Выявление несплошностей, перпендикулярных к поверхности"


21.

Главы 4 и 5

СТ РК ASTM Е 273-2015

"Стандартная практика ультразвукового исследования зоны сварного соединения трубопроводных и насосно-компрессорных сварных труб"


22.

Главы 4 и 5

СТ РК 1917-2009

"Промышленность нефтяная и газовая. Сварные соединения магистральных газопроводов. Метод магнитографического контроля"


23.

Главы 4 и 5

ГОСТ ISO 10893-4-2017

"Трубы стальные бесшовные и сварные. Часть 4. Контроль методом проникающих веществ для обнаружения поверхностных дефектов"


24.

Главы 4 и 5

ГОСТ ISO 17638-2018

"Неразрушающий контроль сварных соединений. Магнитопорошковый контроль"


25.

Главы 4 и 5

ГОСТ 18353-79

"Контроль неразрушающий. Классификация видов и методов"


26.

Главы 4 и 5

ГОСТ 23479-79

"Контроль неразрушающий. Методы оптического вида. Общие требования"


27.

Главы 4 и 5

СТ РК ISO 17637-2019

"Контроль неразрушающий сварных соединений. Визуальный контроль сварных швов, полученных сваркой плавлением"


28.

Главы 4 и 5

СТ РК ISO 377-2015

"Сталь и стальные изделия. Расположение и подготовка проб и образцов для механических испытаний"


29.

Главы 4 и 5

СТ РК ISO 17640-2013

"Контроль неразрушающий сварных соединений. Ультразвуковой контроль. Методы, уровни контроля и оценка"


30.

Главы 4 и 5

СТ РК 1572-1-2006

"Трубопроводы стальные магистральные. Методы контроля защитных покрытий. Часть 1. Методы контроля адгезии"


31.

Главы 4 и 5

СТ РК 2818-2016

"Контроль неразрушающий. Визуальный контроль основного материала и сварных соединений (наплавок)"


32.

Главы 4 и 5,
приложение 7

СТ РК 2509-2014

"Внутритрубная диагностика магистральных газопроводов. Контроль коррозионного состояния магистральных газопроводов на основе внутритрубной диагностики"


33.

Главы 4 и 5

СТ РК 2889-2016

"Магистральный трубопроводный транспорт газа. Неразрушающий контроль тройников и тройниковых соединений технологических трубопроводов компрессорных станций. Нормы оценки и методы проведения работ"


34.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 8.587-2019

"Государственная система обеспечения единства измерений. Масса нефти и нефтепродуктов. Методики (методы) измерений"


35.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 14920-2024

"Газы нефтепереработки и газопереработки. Определение компонентного состава методом газовой хроматографии"


36.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 10679-2019

"Газы углеводородные сжиженные. Метод определения углеводородного состава"


37.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 24975.1-2015

"Этилен и пропилен. Хроматографические методы анализа"


38.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК АСТМ Д 5623-2011

"Нефтепродукты. Определение серосодержащих соединений методом газовой хроматографии и селективного обнаружения серы"


39.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 22985- 2017

"Газы углеводородные сжиженные Метод определения сероводорода, меркаптановой серы и серооксида углерода"


40.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 33690-2015 

"Нефть и нефтепродукты. Определение сероводорода, метил- и этилмеркаптанов методом газовой хроматографии" 


41.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 20448–2018

"Газы углеводородные сжиженные топливные для коммунально-бытового потребления. Технические условия"

Применяется до 01.07.2030

42.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 34858-2022

"Газы углеводородные. Сжиженные топливные. Технические условия"

ВЗАМЕН
ГОСТ 20448-2018, ГОСТ 27578-2018

43.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 28656–2019

"Газы углеводородные сжиженные.
Расчетный метод определения плотности и давления насыщенных паров"


44.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК ASTM E 384-2016

"Стандартный метод испытаний для микроиндентирования твердости материалов"


45.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК ASTM А370-2018

"Техническое испытание стальных изделий стандартный метод и определения"


46.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК ASTM E92-2019

"Стандартные методы измерений твердости по Виккерсу и Кнупу металлических материалов"


47.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК ISO 6892-1-2017

"Материалы металлические Испытание на растяжение Часть 1 Метод испытания при комнатной температуре"


48.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК ГОСТ Р ИСО 6507-1-2010

"Металлы и сплавы. Измерение твердости по Виккерсу. Часть 1: Метод измерений"


49.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК ИСО 6508-1-2017

"Материалы металлические Испытание на твердость по Роквеллу Часть 1 Метод испытания"


50.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК ASTM E18-2016

"Стандартные методы контроля твердости по Роквеллу и поверхностной твердости по Роквеллу металлических материалов"


51.

Главы 4, 5 и 6

СТ РК ISO 148-1-2017 

"Материалы металлические. Испытание на ударный изгиб на маятниковом копре по Шарпи Часть 1 Метод испытания"


52.

Главы 4, 5 и 6, приложение 1

ГОСТ 21443-75

"Газы углеводородные сжиженные, поставляемые на экспорт"


53.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 15150-69

"Машины, приборы и другие технические изделия исполнения для различных климатических районов. Категории, условия эксплуатации, хранения и транспортирования в части воздействия климатических факторов внешней среды"


54.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 33702-2015

"Системы измерений количества и показателей качества газового конденсата, сжиженного углеводородного газа и широкой фракции легких углеводородов. Общие технические требования"


55.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ 6651-2009

"Термопреобразователи сопротивления из платины, меди и никеля. Общие технические требования и методы испытаний"


56.

Главы 4, 5 и 6

ГОCТ 10006-80

"Трубы металлические. Метод испытания на растяжение"


57.

Главы 4, 5 и 6

ГОCТ 12503-75

"Сталь. Методы ультразвукового контроля. Общие требования"


58.

Главы 4, 5 и 6

ГОСТ ISO 16809-2022

"Контроль неразрушающий. Ультразвуковой контроль толщины"


59.

Главы 4, 5 и 6

ГОCТ 17410-2022

"Контроль неразрушающий. Трубы металлические бесшовные цилиндрические. Методы ультразвуковой дефектоскопии"


60.

Главы 4, 5 и 6

ГОCТ 1778-2022

"Металлопродукция из сталей и сплавов. Металлографические методы определения неметаллических включений"


61.

Главы 4, 5 и 6

ГОCТ 20426-82

"Контроль неразрушающий. Методы дефектоскопии радиационные. Область применения"


62.

Главы 4, 5 и 6

ГОCТ 27.203-83

"Надежность в технике. Технологические системы. Общие требования к методам оценки надежности"


63.

Глава 7

ГОСТ 34969-2023

"Магистральный трубопроводный транспорт нефти и нефтепродуктов. Консервация и ликвидация объектов"


64.

Глава 4

ГОСТ 9454-2025

"Металлы. Метод испытания на ударный изгиб при пониженных, комнатной и повышенных температурах"


65.

Приложение 1

СТ РК ASTM D 7833-2022

"Стандартный метод определения углеводородов и неуглеводородных газов в газовых смесях методом газовой хроматографии"


66.

Приложение 1

СТ РК ASTM D 5504-2015

"Промышленность нефтяная и газовая стандартный метод исследования для определения соединений серы в природном газе и газовом топливе при помощи газовой хроматографии и хемилюминесценции"


67.

Приложение 1

СТ РК АСТМ Д 2163-2011

"Газы нефтяные сжиженные. Метод определения углеводородного состава при помощи газовой хроматографии"


68.

Приложение 1

СТ РК ASTM D2713-2018

"Стандартный метод определения содержания влаги в пропане (метод замерзания клапана)"


69.

Приложение 1

СТ РК ASTM D 2598-2015

"Газы нефтяные сжиженные Определение физических свойств методом композиционного анализа"



"Сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын тасымалдауға арналған магистральдық құбырларға қойылатын талаптар туралы" техникалық регламентті бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2026 жылғы 29 шiлдедегi № 285-н/қ бұйрығы

      "Техникалық реттеу туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 8-бабының 1) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

      1. Қоса беріліп отырған "Сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын тасымалдауға арналған магистральдық құбырларға қойылатын талаптар туралы" техникалық регламент бекітілсін. 

      2. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің Мұнай-газ химиясы және техникалық реттеу департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

      1) осы бұйрыққа қол қойылған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде оның қазақ және орыс тілдеріндегі электрондық түрдегі көшірмесін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің "Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне ресми енгізу үшін жіберуді;

      2) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Энергетика вице-министріне жүктелсін.

      4. Осы бұйрық алғаш ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасы
      Энергетика министрі Е. Аккенженов

  Қазақстан Республикасы
Энергетика министрі
  2026 жылғы 29 шілдедегі
  № 285-н/қ бұйрығына
  қосымша

"Сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын тасымалдауға арналған магистральдық құбырларға қойылатын талаптар туралы" ТЕХНИКАЛЫҚ РЕГЛАМЕНТ

1-тарау. Қолданылу саласы

      1. Осы "Сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын тасымалдауға арналған магистральдық құбырларға қойылатын талаптар туралы" техникалық регламент (бұдан әрі – техникалық регламент) "Магистральдық құбыр туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 6-бабының 6) тармақшасына және "Техникалық реттеу туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 8-бабының 1) тармақшасына сәйкес әзірленді.

      2. Осы техникалық регламент плюс 20 ºС температурада қаныққан булардың қысымы 0,2 МПа-дан жоғары болатын сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын сұйытылған күйде тасымалдауға арналған магистральдық құбырларға (бұдан әрі – магистральдық құбырлар) қойылатын талаптарды жобалау (инженерлік іздестірулерді қоса алғанда), құрылыс (реконструкциялау), пайдалану, консервациялау, тарату (жою), сондай-ақ олардың сәйкестігін бағалау қағидалары кезінде Қазақстан Республикасының аумағында қолдануға және орындауға арналған міндеттерді белгілейді.

      3. Осы техникалық регламенттің техникалық реттеу объектілері сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын тасымалдауға арналған магистральдық құбырлар, оның ішінде номиналды диаметрі DN400-ге дейін (қоса алғанда) және артық қысымы 1,2-ден 10 МПа-ға дейін (қоса алғанда) болатын тармақтары болып табылады.

      4. Осы техникалық регламент сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын тасымалдау кезінде адам өмірі мен денсаулығын, жануарлар мен өсімдіктерді, мүлікті және қоршаған ортаны қорғауды, экологиялық қауіпсіздікті, энергетикалық тиімділікті және ресурстарды үнемдеуді қамтамасыз ету мақсатында әзірленді.

      5. Осы техникалық регламент магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жобалауды, салуды және пайдалануды жүзеге асыратын барлық ұйымдар үшін міндетті болып табылады.

      6. Осы техникалық регламент талаптары мына объектілерге қолданылмайды:

      1) Еуразиялық экономикалық одақтың "Сұйық және газ күйіндегі көмірсутектерді тасымалдауға арналған магистральдық құбырларға қойылатын талаптар" техникалық регламентінің объектілері (ТР ЕАЭС 049/2020);

      2) газ тарату және газ тұтыну желілерінің құбырлары;

      3) автономды газбен жабдықтау желілері мен автомобильдік газ толтыру компрессорлық станцияларының құбырлары;

      4) теңіз құбырлары, кеніштік және кенішаралық құбырлар;

      5) тұрақсыз бензин және мұнай газ конденсатын тасымалдайтын құбырлар;

      6) газ тәрізді орталарды тасымалдайтын құбырлар;

      7) көпфазалы өнімдер (газбен бірге сұйықтық) тасымалдайтын магистральдық құбырлар;

      8) қаныққан булардың қысымы плюс 20 °c температурада 0,2 МПа-дан аз болатын тұрақты конденсат, бензин және басқа мұнай өнімдерін тасымалдауға арналған құбырлар;

2-тарау. Негізгі түсініктер

      7. Осы техникалық регламентте мынадай терминдер тиісті анықтамаларымен қолданылады:

      авария – ғимараттардың, құрылыс жайлардың және/немесе техникалық құрылғылардың бұзылуы, бақылаусыз жарылыс және/немесе қауіпті заттардың шығуы;

      ағып кетуді анықтау жүйесі – магистральдық этан құбырларында және пропан құбырларында ағып кетулердің алдын алу, анықтау және салдарын азайту үшін қолданылатын ағып кетуді анықтауға арналған құралдар жиынтығы;

      атаулы диаметр – мөлшердің ішкі диаметрдің бүтін мәніне дейін дөңгелектелген және өлшемділікті белгілемей миллиметрде көрсетілген сандық белгісі;

      ең аз арақашықтық – тәуекел деңгейі қолайлы болып табылатын ғимараттардан, құрылысжайлардан, тех никалық құрылғылардан магистральдық құбырлардың осіне дейінгі арақашықтық;

      жер учаскесіне сәйкестендіру құжаты – жер, құқықтық және қала құрылысы кадастрларын жүргізу мақсатында қажетті, жер учаскесінің сәйкестендіру сипаттамаларын қамтитын құжат;

      құбыр – газ тәрізді, сұйық және сұйытылған күйдегі өнімдерді тасымалдауға арналған, өзара тығыз және берік қосылған құбырлардан, құбыр бөлшектерінен және арматурадан тұратын құрылысжай;

      магистральдық құбырдың күзет аймағы – магистральдық құбыр объектілеріне іргелес және халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мен құбыр объектілерін қауіпсіз әрі іркіліссіз пайдалану үшін қажетті жағдайлар жасауға арналған, оның шегінде аумақты белгілеу мақсаттарына сай келмейтін қызмет түрлеріне шектеу қойылатын немесе тыйым салынатын күзет және пайдалану жағдайларындағы (құрлықтағы және (немесе) судағы) аумақ;

      магистральдық құбыр объектісі – тиісті ғимараттар, құрылысжайлар және техникалық құрылғылар кешенін қамтитын сұйытылған күйдегі өнімдерді тасымалдау процесінде бір немесе бірнеше өзара байланысты технологиялық операцияларды орындауға арналған магистральдық құбырдың құрамдас бөлігі;

      магистральдық құбыр объектісін жою – қалдықтарды пайдалануды тоқтату, демонтаждау және/немесе қайта бейіндеу, бөлшектеу, сондай-ақ кәдеге жарату және магистральдық құбыр объектісі алып жатқан ортаны адам өмірі мен денсаулығы үшін қауіпсіз және кейіннен қолдануға жарамды күйге келтіру жөніндегі шаралар кешенінің орындалуы;

      магистральдық құбыр объектісін немесе оның бөлігін консервациялау – магистральдық құбыр объектісін немесе оның бөлігін уақытша пайдалануды тоқтатқан кезеңде техникалық жұмысқа жарамды күйде сақталуы үшін іс-шаралар кешенінің орындалуы;

      магистральдық пропан құбыры – осы техникалық регламент талаптарына сәйкес келетін сызықтық бөліктен және сұйытылған күйдегі пропан фракциясын қауіпсіз тасымалдауды қамтамасыз ететін объектілерден тұратын біртұтас өндірістік-технологиялық кешен;

      магистральдық этан құбыры – осы техникалық регламент талаптарына сәйкес келетін сызықтық бөліктен және сұйытылған күйдегі этан фракциясын қауіпсіз тасымалдауды қамтамасыз ететін объектілерден тұратын біртұтас өндірістік-технологиялық кешен;

      магистральдық этан құбырының және пропан құбырының сызықтық бөлімі – өнімдерді тікелей тасымалдау жүзеге асырылатын жерасты, су астындағы, жерүсті және жерден жоғары жүргізілген құбырлар;

      магистральдық құбыр объектісін қабылдау – магистральдық құбыр объектісінің пайдалануға беруге әзірлігін растайтын, магистральдық құбыр объектісінің құрылыс (реконструкциялау) аяқталған жобалау құжаттамасының осы техникалық регламенттің талаптарына, басқа регламенттер мен оған қолданылатын заңнамалық құжаттардың талаптарына сәйкестігін бағалайтын нысан;

      магистральдық құбыр объектісін жөндеу – магистральдық құбырдың желілік бөлігінің және/немесе оның объектілерінің пайдалану ресурсын және/немесе пайдалану параметрлерін толық немесе ішінара қалпына келтіру жөніндегі іс-шаралардың орындалуы;

      магистральдық құбырды пайдаланудың технологиялық режимі – жобалау құжаттамасында көрсетілген мәндер шегінде белгіленетін магистральдық құбыр арқылы өнімдерді тасымалдаудың технологиялық процесі параметрлері мәндерінің жиынтығы;

      магистральдық құбырдың пайдалану параметрлері – жобалау құжаттамасында көрсетілген мәндер шегінде белгіленген магистральдық құбырдың техникалық сипаттамаларының жиынтығы;

      магистральдық құбырды пайдалану – техникалық қызмет көрсету, жөндеу, техникалық диагностикалау және жедел-диспетчерлік басқаруды қамтитын пайдалану құжаттамасына сәйкес магистральдық құбырдың жұмыс істеуін қамтамасыз ету қызметі;

      оқиға – қауіпті өндірістік объектіде қолданылатын техникалық құрылғылардың істен шығуы немесе зақымдануы, технологиялық процесті қауіпсіз жүргізуді қамтамасыз ететін параметрлерден ауытқу, бірақ аварияға әкеп соқпайтын жағдай;

      өнімдер – осы техникалық регламенттің 1-қосымшасында келтірілген көрсеткіштерге сәйкес келетін және тасымалдауға дайындалған сұйытылған күйдегі этан және пропан фракциялары;

      өнімдерді қабылдау-түсіру пункті – өнімдерді тапсыратын тарап (немесе оның өкілдері) қабылдайтын тарапқа (немесе оның өкілдеріне) берілетін өнімнің сандық және физика-химиялық көрсеткіштерін өлшеу және есепке алуға арналған магистральдық құбыр объектісі;

      өтемдік іс-шаралар – типтік емес материалдармен, конструкциялармен немесе ең аз арақашықтықты бұзумен байланысты ықтимал тәуекелдерді бейтараптандыруға бағытталған жалпы қабылданған нормативтерден ауытқулар кезінде талап етілетін қауіпсіздік деңгейін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін инженерлік-техникалық және ұйымдастырушылық шешімдер жиынтығы;

      пайдалануды бақылау – магистральдық құбыр объектілерін пайдалану кезінде осы техникалық регламенттің талаптарына сәйкессіздіктерді анықтауға және жоюға бағытталған іс-шаралар кешенін орындауды көздейтін сәйкестікті бағалау нысаны;

      пайдалану құжаттамасы – магистральдық құбыр объектілерін пайдалану қағидаларын, пайдалану параметрлерінің мәндерін айқындайтын және олардың пайдаланылуы туралы мәліметтерді қамтитын құжаттар жиынтығы;

      пайдаланушы ұйым – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес құрылған, меншік құқығында немесе өзге заңды негізде магистральдық құбырды пайдалануды жүзеге асыратын және оны пайдалану қауіпсіздігі үшін жауапкершілік атқаратын, магистральдық құбырдың қызметін басқару, қызмет көрсету және оны пайдалану параметрлерін қолдау үшін қажетті персоналмен және материалдық-техникалық ресурстармен қамтамасыз етілген заңды тұлға.

      пропан фракциясы – негізінен көмірсутек қоспаларымен араласқан және мұнай химиясы, газ және мұнай өңдеу кәсіпорындарында өндірілетін пропаннан (массасы бойынша кемінде 95%) тұратын көмірсутек қоспасы;

      санитарлық-қорғау аймағы – адамның тіршілік ету ортасы мен денсаулығына, химиялық, физикалық немесе биологиялық әсер ету көздері болып табылатын объектілер мен өндірістердің айналасында орнатылатын арнайы пайдалану режимі бар территория;

      сорғы айдау станциясы – тасымалданатын өнімдерді қабылдау, сақтау және магистральдық құбырлардың сызықтық бөлігіне беруге арналған ғимараттар, құрылысжайлар мен техникалық құрылғылар кешенін білдіретін магистральдық құбырдың құрамдас бөлігі;

      технологиялық құбыр – технологиялық құбырларға технологиялық процесті жүргізуді және жабдықты пайдалануды қамтамасыз ететін, кәсіпорын балансындағы өнімдер тасымалданатын өнеркәсіптік кәсіпорындар шегіндегі құбырлар жатады.

      технологиялық регламент – процестің немесе оның жеке кезеңдерінің (операцияларының) технологиясын, өнімдер өндірісінің режимдері мен технологиясын, техникалық жетекші бекітетін қауіпсіз жұмыс шарттарын айқындайтын нормативтік-техникалық құжат;

      этан фракциясы – негізінен көмірсутек қоспаларымен араласқан және мұнай химиясы, газ және мұнай өңдеу кәсіпорындарында өндірілетін этаннан (массасы бойынша кемінде 95%) тұратын көмірсутек қоспасы.

3-тарау. Магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына қойылатын жалпы талаптар

      8. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қауіпсіздігі мынадай жолдармен қамтамасыз етіледі:

      1) магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілерінің қауіпсіздігін, пайдалану және энергетикалық тиімділігін арттыруға, сондай-ақ қолданылатын технологиялар, техникалық құрылғылар, машиналар, жабдықтар және материалдарға қатысты ғылыми-зерттеу, технологиялық, тәжірибелік-конструкторлық және жобалау-іздестіру жұмыстарын жүргізу және олардың нәтижелерін енгізу;

      2) магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын пайдаланудың технологиялық режимдерін сақтау, техникалық қызмет көрсету, техникалық диагностикалау және белгіленген пайдалану параметрлерін қолдау;

      3) магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілерінің қауіпсіздігін, энергетикалық тиімділігін және ресурстарды үнемдеуді қамтамасыз ететін пайдалану параметрлері мәндерін айқындау бойынша есептеулер жүргізу және олардың нәтижелерін пайдалану;

      4) осы техникалық регламенттің 9-тарауына сәйкес магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының сәйкестігін бағалау;

      5) күзет аймақтарын және ең аз арақашықтықтарды талаптарға сәйкес белгілеу;

      6) өтемдік іс-шараларын әзірлеу және қолдану;

      7) магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілерінің технологиялық процестерін және өндірістік қызметін басқару жүйелерінің сенімділігін қамтамасыз ету;

      8) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қызмет ету мерзімін кемінде 30 жылға қамтамасыз ету үшін коррозиядан қорғау және қорғаныс жабындарын әдістерін қолдана отырып пайдаланудың қалыпты жағайлары үшін осы техникалық регламенттің 8-қосымшасы мен 4-тарауы 6-бөлімінің 7 және 8-параграфтарында көрсетілген стандарттау бойынша материалдарды, тиісті құжаттарды қолдану.

      9. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары учаскелерінің жіктелуі және санаттары:

      1) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының тағайындалуына қарай сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын тасымалдауға арналған магистральдық құбырлар ретінде жіктеледі;

      2) магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары жұмыс қысымына қарай бұл ҚР ҚН 3.05-01 "Магистральдық құбырлар" сәйкес былай жіктеледі:

      2,5-тен жоғары 10,0 МПа-ға дейін қоса алғанда жұмыс қысымы бар I класты;

      1,2-ден жоғары 2,5 МПа-ға дейін қоса алғанда жұмыс қысымы бар ІІ класты.

      3) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының учаскелері ҚР СТ ISO 13623 "Мұнай және газ өнеркәсібі. Құбырлар арқылы тасымалдау жүйелері" стандартына сәйкес есеп айырысу коэффициенттері негізінде трассаның өту шарттарына және халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі шараларға байланысты құбырдың конструкциялық параметрлеріне (болат таңдау, қабырға қалыңдығы, созылғыштық, беріктік және т.б.) және сынау қысымының шамасына қойылатын қосымша талаптарды айқындайтын санаттарға бөлінеді;

      4) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының өту трассасы шарттары осы техникалық регламенттің 2-қосымшасындағы 1-кестеге сәйкес қабылданады; магистральдық этан құбырларының және пропан құбырлары учаскелерінің жіктелуі санаттар бойынша осы техникалық регламенттің 2-қосымшасындағы 2-кестеге сәйкес жүргізіледі;

      5) магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына шаруашылық ішіндегі мақсаттар үшін, оның ішінде жер қойнауын пайдаланушының келісімшарттық аумағы шегінде өнімдер меншік иесінің немесе өзге де құық иеленушінің аумағы шегінде өнімдерді тасымалдауға арналған кәсіпшілік, технологиялық және өзге де құбырлар, сондай-ақ тұтынушыларға өнімдерді тасымалдауға арналған тарату құбырлары жатпайды;

      6) магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына жататын объектілері бар технологиялық құбырларды жобалау, салу және пайдалану ҚР ҚЖ 3.05-103 "Технологиялық жабдық және технологиялық құбырлар", МЕМСТ 32569 "Технологиялық болат құбырлар. Жарылыс-өрт қауіпті және химиялық қауіпті өндірістерде орнатуға және пайдалануға қойылатын талаптар", ВҚН 51-3-85 "Кәсіпшілік болат құбырларды жобалауды" қоса алғанда технологиялық және кәсіпшілік құбырларға жататын нормативті-техникалық құжаттарға сәйкес, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар министрлігінің 2021 жылғы 27 шілдедегі № 359 бұйрығымен бекітілген "Технологиялық құбыржолдарды пайдалану кезіндегі қауіпсіздік жөніндегі нұсқаулығына" сәйкес жүргізіледі.

      10. Құбыр трассаларына қойылатын негізгі талаптар:

      1) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының трассасын таңдау құбырды салу және пайдалану шығындарын мүмкіндігінше азайтуды ескере отырып, жобалау ұйымымен тапсырыс берушімен бірлесіп, бекітілген жобалау тапсырмасына сәйкес жүзеге асырылады;

      2) Құбыр трассасын таңдауды негіздеу үшін мынадай факторларды ескеру қажет:

      құбырдың диаметрі мен ұзындығы;

      кран түйіндерінің орналасуы мен саны;

      құбырды төсеудің конструкциялық схемалары;

      құбырға жақын жерде жұмыс істейтін халық пен персоналдың қауіпсіздігі;

      қоршаған ортаны қорғау;

      басқа құрылысжайлардың болуы;

      пайдалы қазбалардың болуы;

      инженерлік-геологиялық және климаттық жағдайлар;

      құбырды салуға және пайдалануға қойылатын талаптар;

      жергілікті талаптар;

      аумақты дамытудың перспективалары;

      ірі және орта өзендердің, көлдер, сор учаскелері, автомобиль және темір жолдар, шұңқырлар, қолданыстағы құбырлар, электр беру желілері мен байланыс желілері, ауыл шаруашылық алқаптары;

      археологиялық ескерткіштер (қорымдар, қоныстар);

      коррозиялық қауіп факторларының болуы;

      3) құбырлар трассасын таңдау кезінде құбыр қауіпсіздігіне әсер ететін және халық пен қоршаған ортаға теріс әсер ететін, соның ішінде өнеркәсіптік шығарындылардың атмосфераға таралу заңдылықтарын тудыратын табиғи және техногендік шығу тегі сипаттағы барлық құбылыстарды, процестер мен факторларды зерттеу қажет;

      4) күрделі рельефі бар, едәуір орманды, жыралар, өзендер, көлдер, сор учаскелері көп, карст және термокарст бар салынған аудандарда құбыр трассасының оңтайлы нұсқасын таңдау кезінде тапсырыс беруші аэрофототүсірілім немесе лазерлік сканерлеуді қолдануды қабылдайды;

      5) құбыр трассасын таңдау Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында көзделген талаптарға сәйкес, сондай-ақ халықты және аумақты техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардан қорғау қажеттілігін ескере отырып жүзеге асырылады;

      6) құбыр трассасын таңдау кезінде құрылыс-монтаждау жұмыстарының барынша үнемді және жоғары өнімді әдістерін қолдануды қамтамасыз ету үшін құрылыстың жағдайлары ескерілгені жөн;

      7) құбыр трассасын таңдау кезінде құбырларды түсіру станцияларынан құбырды дәнекерлеу пункттеріне жеткізу және трассаға бөліктерді тарату үшін барынша пайдалану мақсатында болашақ құрылыс ауданының көлік коммуникацияларын ескеру қажет;

      8) құбыр трассасын таңдау кезінде қалалар мен басқа елді мекендердің, өнеркәсіптік және ауыл шаруашылық, автомобиль жолдарының және басқа объектілердің және жобаланатын құбырдың, сондай-ақ құбырды салу және пайдалану кезеңіндегі жағдайлар (қолданыстағы, салынудағы, жобаланған және реконструкцияланатын ғимараттар мен құрылысжайлар, су объектілерін пайдалану және басқалар) ескерілуге тиіс, магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын салу және пайдалану процесінде табиғи жағдайлардың өзгеруін болжау қажет;

      9) құбыр трассасын таңдау кезінде мынадай жағдайларға жол берілмейтінін ескеру керек:

      елді мекендерде;

      автомобиль және темір жол тоннельдерінде;

      электр кабелі мен байланыс кабельдерімен бір тоннельдерінде.

      10) суасты өткелі бөліктерін жобалық шешімдерге сәйкес, ағын динамикалық осінен перпендикуляр етіп қарастырған жөн;

      11) құбыр трассасын келісуді Қазақстан Республикасының Жер кодексі және Су кодексінің талаптарына сәйкес жер пайдаланушылар және барлық мүдделі ведомстволар мен ұйымдар орындайды.

      11. Сұйытылған көмірсутекті газдарды тасымалдайтын магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары үшін күзет зоналары құбыр осінен екі жағынан 100 метр арақашықтықта, шартты сызықтармен шектелген жер учаскесі ретінде Қазақстан Республикасының "Магистральдық құбыр туралы" Заңына сәйкес белгіленеді.

      12. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының күзет аймақтарын белгілеу құбырларды қауіпсіз пайдалану жағдайын қамтамасыз ету мақсатында мыналар жүзеге асырылады:

      1) санкцияланбаған құрылыс-монтаждау, жер қазу, жарылыс және технологиялық жабдықтар не құбыр коммуникацияларын қандай да бір шамада бүлдіре алатын өзге де жұмыс түрлерінің (ауыл шаруашылығын қоспағанда) жүргізілуін болдырмау;

      2) құбырға зиян келтіруі мүмкін басқа қызмет түрлерін шектеу (ашық отты жағу, шикізат, өнімдерді, төсеу материалдарын сақтау, пайдаланушы персоналдың құбыр объектілеріне қол жеткізуін қиындататын кез келген кедергілерді белгілеу және т.б.).

      13. Күзет аймақтары құбыр объектілері айналасында пайдаланушы ұйымның ұсынысы бойынша жергілікті атқарушы органдар арқылы орнатылады. Күзет аймақтарының шекаралары белгіленген тәртіппен айқындалады және жергілікті жерде арнайы белгілермен белгіленеді. Қорғау аймақтарындағы қызметке қойылатын шектеулерді сақтау Қазақстан Республикасының магистралдық құбыржол саласындағы заңнамасымен және Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасымен көзделеді.

      14. Күзет аймақтарын өрт қауіпсіздігі жағдайында ұстау жауапкершілігі пайдаланушы ұйымға (магистральдық құбырдың меншік иесіне) жүктеледі.

      15. Магистральдық құбырлардың күзет аймақтары шегінде жер учаскелерінде арнайы жер пайдалану режимі бар және меншік иелері/жер пайдаланушылардан бұл жер учаскелері алыннбайды, тек желілік құрылысжайлар алаңдарына (желілік крандар, жинақталған трансформаторлық кіші станция, байланыс мачталары және т.б.) және трассалық электр беру желілері бойындағы бағаналарына арналған тұрақты пайдалану үшін жер беру жағдайларын қоспағанда.

      16. Жобаланған, салынудағы немесе реконструкцияланып жатқан объектілерден, ғимараттар мен құрылысжайлардан (магистральдық құбыр құрамына кірмейтін) магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына дейінгі ең аз арақашықтықты айқындау осы техникалық регламенттің 3-қосымшасына сәйкес жүзеге асырылады.

      17. Осы техникалық регламенттің 3-қосымшасына сәйкес айқындалған ең аз арақашықтықтар магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жобалау кезінде қолданылады.

      18. Тар жағдайларда, ғимараттар, құрылысжайлар және басқа объектілерге жақын орналасқан учаскелерде магистральдық этан құбырларының және/немесе пропан құбырларының герметикасы істен шыққан жағдайда тасымалданатын өрт-қауіпті және жарылғыш өнімдердің қасиеттерін ескере отырып, олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ететін техникалық және технологиялық шешімдер көзделуі қажет.

      19. Бір техникалық дәлізде қатар салынатын құбырлардың параллельді желілерінің арасындағы ең аз арақашықтық жобалау шешімдеріне сәйкес айқындалады.

      20. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жобалау кезінде құбыр осінен жобалау құбырларының құрамына кірмейтін ең жақын ғимараттар мен құрылысжайарға дейінгі ең аз арақашықтықты қысқарту жағдайында қаупсіздікті қамтамасыз ету мақсатында ҚР ҚН 1.02-03 "Құрылысқа арналған жобалау құжаттамасын әзірлеу, келісу, бекіту тәртібі және құрамы" талаптарына сәйкес жобаланатын құбырлардың пайдалану қауіпсіздігін қамтамасыз ететін қажетті іс-шаралар әзірленеді, оның ішінде:

      1) желілік бекіту құрылғылары арасындағы арақашықтықты азайту;

      2) құбырды ағып кетуді анықтау жүйесімен, жүйені қайталаумен жаарақтандыру;

      3) басты диспетчерлік басқарудан, ағып кетуді анықтау жүйесінен түсетін сигоналдар немесе осындай іс-қимылдар үшін рұқсат етілген кез келген сигналдар бойынша магистралдық этан құбырларындағы айдауды тоқтатуды және бекіту арматурасы тораптарын автоматты немесе қашықтықтан басқару режимінде жабуды қамтитын ұйымдастырушылық-техникалық шаралар;

      4) гидравликалық соққыны болдырмайтын жылдамдықпен авария туралы сигналдан кейін магистральдық этан құбырларының және/немесе пропан құбырларының авариялық учаскесіндегі желілік кран түйінінің желілік бекіту арматурасын желілік телемеханика жүйесі арқылы жедел жабу;

      5) магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын периметрдің күзет сигнализациясы жүйесімен, қолжетімділікті бақылау және бейнебақылау жүйесімен, автоматты өрт сигнализациясы жүйесімен, стационарлық газ сезгіш датчиктермен, дауыс зорайтқыш байланыспен және құлақтардыру жүйелерімен, желілік телемеханика жүйесімен жарақтандыру;

      6) жоғары категориялы құбырларды және/немесе қабырғасының қалыңдығын арттырылған құбырларды қолдану;

      7) зауыттық қорғаныс жабындысы бар құбырларды қолдану;

      8) дәнекерлеуді 100% визуалды бақылану, барлық дәнекерленген тігістер мен буындар бақылануға тиіс, оның ішінде мынадай әдістер:

      Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі Төтенше жағдайларды және өнеркәсіптік қауіпсіздікті мемлекеттік бақылау комитеті Төрағасының 2012 жылғы 13 тамыздағы № 45 бұйрығымен келісілген Дәнекерленетін металдар мен олардың қосылыстарын визуалды және өлшеп бақылау жөніндегі әдістемелік ұсынымдарға сәйкес визуалды бақылау;

      МЕМСТ ISO 17635 "Дәнекерлеу қосылыстарын бұзбайтын бақылау. Металл материалдарға арналған жалпы қағидаларға" сәйкес визуалды бақылау;

      дәнекерлеудің технологиялық картасына (Welding Procedure Specification – дәнекерлеу технологиясының ерекшелігі) және жобалау құжаттамасына сәйкес өлшеп бақылау;

      МЕМСТ 7512 "Бұзбай бақылау. Дәнекерленген қосылыстар. Радиографиялық әдіс" немесе басқа баламалы бұзбай бақылау әдісі, сондай-ақ дәнекерленген жіктерді/түйіспелерді физикалық бақылау бойынша радиографиялық бақылау әдісі;

      МЕМСТ ISO 17640 "Дәнекерлеу қосылыстарын бұзбай бақылау. Ультрадыбыстық бақылау. Әдістер, бақылау деңгейлері және бағалау", МЕМСТ ISO 11666 "Дәнекерлеу қосылыстарын бұзбайтын бақылау. Ультрадыбыстық бақылау. Қабылдау деңгейлері" бойынша ультрадыбыстық бақылау әдісі.

      9) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының учаскелерінде автомобиль және темір жолдармен қиылысу орындарында, сондай-ақ басқа да аса жауапты орындар мен қиылыстарда қорғаныш қаптамаларын (қаптамаларын) төсеу;

      10) жарылыс қаупі бар газдар мен булардың бөлінуінің ықтималдылығы жоғары орындарында газдануды, сондай-ақ әрбір құбыр бойынша жобалау қағидаларын сақтай отырып, магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырлары және қаптама арасындағы кеңістіктегі ағып кетуді бақылау;

      11) ҚР ҚН 3.05-01. "Магистралдық құбырлар" және ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистралдық құбырлар" талаптарына сәйкес жобалық шешімдерінде көзделген басқа да қажетті іс-шаралар.

4-тарау. Жобалау және іздестіру жұмыстарына қойылатын талаптар

1-параграф. Жобалауға қойылатын жалпы талаптар

      21. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жобалау және геологиялық-іздестіру жұмыстарын Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы заңнамасында, Қазақстан Республикасының нормативтік-техникалық құжаттарында және осы техникалық регламентте айқындалған магистральдық құбырларға қойылатын талаптарға сәйкес орындау қажет.

      22. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жобалау (инженерлік ізденістерді қоса алғанда), құрылыс (реконструкциялау) жұмыстары кезінде Қазақстан Республикасының аумағында қолданылатын мыналарға қатысты энергия тиімділігі мен ресурстарды үнемдеу талаптарын сақтау қажет, атап айтқанда:

      1) қолданылатын конструктивтік, функционалды-технологиялық және инженерлік-техникалық шешімдерге;

      2) қолданылатын техникалық құрылғылар, жабдықтар және материалдардың сипаттамаларға;

      3) энергия ресурстарының бірлік шығысын сипаттайтын көрсеткіштерге.

      23. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының желілік бөлігіндегі жобалау кезінде құбырларды жүргізудің негізгі тәсілі жерасты төсемі болып саналуы керек.

      Шөл және таулы аудандардағы, батпақты жерлердегі, тау-кен қазбалары аудандарындағы жекелеген учаскелерде, тұрақсыз топырақтарда, сондай-ақ табиғи және жасанды кедергілер арқылы өтетін өткелдерде құбырларды жерүсті (тіректерде) төсеуге жол беріледі және жобалау құжаттамасында айқындалады.

      Құбырларды жерүсті (үйіндіде) төсеуге батпақты жерлерде, сортаңдарда, көпжылдық мұздатылған топырақтардың таралу аудандарында жекелеген учаскелерде жол беріледі және жобалау құжаттамасында айқындалады.

      Бұл ретте құбырдың жерасты төсемінен жерүсті немесе жерүсті төсеміне ауысатын жерлерінде оның зақымдануын болдырмайтын шаралар көзделуге тиіс.

      Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жобалау кезеңіндле олапрды төсеу тәсілін таңдау трассаның бедерін, табиғи және жасанды кедергілерді ескеретін инженерлік ізденіс деректері негізінде ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар" талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.

      24. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жобалау кезінде (инженерлік ізденістерді қоса алғанда) есептік жүктемелер мен әсерлер, сондай-ақ олардың магистральдық құбыр объектілерінің беріктігі мен тұрақтылығына әсер ететін жағымсыз үйлесімдері ескерілуге тиіс. Магистральдық құбырлардың беріктігі мен тұрақтылығын есептеу схемалары мен әдістері тиісті жүктемелердің олардың объектілеріне әсер етудің негізгі ерекшеліктерін ескеруге тиіс.

      25. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жобалау кезінде құбырдағы айдалатын өнімдердің ағынын жабуды қамтамасыз ететін ажыратқыш құбыр арматурасының түйіндері қарастырылуға тиіс. Ажыратқыш құбыр арматурасының көрші түйіндері арасындағы арақашықтық жобалау құжаттамасы мен осы техникалық регламентте айқындалады.

      26. Құбырдағы тасымалданатын өнімдердің ағынын және қосылу түйіндеріндегі ағынды жабуға арналған құбыр арматурасын қашықтықтан бақылау және басқару құралдарымен жабдықтау жобалау құжаттамасында айқындалады.

      27. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының желілік бөлігін жобалау кезінде (инженерлік ізденістерді қоса алғанда) құбырдың бойлық қозғалыстарын компенсациялау шаралары қарастырылуы қажет.

      28. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының объектілері коррозиялық әсерден қорғалуға тиіс.

      29. Құбырлардың жерүсті учаскесі электрлік жағынан тіректерден оқшауланған болуы керек.

      30. Активті тектоникалық жарықтары бар учаскелерде төселетін магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жобалау кезінде (инженерлік ізденістерді қоса алғанда) магистральдық құбырдың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша арнайы инженерлік-техникалық шешімдер көзделуі қажет.

      31. Құбырды мыналар бойынша төсеуге жол берілмейді:

      1) теміржол және автомобиль жолдары тоннельдерінде;

      2) теміржол және автомобиль көпірлерінде.

      32. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілерін салуды жобалау кезінде (инженерлік ізденістерді қоса алғанда), құрылысы (реконструкциялау) барысында жабайы жануарлардың миграциялық жолдары мен тұрақты мекендеу орындарын сақтауды қамтамасыз ететін іс-шаралар орындалады (соның ішінде көбею және қыстау кезеңдерінде).

      33. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының техникалық жай-күйін бақылауды қамтамасыз ету үшін жобалау құжаттамасында құбырдың ішкі қуысын тазалау және құбыр ішін диагностикалау бойынша инженерлік-техникалық шешімдер көзделуі қажет.

      Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының конструкциясы құбырішілік тазалау, диагностикалық, сондай-ақ және өнімдерді дәйекті тасымалдауды қамтамасыз ету үшін қолданылатын бөлу құрылғыларының кедергісіз өтуін қамтамасыз етуге тиіс және осындай құрылғыларды жіберу (іске қосу) және қабылдау тораптарымен жарақтандырылады.

      34. Су кедергілері арқылы (су астындағы өткелдер) құбыр тартуды жобалау кезінде құбырды пайдалану процесінде топырақ эрозиясының алдын алу және құрылыс (реконструкциялау) процесінде жер бедерінің табиғи өзгерістерінде жағалауларды нығайту бойынша инженерлік-техникалық шешімдер көзделуі қажет.

      35. Судың кедергілері үстінен құбыр төсеуді жобалау кезінде тірек құрылысжайларын инженерлік қорғау көзделуге тиіс.

      36. Таулы және жер бедері қиындығы бар аймақтарда құбырларды жобалау кезінде магистральдық құбырлардың су ағындары, жер сілкінулері, тас құлау, опырылу, қар көшкіндері, сел ағыстары және басқа да қауіпті құбылыстар әсерінен тұрақтылығын қамтамасыз ететін инженерлік-техникалық шешімдер көзделуі қажет.

      37. Құбырларды жобалау кезінде траншеядағы жобалық белгілердегі құбырдың тұрақты орналасуын қамтамасыз ететін, су басқан учаскелерде және су кедергілерімен қиылысатын жерлерде оның көтерілуіне жол бермейтін инженерлік-техникалық шешімдер көзделуі қажет.

      38. Жобалау құжаттамасына сәйкес магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының объектілері статикалық электрге, найзағайдың тікелей соққыларына және оның қайталама әсерлеріне қарсы қорғаныс құралдарымен жабдықталады.

      39. Сорғы станциялары екі тәуелсіз энергия көзінен, сондай-ақ авариялық электрмен жабдықтау көздерімен қамтамасыз етілуге тиіс.

      40. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілерінде олардың бүтіндігі мен қауіпсіздігіне рұқсатсыз кіру немесе шабуылдан қорғауға арналған конструктивтік және ұйымдастырушылық шешімдер іске асырылуға тиіс.

      41. Магистральдық құбыр объектілерінің орналасқан жерлері арнайы ескерту және тану белгілерімен, соның ішінде магистральдық құбыр объектісінің күзет аймағы туралы мәліметтері бар белгілермен белгіленеді.

      42. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары авариялар мен инциденттердің алдын алу, олардың салдарларын оқшаулау және жою құралдарымен жарақтандырылуға тиіс. Аталған құралдар жобалау құжаттамасында айқындалады.

      43. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының автомобиль жолдары (кез келген мақсаттағы, соның ішінде ауылдық және орман жолдары) мен теміржолдар арқылы өтетін өткелдерінде оларды зақымданудан қорғау жөніндегі шешімдер (қорғаушы металл қаптамаларда төсеу, темірбетон плиталармен жабу және өзге де тәсілдер) көзделеді. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын қорғау тәсілі жобалық шешімінде айқындалады.

      44. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының және олардың құрылысжайларының есептік жұмыс сағаттарының саны өнімді тапсыратын және қабылдайтын кәсіпорындардың жылдық жұмыс графиктеріне сүйене отырып, жылына кемінде 8400 сағатты құрайтын жөндеу жүргізуге қажетті уақытты ескере отырып айқындалады. Бұл ретте өнімдерді жоспарлы жеткізу көлемін төмендетуге жол берілмейді.

      45. Құбыр желілерінің саны мен трассаның бағыты, сорғылардың түрі мен саны, сорғы станцияларының саны және олардың трасса бойындағы орналасу орындары техникалық шешімдердің ықтимал нұсқаларын пысықтау негізінде жобада белгіленеді.

      46. Жобалық шешімдерде құбырлардан өнімдерді жылжыту үшін қысыммен инертті газды (азот) пайдалану көзделеді.

      47. Екіфазалы ағынның түзілуін болдырмау мақсатында ҚР ҚН 3.05-01 "Магистральдық құбырлар" сәйкес магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының кез келген нүктесіндегі ең төменгі қысым өнімдердің қаныққан буларының қысымынан 0,5 МПа-ға жоғары болуға тиіс. Ол үшін әрбір сорғы станциясының алдында және әрбір қабылдаушы тараптың алдында құбырда тиісті "өзіне дейін" қысым реттегіштері көзделуі қажет.

      48. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының гидравликалық есебі өнімдерді сұйытылған күйде тасымалдау кезінде жүргізіледі. Тасымалданатын өнімдердің физикалық қасиеттерін есептеу тәртібі осы техникалық регламенттің 4-қосымшасында келтірілген. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының гидравликалық және жылулық есептеу тәртібі осы техникалық регламенттің 5-қосымшасында келтірілген.

      49. Технологиялық операциялар жүргізу кезінде және авариялық жағдайларда этан фракциясы қоршаған ортаға шығарылған кезде температураның едәуір төмендеу әсерін ескере отырып, жобалық шешімдерде құбыр металы мен конструкциясының суыққа төзімділігіне қойылатын талаптар күшейтілу ұсынылады.

      50. Сұйытылған күйдегі этан және пропан фракциялары магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына берілер алдында осы техникалық регламенттің 1-қосымшасының талаптарына сәйкес келуге тиіс.

      51. Магистральдық құбырдың бастапқы нүктесінде және ылғал жиналуы бойынша қауіпті жерлерінде метанол беруді көздеу қажет. Метанолдың қажетті мөлшері трасса бойындағы өнімдердің бастапқы ылғалдылығына және ықтимал ең төменгі температурасына байланысты жобада белгіленеді.

      52. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының беріктігін есептеу кезінде мынадай параметрлер қабылданады:

      1) есептік нормативтік қысым – құбырдағы ықтимал ең жоғары қысым;

      2) құбырдың жерасты учаскелері үшін климат жөніндегі анықтамалыққа сәйкес топырақтың ең жоғары температурасы;

      3) құбырдың сыртқы қабырғасының температурасы құбырдың есептік учаскесі өтетін аудан бойынша қоршаған ортаның абсолюттік температураларының ең жоғарғы мәні бойынша айқындалады;

      4) жауын-шашын мен топырақ үйінділеріне, көшкіндерге, тіректердің орын ауыстыруына және басқа байланысты жүктемелер мен әсерлер топырақ жағдайларын талдау және құбырды салу және пайдалану процесінде олардың ықтимал өзгеруі негізінде айқындалуға тиіс.

      53. Әрбір сорғы станциясының құрылысжайлары құрамында сорғылардың сақтандырғыш клапандары іске қосылған кезде өнімдерді қабылдау, сорғыларды және олардың байлау құбырларын босату, сондай-ақ сорғылардың кіреберісінде кавитацияға қарсы тірек қысымын жасау үшін арнайы арналған тастау желілері не болмаса жалпы сыйымдылығы магистральдық құбырдың тәуліктік өнімділігінің 0,03–0,05 бөлігіне тең бір немесе бірнеше жинақтаушы резервуарлар көзделуі қажет. Аталған талаптар жобалау құжаттамасына сәйкес айқындалады.

      54. Бас сорғы станциясында авариялық ахуал туындаған кезде технологиялық процесті қауіпсіз режимге көшіруді қамтамасыз ету үшін аварияға қарсы қорғау жүйесі бар желілік кран тораптарын, сорғы агрегаттарын, басқаруды қоса алғанда, технологиялық процестерді диспетчерлік бақылау және басқару жүйелері көзделуге тиіс.

      55. Кавитацияға қарсы тірек қысымын жасауға арналған резервуар мынадай түрде шарттың орындалуын қамтамасыз ететіндей етіп орналастырылуға тиіс:

     


      мұндағы H – сорғының сору түтікшесінің осінен төменгі генератор резервуарының асып кетуі, м;

     

– сорғы паспортына сәйкес кавитациялық қордың шамасы, өнімдер бағанасының метрi;

     

– резервуар мен сорғы арасындағы құбыр учаскесінің гидравликалық кедергісі, өнімдер бағанасының метрi.

      56. Тірек резервуарындағы өнімдердің ең аз деңгейі мынадай формула бойынша айқындалады:

     


      мұндағы h – өнімдердің ең аз деңгейі, резервуардың төменгі генераторынан есептегенде, м;

      D – резервуарды сорғымен байланыстыратын құбырдың диаметрі, м;

      w – резервуарды сорғымен байланыстыратын құбырдағы өнімдердің жылдамдығы, м/с;

      g=9,81 м/с2 – еркін түсу үдеуі.

      57. Сорғылардың кавитациясыз жұмысын қамтамасыз ету үшін тиісті негіздеме болған жағдайда тірек резервуарларының орнына арнайы тірек (қосымша) сорғылар көзделеді.

      58. "Сорғыдан сорғыға" жұмыс схемасы бар аралық сорғы станцияларында сорғы кіреберісінде кавитацияға қарсы тірек қысымын жасау талап етілмейді, бұл ретте қысым реттегіштен сорғыға дейінгі учаскедегі гидравликалық шығындар 0,1 МПа-дан аспауға тиіс.

      59. Өнімдерді айдауға арналған әрбір сорғының құбырлық байлау және арматурамен жарақтандыру жүйесі мыналарды қамтамасыз етеді:

      1) сорғыны механикалық қоспалардың түсуінен, кері ағынның әсерінен және өнімдерді резервуарға ағызу есептік мәннен жоғары қысымнан қорғау;

      2) жұмыс режимдерін реттеу кезінде өнімдерді сорғыны айдаудан

      резервуарға қайта жіберу;

      3) сорғыны және оның құбырлық байламасын босату кезінде өнімдерді резервуарға ағызу;

      4) үрлеу газдарын факельге шығару.

      60. Сақтандырғыш құрылғылар арқылы тасталатын өнімдер сорғы станциясының резервуарларына немесе факельге беру арқылы кәдеге жаратылуға тиіс.

      61. Берілген параметрлерден ауытқу болған кезде сорғы станциясының диспетчерлік бақылау және басқару жүйесі автоматты түрде мыналарды қамтамасыз етеді:

      1) технологиялық сорғыларды ажырату:

      2) резервуарға өнімдердің берілуін тоқтату;

      3) өнімдердің айдау желісіне берілуін азайту.

      62. Сорғы станциясында әрбір қабылдаушы тараптың алдында өнімдердің саны мен сапасын өлшеу жүйесін көздеу.

      63. Сорғыларды, құбырларды және резервуарларды үрлеу кезінде пайда болатын ыстық тастамалар факель құрылғысында жағылуға тиіс.

      64. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының құрамына негізгі де және қосалқы объектілер де кіреді:

      1) бекіту және реттегіш арматурасы бар құбырдың желілік бөлігі, табиғи және жасанды кедергілер арқылы өтпелер, тазалау және диагностикалық құрылғыларды іске қосу және қабылдау түйіндері, өнімдердің саны мен сапасын өлшеу жүйесі;

      2) магистральдық сорғы станциясы;

      3) электр техникалық жабдықтар (электрқозғалтқыштар, электр станциялары, ішкі электр желілері, жерге тұйықтау жүйелері, статикалық электрден және найзағайдан қорғау жүйелері);

      4) трасса бойындағы немесе радиалды электр беру желілері;

      5) байланыс жүйесі және байланыс құрылысжайлары;

      6) Supervisory Control and Data Acquisition (диспетчерлік бақылау және басқару), технологиялық процестерді автоматтандырылған басқару жүйесі, аварияға қарсы қорғаныс жүйесі, желілік телемеханика жүйесі, ағып кетуді анықтау жүйелері мен құралдары;

      7) күзет және өрт сигнализациясы, алаңдық объектілерді бейнебақылау жүйесі;

      8) құбырлардыобъектілерді бейнеб химиялық қорғау құрылғылары;

      9) газды анықтау, сигнализация және хабарлау құрылғылары;

      10) кірме және трасса бойындағы жолдар;

      11) объектілер аумағында орналасқан техникалар тұрағы;

      12) су және жылумен жабдықтау, желдету және кондиционерлеу, кәріз жүйелері және басқалар;

      13) өрткеларжылумен жабдықтау, желдеқұрылысжайлар;

      14) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының, басқа да құбырлардың, қиылыстардың және құрылысжайлардың тану және сигналдық белгілері және басқалар.

2-параграф. Магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына қойылатын конструктивтік талаптар

      65. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының диаметрі гидравликалық есептеу және жобалау шешімдері негізінде айқындалады.

      66. Құбырларда құбырларды өзара және қосалқы бөлшектермен қосу дәнекерлеу арқылы жүзеге асырылады. Фланецті қосылыстарды қолдануға тек магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жабдықтарға қосу үшін ғана жол беріледі.

      67. Құбырларда құбырлармен дәнекерлеу көмегі арқылы қосылатын болаттан жасалған бекіту арматура қолданылуға тиіс.

      68. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының трассасында арнайы сигналдық белгілерді орнату көзделуге тиіс. Белгілер көрінетін жерде, бірақ бір-бірінен 500 метрден аспайтын арақашықтықта, сондай-ақ барлық бұрылыс бұрыштарында қосымша орнату көзделуге тиіс.

3-параграф. Серпімді иілуге рұқсат етілетін радиустарға қойылатын талаптар.

      69. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының көлденең және тік жазықтықтардағы иілуінің рұқсат етілетін радиустары беріктік, құбыр қабырғаларының жергілікті тұрақтылығы және орналасу тұрақтылығы шарттарынан есептеу арқылы айқындалуға тиіс. Тазалау және диагностикалау құралдарының өту шартынан туындайтын құбырдың ең аз иілу радиусы оның диаметрінің кемінде бес есесін құрайды.

      70. Құбырлардың сорғы станциясының байлау құбырларына, тазалау және диагностикалау құралдарын іске қосу және қабылдау тораптарына, су бөгеттері арқылы өтпелерге, байламдарға және құбырларды қосу тораптарына жанасатын орындарында ішкі қысымның әсерінен және құбыр металы температурасының өзгеруінен туындайтын жанасушы құбыр учаскелерінің бойлық орын ауыстыру шамалары айқындалуы қажет. Аталған бойлық орын ауыстырулар магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына қосылатын көрсетілген конструктивтік элементтерді есептеу кезінде ескеріледі.

4-параграф. Құбырлардың жерасты төселуі

      71. Құбырдың төселу тереңдігі ҚР ҚН 3.05-01 "Магистральдық құбырлар" сәйкес құбырдың үстіңгі бетіне дейін кемінде 1,5 м-ден қабылдануы керек.

      72. Траншеяның түбі бойынша ені құбырдың бүйір қабырғасынан бастап кемінде атаулы диаметр DN + 300 мм мөлшерінде белгіленуге тиіс.

      73. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын темірбетонды, шойынды және басқа да ауырлатқыштармен балласттау кезінде траншеяның ені жүктеме мен траншея қабырғасының арасындағы арақашықтық кемінде 0,2 м болуын қамтамасыз ету шартынан белгіленуге тиіс. Сонымен қатар құбырды ауырлататын жүктермен балласттау немесе анкирлеу құрылғыларымен бекіту кезінде траншея түбі бойынша ені атаулы диаметрден DN × 2,2-ден кем болмауға тиіс.

      74. Отыратын топырақтар таралған аудандар үшін жерасты құбырларын жобалау тәсілі олардың отырмалылығы түріне байланысты болады. Отыратын топырақтардан тұратын алаңдардың топырақ жағдайлары топырақтың өз салмағының мүмкіндігіне қарай екі түрге бөлінеді:

      I тип – негізінен сыртқы жүктемеден топырақтың шөгуі мүмкін болатын, ал өз салмағынан шөгуі болмайтын немесе 5 см-ден аспайтын топырақ жағдайлары;

      II тип – сыртқы жүктемеден болатын топырақ шөгуімен қатар олардың өз салмағынан шөгуі мүмкін болатын және оның мөлшері 5 см-ден асатын топырақ жағдайлары.

      Шөгінділігі бойынша I типке жататын топырақтар үшін құбырларды жобалау шөгінді емес топырақ жағдайларындағыдай жүргізіледі. II типке жататын топырақтар үшін олардың шөгінділік қасиеттері ескерілуі қажет.

      75. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жерасты және жерүсті (үйіндіде) төсемдері кезінде жергілікті материалдарды пайдалана отырып, эрозияға қарсы іс-шаралар көзделуі қажет, ал жерасты құбырлары тік беткейлерді, жыраларды, суару арналарын және кюветтерді қиып өткен жағдайда қиылысу орындарында траншеяға судың енуіне және оның құбыр бойымен таралуына жол бермейтін бөгеттер көзделуі қажет.

      76. Егер табиғи кедергілер болмаса, объектінің құбырға проекциясы шегінде және учаскелердің екі жағынан проекцияға іргелес жатқан елді мекендерден жоғары немесе бірдей белгілерде орналасқан жергілікті жерде салынатын құбырлар учаскелерінің бойында төгілген жағдайда, өнімдерді қауіпсіз жерге бұру үшін арықтар көзделуге тиіс.

5-параграф. Құбырлардың табиғи және жасанды кедергілер арқылы өтуі, олардың қиылыстары және қатарласа төселуі

      77. Табиғи және жасанды кедергілерге өзендер, су қоймалары, каналдар, көлдер, тоғандар, жылғалар, сорлар, су басқан учаскелер, жыралар, сайлар, теміржолдар және автомобиль жолдары жатады.

      78. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының су кедергілері арқылы өтетін суасты өткелдері гидрологиялық, инженерлік-геологиялық және топографиялық ізденістер деректері негізінде бұрын салынған суасты өткелдерін, өту орнындағы су кедергісінің режиміне әсер ететін қолданыстағы және жобаланатын гидротехникалық құрылысжайларды, су кедергісінің құбырымен қиылысатын берілген аудандағы түбін перспективалы тереңдету және түзету жұмиыстарын және балық ресурстарын қорғау талаптарын құрылыс ауданында пайдалану жағдайларын ескере отырып жобалануға тиіс.

      Суасты өткелдерін төсеу қиып өтетін су кедергілерінің түбіне тереңдету арқылы көзделеді. Көму шамасы арнаның ықтимал деформацияларын және болашақ түбін перспективалы тереңдету жұмыстарын ескере отырып белгіленеді.

      Суасты өткелдерін жобалау кезінде балластталған магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының үстіңгі белгісі инженерлік ізденістер негізінде айқындалған өзен арнасының болжамды шекті шайылу профилінен 0,5 м төмен, сондай-ақ өткел құрылысы аяқталғаннан кейінгі арнаның ықтимал деформацияларын ескере отырып, су айдыны түбінің табиғи белгілерінен кемінде 1 м төмен етіп белгіленеді.

      79. Автомобиль және теміржолдар арқылы өтетін жерасты өткелдерінде төселетін магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жобалау кезінде мынадай талаптар ескерілуі қажет:

      1) құбырлардың теміржолдармен және санатталған автомобиль жолдарымен қиылысу бұрышы, әдетте, 90° тең болып қабылдануы керек, бірақ 60°-тан кем болмауы тиіс. Тиісті негіздеме болған жағдайда IV–V санаттағы автомобиль жолдарымен (оның ішінде құбырларға қызмет көрсетуге арналған автожолдармен) қиылысуға ең төменгі бұрыштың ең аз мәнін 35°-қа дейін азайту кезінде жол беріледі. Құбырлардың теміржолдар мен автомобиль жолдары арқылы өтпелері жолдардың үйіндімен өтетін жерлерінде не жобада тиісті негіздеме болған жағдайда нөлдік белгілер бар жерлерде көзделуі қажет;

      2) теміржолдар мен автомобиль жолдары арқылы өтетін учаскелерде төселетін құбырлар болат құбырлардан жасалған қорғаныш қаптамада (футлярда) төселеді;

      3) болат құбырлардан жасалған қорғаныш қаптамалармен немесе тоннельде төселетін өткелдер учаскелері үшін қаптаманың немесе тоннельдің ішкі диаметрі жұмыстарды орындау шарттары мен өткел конструкциясын ескере отырып айқындалады және құбырдың сыртқы диаметрінен кемінде 200 мм-ге артық болуға тиіс;

      4) қаптаманың ұштары мынадай арақашықтыққа шығарылады:

      құбырларды теміржолдар арқылы төсеу кезінде – әр жағынан үйінді еңісінің табанынан немесе ойық еңісінің жиегінен кемінде 50 м, ал су бұру құрылысжайлары болған жағдайда – ең шеткі су бұру құрылысжайынан;

      құбыржолдарды автомобиль жолдары арқылы төсеу кезінде – арақашықтық үйінді беткейінің табанынан немесе жер төсемінің жиегінен 25 м, бірақ үйінді табанынан кемінде 2 м болуға тиіс;

      5) құбырлардың байланыс кабельдерін теміржолдар мен автомобиль жолдары арқылы өтетін учаскелерде төсеу қорғаныш қаптамада немесе жеке құбырларда жүргізіледі;

      6) теміржолдар мен автомобиль жолдары арқылы өтетін жерасты өткелдерінде қорғаныш қаптамалардың ұштары диэлектрлік материалдан жасалған тығыздағыш құрылғыларымен жабдықталады;

      7) қаптаманың бір ұшында көлденеңінен есептегендегі арақашықтықта шығару шамын (вытяжная свеча) орнату көзделуі керек:

      теміржолдар үшін – үйінді еңісінің табанынан немесе ойық еңісінің жиегінен, ал су бұру құрылысжайлары болған жағдайда ең шеткі су бұру құрылысжайынан 50 м;

      автомобиль жолдары үшін – жер төсемінің жиегінен 25 м арақашықтықта.

      80. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының басқа құбырлармен және инженерлік коммуникациялармен қиылысуы және қатарласа төселуі кезінде мынадай талаптар сақталуы қажет:

      1) жобаланатын және қолданыстағы құбырлардың өзара қиылысуына құбыр осінен елді мекендерге, өнеркәсіптік кәсіпорындар мен құрылысжайларға дейінгі ең төменгі арақашықтықтарды сақтау мүмкін болмаған айрықша жағдайларда ғана жол беріледі;

      2) құбырлардың өзара қиылысуы кезінде олардың арасындағы арақашықтық кемінде 500 мм болып қабылданады, ал қиылысу бұрышы кемінде 60°-тан орындалады;

      3) құбырлар мен басқа инженерлік желілердің (су құбыры, кәріз, кабельдер және басқалар) арасындағы қиылыстар өнеркәсіптік кәсіпорындардың бас жоспарларын жобалауға арналған нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес жобаланады;

      4) кернеуі 110 кВ және одан жоғары электр беру желілерімен қиылысу орындарында құбырларды тек жерасты төсеудің қиылысу бұрышы кемінде 60° болатындай көзделеді;

      5) жобаланатын магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын қолданыстағы болат жерасты инженерлік құрылысжайларымен қатарласа төсеу кезінде аталған құбырлардың электр химиялық қорғау құралдарының орналасуы ескеріледі және қажет болған жағдайда оларды реконструкциялау көзделеді.

6-параграф. Құбырлардың беріктігін және орнықтылығын есептеу

1 бөлім. Функционалдық жүктемелер

      81. Құбырдың конструктивтік параметрлерін есептік негіздеу кезінде магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының істен шығуына немесе пайдалану жарамдылығын жоғалтуына әкеп соғатын немесе соған ықпал ететін жүктемелер анықталып, ескеріледі:

      1) тұрақты жүктемелер (құбырдың, арматура мен жайластырулардың меншікті салмағынан, серпімді иілу салдарынан құбыр учаскелеріндегі алдын ала кернеуден, топырақтың салмағы мен қысымынан, судың гидростатикалық қысымынан);

      2) уақытша ұзақ мерзімді жүктемелер (ішкі қысымнан, тасымалданатын өнімдердің салмағынан, температура айырмасынан, топырақтың біркелкі емес шөгуінен);

      3) қысқа мерзімді жүктемелер (қар, жел, мұздану жүктемелері, аяздық ісіну, өзендер мен су жолдарын кесіп өткен кезде толқындар мен ағыстардың әсері, тазалау құрылғыларының өткізілуі, құбырларды сынау);

      4) ерекше жүктемелер (шөгінді топырақтардың сулану және еру кезіндегі деформациялары).

2-бөлім. Есептік қысым және құбыр қабырғаларының есептік температурасы

      82. Жұмыс (нормативтік) қысымы және құбыр қабырғасының температурасын есептеу – пайдалану режимі кезінде күтілетін құбыр қабырғасы металының температурасы ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар" талаптарына сәйкес есептеу арқылы айқындалады.

      83. Құбыр қабырғаларының ең жоғары температурасы қайсысы жоғары екеніне байланысты, қалыпты пайдалану кезінде тасымалданатын өнімдердің күтілетін ең жоғары температурасына немесе топырақтың ең жоғары температурасына сәйкес келуі мүмкін.

      Құбырды пайдалану процесінде құбыр қабырғаларының ең жоғары немесе ең төмен температурасы тасымалданатын өнімдердің, топырақтың, сыртқы ауаның температурасына, сондай-ақ жел жылдамдығына, күн радиациясына және құбырдың қоршаған ортамен жылулық өзара әрекеттесуіне байланысты айқындалуы керек.

3-бөлім. Сыртқы әсерлерден болатын жүктемелер

      84. Құбырларды беріктігі мен орнықтылығын есептегенде динамикалық және салмақтық әсерлер ескеріледі.

      85. Динамикалық әсерлер ретінде мыналар ескеріледі:

      1) сыртқы немесе ішкі әсерлерден туындайтын соққылар;

      2) діріл немесе резонанстан туындайтын дірілдік жүктемелер;

      3) шөгінді топырақтардағы топырақтың шөгуі;

      4) өзендер мен су жолдарын кесіп өткен кезде толқындар мен ағыстардың әсері.

      86. Салмақтық әсерлер ретінде мыналар ескеріледі:

      1) жерүсті учаскесінде жеке жабдықты немесе құбыр объектілерін тірексіз орнатқанда, олардың салмағының әсері қосымша есепке алынады;

      2) тасымалданатын өнімдердің және мұз немесе қар сияқты кез келген сыртқы жүктемелердің өзгермелі жүктемелері, жоғарыдан өтетін құбыр учаскелерінде, сондай-ақ технологиялық алаңдар шеңберінде ескеріледі. Желдің, толқындардың және ағыстардың әсері де өзгермелі жүктемелер ретінде қарастырылады;

      3) статикалық жүктемелерге құбырдың, арматураның және жабдықтардың меншікті салмағы жатады.

      1 метр құбырдағы тасымалданатын өнімдердің салмағы

, Н/м, мынадай формула бойынша айқындалады:

     


      мұндағы рн – тасымалданатын өнімдердің тығыздығы, кг/м3;

      g – 9,81 м/с2 - ге тең еркін түсу күшінің үдеуі;

     

– құбырдың ішкі диаметрі, см.

4-бөлім. Құбырдағы жылулық кеңею және сығылудан туындайтын жүктемелер

      87. Есептеулерде құбырдағы жылулық кеңею және сығылу әсерлері ескеріледі:

      1) құбыр қабырғалары металындағы нормативтік температура айырмасы пайдалану процесіндегі немесе авариялық жағдайлар кезіндегі қабырғалардың ықтимал ең жоғары немесе ең төмен температурасы мен құрылыс-монтаждау жұмыстары аяқталған кездегі құбыр учаскесінің есептік схемасы тіркелетін ең төменгі немесе ең жоғарғы температура арасындағы айырмаға тең деп қабылдануы керек. Бұл ретте балласттауды есептеуге арналған рұқсат етілген температуралық айырма мен құбыр учаскелерін түйістіру кезіндегі дәнекерлеу-монтаждау жұмыстарын жүргізу кезінде қоршаған орта температурасы I, II және III санаттағы учаскелер үшін жеке айқындалады;

      2) құбыр/учаске схемасын құру кезінде орын алатын ең жоғары және ең төменгі рұқсат етілген температуралар сорғы станциясынан шығатын өнімдердің ең жоғары және ең төменгі температураларын ескере отырып қабылданады. Бұл жобалау құжаттарында көрсетіледі;

      3) төмен жүктемелі немесе қысу қабілеті төмен топырақтар арқылы өткен кезде жеке құбыр учаскелерінің ықтимал көтерілулері тіректерді, анкерлерді балласттау құрылғыларын орнату арқылы ескеріледі.

5-бөлім. Беріктік талаптары. Кернеуді есептеу

      88. Есептік созылу (сығылу) кедергілері R1 және R2 ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар" сәйкес мынадай формула бойынша айқындалады:

     


      мұндағы

– дәнекерленген және интерференциялық механикалық қосылыстары бар құбырлар металының созылу (сығылу) нормативтік кедергілерін уақытша кедергінің

тиісті ең төменгі мәндеріне тең қабылдау қажет. Аққыштық шектері

құбырларға арналған стандарттар бойынша қабылданады МПа;

      m – құбырдың жұмыс жағдайларының коэффициенті;

     

– материал бойынша сенімділік коэффициенттері;

     

– құбырдың жауапкершілігі бойынша сенімділік коэффициенті.

     

коэффициенттері осы техникалық регламенттің 6-қосымшасына сәйкес айқындалады.

6-бөлім. Құбырлар қабырғасының қалыңдығын айқындау

      89. Құбырлар қабырғасының қалыңдығы ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар" сәйкес екі мәннің үлкені ретінде айқындалады, олардың әрқайсысға тиісінше құбыр материалының беріктік шегінің (уақытша кедергі) және аққыштық шегінің нормативтік мәндеріне байланысты болады:

     


      Беріктік шегі бойынша айқындалатын қабырғаның қалыңдығы мына формула бойынша есептеледі:

     


      ал ағып кету шегі бойынша айқындалатын қабырғаның қалыңдығы мына формула бойынша есептеледі:

     


      мұндағы n – жүктеме бойынша сенімділік коэффициенті осы техникалық регламенттің 6-қосымшасына сәйкес айқындалады.

      Қабырғаның есептік қалыңдығы рұқсат етілгендерді ескере отырып, мына формула айқындалады:

     


      мұндағы – құбыр коррозиясын өтеу үшін қабырға қалыңдығына үстеме, см.

      Есептік қалыңдықтарға қосылатын үстеменің негіздемесі жобалау құжаттамасында келтірілуге тиіс. Коррозияны өтеу үшін қабырғаның есептік қалыңдығына қосылатын үстеме айдалатын өнімдердің коррозия белсенділігі дәрежесін, пайдалану шарттарын, есептік қызмет ету мерзімін, коррозия жылдамдығын ескере отырып белгіленеді. Деректер болмаған жағдайда үстеме шамасы

см құрауға тиіс.

      Құбыр қабырғасы қалыңдығының алынған есептік мәні қолданыстағы стандарттарда (МЕМСТ, ТШ, құбырларға арналған спецификация) көзделген ең жақын үлкен атаулы

, п мәніне дейін дөңгелектеледі.

      Қабырға қалыңдығы қысым шамасы жұмыс (нормативтік) қысымының шамасынан кем болмайтындай шартты қанағаттандыруға тиіс. Бұл ретте құбыр қабырғасының қалыңдығына берілетін минустық рұқсат ескерілмейді.

      Магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырлары учаскелерінің беріктігі мен орнықтылығын тексеру ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар" сәйкес орындалуы керек.

      Жерасты құбырларының жол берілмейтін пластикалық деформацияларын болдырмау үшін тексеруді мынадай шарттар бойынша жүргізу қажет:

     


      мұндағы

– нормативтік жүктемелер мен әсерлерден құбырларда туындайтын ең жоғары (фибралық) жиынтық бойлық кернеулер, МПа;

      y1 – құбыр металының екі осьті кернеулі күйін ескеретін коэффициент; созылушы бойлық кернеулер кезінде

ол бірге тең деп қабылданады, ал сығылушы

- кернеулер кезінде мына формула бойынша айқындалады:

     


      мұндағы

– нормативтік (жұмыс) қысымнан туындайтын сақиналық кернеулер, МПа, мына формула бойынша айқындалады:

     


      мұндағы р – құбырлардағы жұмыс (нормативтік) қысымы, МПа;

     

– құбырлардың ішкі диаметрі, см;

     

– құбырлар қабырғасының атаулы қалыңдығы,см.

      Құбырлардағы ең жоғары жиынтық бойлық кернеулер

, МПа, құрылыс механикасының қағидаларына сәйкес құбырлардың көлденең және бойлық орын ауыстыруларын ескере отырып, барлық нормативтік жүктемелер мен әсерлерден (олардың үйлесімін ескере отырып) айқындалады.

      Бұрылыстың қаттылығы мен кернеулі күйін айқындау кезінде оның құбырмен түйісу шарттарын және ішкі қысымның әсерін ескеру қажет.

      Атап айтқанда, құбырлардың бойлық және көлденең орын ауыстырулары, топырақтың отыруы мен ісінуі болмаған жағдайда, тікелей және серпімді иілген учаскелер үшін ішкі қысымның, температуралық айырманың және серпімді иілудің нормативтік жүктемелері мен әсерлерінен болатын ең жоғары жиынтық бойлық кернеулер

, МПа, мына формула бойынша айқындалады:

     


      мұндағы m– болаттың көлденең деформациясының айнымалы коэффициенті (Пуассон коэффициенті);

      a– құбыр металының сызықтық кеңею коэффициенті, град-1;

      E – айнымалы серпімділік параметрі (Юнг модулі), МПа;

      Dt – қыздыру кезінде оң мән ретінде қабылданатын есептік температуралық айырма, °С;

      r – құбырлар осінің серпімді иілуінің ең аз радиусы,см.

      Жалғанатын бөлшектердің (үштіктердің, бұрылыстардың, өтпелердің және ішкі қысым әсер ететін құбырлардың басқа да элементтерінің) есептік қабырға қалыңдығы ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар" сәйкес айқындалуы керек.

7-параграф. Материалдар мен бұйымдарға қойылатын талаптар

      90. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары бүкір мерзім ішінде бүтіндігі мен пайдалану жарамдылығы қамтамасыз етілетіндей етіп жобалануға тиіс.

      91. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын салу үшін қолданылатын материалдар мен бұйымдардың осы техникалық регламент талаптарына, сондай-ақ нормативтік құжаттарға сәйкес болуын қамтамасыз ету қажет.

      92. Құбырларды бекіту және реттеу арматурасы, сондай-ақ тазалау мен диагностикалық құрылғыларды іске қосу және қабылдау тораптары камералары пайдалану режимдерінің температураларында, сондай-ақ авариялық жағдайлар туындаған кезде жұмысқа қабілеттілікті қамтамасыз ететін төмен температурада орындауда көзделеді.

8-параграф. Құбырлар және жалғайтын бөлшектер

      93. Магистральдық этан құбырлары үшін болат құбырлар Қазақстан Республикасының ұлттық стандарттарына және/немесе халықаралық стандарттарға сәйкес өндіруші зауытының техникалық шарттары мен спецификациялары бойынша дайындалады. Өндіруші зауытқа нақты техникалық шарттар бойынша дайындалған құбыр өнімдеріне сәйкестік сертификаты болуы немесе алынуы қажет.

      94. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары үшін құбыр жеткізуші өндіріс процесінің техникалық аудиті мен мәлімделген техникалық шарттар бойынша аттестатталған технология туралы қорытындыны ұсынады. Аудит мерзімі 3 жылдан артық болмауға тиіс және мамандандырылған авторизацияланған ұйым жүргізген болуы қажет.

      95. Нормативтік техникалық құжаттарға және/немесе стандарттау жөніндегі құжаттарға сәйкес дайындалған құбыр өнімдерін қолдануды өндіруші зауыт жеткізу нәтижелері, сондай-ақ дайындаушыда жүргізілген және тәжірибелік-өнеркәсіптік зерттеулер бойынша растайды.

      96. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырларын үшін болат құрамындағы көміртек және легирлеуші элементтер бойынша негізгі белгілер бойынша мыналар қабылданады:

      1) магистральдық этан құбырлары үшін көміртекті және легирленген болаттан жасалған, ықтимал төмен температуралар жағдайында пайдалануға, жоғары коррозияға төзімділік пен сенімділікке арналған, халықаралық, ұлттық және мемлекетаралық стандарттар бойынша сынақтар кезінде айқындалатын кернеу астындағы сульфидті шытынауға төзімді құбырларға қойлатын техникалық талаптар бойынша келісілген жіксіз құбырлар. МЕМСТ ISO 3183 "Мұнай және газ өнеркәсібі құбырларына арналған болат құбырлар. Жалпы техникалық шарттар" талаптарын басшылыққа алу ұсынылады;

      2) магистральдық пропан құбырлары үшін – ықтимал төмен температура жағдайларында пайдалануға арналған, құбырларға қойылатын келісілген техникалық талаптар бойынша көміртекті және легирленген болаттан жасалған, тиісті жобалық шешім кезінде оларды қолдану негіздемесі бар тікжікті құбырлар.

      97. Құбырлардың негізгі металы мен дәнекерленген қосылыстарына арналған соққы тұтқырлығы (KCU) МЕМСТ 9454 "Металдар. Төмен, бөлме және жоғары температураларда соққы тұтқырлығын сынау әдістері" және МЕМСТ 6996 "Пісірілген қосылыстар. Механикалық қасиеттерін айқындау әдістері" талаптарына сәйкес айқындалады.

      98. Құбырлардың негізгі металы мен пісірілген қосылыстарына арналған соққы тұтқырлығы (KCV) МЕМСТ ISO 3183 "Мұнай және газ өнеркәсібі құбырлары үшін болат құбырлар. Жалпы техникалық шарттар" талаптарына сәйкес айқындалады.

      99. Бұл ретте соққы тұтқырлығы (KCU/KCV) сынақ нәтижелеріне сәйкес белгіленген талаптарға сәйкес қабылданады. "Соққы тұтқырлығы KCU/KCV" параметрі сапа сертификатында нақты сынақ температурасы бойынша көрсетіледі. Егер KCU/KCV мәні талапқа сәйкес келмеген жағдайда, осы құбыр партиясын жеткізу және оны қолдануға тыйым салынады.

      100. Авариялық құралдар жиынтығында жоба бойынша әрқайсысы кемінде 90 м болатын екі бөлшектелетін құбырды қарастыру ұсынылады. Олар салқындатуға төзімді болаттан жасалған және құбыр жөндеуге жататын құбыр учаскелерінен өнімді айдап шығару мақсатында төгетін коллекторға қосылуға арналған. Олар уақытша жоспарлы жөндеу немесе аварияларды жою кезінде қазылатын жердегі шұңқырларға (амбары) бағытталады. Шұңқырларда тасталған өнімдерді кәдеге жарату мүмкін болмаған жағдайда өртелуге тиіс.

      101. Теміржол және автомобиль жолдары арқылы өтетін өткелдерде футлярдан өнімдерді жинау үшін құдықтарды орналастыруға жол берілмейді.

      102. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары тазалау және диагностикалық құралдарды іске қосу және қабылдау камераларымен жарақтандырылады. Түйіндердің орналасу орындары жоба бойынша құбыр трассасының нақты профиліне байланысты белгіленеді.

9-параграф. Сорғы станцияларына қойылатын талаптар

      103. Сорғы станциясы шегіндегі құбырды орнату диаметрі 400 мм-ден астам құбырды салу үшін дәнекерленген құбырларды қолдануға жол берілмейді.

      104. Сорғылардан сору және айдау коллекторына бұрмалардағы бекіту арматурасы қашықтан басқарылады және: жедел жұмыс үшін, сорғы станциясы ғимаратының ішінде, авариялық ажыратулар үшін, сыртта, сорғы ғимаратының қабырғасынан кемінде 3 м және 50 м аспайтын арақашықтықта орналастырылады.

      105. Сорғы станциялары құбырларының еңісі болуға тиіс: сорғыштар – сорғыларға, айдау – сорғылардан, оларда өнімдердің еркін ағуына кедергі келтіретін тік жазықтықтағы иілулер, сондай-ақ "бу тығындарының" пайда болуына ықпал ететін жергілікті кедергілер болмауға тиіс.

      106. Технологиялық сорғылардың қозғалтқыштарын, ауа компрессорларын, өрт сорғыларын, жалпы алмасу және авариялық желдету жүйелерінің желдеткіштерін, авариялық жарықтандыру электр қабылдағыштарын электрмен жабдықтау Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 20 наурыздағы № 230 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10851 болып тіркелген) бекітілген Электр қондырғыларын орнату қағидаларына сәйкес Сенімділіктің I санатындағы бас сорғы станцияларында көзделуге тиіс .

      107. Сорғы станциялары автоматты өрт сөндіру қондырғыларымен жарақтандырылады.

      108. Сорғы станциясының резервуарларын, сорғылары мен құбырларын үрлеу кезінде газдарды жағуға арналған факель биіктігі ҚР ҚН 3.05-01 "Магистральдық құбырлар" сәйкес, кемінде 10 м болуын көздейді және жақын орналасқан ғимараттан, құрылысжайдан, машинадан немесе сорғы станциясының аппаратынан рұқсат етілген жылу ағыны негізге алына отырып белгіленетін, бірақ кемінде 60 м арақашықтықта орналасады.

10-параграф. Бекіту арматурасына қойылатын талаптар

      109. Магистральдық этан құбырларында және пропан құбырларында өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптарына сәйкес сертификатталған, белгіленген тәртіппен қауіпті өндірістік объектілерде қолдануға рұқсаты бар, магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына қойылатын техникалық талаптарға жауап беретін арматура орнатылады.

      110. Бекіту арматурасы жобалау құжаттамасына сәйкес қолданылады және ол арқылы тазалау мен диагностикалық құрылғылардың өтуі қамтамасыз етіледі.

      Магистральдық құбырлардың желілік бөлігінде бекіту арматурасын орнату ҚР ҚН 3.05-01 "Магистральдық құбырлар" сәйкес көзделуге тиіс. Құбырларда орнатылатын желілік беіту арматураларының арақашықтығы 10 км аспауға тиіс. Тиісті жобалық есептеулер мен қауіпсіздікті қамтамасыз ету шешімдер болған жағдайда, бекіту арматуралары арасындағы арақашықтықты ұлғайту қажет болса, өтемдік іс-шараларды қолдану талап етіледі.

      Құбырлардың қатарлас төселуі кезінде желілік бекіту арматурасының тораптары бір-біріне қатысты кемінде 50м жылжытыла отырып орналастырылуға тиіс.

      111. Бекіту арматурасын орнату мыналарды көзделуі қажет:

      1) су кедергілерінің екі жағасында, автомобиль және темір жолдардың екі жағында олардың магистральдық этан құбырларымен және пропан құбырларымен қиылысуы кезінде;

      2) әрбір тармақтың басында құбырдан монтаждау торабын орнатуға, оны жөндеуге және қауіпсіз пайдалануға жол берілетін арақашықтықта.

      112. Құбырларды дәнекерлеу арқылы жалғауға арналған болаттан жасалған бекіту арматурасы қолданылады.

      113. Желілік бекіту арматурасы жетекпен жарақтандырылады және Supervisory Control And Data Acquisition қашықтықтан берілетін және басқару жүйесі) сигналы арқылы қашықтықтан басқаруға, оны қолмен (жергілікті) режимге ауыстыруға мүмкіндігі бар.

      114. Бекіту арматурасы ретінде дәнекерлеу арқылы орнатыла отырып, жерастын монтаждауға арналған, төмен температураға төзімді, тұтас дәнекерленген шарлы крандарды қолдану ұсынылады.

      115. Крандардың климаттық орындалуы МЕМСТ 15150 "Машиналар, аспаптар және басқа техникалық бұйымдар. Әртүрлі климаттық аудандарға арналған орындалулар. Қоршаған ортаның климаттық факторларының әсері бөлігінде санаттар, оларды пайдалану, сақтау және тасымалдау шарттарына" сәйкес айқындалады. Жұмыс ортасының температурасына байланысты крандардың орындалуы: магистральдық этан құбырлары үшін – кемінде минус 70 °C дейін; магистральдық пропан құбырлары үшін – кемінде минус 40 °C дейін.

      116. Өндіруші кепілдік беретін бұйымның параметрлері: ресурс бойынша – кемінде 3000 цикл, қызмет ету мерзімі – кемінде 30 жыл. Арматура "А" герметикалық класына сәйкес келген жағдайда қолдануға рұқсат етіледі. Бұл МЕМСТ 9544 "Құбыр арматурасы. Бекітулердің герметикалық нормалары" стандартына сәйкес сынақ кезінде көрінетін ағып кетулердің болмауын білдіреді.

      117. Фланецті арматураны тек құбырларды жабдықтар мен құрылғыларға жалғануы үшін, сондай-ақ жөндеу жұмыстары жүргізу кезінде және субъектілер арасындағы шекараларда қолдануға рұқсат етіледі.

11-параграф. Тазалау және диагностикалық құралдарды іске қосу және қабылдау тораптары

      118. Тазалау және диагностикалық құралдарды іске қосу және қабылдау тораптарының орналасу орындары құбыр трассасының нақты профиліне қарай жобалау құжаттамасында белгіленеді, бірақ ҚР ҚН 3.05-01 "Магистральдық құбырлар" сәйкес олар бір-бірінен 150–200 км-ден аспайды.

      119. Құбырлар қатарлас тартылған жағдайда көрші құбырлардағы тазалау және диагностикалық құралдарды іске қосу және қабылдау тораптары бір-біріне қатысты 150 метрге жылжытылып орналастырылады.

      120. Тазалау және диагностикалық құралдарды камераларға енгізу және камералардан шығару осы техникалық регламенттің 7-қосымшасында көрсетілген тәртіпке сәйкес жүрзеге асырылады.

      121. Тазалау және диагностикалық құралдарды өткізуге арналған бір учаске шегіндегі магистральдық этан құбырларын және пропан құбырлары ішкі диаметрі бірдей болуы және ішке шығып тұратын тораптары мене бөлшектері жоқ арматураның тең өтпелі жалғануы көзделеді.

      122. Негізгі құбырдан кететін тең өтпелі тармақтарды, сондай-ақ диаметрлері 0,3-ден асатын тең өтпелі емес тармақтардың тораптарын жобалау кезінде тазалау және диагностикалық құралдардың тармақтарға түсіп кетуін болдырмайтын жобалық шешімдер көзделеді.

      123. Жобаланатын және тазалау-диагностикалық құрылғыны іске қосу, қабылдау тораптарының құрылысжайының құрамына мыналар кіреді:

      1) іске қосу немесе қабылдау камерасының блогы;

      2) тазалау құрылғысын шығару, жылжыту және сақтау тетіктері;

      3) бекіту арматурасы және іске қосу немесе қабылдау камерасының байлау құбырлары;

      4) іске қосу, қабылдау және тазалау-диагностикалық құрылғы тораптарын босату үшін краны және өртке қарсы сақтандырғыштары бар өнімдерді төгу желілері;

      5) магистральдық құбырға 90° бұрышпен жүргізіліп, ұзындығы кемінде 10 м, жер бетінен 0,5 м биіктікке шығып, фланецті тығынмен аяқталатын шығару коллекторы;

      6) байпас торабын, негізгі магистральдық этан құбырының диаметріне тең өтпелі қимасы бар, тек тазалау-диагностикалық құрылғының іске қосу, қабылдау және аралық тораптарында;

      7) тазалау құрылғыларының өтуін көрсететін сигнализаторлар, жобалық шешімдерге сәйкес белгіленеді;

      8) температураның ауытқуы мен ішкі қысымнан туындайтын бойлық деформациялар кезінде құбырдың жер астынан шығатын жерлерінде оның бойлық жылжып кетуін болдырмау үшін аралық тіректер жыне тұрақтандырғыш құрылғылар;

      9) және тазалау-диагностикалық құрылғыны іске қосу, қабылдау тораптарының камераларын босатқан кезде өнімдерді төгу үшін сыйымдылық немесе амбар;

      10) мобильді факельді құрылғыларды қосу үшін фланецті құрылғылар.

      124. Тазалау-диагностикалық құрылғыны іске қосу, қабылдау және тораптарының алаңында мыналар орнатылады:

      1) байланыс торабы және желілік телемеханика жүйесі үшін блок-бокс;

      2) трансформаторлық кіші станция (тарату құрылғысы);

      3) коррозиядан қорғау құралдары;

      4) радио мұнарасы, қажет болған жағдайда, рельефке байланысты;

      5) периметрлік қоршау;

      6) бейнебақылау жүйелері.

12-параграф. Өнімдердің көлемі мен сапасын өлшеу жүйесі

      125. Өнімді есепке алуға арналған сұйытылған күйдегі этан және фракциясының саны мен сапасын өлшеу жүйесі магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырларының кіру орны мен шығу орнында, сондай-ақ беруші және қабылдаушы тараптармен келісілген жобалық шешімдерге сәйкес көзделеді.

      Магистральдық этан құбырларында және пропан құбырларында қолданылатын өлшеу құралдарының өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы заңнамаға сәйкес Қазақстан Республикасының аумағында қолдануға рұқсат етілуге тиіс, сондай-ақ белгіленген салыстырып тексеру аралықтарында салыстырып тексеруден өтеді.

      126. Өнімдердің саны мен сапасын өлшеу жүйесінің құрамы, өнімдердің саны мен сапасын өлшеу жүйесінің құрамына кіретін өлшеу құралдары мен жабдықтардың техникалық және метрологиялық сипаттамалары осы техникалық регламенттің, жобалау барысында талаптары өнімдердің саны мен сапасын өлшеу жүйесіндле қолданылатын басқа да нормативтік құжаттардың жобалауға арналған техникалық тапсырмасы негізінде әзірленген жобаға сәйкес қабылданады.

      127. Торап стационарлық салыстырып тексеру қондырғысымен жинақталады немесе оның жылжымалы салыстырып тексеру қондырғысын пайдалануға жарамдылығы көзделеді.

      128. Хроматографты қосу бойынша өнімдердің саны мен сапасын өлшеу жүйесін жарақтандыру МЕМСТ 33702 "Газ конденсатының, сұйытылған көмірсутек газының және жеңіл көмірсутектердің кең фракциясының көлемі мен сапа көрсеткіштерісн өлшеу жүйелері. Жалпы техникалық талаптар" жобалау шешіміне сәйкес айқындалады. Өнімдер құрамындағы компоненттерді өлшеу нәтижелерінің дәлдігі көрсеткіштерінің мәні МЕМСТ 10679 "Сұйытылған көмірсутекті газдар. Көмірсутек құрамын айқындау әдісі" талаптарына сәйкес қабылданады.

      129. Сапа көрсеткіштерін өлшеу құралдары.

      Сапа көрсеткіштерін өлшеу құралдарының құрамы осы өнім түріне арналған техникалық шарттар немесе техникалық шарттарда көрсетілген нормативтік құжаттармен реттеледі. Сапа көрсеткіштерін өлшеу құралдарын таңдау жобалау кезеңінде мыналарды ескере отырып орындалады:

      1) ағынды өлшеу құралдарын қолдану мүмкіндігін;

      2) өнім құрамының уақыт өткен сайын өзгеру дәрежесі;

      3) өлшеу тәсілін іске асырудың салыстырмалы құны;

      4) өлшеу тәсілінің талап етілетін автоматтандыру деңгейі;

      5) өлшеудің талап етілетін автоматтандыру деңгейі.

13-параграф. Желілік тұтынушыларды электрмен жабдықтау және магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын коррозиядан қорғауға қойылатын талаптар

      130. Желілік құрылысжайлар алаңдарындағы тұтынушыларды электрмен жабдықтау трасса бойымен жобаланатын электр беру желілерінен және авариялық қуаттау көздерінен сенімділіктің I санаты бойынша жүзеге асырылуға тиіс.

      131. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары қорғаныш жабындар, электр химиялық және протекторлық қорғаныс құралдарымен топырақ коррозиясынан кешенді түрде қорғалуға тиіс.

14-параграф. Байланыс желілеріне қойылатын талаптар

      132. Байланыс желілерін жобалау ҚР ҚН 3.05-01 "Магистральдық құбырлар" талаптарына, сондай-ақ белгіленген тәртіппен бекітілген өндірістік-технологиялық байланыс жүйелері саласындағы нормативтік құжаттамаға және осы бөлімнің талаптарына сәйкес жүргізілуі қажет.

      133. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының байланыс желілері мыналарды қамтамасыз етуге тиіс:

      1) магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілерін орталықтан басқару үшін деректерді беру;

      2) технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйесі, Supervisory Control And data Acquisition (диспетчерлік бақылау және басқару жүйесі) жүйелерінің жұмыс істеуі, аварияға қарсы қорғау жүйесі, желілік телемеханика жүйесі және ағып кетуді анықтау жүйесі мен құралдары;

      3) магистральдық этан құбырларының және пропан құрылғыларының желілік бөлігінің әрбір нүктесінде диспетчерлік, пайдалану және жөндеу персоналының үздіксіз байланысын орнату;

      4) авариялық-құтқару және бақылау қызметтерін шақыру үшін басқа байланыс операторларының арналарына шығу мүмкіндігі;

      5) өрт сигнализациясы жүйесі, ағып кетулерді анықтау құралдары мен жүйесі, бейнебақылау, күзет жүйелері және өзге технологиялық кіші жүйелер деректерін беру;

      6) ақпараттық желілердің жұмыс істеуі және деректерді корпоративтік жүйелері бар қорғалған шлюздер арқылы алмасу.

      134. Технологиялық процестерді басқаруды қамтамасыз ету және авариялық ахуалдар кезінде сигналдарды беру. Байланыс желілерінің топологиясы желілердің бірі үзілген кезде байланыс үздіксіздігін қамтамасыз ететін арналар мен байланыс тораптарын резервтеу арқылы сақиналы, торлы немесе жұлдызша түрінде қабылданады.

      135. Магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырларының магистральдық трассасының бойында ҚР ҚН 3.05-01 "Магистральдық құбырлар" сәйкес желілік телемеханика блок-бокстарына тармақтары бар кабельдік байланыс желісі көзделеді.

      136. Байланыс желілері мыналарға бөлінеді:

      1) технологиялық желі (технологиялық процестерді, аварияға қарсы қорғау жүйелерін басқарудың автоматтандырылған жүйесі, телемеханика, Supervisory Control And data Acquisition (диспетчерлік бақылау және басқару жүйесі));

      2) қызметтік және өндірістік байланыс (VoIP, телефонды);

      3) күзет және бейнебақылау;

      4) корпоративтік және әкімшілік.

      Желілер арасында сегменттеу және DMZ және брандмауэр арқылы кіруді басқару қамтамасыз етіледі.

      137. Байланыс желілерінің негізгі техникалық параметрлері мыналар:

      1) магистральдық учаскелерде байланыс арналарының кемінде 1 Гбит/с өткізу қабілеті;

      2) технологиялық деректер үшін пакеттерді берудің кемінде 50 мс кідірісі;

      3) кемінде 99,95 % желінің қолжетімділігі;

      4) байланыс тораптары мен қуаттау жабдықтарын резервтеу (uninterruptible Power Supply, дизель-генератор).

      138. Байланыс желісін басқару үшін мыналарды қамтамасыз ететін мониторинг және әкімшілендіру жүйесі құрылады:

      1) байланыс тораптарының, желілердің және порттардың жай-күйін диагностикалау;

      2) оқиғалар журналдарын жинау және архивтеу (system logging);

      3) авариялар, ажыратулар және өткізу қабілетінің төмендеуі туралы хабарлау;

      4) желілік құрылғы конфигурацияларының резервтік көшірмесі.

      139. Байланыс желілерінің киберқауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін мыналар көзделеді:

      1) өнеркәсіптік орындаудың желілік экрандары, маршрутизаторлары және коммутаторлары;

      2) қолданушыларды аутентификациялау, қолжетімділікті бақылау (Role-Based Access Control) және шифрлау (Virtual Private Network, Transport Layer Security);

      3) оқиғаларды журналға жазу және олардың кемінде 1 жыл сақталуы;

      4) Бағдарламалық қамтамасыз етуді тұрақты жаңарту және антивирустық қорғаныс;

      5) байланыс тораптары мен телекоммуникациялық шкафтарды физикалық қорғау.

      140. Магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырларының магистральдық байланыс желілері ҚР ҚН 3.05-01 "Магистральдық құбырлар" сәйкес трасса бойындағы желілік арматурны бақылау мен басқару пункттеріне және жабдыққа бұрылатын оптикалық талшықты кабельді пайдалана отырып орындалады.

      141. Байланыс тораптары белсенді және пассивті байланыс жабдықтарын, сондай-ақ резервтік қуаттауды орната отырып, желілік құрылысжайлар алаңдарында көзделеді.

      142. Топырақта байланыс кабелін төсеу тереңдігі төсеу шарттарын ескере отырып жобалау құжаттамасында айқындалады және ҚР ҚН 3.05-01 "Магистральдық құбырлар" сәйкес сигналдық таспаны қолдана отырып кемінде 1,2 м қабылданады.

      143. Жерасты кабельдік байланыс желісі жергілікте жерде орнатылуға тиіс тану бағандарымен/белгілерімен бекітіледі:

      1) әрбір муфтаға қарама-қарсы және кабель трассасының түзу учаскелерінде тікелей көрінуді қамтамасыз ету үшін бір-бірінен 500 м-ден аспайтын;

      2) трассаның қисық сызықты учаскелерінде трассаның екі пункт арасындағы түзу сызықтан ең жоғары ауытқу орындарында (2 м-ден астам);

      3) су кедергілері арқылы өтетін өткелдерде;

      4) автомобиль және темір жолдармен қиылыстарда және олардың екі жағындағы жолдардан шығатын жолдарда;

      5) әртүрлі мақсаттағы жерасты коммуникацияларының қиылыстарында.

      144. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының суасты өткелдерінде байланыс кабелін төсеу инженерлік-геологиялық және гидрологиялық жағдайларға, құбырдың диаметріне, сондай-ақ жобалау шешімдеріне сәйкес жұмыстарды жүргізудің қабылданған технологиясына байланысты, құбырлардың осьтерінен арақашықтықта көзделуге тиіс.

      145. Байланыс кабельдерін, соның ішінде талшықты-оптикалық байланыс желілерін төсеуге жол берілмейді:

      1) жобалау құжаттамасында көзделген, нормативтік арақашықтықтар сақталған және кабельді механикалық қорғау шаралары қолданылған жағдайларды қоспағанда, байланыс кабельдерін магистральдық этан құбырларымен және пропан құбарларымен бір траншеяда бірге төсеуге жол берілмейді;

      2) тікелей құбырдың тұтас бетон жабынында;

      3) құбырдың ішкі тұтас бетон жабынында, соның ішінде осындай жабында орындалған кабель арналарында.

      146. Темір жолдармен, автожолдармен және кабельдің қорғаныс қаптамасында өтуін көздейтін басқа да кедергілермен қиылыстарда магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қорғаныш футлярының (қаптамасының) ішіне байланыс кабель төсеуге жол берілмейді.

      147. Құбырдың қорғаныс корпусынан (қаптамасынан) тыс байланыс кабелін төсеген жағдайда, оны құбыр осінен кемінде 8м арақашықтықта орналасқан диаметрі 100мм хризотилцемент немесе полимер құбырлардың ұштарын үйінді табанының немесе кюветтің далалық жиегінің екі жағына қарай ұзындығы кемінде 1м-ден шығара отырып төсеу керек.

      148. Су кедергілері арқылы өтентін кабельдік өткелдерді мынадай кабельдермен орындауға рұқсат етіледі:

      1) көлденең бағытталған бұрғылау тәсілімен төселген;

      2) топыраққа тереңдете отырып, су астына төселген;

      3) аспалы тіректер мен эстакадалардағы.

      149. Тұрақты арнасы бар су кедергілері арқылы өтетін өткелдерде байланыс кәбельдері кемінде 1 м тереңдікке көміледі. Арнасы өзгеретін өзендер мен ерекше гидрогеологиялық жағдайлары бар өткелдерде кабельді тереңдету шамасы жобалау құжаттамасында айқындалады. Бұл ретте кабельді төсеу таяудағы 25 жылға есептелген түбінің ықтимал шайылуының болжамды белгісінен кемінде 0,5 м төмен тереңдікке жүргізіледі.

      150. Темір жолдармен және автомобиль жолдарымен қиылысқан кезде байланыс кабелін кювет түбінен кемінде 0,8 м тереңдікте төсеу керек. Кабельді кюветтегі механикалық зақымданудан қосымша қорғаған жағдайда, бұл арақашықтықты 0,4 м дейін азайтуға рұқсат етіледі.

      151. Байланыс кабелінің теміржолдармен және автомобиль жолдарымен қиылысу бұрышы, әдетте, 90°, бірақ 60° кем болмауға тиіс. Инженерлік коммуникациялармен қиылыстарда байланыс кабелі оларды кабельмен қатарлас жүретін коммуникацияның негізгі техникалық дәлізімен бірдей бұрышпен қиып өтеді.

      152. Инженерлік коммуникациялармен қиылысқан кезде байланыс кабелін хризотилцемент немесе полимер құбырларда олардың арасындағы саңылау бойынша тік бағыттағы арақашықтықты сақтай отырып, пайдаланушы ұйымның техникалық шарттарына сәйкес салу керек. Бұл ретте магистральдық этан құбырлар мен пропан құбырлар қиылысқан кезде жарықтағы арақашықтық кемінде 0,5 м көздейді.

      153. Байланыс желісінің әрбір учаскесі үшін резервтік арналарға ауысу және конфигурацияларды қалпына келтіру тәртібін қамтитын авариялық қалпына келтіру жоспары әзірленеді.

      154. Барлық кабельдік байланыс желілерін таңбалау көзделеді, ол атқарушылық құжаттамада (муфталардың, оптикалық кросстардың координаттарын және талшықтарды таңбалауды қоса алғанда) көрсетіледі.

      155. Байланыс желілерін тексеру және сынау factory Acceptance Test және site Acceptance Test барысында оптикалық ысыраптарды, резервтеуді, Virtual Private Network арналарын және мониторинг жүйелерін тексеруді қоса алғанда, тиісті хаттамаларды ресімдеу арқылы орындалады.

15-параграф. Автоматтандыру жүйелеріне қойылатын талаптар

1-бөлім. Жалпы талаптар

      156. Магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырлары объектілері үшін supervisory Control And data Acquisition (диспетчерлік бақылау және басқару жүйесі) жүйелерімен технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйесі, аварияға қарсы қорғау жүйелері, өрт пен газды анықтау жүйелері (Fire&Gas System), желілік телемеханика жүйелері, ағып кетуді анықтау жүйелері мен құралдары, сондай-ақ бейнебақылау және қол жеткізуді басқару жүйелері көзделуге тиіс. Негізгі талаптар стандарттау жөніндегі құжаттармен және магистральдық этан құбырларының және пропан құбырлары иелерінің технологиялық регламентімен белгіленеді.

      157. Автоматтандыру жүйесі мыналарды қамтамасыз етуге арналған:

      1) ресурстардың ең аз шығындары кезінде сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын сенімді тасымалдау;

      2) процесті бақылау үшін және талдау, технологиялық ақпарат үшін қажетті үздіксіз жинау, өңдеу, жинақтау, құжаттау;

      3) берілген қол жеткізу иерархиясы бар технологиялық жабдықты қашықтықтан және жергілікті басқару;

      4) тоқтап қалуды қысқарту, жалған іске қосуларды барынша азайту есебінен сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын тасымалдау сенімділігін арттыру;

      5) магистральдық сорғы станциясының технологиялық жабдығы жұмыс режимдерін оңтайландыру және тұрақтандыру;

      6) технологиялық параметрлерді бақылаудың дұрыстығын және оларды реттеуді арттыру;

      7) көп деңгейлі бұғаттау жүйелері мен сақтандыру құрылғыларын енгізу аварияға қарсы қорғанысты қолдану есебінен авариялық және төтенше жағдайлардың алдын алу;

      8) тасымалдаудың барлық кезеңдерінде аварияға қарсы қорғаныст талаптарын ескере отырып, технологиялық процестің орнықтылығын қамтамасыз ету;

      9) сабақтас инженерлік және ақпараттық жүйелерді интеграциялау (өрт сигнализациясы, ағып кетуді анықтау, бейнебақылау, байланыс жүйелері және басқалар);

      10) ақаулықтарды, ағып кетулерді және штаттан тыс жағдайларды уақытылы анықтау есебінен өнеркәсіптік қауіпсіздікті арттыру.

      158. Технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйесі мынадай функциялардың орындалуын қамтамасыз етеді:

      1) технологиялық жабдықтар мен құбырлардың автоматты түрде қорғау;

      2) технологиялық процесс параметрлерінің автоматтандырылған бақылауы (қысым, температура, шығыс, жабдықтай жай-күйі);

      3) технологиялық жабдықты операторлық деңгейден жедел басқару;

      4) бас диспетчерлік басқарманың жоғары тұрған басқару деңгейінен технологиялық жабдықты қашықтықтан бақылау және басқару;

      5) технологиялық ақпаратты жинау, өңдеу, архивтеу және визуализациялау;

      6) оқиғалар мен авариялық жағдайларды сигналдау, ескерту және хаттамалау;

      7) сыртқы және аралық жүйелердің өзара іс-қимылын қамтамасыз ету.

      159. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының технологиялық процестерін басқарудың автоматтандырылған жүйесі ҚР ҚЖ 34.014 "Ақпараттық технологиялар. Автоматтандырылған жүйелерге арналған стандарттар кешені. Автоматтандырылған жүйелер. Терминдер мен анықтамаларға" сәйкес біртипті функционалдық, ұйымдық, техникалық және ақщпараттық құрылымда көзделеді. Олар біріздендірілген аппаратура негізінде және ақпараттық және бағдарламалық қамтамасыз ету бойынша ортақ шешімдер бойынша орындалады.

      160. Аварияға қарсы қорғаныс жүйесіне технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйесінен функционалдық және аппараттық тұрғыдан тәуелсіз болуға, сондай-ақ оның жеке контроллерлер, қуат көздері және коммуникациялары болуға тиіс. Аварияға қарсы қорғаныс жүйесі мынадай функцияларды орындауды қамтамасыз етеді:

      1) қорғаныс әсерлерін қалыптастыру арқылы авариялық жағдайлардың дамуын болдырмау;

      2) авариялық жағдайлар, оның ішінде технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйесінің істен шығуы және персоналдың қате әрекеттері туындаған кезде технологиялық процесті және жабдықты қауіпсіз күйге автоматты түрде ауыстыру;

      3) белсенді авариялық сигналдар болған кезде жабдықты іске қосуды және/немесе қайта қосуды бұғаттау;

      4) қорғаныс функцияларының орындалуының технологиялық процестерді автоматтандырылған басқару жүйесінің басқарушы әсерлеріне қарағандағы басымдығы;

      5) аварияға қарсы қорғаныс жүйесі элементтерінің жұмысқа қабілеттілігін үздіксіз бақылау;

2-бөлім. Желілік телемеханика жүйесі

      161. Желілік телемеханика жүйесі мыналарды қамтамасыз етеді:

      1) желілік бөлімнің технологиялық жабдығының жай-күйін қашықтықтан бақылау (кран торабы, бекіту арматурасы, тазалау және диагностика құралдары, электр химиялық қорғау құралдарын іске қосу және қабылдау торабы);

      2) трасса бойындағы электр желілерінің жай-күйі және электрмен жабдықтау параметрлерін бақылау;

      3) технологиялық параметрлерді өлшеу (қысым, өнімдер мен топырақ температурасы, электр химиялық қорғау параметрлері және басқалар;

      4) желілік бекіту арматурасын қашықтықтан басқару;

      5) тазалау және диагностика құралдарының өтуін бақылау;

      6) инженерлік желілерді бақылау (күзет сигнализациясы, байланыс, үздіксіз қуат көзі);

      7) ағып кетуді анықтау және Supervisory Control and Data Acquisition (диспетчерлік бақылау және басқару жүйесіндегі) деректерді беру.

3-бөлім. Диспетчерлік бақылау және басқару жүйесі

      162. (Supervisory Control and Data Acquisition) диспетчерлік бақылау және басқару жүйесі магистральдық этан құбырлары және пропан құбырларының объектілерін басқару және орталықтандырылған тәулік бойы мониторингтеуге арналған.

      Жүйе мынадай функцияларды орындауды қамтамасыз етеді:

      1) технологиялық процестерді визуализациялау және нақты уақыттағы жабдықтың жай-күйі;

      2) объектілерді орталықтандырылған диспетчерлік бақылау және басқару;

      3) технологиялық ақпараттарды жинау, өңдеу, архивтеу және сақтау;

      4) авариялық сигнализацияны және оқиғалар журналын қалыптастыру және жүргізу;

      5) трендтерді құру және технологиялық параметрлерді талдау;

      6) есептілікті қалыптастыру;

      7) төмен деңгейдегі жүйелермен өзара іс-қимыл (технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйесі, желілік телемеханика).

      Операторлар мен диспетчерлердің серверлік жабдығын және автоматтандырылған жұмыс орнын (АЖО) қамтитын (Supervisory Control and Data Acquisition) диспетчерлік бақылау және басқару жүйесі бағдарламалық-техникалық кешен базасында іске асырылады.

4-бөлім. Бейнебақылау жүйесі

      163. Бейнебақылау жүйесі технологиялық объектілер мен іргелес аумақты визуалды бақылауға арналған және мынадай негізгі копоненттерді қамтиды:

      1) бейнебақылау құралдары (камералар):

      пайдалану шарттарына сәйкес климаттық орындауда IP-бейнекамералар (күмбезді/стационарлық, оның ішінде ИҚ-жарықтандырғышы бар);

      желілік бөлімнің объектілерінде және алаңдарда камераларды орналастыру (кран тораптары, тазалау және диагностикалау құралдарын қабылдау және іске қосу торабы, магистральдық сорғы станциясы, өнімдерді есепке алу торабы және басқалар);

      заманауи кодектерді пайдалана отырып, бейне ағынын беруді қамтамсыз ету;

      камераларды объектінің телемеханика және/немесе электрмен жабдықтау жабдықтары бар жергілікті көздерден (оның ішінде РоЕ арқылы) электрмен қуаттау.

      2) бейнедеректерді өңдеу және беру желісі;

      бейнекамералар мен өңдеу орталығы арасында бейне ағындарын беруге арналған байланыс арналары.

      3) Серверлік жабдық:

      Бейнедеректерді қабылдауды, өңдеуді, сақтауды және ойнатуды қамтамасыз ететін бейнесерверлер (VMS);

      берілген кезең бойынша іздеу және қарау мүмкіндігі бар бейнежазбаларды архивтеу;

      сигнал хабарламаларын қалыптастыру.

      Операторлардың жұмыс орындары:

      операторлар мен диспетчерлердің автоматтандырылған жұмыс орындары;

      бейнебақылаудың жүйесін әкімшілендіру және басқару, визуалдандыру үшін бағдарламалық қамтылым.

      164. Бейнебақылау және күзет сигналы жүйелерінің ток қабылдағыштары Қазақстан Республикасының электр қондырғыларын орнату қағидаларына сәйкес электрмен жабдықтаудың бірінші сенімділік санатына жатады.

      165. Бейнебақылау жүйесі мыналарды қамтамасыз етуге тиіс:

      1) бақыланатын аумақтарды көрінбейтін аймақтарсыз тұтас визуалды қамту;

      2) технологиялық объектілер мен іргелес аумақтың жай-күйін нақты уақыт режимінде бақылау;

      3) мыналарды қамти отырып, бейнеталдаудың интеллектуалдық функцияларын қолдану:

      белгіленген аймақтарда қозғалыстың бұзылуы;

      объектілердің пайда болуын және жоғалуын тіркеу;

      қозғалыс траекториясын талдау;

      штаттар тыс ахуалдарды анықтау.

5-бөлім. Күзет сигналының жүйелері

      166. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары технологиялық объектілерінің қауіпсіздігі интеграцияланған қауіпсіздік жүйелеріне біріктірілген күзеттің инженерлік және техникалық құралдарын, ұйымдастыру іс-шараларының кешенімен қамтамасыз етіледі.

      167. Магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырлары объектілерін күзетудің инженерлік және техникалық құралдары мынадай нормативтік құжаттарға сәйкес жобаланады:

      1) ҚР ҚН 3.05-01 "Магистральдық құбырлар";

      2) ҚР ҚН 1.02-04 "Құрылысқа техникалық-экономикалық негіздемелерді әзірлеу, келісу, бекіту қағидалары және құрамы";

      3) ҚР СТ 1916 "Магистральдық газ құбырлары. Технологиялық жобалауға қойылатын талаптар";

      4) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 12 сәуірдегі № 234 қаулысымен бекітілген Объектілерді террористік тұрғыдан осал объектілерге жатқызу қағидалары;

      5) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 6 мамырдағы № 305 қаулысымен бекітілген Террористік тұрғыдан осал объектілерді терроризмге қарсы қорғалуын ұйымдастыруға қойылатын талаптар.

      168. Күзеттің инженерлік-техникалық құралдарының кешендері мыналарды қамтамасыз етеді:

      1) күзет функциялары:

      объектілерге рұқсатсыз кірудің алдын алу;

      обьъектіге кіріп кету фактісін анықтау және бұзылу орнын айқындау;

      кезекші персоналға дабыл сигналдарын қалыптастыру және беру;

      күзет аймақтары мен дабыл құралдарының жай-күйін орталықтандырылған бақылау;

      2) бақылау және ден қою:

      бейнебақылау жүйелерін пайдалана отырып, объектілерді қашықтықтан байқау;

      оқиғаларға, дабылдарға, персоналдың іс-әрекеттерін тіркеу және оқиғаларды құжаттау;

      жабдықтардың және байланыс желісінің жұмысқа қабілеттілігін бақылау;

      3) объектілерді инженерлік қорғау:

      қоршауларды, қақпаларды, есіктерді, таранға қарсы және қазуға қарсы құралдарды қолдану;

      объектіні ескерту белгілерімен және визуалды бақылау құралдарымен жарақтандыру.

      4) Ақпараттық өзара іс-қимыл:

      кіші жүйе қауіпсіздігін интеграциялау (күзет сигнализациясы, бейнебақылау, кіруді бақылау және басқару жүйесі, өрт сигнализациясы, ағып кетуді анықтау жүйесі);

      ақпаратты бірыңғай басқару және көрсету орталығына беру.

      Қауіпсіздіктің интеграцияланған жүйесі мыналарды қамтиды:

      күзет сигнализациясының жүйесін (оның ішінде периметралды, мекенжайлық типті);

      кіруді бақылау және басқару жүйесін;

      өртті және ағып кетуді анықтау жүйесін;

      құлақтандыру жүйесін (дыбыстау, сөйлеу);

      жинау, өңдеу және көрсету ақпаратының жүйесін;

      күзеттің инженерлік құралы (қоршау, кедергілер және басқалары);

      қауіпсіздік жүйесінің телекоммуникациялық инфрақұрылымы.

      169. Қалыпты жағдайда магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының бүкіл трассасы бойынша объектілерді мониторингтеу және басқару операторлық пункттен жүзеге асырылады. Жергілікті режим жоспарлы техникалық қызмет көрсету немесе авариялық-қалпына келтіру жұмыстары кезінде қолданылады.

5-тарау. Салу (реконструкциялау) және іске қосу-баптау жұмыстары

1-параграф. Жалпы талаптар

      170. Магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырлары объектілерін салу (реконструкциялау) кезінде Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қоршаған ортаны қорғау, жерді рекультивациялау және аумақтарды абаттандыру, қалдықтармен жұмыс істеу жөнінде шаралар қабылданады.

      171. Магистральдық құбырларды салу кезінде зауыттық және базалық жағдайдаларда оқшауланған құбырларды қолдану керек. Құбырларды оқшауланған құбырлардан монтаждауды (салуды) арнайы технологиялық нұсқаулық бойынша орындау қажет.

      172. Құрылыс (реконструкциялау) аяқталғаннан кейін жаңадан орнатылған құбыр өткізгіш беріктікке сыналады және герметикалығы тексеріледі.

      173. Құбырды жөндеу кезінде ауыстырылатын учаске беріктікке сыналады және оның герметикалығы тексеріледі.

2 параграф. Дайындық жұмыстары

      174. Дайындық жұмыстары ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар" талаптарына сәйкес жүргізіледі.

      175. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын салу кезеңінде олардың осьтерінен кемінде 15 м арақашықтықта ені 6 м IV санаттағы трасса бойымен өту көзделеді. Ол магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын салу кезінде – автокөліктің жүруімен жол төсемінсіз, жер төсемін көтеру арқылы ұйымдастырылады.

      176. Көлік мақсаттары мен құрылыс машиналарының қозғалысы үшін қажетті жоспарлау жұмыстарының көлемі салуды ұйымдастыру жобасында көрсетіледі.

      177. Салу кезеңіне арналған магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына арналған құрылыс жолағының ені нормативтік-техникалық құжаттаманың талаптарын, оның ішінде Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 20 наурыздағы № 230 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10851 болып тіркелген) бекітілген Электр қондырғыларын орнату қағидаларын ескере отырып қабылданады.

      178. Салудың дайындық кезеңінде магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қолданыстағы коммуникациялармен қиылысу орындарын нақтылау және құрылыс техникасы мен механизмдерін жылжыту/өту үшін жұмыс жүргізу кезеңінде коммуникация иелерінің келісімі бойынша уақытша өткелдерді жайластыру қажет. Өткел конструкциясы (монтаждау ілмектеріне дәнекерленген болат планкалармен бекітіп немесе басқа келісілген конструкцияға жалғанған құрама темірбетон плиталарын төсеу) жобалау сатысында айқындалады.

3-параграф. Жер жұмыстары

      179. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының желілік бөлігін салу кезіндегі жер жұмыстары ҚР ҚН 5.01-01 "Жер құрылысжайлары, негіздері мен іргетастары" және ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар" талаптарына сәйкес жүргізілсін.

      180. Құбырларды төсеу іс-шаралары сортаң және су басқан учаскелер арқылы жобалық шешімдерге сәйкес айқындалады.

4-параграф. Дәнекерлеу жұмыстарына қойылатын талаптар

1-бөлім. Аттестаттау

      181. Магистральдық этан құбырларын және магистральдық пропан құбырларын салу басталардың алдында қосылыстардың мынадай түрлерін дәнекерлеу технологиясын аттестаттауды жүргізу қажет:

      1) желілік сақиналы түйіспелері;

      2) арнайы дәнекерлеу жұмыстары (айқастыра дәнекерлеу, құбырлардың қалыңдығы әртүрлі қосылыстарын дәнекерлеу);

      3) сақиналы түйіспелерді жөндеу кезінде дәнекерлеу.

      182. Дәнекерлеушілерді аттестаттау объектілерде дәнекерлеу жұмыстарын орындау басталғанға дейін аяқталады.

      183. Аттестаттау дәнекерлеу жөніндегі бекітілген технологиялық нұсқаулық және тапсырыс беруші, мердігер немесе өзге де уәкілетті ұйым (үшінші тарап) әзірлейтін технологиялық карталар негізінде орындалады және мердігерге бағынатын компания атынан барлық дәнекерлеу жұмыстарына жауапты басшымен (бас дәнекерлеуші) келісіледі. Технологиялық нұсқаулық объектіде қолданылатын құбырлардың түрін, сондай-ақ мердігердің құрастыру-дәнекерлеу және қосалқы жабдықтармен жарақтандырылуын ескереді.

2-бөлім. Дәнекерленген қосылыстарды куәландыру, қарап-тексеру және сапасын бақылау

      184. Дәнекерлеу-монтаждау жұмыстары басталғанға дейін барлық құбыр міндетті түрде куәландырылуы, зауыттық оқшаулау жабыны қарап-тексерілуі тиіс және қажет болған жағдайда құбырларды жарамсыз деп табу немесе олардың оқшаулау жабынын, сондай-ақ құбырлардың оқшауланбаған ұштарының металын жөндеу жұмыстары жүргізіледі.

      185. Дәнекерлеу жұмыстары ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар", ВҚН 006-89 "Ведомстволық құрылыс нормалары. Магистральдық және кәсіпшілік құбырларын салу. Дәнекерлеу" талаптарына сәйкес, сондай-ақ құбырдың, материалдар мен жабдықтардың конструктивтік және сапалық көрсеткіштерімен айқындалатын және шартталған ерекше талаптар орындалады.

      186. Дәнекерленген қосылыстардың сапасын бақылау МЕМСТ 7512 "Бұзбайтын бақылау. Дәнекерленген қосылыстар. Радиографиялық әдіс", МЕМСТ ISO 17636-1 "Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Радиографиялық бақылау. 1-бөлім. "Пленканы қолдана отырып, рентгендік және гаммографиялық бақылау тәсілдері", МЕМСТ ISO 17636-2 "Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Радиографиялық бақылау. 2-бөлім. Сандық детекторларды қолдана отырып, рентген және гаммаграфиялық бақылау тәсілдері", МЕМСТ ISO 17640 "Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Ультрадыбыстық бақылау. Технология, бақылау және бағалау әдістері", МЕМСТ ISO 11666 "Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Ультрадыбыстық бақылау. Қабылдау деңгейлері".

      187. Барлық дәнекерленген түйіспе 100% радиографиялық бақылауға жатады. Кепілдік түйіндері ультрадыбыстық әдіспен (қайталанатын бақылау) тексеріледі. Радиографиялық немесе ультрадыбыстық бақылауды қолдану мүмкін болмаған жағдайда балама әдістер қолданылады.

      188. Радиографиялық бақылауға қойылатын талаптар:

      1) Әдіс – цифрлық радиография (рентген немесе гамма-сәулелену):

      nullжабдық: МЕМСТ ISO 17636-2 "Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Радиографиялық бақылау.

      null2-бөлім. "Цифрлық детекторларды қолдана отырып, рентген және гаммаграфиялық бақылау әдістері";

      2) МЕМСТ 3242 "Дәнекерленген қосылыстар. Сапаны бақылау әдістері" сәйкес дәнекерленген қосылыстарының сапасы;

      3) құжаттау: суреттерді, хаттамаларды, қорытындыларды сақтау.

      189. Ультрадыбыстық бақылауға қойылатын талаптар:

      1) әдіс-байланыс ультрадыбыстық бақылау:

      бақылау деңгейлері: МЕМСТ ISO 17640 сәйкес "Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Ультрадыбыстық бақылау. Технология, бақылау және бағалау деңгейлері";

      nullқабылдау деңгейлері: МЕМСТ ISO 11666 бойынша Al 2 және Al 3 "Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Ультрадыбыстық бақылау. Қабылдау деңгейлері";

      nullақауларды бағалау: қиындықтардың амплитудасы мен ұзындығы бойынша;

      2) құжаттау: хаттамаларды, бақылау схемаларын, қорытындыларды сақтау.

      190. Персоналға қойылатын талаптар:

      1) бақылауды Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің міндетін атқарушының 2021 жылғы 23 қыркүйектегі № 468 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №24533 болып тіркелген) бекітілген Дәнекерлеушілер мен дәнекерлеу өндірісінің мамандарын аттестаттау қағидаларына сәйкес аттестатталған мамандар жүргізеді;

      2) біліктілік деңгейі – II-ден төмен емес;

      191. Есептілік және құжаттама: бақылаудың барлық нәтижелері бақылау хаттамалары, сәйкестік туралы қорытындылар, түйіспелердің орналасу схемалары, суреттер мен графиктер (қажет болған жағдайда) түрінде ресімделеді. Құжаттар жоба архивінде кемінде 5 жыл сақталады.

5-параграф. Бекіту арматурасына қойылатын талаптар

      192. Бекіту арматурасын монтаждау басталғанға дейін:

      1) желілік арматураны орнату орнында технологиялық алшақтықты 25 м аспайтын етіп қалдыру;

      2) құбырдың ұштарын технологиялық алшақтықта инвентарлы тығындармен жабуға және әрқайсысының ұзындығы 25 м-ге дейін толтырмауға тиіс.

      193. Құбырды тазалап, калибрлегеннен кейін күзет кран торабын, желілік кран торабын монтаждауға тыйым салынады.

6-параграф. Коррозиядан қорғауға және құбырларды салуға қойылатын талаптар

1-бөлім. Құбырларды коррозиядан қорғау

      194. Құбырларды оқшаулағыш жабындар арқылы коррозиядан қорғау. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын кез келген төсенім тәсілінде (жерасты, жерүсті, жерден биік, су асты) оқшаулағыш жабындармен коррозиядан қорғау жобалау құжаттамасының талаптарына, оқшауланған құбырлар мен фасонды бұйымдарға, қолданылатын оқшаулау материалдарына арналған стандарттау жөнніндегі құұжаттың талаптарына және атмосферадағы магистральдық құбырларға арналған ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар" талаптарына сәйкес орындалуы қажет.

2-бөлім. Құбырларды траншеяға төсеу

      195. Құбырларды траншеяға төсеу қабылданған технология мен жұмыс жүргізу тәсіліне сәйкес ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар" талаптарына сәйкес жұмыс жүргізіледі.

      196. Құбырларды балласттау және бекіту конструкциясын таңдау жобада айқындалады және ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар" стандартының ұсынымдарына сәйкес орындалады.

3-бөлім. Кедергілер арқылы өткелдерді салу

      197. Табиғи және жасанды кедергілер арқылы өткелдерді салу ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар", ҚР ҚН 3.03-14 "Темір жолдар" және ҚР ҚЖ 3.03-114 "Темір жолдар" талаптарына сәйкес орындалады.

      Табиғи және жасанды кедергілер арқылы өткелдер құрылысы тәртібіне қойылатын жалпры талаптар:

      1) су кедергілері, жыралар, теміржол және автомобиль жолдары, және басқа инженерлік коммуникациялар арқылы өткелдерді салу жұмыстары жылжымалы механикаландырылған колонналар немесе кешенді ағынды арқылы әдіспен жүзеге асырылады және осы колонналардың келу уақытына дейін құрылысына қарай аяқталады;

      2) құбырлардың автомобиль және теміржол жолдары астынан өткелдер салу тәсілдері, тәртібі және мерзімдері жолдарды пайдаланушы ұйымдары бар мердігер ұйымдармен келісілетін болады;

      3) барлық санаттағы автомобиль жолдарының астынан төселетін магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының учаскелерін көмкеру жол бетінің үстінен футлярдың үстіңгі жасаушасына дейін кемінде 1,5м болатындай етіп, ал ойықтарда және нөлдік белгілерде, бұған қоса, кювет, су ағызу каналы немесе дренаж түбінен кемінде 0,4м болатындай етіп көзделеді;

      4) футлярдың (қаптаманың) дәнекерлеу сапасы 100 % көлемде визуалды өлшеу әдісі арқылы бақыланады;

      5) герметикалау құрылғылары (манжет) және қысым датчиктері мен газ талдау құрылғыларын монтаждау құрылғыларын орнатқаннан кейін өткелдің құбыр арасындағы кеңістігінің герметикалық қасиеті 0,01 МПа қысыммен сығылған ауа арқылы 6 сағат бойы тексеріледі. Бұл ретте ауа температурасындағы өзгерістер нәтижесінде қысымның жоғалуы 1 %-дан аспауды көздейді.

4-бөлім. Электр химиялық қорғау құралдарын салу

      198. Электр химиялық қорғау құралдарын салу ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар" талаптарына сәйкес орындалады.

      199. Құрылыс ұйымы құбыр трассасы арқылы бақылау-өлшеу және бақылау-диагностикалық пункттерді/бағаналарды монтаждайды, катодтық поляризациялау тәсілімен оқшаулағыш жабынды тексерісін жүргізгенге дейін сынақтан өткізеді.

5-бөлім. Құбырлардың қуыстарын тазалау және сынау

      200. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қуыстарын тазалау және сынау ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар" талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.

      201. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қуыстарын алдын ала тазалау трассаның учаскелерінде дәнекерлеу-монтаждау жұмыстарының технологиялық ағынында ауамен үрлеу арқылы кран торабын орнатылғанға дейін орындалады. Алдын ала тазалаудан кейін тазалау-диагностикалық құрылғының қабылдау, іске қосу тораптарының уақытша камераларын пайдалана отырып, қуысты бірнеше рет ауа қысымымен үрлеу арқылы тазалау құрылғысын өткізіп, құбыр қуысын бос судан толық тазалау жүргізіледі.

      202. Магистральдық этан құбырларын сұйытылған этан фракциясымен және магистральдық пропан құбырларын сұйытылған пропанмен алғашқы толтырудан бұрын құбырлар гидравликалық тәсіл ұсынымдары бар беріктік және герметикалық сынақтан өткізіледі.

      203. II және III санатты учаскелердегі магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының беріктікке ең аз сынақ қысымы, трассаның 1, 2 және 3 кластарынан өту жағдайында – 1,25 Ржұм, 4 және 5 кластардан өту жағдайында – 1,4 Ржұм қабылданады. Құбыр учаскесін беріктікке сынау ұзақтығы мен кезеңдері олардың санаты мен тағайындалуына байланысты ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар" "Г" қосымшасына сәйкес қабылданады.

      204. Құбырлардың сыналатын учаскесінің кез келген нүктесінде беріктікке сынау қысымы сыналатын учаскеде орнатылған құбырларға, арматураға, фитингтерге, тораптарға және жабдыққа өндіруші зауыттар кепілдік берген сынау қысымының ең азынан асып кетуін көздемейді.

      205. Барлық санаттағы құбыр учаскелерінің герметикалық тексерісі магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын беріктікке сынап болғаннан кейін және сынақ қысымы трассаны қарап-тексеруге қажетті уақыт ішінде (кемінде 24 сағат) ең жоғары жұмыс қысымына дейін төмендетілгеннен кейін жүргізілуі қажет.

      206. Егер беріктікке сынау кезінде қысым өзгермей сақталса және герметикалық тексеру кезінде ағып кетулер анықталмаса, құбырлар беріктікке және герметикалық тексеруге төтеп береді деп саналады.

6-бөлім. Құбыр қуыстарын кептіру

      207. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын өнімдермен толтырмас бұрын (пайдалануға іске қосу немесе консервациялау кезінде) ішкі қуысын кептіру жұмыстары құбырдың шығысындағы кептіру ортасының шық нүктесі температурасы атмосфералық қысымда минус 20 °C жеткенге дейін құрылыс-монтаждау жұмыстарынан кейін су қалдықтарын толық жою үшін ҚР ҚЖ 3.05-101 "Магистральдық құбырлар" талаптарына сәйкес мұз және газгидрат кептелістерінің түзілуіне жол бермеу үшін жүргізіледі. Қабылдаушы тараптың өнімдер құрамындағы ылғалдылыққа қатысты жобада белгіленген талаптары болған кезде құбыр қуысын бұдан да тереңірек кептіру жұмыстары жүргізіледі.

      208. Қуысты кептірудің мынадай әдістері бар:

      1) құрғақ ауа немесе табиғи газ арқылы үрлеу. Құбырға құрғақ сығылған ауа немесе табиғи газ генераторлары қосылады. Жүйе арқылы құрғатылған жылы ауа немесе табиғи газ беріледі, ол ылғалмен қанығып, құбырдан шығарылады. Процедураны жылдамдату үшін параллель түрде поролон поршеньдері өткізу жүзеге асырылады;

      2) вакуумдық кептіру. Құбыр толық герметикаланып, арнайы вакуумдық жүйе арқылы ауа сорылады. Су сорылған газбен бірге алынып, құбырдың бүкіл бөлінген көлемі бойынша бу қысымы жеткізілгенде буланады;

      3) азоттау. Бұл әдіс қосымша (қосымша кептіру) деп аталады, өйткені азот арқылы үрлеу ең алдымен жүйелерді инерттендіру үшін қолданылады. Инерттендіру процесі оттек пен ылғалды жою мақсатында жүргізіледі;

      4) комбинирленген әдіс. Ол вакуум арқылы соруды және жүйенің вакуум станциясынан ең алыс нүктесіне аз мөлшерде құрғатылған ауа немесе инерт газын беруді қамтиды.

      209. Құрылыс және реконструкциялаудан кейін құбыр қуыстарын тазалау, суды шығару және кептіруді қамтамасыз ететін техникалық шешімдер мынадай жобаларда қарастырылуға тиіс:

      1) құбырларды сынау, тазалау, суды шығару және кептіру бойынша технологиялық процедуралардың толық циклі;

      2) құбырларға сыртқы жабдықтарды қосуға арналған штаттық тораптар (сынамалау агрегаттары, кептіру қондырғылары, уақытша технологиялық құбырлар).

7-бөлім. Пайдалануға беруге дайындау

      210. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын өнімдермен толтыру құбыр қуыстары кептірілгеннен кейін жүзеге асырылады. Толтыру процесі өнімнің қайнауынсыз жобалық шешімге сәйкес орындалады.

      211. Құрылыс аяқталғаннан кейін, пайдалануға қабылдауға дейін, құрылыс-монтаждау ұйымдары құбырдың нақты орналасуының топографиялық материалдардын (атқарушылық түсірілім) дайындайды.

      212. Аяқталған жұмыстарды қабылдау және пайдалануға беру ҚР ҚН 1.03-00 "Құрылыс өндірісі. Кәсіпорындар, ғимараттар және құрылысжайлар салуды ұйымдастыру" стандартына сәйкес жүзеге асырылады.

      213. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын пайдалануға беруге дейін мыналар талап етіледі:

      1) жұмыс орындары мен жұмыстар түріне арналған өндірістік нұсқаулықтар мен схемаларды, сондай-ақ оларды жүргізу кезінде еңбекті қолрғай бойынша дайындау;

      2) пайдаланушы персоналды жасақтау және оларды жұмыс орындарында өндірістік міндеттерді орындауға және техникалық қауіпсіздік талаптарын сақтауға оқыту;

      3) тапсырыс берушіден және мердігерден тапсырылатын объектілерге арналған толық техникалық құжаттама жиынтығын, оның ішінде жұмыс сызбаларын алу;

      4) қабылдау комиссиясының жұмысына қатысу;

      5) қабылдау комиссиясына кәсіпорын дирекциясына (пайдалану ұйымына) тапсырылатын техникалық құжаттама құрамын ұсыну. Жобалау құжаттамасынан (бекітілген техникалық жоба және жұмыс сызбалары) басқа, құбырлардың желілік бөлігінде құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүргізу кезінде қатысатын ұйымдардың тізімін, олардың орындаған жұмыстарын және әр жұмыс түріне тікелей жауапты инженер-техникалық жұмыскерлерді көрсете отырып ұсыну қажет;

      6) желілік құрылысжайлар алаңдарына жер учаскелерін бөлу туралы құжаттарды ұсыну;

      7) салынған жолдардың жалпы пайдаланудағы автомобиль жолдарына түйісуін келісу туралы құжаттарды ұсыну;

      8) желілік құрылысжайлардың негізгі осьтері мен биіктік белгілеріне геодезиялық-маркшейдерлік бөлуді жүргізу туралы актілерді ұсыну;

      9) алаңдар мен трассаларға арналған геология және гидрогеология деректерін, оның ішінде топырақ сынақтарының нәтижелері мен жерасты суларын талдауларды ұсыну;

      10) магистральдің атқарушы ұзындықтағы профилдері мен трассалар жоспарын, сондай-ақ басқа коммуникацияларды, соның ішінде, геологиялық қималары бар өткелдерді және басқа құбырлармен және коммуникациялармен қиылысу орындарының көрсетілімдерімен ұсыну (профильдерде коммуникациялардың нақты төселу белгілері мен қабырғаларының қалыңдығы арттырылған немесе әртүрлі типтегі коррозияға қарсы оқшаулағышпен қапталған құбыр учаскелерінің шекаралары, арматураларды, аспаптар мен коррозиялық және электрометриялық өлшеулерге арналған жалғайтын істікшелердің немесе сымдардың орнату көрсетіледі), сондай-ақ өткелдердегі құбырлардың футеровкасы мен балластталуы бойынша актілерді ұсыну;

      11) дәнекерлеу жұмыстарының сапасын сипаттайтын құжаттарды ұсыну: дәнекерлеу материалдарына (электрод, сым және флюс) сертификаттар, дәнекерлеу жұмыстарының журналдары, дәнекерлеушілердің тізімі және куәліктер нөмірлері, тігістерді физикалық бақылау әдістерінің нәтижелері бойынша (гамма-сәулелену, рентгендік-сәулелену, магнитографиялық немесе басқа әдістер) және бақылау тігістерінің механикалық сынақтары бойынша қорытынды;

      12) антикоррозиялық оқшаулау жұмыстарының сапасын сипаттайтын құжаттарды ұсыну: оқшаулағыш материалдарға сертификаттар, құбырларды тазалау, оқшаулау және жабындының бүтіндігін сынау актілері;

      13) құбырларды траншеяға төсеу және оны қайта көму актілерін ұсыну, нақты құбырларды маркалары мен қабырғаларының қалыңдығы бойынша нақты орналастыру деректері, әртүрлі құбыр учаскелерінің шекара пикеттерін көрсету, сондай-ақ қорғаныш қаптамаларды салу және монтаждау кезінде қолданылған материалдарға қатысты барлық жоғарыда аталған актілер;

      14) құбырларды үрлеп тазарту, учаскелер, өткелдер және жалпы магистральдық және қосалқы құбырлар, желілер, жүйелер мен құрылғылар бойынша олардың беріктігіне және герметикалығын тексеру бойынша актілерді ұсыну;

      15) коррозиядан, кезбе токтардан электр химиялық қорғау құрылғыларын, желілік байланыс құрылысжайларын қабылдап алу актілерін ұсыну;

      16) барлық монтаждалған жабдықтар, құбырлар, аппаратуралар, арматуралар, фасондық бөлшектерге арналған зауыттық паспорттар, сынақ сертификаттары және нұсқаулықтар, олардың болмаған жағдайда, дайындаушы зауыт белгілеген тәртіппен жүргізілген оларды зерттеп-қарау және сынау, оның ішінде зертханалық сынақтар нәтижелері бойынша қорытындыларды ұсыну;

      17) барлық бақылау-өлшеу аспабына Қазақстан Республикасының өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы заңнамасына сәйкес берілген типті бекіту туралы сертификаттарды немесе метрологиялық аттестаттау туралы сертификаттарды, сондай-ақ тексеру туралы сертификаттарды ұсыну;

      18) Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 2020 жылғы 16 сәуірдегі № 208 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 20435 болып тіркелген) бекітілген "Қауіпті өндірістік объектілерде қолданылатын технологияларды, қауіпті техникалық құрылғыларды қолдануға рұқсат беру" мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларына сәйкес қауіпті өндірістік объектілерде қолданылатын технологияларды, қауіпті техникалық құрылғыларды қолдануға рұқсат беруді ұсыну";

      19) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының барлық объектісінде жасырын жұмыстар актілерін ұсыну;

      20) электр энергиясын, жылу тасымалдағышты, суды босатуды және кәріз суларын ағызуды (егер олар басқа кәсіпорын немесе жүйе арқылы жүргізілсе) келісу құжаттарын ұсыну;

      21) гидравликалық сынақтарды жүргізу кезінде қолданылған өндірістік судың сапасын сипаттайтын құжаттарды ұсыну.

      214. Жұмыс сызбаларына құрылыс және монтаждау кезінде жобадан жіберілген барлық өзгеріс пен ауытқудың, олардың себептері көрсетіле отырып, сондай-ақ осы өзгерістер мен ауытқуларға рұқсат беретін құжаттар қоса беріледі. Барлық көрсетілген өзгерістер эксплуатация қызметіне берілетін сызбалар жиынтығына енгізіледі.

      215. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының желілік бөлігін пайдалануға қабылдау жобада көзделген барлық жұмыс кешені орындалғаннан кейін, соның ішінде байланыс құрылысжайлары, топырақ коррозиясынан және кезбе токтардан электрлік қорғау қондырғылары, толық орындалып, олардың сынаудан және кешенді сынамалаудан өткізгеннен кейін ғана жүргізіледі.

      216. Негізгі және қосалқы жабдық құбыр арқылы тасымалданатын өнімдерді айдау кезінде атаулы және ең жоғары жүктемелерде кешенді сынамалаудан өткізілуге тиіс. Бұл телемеханика, диспетчерлік және жергілікті байланыс бір мезгілде сынақтан өткізіледі.

8-бөлім. Іске қосу алдындағы техникалық диагностикалау

      217. Іске қосу алдындағы техникалық диагностикалау құрылыс-монтаждау жұмыстарының кезінде ықтимал коррозиялық және басқа да ақауларды анықтау және магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының желілік бөлігінің сенімді пайдалануды қамтамасыз ету үшін құрылыс аяқталғаннан кейін жүргізіледі.

      218. Техникалық диагностикалау кезінде профиль өлшегіштер мен ультрадыбыстық және магниттік типтегі ішкі құбыр дефектоскоптарын өткізе отырып, ішкі құбырды диагностикалау жүргізіледі.

      219. Ішкі құбырды диагностикалау барысында анықталған ақауларды жою магистральдық құбырды салуды жүзеге асырған құрылыс-монтаждау ұйымы жүргізеді.

9-бөлім. Пайдалануға қабылдауды жүргізу тәртібі

      220. Мердігер объектінің эксплуатацияға қабылдауға әзірлігі туралы мынадай құжаттарды қоса бере отырып, тапсырыс берушіге жазбаша хабарлайды:

      1) орындалатын жұмыс түрлерін, олардың орындалуына жауапты инженерлік-техникалық қызметкерлердің тегін және тиісті лицензиялардың болуы туралы деректерді көрсете отырып, құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүргізуге қатысқан ұйымдардың тізбесі;

      2) қабылданатын объектінің құрылысына арналған жұмыс сызбалары жинағы, құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүргізуге жауапты тұлғалардың орындалған жұмыстардың осы сызбаларға, сондай-ақ оларға белгіленген тәріппен енгізілген өзгерістерге сәйкестігі туралы жазбалары бар, қабылдауға ұсынылатын объектінің құрылысына арналған жұмыс сызбаларының жиынтығы. Бұл жұмыс сызбалар жиынтығы атқарушылық құжаттама болып табылады;

      3) атқарушылық геодезиялық құжаттаманың құрамы тиісті ғимараттарға, құрылыстарға, конструкцияларға және жұмыс түрлеріне арналған нормативтік құжаттардың талаптары негізінде, сондай-ақ мердігерлік шарттың талаптарына сәйкес белгіленеді;

      4) сертификаттар (оның ішінде өртке қарсы және гигиеналық), техникалық паспорттар, сынақ хаттамалары, оның ішінде радиациялық қауіпсіздік туралы немесе жұмыс жүргізу кезінде қолданылған материалдардың, конструкциялардың және бұйымдардың, жабдықтардың сапасы, қауіпсіздігі мен қасиеттерінің жобалау құжаттамасында белгіленген талаптарына сәйкестігін растайтын басқа құжаттар;

      5) жобалау құжаттамасында белгіленген тізбеге, сондай-ақ мердігрелік шартқа сәйкес жасырын жұмыстарды куәландыру актілері мен жекелеген жауапты конструкцияларды және тораптарды (көпірлердің тілектері мен аралық құрылыстары, аркалар, күмбездер, тірек қабырғалары, жүк көтергіш металл және құрама темір-бетон конструкциялары және басқалары) аралық қабылдау актілері;

      6) монтаждалған жабдықтардың жеке сынақ актілері;

      7) технологиялық құбырлар, суық және ыстық сумен жабдықтаудың сыртқы жүйелері, кәріздер, газбен жабдықтау, жылыту және желдету жүйелері, сыртқы желілер мен сумен жабдықтау құрылысжайы, кәріздер, жылумен жабдықтау, газбен жабдықтау, дренаж құрылғылары және дәнекерленген қосылыстар сынағының актілері;

      8) жобаға сәйкес инженерлік коммуникациялардың ғимараттың сыртқы қабырғаларының жерастынан өтетін жерлеріндегі енгізулер мен шығаруларды тығыздаудың (герметикалау) орындалғаны туралы актілері актілері;

      9) ішкі және сыртқы электр қондырғылары мен электр желілерінің сынақ актілері;

      10) телефондандыру, радиоландыру, бейнебақылау, сигнализация және автоматтандыру құрылғыларының сынақ актілері;

      11) жарылыс, өрт қауіпсіздігін, найзағайдан қорғау қамтамасыз ететін құрылғыларды және өртке қарсы қорғаныс жүйелерін қабылдау актілері;

      12) басқа арнайы жүйелер мен жабдықтарды қабылдау актілері;

      13) жұмыстар жүргізу және авторлық қадағалау журналдары;

      14) құрылыс процесінде мемлекеттік және ведомствалық қадағалау органдары жүргізген тексерістер материалдары;

      15) жер учаскелеріне сәйкестендіру құжаттары;

      16) бекітілген жобалау құжаттамасы;

      17) мемлекеттік қадағалау органдары туралы ережелерде мұндай рұқсаттарды беру көзделген жағдайларда, осы органдардың бақылауындағы объектілер мен жабдықтарды пайдалануға арналған арнайы рұқсаттар.

      221. Мердігерден объектінің әзірлігі туралы хабарлама алған күннен бастап, тапсырыс беруші мердігерден және техникалық және авторлық қадағалауды жүзеге асыратын сарапшылардан құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасы туралы қорытындыны, орындалған жұмыстардың жобаға сәйкестігі туралы қорытындыны және сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкестігі туралы декларацияны сұратады.

      222. Мердігер мен техникалық және авторлық қадағалауды жүзеге асыратын сарапшылар тапсырыс берушіден сұрау салуды алған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде осы техникалық регламенттің 220-тармағында көрсетілген құжаттарды ұсынады.

      223. Тапсырыс беруші осы техникалық регламенттің 220-тармағында көрсетілген құжаттар негізінде, мердігер мен техникалық және авторлық қадағалауды жүзеге асыратын сарапшылармен бірлесіп, атқарушылық техникалық құжаттаманың болуын және жиынтықтылығын тексеруге, объектіні қарап шығуға және тиісті акт бойынша пайдалануға қабылдауға міндетті.

      224. Бекітілген жобалық шешімдердің, нормативтік-құқықтық актілердің, стандарттау құжаттарының бұзушылығы анықталған жағдайда, сондай-ақ теріс қорытындылар болған жағдайда тапсырыс беруші объектіні мердігер (бас мердігер) бұзушылықтарды жойғаннан кейін ғана пайдалануға қабылдайды.

      225. Тапсырыс берушіге осы техникалық регламенттің 220-тармағында көрсетілген жобалау құжаттамасын және құжаттарды ұсыну мердігер орындаушыларды жобалау және құрылыс-монтаждау жұмыстарына, техникалық және авторлық қадағалауды жүзеге асыратын сарапшыларды объектіні жобалау, салу, қабылдау және объектілерді пайдалануға беру кезінде орындалған жұмыстар үшін жауапкершіліктен босатпайды.

      226. Салынған объектіні пайдалануға қабылдау актісіне тапсырыс беруші басшысының бұйрығымен тағайындалған адам, мердігер және осы техникалық регламенттің 220-тармағында көрсетілген құжаттар негізінде техникалық және авторлық қадағалауды жүзеге асыратын сарапшылар қол қояды.

      227. Тапсырыс беруші қабылдау актісін бекітетін күн объектіні пайдалануға беру күні болып саналады.

      228. Объектіні бұзушылықтар мен құрылыс кемшіліктерімен пайдалануға қабылдаған жағдайда, объектіні пайдалануға қабылдауға қатысушылар Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

      229. Жұмыс жүргізу учаскесі қайтару актісін ресімдеу арқылы тапсырыс берушіге қайтарылады.

      230. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын пайдалануға беру кезінде пайдалану құжаттамасының болуы қамтамасыз етіледі.

      231. Пайдалану құжаттамасы пайдаланатын ұйым жобалау құжаттамасы мен техникалық құрылғылардың, машиналар мен жабдықтардың жеткізілім жиынтығына кіретін құжаттама негізінде жасалады.

      232. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілерін пайдалануға беру Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы заңнамасында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.

6-тарау. Пайдалану

1-параграф. Жалпы талаптар

      233. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын пайдалану кезінде мынадай талаптарды қамтамасыз етуі керек:

      1) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының пайдалану параметрлерінің сақталуын;

      2) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының техникалық жай-күйін бақылаудың, соның ішінде техникалық диагностикалау, сұйық немесе газ тәрізді көмірсутектердің ағып кетуін және қауіпті газ концентрациясын жобалау құжаттамасына сәйкес бақылаудың, сондай-ақ пайдалану бақылауының жүргізілуін;

      3) магистральдық этан құбырларында және пропан құбырларында ықтимал авариялар мен инциденттердің алдын алу, олардың салдарларын оқшаулау және жою жөніндегі іс-шаралардың орындалуын;

      4) төтенше жағдайлардың алдын алу талаптарының және қоршаған ортаны қорғауға қойылатын талаптардың орындалуын;

      5) Қазақстан Республикасының энергия үнемдеу және энергия тиімділігін арттыру саласындағы заңнама талаптарына сәйкес магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының энергия сыйымдылығы мен энергетикалық тиімділік көрсеткіштерінің сақталуын.

      234. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының күзет аймағында сыртқы ұйымдар (адамдар) жүргізетін жұмыстар (әрекеттер, іс-шаралар) "Магистральдық құбыр туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жүргізіледі.

      235. Магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына техникалық қызмет көрсету немесе жөндеу, авариялық-қалпына келтіру, авариялық-құтқару жұмыстарын және (немесе) авариялар мен инциденттердің салдарларын жою бойынша жұмыстарды жүргізу мақсатында персоналдың кіруін, меншік иесінің немесе оның уәкілетті өкілінің көлік құралдарының күзет аймағына кіруін шектеуге тыйым салынады.

      236. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын салу (реконструкциялау) жөніндегі жобалау және атқарушылық құжаттама, пайдалану құжаттамасы, сондай-ақ авариялар мен инциденттерді тергеп-тексеру материалдары меншік иесі немесе пайдаланушы ұйымда құбырдың барлық пайдалану мерзімі ішінде сақталады.

      237. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын пайдалану бойынша операторлық қызметтер меншік иесінің атынан не магистральдық этан құбырына және пропан құбырына өзге заңды негізде иелік етуші адамның атынан оператор арқылы көрсетіледі.

      238. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілерін пайдалануға, оларға техникалық қызмет көрсетуге және жөндеуге қойылатын талаптар тасымалданатын өнімдерді пайдалану ерекшеліктерін және басқа да жағдайларды ескере отырып, Қазақстан Республикасының магистральдық құбыр саласындағы, азаматтық қорғаныс, экологиялық қауіпсіздік және еңбекті қорғау заңнамалық талаптарының негізінде пайдаланушы ұйым әзірлеуге тиіс технологиялық регламентте, технологиялық режим карталарында, өндірістік нұсқаулықтарда, схемаларда және басқа технологиялық құжаттамаларда белгіленеді .

2-параграф. Диспетчерлік қызметке қойылатын талаптар

      239. Бас диспетчерлік басқару өз әрекеттерінде мыналарды басшылыққа алады:

      1) диспетчерлер мен операторларға арналған лауазымдық нұсқаулықтарды;

      2) магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары мен магистральдық сорғы станциясының пайдаланудың технологиялық картасын;

      3) өнімдердің саны мен сапасын есепке алу жөніндегі нұсқаулықты;

      4) өнімдерді беруші зауыттардың жоспарлы тоқтауларының графигін;

      5) сорғылар мен құбырлардың біріктірілген сипаттамаларының графигін;

      6) этан және пропан фракцияларының ерекше физика-химиялық сипаттамаларын;

      7) сұйытылған өнімдерді айддаудың ерекше шарттары;

      8) ықтимал аварияларды жою жоспарларын;

      9) автоматика, телемеханика және байланыс құралдарын пайдалану нұсқаулықтарыг;

      10) техника қауіпсіздігі, өндірістік санитария және өрт қауіпсіздігі қағидалары;

      11) пайдалану жөніндегі технологиялық регламент;

      12) электрлік схемалар, бақылау-өлшеу аспаптары мен автоматика схемалары, сумен жабдықтау және өрт сөндіру схемалары.

      240. Бас диспетчерлік басқару және оператордың жедел пайдаланушы персоналына мыналар жатады:

      1) транспорттық жүйені ауысымдық режимде қызмет ететін кезекші персонал;

      2) жедел-жөндеу персоналы, пайдалану қызметін көрсету және өндірістік учаскелерде жедел ауыстырып қосуларды орындау құқығы бар;

      3) диспетчерлік қызмет бастығы;

      4) диспетчер, ауысымдық инженер;

      5) кезекші байланыс технигі.

      241. Бас диспетчерлік басқару магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының жеткізуші қызметімен, тұтынушылармен және басқалармен диспетчерлік қызметтерімен екі жақты байланыс болған жағдайда ғана жол беріледі.

      242. Бас диспетчерлік басқару белгіленген мерзімділік арқылы жеткізуші мен тұтынушының орнатылған режимдері және жоспарлы көрсеткіштері туралы ақпарат жинайды.

      243. Бас диспетчерлік басқарудың мыналар туралы деректері болады:

      1) құбырға келіп түсетін өнімнің көлемі мен сапасы;

      2) тасымалдауға дайын өнім көлемінің динамикасы;

      3) сорғылардың іске қосылуы және ажыратылуы.

      244. Бас диспетчерлік басқару құбырлардың гидравликалық күйіне жүйелі бақылауды және талдауды ұйымдастыруға жауапты және магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының өткізу қабілетін қалпына келтіру жөніндегі шараларды уақытылы қабылдауға міндетті.

      245. Ағып кетуді анықтау жүйесі мен құралдары іске қосылғанда, қысымның кенет төмендеуі немесе трасса бойында өнімдердің сыртқа шығуы туралы хабарлама түскенде, бас диспетчерлік басқарудың диспетчері сорғы станциясына өнімдерді айдауды тоқтату, авариялық учаскені ажырату, зақымданған орынды іздеу және авариялық-қалпына келтіру бригадасын жіберу жөнінде нұсқау береді.

      246. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын басқару жүйелері (диспетчерлеу) олардың жұмысының өндірістік циклдер мен өнімдерді тасымалдау режимдерімен тығыз байланысын ескере отырып жасалып, басқарылады. Аталған басқару жүйелері жеткізуші мен тұтынушы тараптарының жалпы диспетчерлік жүйесіне олардың іс-қимыл алгоритмдеріне және тараптардың өзара уағдаластықтарына сәйкес енгізіледі.

3-параграф. Өнімдерді тасымалдау режимдеріне қойылатын талаптар

      247. Тасымалдаудың технологиялық режимі өнімдерді қажетті өткізу қабілетімен, ең аз шығынмен, сондай-ақ магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қауіпсіз және авариясыз пайдалануды қамтамасыз етеді.

      248. Өнімдерді тасымалдаудың технологиялық режимі мыналарды айқындайды:

      1) қаныққан бу қысымын;

      2) құбырдың кіреберісіндегі тасымалданатын өнімдердің қысымы мен температурасын;

      3) трасса профилін;

      4) құбыр бойындағы қысым мен температураның таралуы;

      5) құбыр трассасының бойындағы өнімдердің қаныққан бу қысымының өзгеруі туралы деректер негізінді айқындалатын жұмыс қысымының рұқсат етілген ең аз шамасы;

      6) құбырдағы рұқсат етілген ең аз қысым шамасы;

      7) өнімдер құрамында коррозиялық белсенді құрамдастардың болуы.

      249. Құбыр трассасы бойында қысымның талап етілетін төмендеуін сақтау шарттары, қысым ауытқуларының рұқсат етілген шектері өнімдерді айдаудың технологиялық картасында және технологиялық регламентте көрсетіледі.

      250. Режимдік карталар магистральдық сорғы станциясы жабдықтары мен құбыр жұмысының ең жоғары тиімділігі талаптарына сәйкес, айдалатын өнімдер құрамындағы компоненттерді мен құбырдың гидравликалық кедергілерін ескере отырып жасалады.

      251. Өнімдерді айдау режимінің сақталуына бас диспетчерлік басқару жауапты. Аудаудың белгіленген режимінен ауытқулар кәсіпорын басшылығымен келісіледі.

      252. Өнімдерді айдау жоспарына сәйкес бас диспетчерлік басқару магистральдық сорғы станциясының және құбырдың бірлескен жұмыс режимдерінің карталарын жасайды.

      253. Айдау көлемінің ұлғаюына немесе азаюына әсер ететін өнімдерді дайындау қондырғыларының жұмыс режиміндегі әртүрлі өзгерістері бас диспетчерлік басқармамен келісіледі.

      254. Сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын айдау үшін айдалатын өнімдердің жылу-физикалық қасиеттерін ескере отырып, магистральдық этан құбырларына және және пропан құбырларына жеке-жеке оңтайлы температуралық режим әзірленеді.

      255. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары арқылы айдаудың технологиялық режимінде мынадай негізгі параметрлердің мәндері берілуге тиіс:

      1) сорғылардың шығаберісіндегі (коллекторда, реттегіш құрылғыға дейін) рұқсат етілген ең жоғары жұмыс қысымы;

      2) магистральдық этан сорғы станциясының шығаберісіндегі рұқсат етілген ең жоғары жұмыс қысымы және магистральдық пропан сорғы станциясының шығаберісіндегі қысым (реттеу құрылғысынан кейін);

      3) құбырға айдалатын өнімдердің рұқсат етілген ең жоғары температурасы;

      4) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының трассасы бойындағы "өзіне дейін" клапандарымен реттелетін технологиялық алаңдардың кіреберісіндегі ең аз рұқсат етілген қысым.

4-параграф. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының желілік бөліміне қойылатын талаптар

      256. Қолданыстағы нормативтік-техникалық құжаттамаға сәйкес магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының тағайындалуына, табиғи-климаттық жағдайларының орналасуына, айдалатын өнімнің физико-химиялық қасиеттері, көлемі мен айдау қашықтығына байланысты магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының құрамы, конструктивтік және технологиялық параметрлері жобалық құжаттарда белгіленеді.

      257. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары мен олардың объектілерін пайдалану кезінде мыналар:

      1) жоспарланған өнімді тасымалдау көлемі;

      2) өндірістік процестерді басқару;

      3) техникалық қызмет көрсету және жөндеуді уақытында жүргізу;

      4) техникалық диагностиканы уақытында жүргізу;

      5) өнімді есепке алу және белгіленген есептілікті жүргізу;

      6) технологиялық операциялар кезінде өнім шығындарын азайту, электр энергиясы, отын, материалдар және басқа ресурстарды үнемдеу, жаңа техниканы игеру бойынша іс-шараларды әзірлеу және енгізу;

      7) жобалық құжатта белгіленген энергетикалық сыйымдылық және энергетикалық тиімділік көрсеткіштерін сақтау;

      8) құбырлардың өндірістік, өрт және экологиялық қауіпсіздігі;

      9) қауіпсіз еңбек жағдайларын жасау;

      10) авариялар, зақымданулар және олардың салдарын жоюға дайындық;

      11) магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары мен олардың объектілерін террористік қауіптен қорғау;

      12) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының желілік бөлігінде және объектілерінде олардың апаттық электр қуаты өшкен жағдайда үздіксіз жұмысын қамтамасыз ететін автоматтандыру, сигнализация және байланыс жүйелері үшін резервтік электр көздерін қарастыру қамтамасыз етілуі тиіс.

      258. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын пайдалану кезінде қауіпсіздік, тиімділік және сенімділік мынадай шаралар арқылы қамтамасыз етіледі:

      1) техникалық құралдарды пайдалана отырып, мерзімді патрульдеу (мобильді топтар, авиабақылау/ұшқышсыз ұшу аппараты), қарап шығу және кешенді диагностикалық тексерулер жүргізу;

      2) техникалық қызмет көрсету мен жөндеуді өз мерзімінде орындау есебінен жарамды күйде ұстау;

      3) технологиялық регламенттерді және пайдалануға беру жөніндегі нормативтік құжаттаманы сақтау;

      4) күзгі-қысқы, су тасқыны және өрт қауіпті кезеңдерде тұрақты жұмыс істеуге дайындық іс-шараларын өз мерзімінде орындау;

      5) магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырлары объектілерінің моральдық тұрғыдан ескірген немесе тозған жабдықтарын өз мерзімінде реконструкциялау;

      6) қорғау аймақтарын күтіп ұстау талаптарын және ең аз қашықтықтарды сақтау;

      7) өрт-жарылыс қауіпсіздігін және өртке қарсы қорғанысты қамтамасыз ету шарттарын сақтау;

      8) ұйым басшыларын хабардар ету және жақын маңдағы елді мекендердің тұрғындарына магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырларының орналасқан жері мен қауіпсіздік шаралары туралы ақпарат беру;

      9) қызмет көрсетуші персоналдың біліктілігін жүйелі түрде арттыру.

      259. Ұйымның қызметкерлеріне басшылық етуге және орындауға міндетті технологиялық режим, зертханалық бақылау, жарықтандыру нормалары және басқа да нормалар Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10240 болып тіркелген) бекітілген "Магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидаларының талаптарына" сәйкес әзірленеді және объектінің технологиялық регламентінде келтіріледі.

      260. Өнімнің технологиялық ысыраптарының нормалары магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын пайдалануға беру дайындығы кезеңінде әзірленеді.

      261. Пайдалануға беру дайындығы кезеңінде тасымалданатын өнімнің саны мен сапасын есепке алу және бақылау жөніндегі құжаттар әзірленеді.

      262. Белгілердің түрлері, өлшемдері, түс схемасы, ақпараттық белгілердегі жазулардың мазмұны және оларды орнату қағидалары МЕМСТ 12.4.026 "Еңбек қауіпсіздігі стандарттарының жүйесі. Сигнал түстері, қауіпсіздік белгілері және сигнал белгілері. Мақсаты және қолдану ережелері. Жалпы техникалық талаптар мен сипаттамалар. Сынақ әдістері" стандартының талаптарына сәйкес көзделеді.

5-параграф. Нормативтік құжаттарға қойылатын талаптар

      263. Нормативтік құжаттама технологиялық регламент, магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын сенімді және қауіпсіз пайдалануға беруді қамтамасыз етуге бағытталған талаптар мен іс-қимыл тәртібін айқындайтын пайдаланушы ұйымның техникалық құжаттары болып табылады.

      264. Нормативтік құжаттамада магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын және олардың объектілерін пайдалануға беру, оларға техникалық қызмет көрсету және жөндеу кезіндегі іс-қимылдар тәртібі мен жұмыстарды жүргізу тәсілдері туралы персоналға нақты нұсқаулар, сондай-ақ:

      1) ықтимал бас тартулардың тізбесі мен сипаттамасы;

      2) шекті күйлердің тізбелері мен өлшемшарттары;

      3) бас тарту кезіндегі персоналдың іс-қимыл тәртібі;

      4) техникалық жай-күйді бақылау кезеңділігі.

      265. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын және олардың объектілерін пайдалану, оларға техникалық қызмет көрсету және жөндеу жөніндегі нормативтік құжаттаманы әзірлеу кезінде мыналардың:

      1) Қазақстан Республикасының заңнамасының;

      2) жобалық құжаттаманы, қолданылатын жабдықтың сипаттамалары мен магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының жұмыс жағдайларын, сондай-ақ қолданылатын жабдықты дайындаушылардың ұсынымдарының;

      3) өнеркәсіптік, өрт, экологиялық қауіпсіздік және қауіпсіз еңбек жағдайларын ұйымдастыру талаптары мен ұсынымдарына негізделуі қажет.

      266. Нормативтік құжаттама кемінде бес жылда бір рет немесе магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын пайдалану тәртібін және олардың қауіпсіздігін айқындайтын құжаттаманың құрамы өзгерген кезде, сондай-ақ магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары мен олардың объектілерінің технологиялық схемасы мен жұмыс режимдеріне түбегейлі өзгерістер енгізілген кезде қайта қаралады.

6-параграф. Техникалық қызмет көрсету және жөндеу

      267. Магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына және олардың объектілеріне техникалық қызмет көрсету мен оларды жөндеу пайдаланушы ұйым әзірлеген және бекітілген графиктер (жылдық, айлық) бойынша жүргізілуі тиіс.

      268. Орындалатын жұмыстардың көлемі және магистральдық этан құбырлары мен магистральдық пропан құбырларына және олардың объектілеріне техникалық қызмет көрсету және жөндеу жөніндегі жұмыстарды жүргізу кезеңділігі нормативтік құжаттамада айқындалады.

      269. Магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына және олардың объектілеріне техникалық қызмет көрсетуді және жөндеуді құбырлардарды пайдалануға беруге арналған технологиялық регламенттің және МЕМСТ 34182 "Мұнайдың және мұнай өнімдерінің магистральдық құбыржол көлігі. Пайдалану және техникалық қызмет көрсету. Негізгі ережелер" стандартының талаптарына сәйкес шарттық негізде пайдаланушы ұйымның немесе мамандандырылған ұйымдардың пайдалану-жөндеу персоналы жүзеге асырады.

      Мамандандырылған ұйымдарға талаптар азаматтық қорғау саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгіленеді.

      270. Магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына техникалық қызмет көрсету мыналарды:

      1) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының трассасын қарау (патрульдеу) – магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының тұтастығы мен қауіпсіздігіне және қоршаған ортаның қауіпсіздігіне қатер төндіретін қауіпті жағдайларды уақытылы анықтау мақсатында көзбен шолып бақылауды;

      2) белгіленген жабдықтың техникалық жай-күйін бақылау және оны жұмысқа жарамды күйде ұстау жөніндегі операциялар кешенін жүргізуді қамтиды.

      271. Магистральдық этан құбырларды және пропан құбырларды орналастырудың жобалық тереңдігін бүкіл трасса бойынша ұстап тұру керек. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары учаскелерінің айналасындағы топырақтың тереңдетілмеуі, жалаңаштануы, салбырауы, шайылуы анықталған кезде оларды жобалық құжаттамаға сәйкес келтіру жүргізіледі.

      272. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының айналасындағы топырақтың эрозиясына байланысты жағдайлар туындаған кезде оларды қорғау бойынша қосымша іс-шаралар көзделуі керек: жер үсті суларының ағынын ұйымдастыру, жыралар мен промоутерлерді, су тосқауылдарының эрозияға ұшыраған жағалауларын нығайту және басқалар.

      273. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының барлық учаскелерінде профилактикалық, жөндеу және авариялық жұмыстарды орындау үшін магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының кез келген нүктесіне тұрақты трасса бойымен өту (жол) қамтамасыз етіледі.

      274. Пайдаланушы ұйым магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының күзет аймақтарының жай-күйін бақылайды.

      275. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының күзет аймақтарында магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қалыпты пайдаланылуын бұзатын не олардың бұзылуына әкеп соғатын мынадай іс-әрекеттер жасауға:

      1) тану және сигнал беру белгілерін, бақылау-өлшеу пункттерін жылжытуға, толтыруға және бұзуға;

      2) кабельдік байланыстың қызмет көрсетілмейтін күшейту пункттерінің люктерін, қақпаларын және есіктерін, желілік арматура тораптарының, катодты және дренажды қорғау станцияларының қоршауларын, желілік және қарау құдықтарын және басқа да желілік құрылғыларды ашуға;

      3) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының крандарын ашуға және жабуға, байланыс, энергиямен жабдықтау және телемеханика құралдарын ажыратуға немесе қосуға;

      4) әр түрлі тектегі қоқыс тастайтын жерге айналдыруға;

      5) іргелес аумақты және айналадағы жерді – өнімнің авариялық төгілуінен қорғайтын жағалауды нығайтатын, жер және өзге де құрылыстарды (құрылғыларды) қиратуға;

      6) от жағуға және ашық немесе жабық от көздерін орналастыруға тыйым салынады.

      276. Күзет аймағында жұмыстар жүргізуге ниет білдірген ұйымдар МЕМСТ 34182 "Мұнайдың және мұнай өнімдерінің магистральдық құбыржол көлігі. Пайдалану және техникалық қызмет көрсету. Негізгі ережелер" стандартына сәйкес жұмыс басталмас бұрын кемінде 5 күн бұрын пайдаланушы ұйымның өкілін жұмыс орнына шақыруға міндетті.

      277. Ұйымдар пайдаланушы ұйымнан магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының күзет аймағында жұмыстар жүргізуге жазбаша рұқсат алғаннан кейін, жұмыстарды магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының сақталуын қамтамасыз ететін және олардың тану белгілерінің шарттарын сақтай отырып жүргізуге міндетті және соңғысын зақымдаған жағдайда жауапкершілікке тартылады.

      278. Пайдаланушы ұйымның персоналы магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының трассасына шыққанда, негізгі міндеттері мен сапарға шығу мақсатына қарамастан, күзет аймағының жағдайын және құбырларды пайдалануға беруге арналған технологиялық регламенттің және МЕМСТ 34182 "Мұнайдың және мұнай өнімдерінің магистральдық құбыржол көлігі. Пайдалану және техникалық қызмет көрсету. Негізгі ережелер" стандартының талаптарына сай қолданыстағы нормативтік құжаттармен және техникалық нормативтік-құқықтық актілермен белгіленген магистральдық этан және пропан құбырларынан ең жақын орналасқан объектілерге дейінгі ең аз қашықтықты және талаптарына сай сақтауды қадағалайды. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қалыпты және қауіпсіз жұмысын қауіпке төндіретін кез келген әрекет немесе оқиға анықталғандығы туралы ақпарат тікелей басшыға дереу хабарланады.

      279. Егер магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары бір техникалық дәлізде басқа ұйымдардың инженерлік коммуникацияларымен бірге өтсе немесе қиылысса, осы коммуникацияларды басқаратын ұйымдар арасындағы өзара қатынастардың негізі бір техникалық дәлізде орналасқан немесе қиылысып өтетін коммуникациялар ұйымдары арасындағы өзара қатынас регламенті (нұсқаулығы) арқылы белгіленеді.

      280. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының құрамына кіретін технологиялық байланыс, телемеханика және электр желілерінің құрылысжайлары мен күзет аймағының желілерінде жүргізілетін құрылыс және жөндеу жұмыстары Қазақстан Республикасының магистральдық құбырларды, байланыс және электроэнергетика саласындағы заңнамасын, сондай-ақ осы техникалық регламенттің талаптарын сақтай отырып жүргізіледі.

      281. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қорғау аймағында объектілер құрылысына, басқа мақсаттағы магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының коммуникациялармен қиылысына немесе магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының конструктивтік өзгерістеріне қатысты өзгерістер уақытылы атқарушылық құжаттамаға енгізіледі.

      282. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының трассаларын кезектен тыс тексеру табиғи апаттардан кейін, өнімнің ағып кетуін, қысымның төмендеуін, ағып кетуді анықтау жүйелері мен күзет жүйелерінің іске қосылуын, өнім теңгерімінің бұзылуын және магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының зақымдануының басқа белгілерін анықтаған кезде, сондай-ақ желілік бөліктің құрылыстарын күрделі жөндеу кезінде (магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының учаскелерін, желілік тиек арматурасын, оқшаулауды ауыстыру және басқалары) жүргізіледі.

      283. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қалыпты жұмысына немесе адамдардың қауіпсіздігіне қауіп төндіретін, сондай-ақ магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының күзет аймағының бұзылуы немесе магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына тікелей жақын жерде құрылыс жұмыстарын жүргізу туралы трасса бойындағы құрылыстардың кез келген ақаулары мен зақымданулары туралы патрульдеуді орындайтын адамдар дереу магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының осы учаскесін басқаратын тікелей басшыға және диспетчерге дереу хабарлайды.

7-параграф. Магистральдық этан және пропан құбырларының жабдығы

      284. Бекіту арматурасы, тазалау және диагностика құралдарын іске қосу және қабылдау тораптары персоналға қызмет көрсету үшін оңай қол жетімді болуы және бөгде адамдардың зақымдануынан және басқаруынан қорғалуы тиіс.

      285. Магистральдық этан құбырларында және пропан құбарларында орнатылған бекіту арматурасы жиынтық болып табылады, технологиялық сызбаларға сәйкес нөмірленеді және түзетілген жағдайда жай-күйінің көрсеткіштерін көздейді және жарамды күйде ұсталады. Арматурада оны басқару жөніндегі белгілеу жазбалары көзделеді.

      286. Қоршаулар ішіндегі магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының бекіту арматурасы орналасқан алаңдар су басудан қорғалған қатты жабынды жер үсті және жер асты суларымен (шағыл тас, қиыршық тас және басқалар) жоспарланады, су басқан аумақтар шегінде бекіту арматурасы тораптары орналасқан жағдайда кран тораптарын токтан ажырату мүмкіндігі көзделеді. Алаңдарға көлік құралдарының кіру мүмкіндігі көзделеді.

      287. Басқару тораптарына, бекіту арматура ысырмасының жай-күйінің көрсеткіштеріне қызмет көрсетуші персоналдың кедергісіз кіруі қамтамасыз етіледі. Қызмет көрсету алаңдары таза және жарамды күйде ұсталады.

      288. Бекіту арматурасын ашуға және жабуға диспетчердің өкімі бойынша ғана рұқсат етіледі, ол өкімдер журналында тіркеледі.

      289. Бекіту арматурасын басқару, техникалық қызмет көрсету жөніндегі операциялар дайындаушы кәсіпорындар нұсқаулықтарының талаптарына сәйкес жүргізіледі.

      290. Бекіту арматурасына техникалық қызмет көрсету пайдаланушы ұйымның басшылығы бекіткен жылдық жоспар-кестеге сәйкес жүргізілуі тиіс. Айына кемінде бір рет мыналар өткізіледі:

      1) өнімнің ағып кетуін, редуктордың тығыздығы арқылы майдың ағып кетуін, кабель мен электр қозғалтқышының герметикалығының бұзылуын анықтау мақсатында бекіту арматурасын сыртқы тексеру;

      2) редукторда және ваннада соңғы ажыратқыштардың майлануын, ұсақ ақаулар мен сынықтардың болмауын тексеру;

      3) сырттай қарау кезінде анықталған барлық кемшіліктерді жою;

      4) қажет болған жағдайда ысырмалардың, кері клапандардың сыртқы беттерінен, өзіне-өзі қызмет көрсету алаңдарынан кірді, тотты, мұзды, суды, май тамшыларын жою.

      291. Тазалау және диагностика құралдарын іске қосу және қабылдау тораптарын пайдалану процесінде олардың ықтимал орын ауыстыруларын анықтау мақсатында іске қосу/қабылдау камерасының геодезиялық белгілеріне бақылау жүргізу қажет.

      292. Жерасты өткелдерін магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын темір және автомобиль жолдары арқылы пайдалану процесінде мыналарды:

      1) өнімнің ағып кетуін, жер жамылғысының бұзылуын, магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары үшін топырақтың шөгуі мен ісініп көтерілу қауіпін анықтау мақсатында қарау және бұру құдықтарының, бақылау құрылғыларының, бұру арықтарының жай-күйін;

      2) құбырдың қорғаныш қаптамасының (корпусының) және құбырдың жағдайы, сондай-ақ магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының оқшаулау жағдайын;

      3) құбыр металының қорғаныш қаптамасымен тікелей байланысының болмауын тексеру қажет.

      293. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының темір және автомобиль жолдары арқылы жерасты өткелдеріне тексеру жүргізу кезеңділігі пайдаланушы ұйымның нормативтік құжатында белгіленеді.

      294. Жер үсті (әуе) өткелдерін (арқалық, аспалы және арка) пайдалану процесінде әуе өткелдерінің, жағалық және аралық тіректердің жалпы жай-күйіне, діңгектердің, кабельдердің, ванттардың, өткел белдеуіндегі жағалаулардың, жағалауды нығайту құрылыстарының, су бұру арықтарының, жерден магистральдық этан және пропан құбырларының шығу орындарының, жер үйінділерінің тіректеріндегі магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының бекітпелерінің жай-күйіне көзбен шолып бақылау жүргізу қажет.

      295. Арқалық үлгісіндегі барлық жер үсті (әуе) өткелдері бөгде адамдардың кіруі мен өтуі және механизмдердің магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырларына өту мүмкіндігін болдырмайтын қоршаулармен жабдықталады, сондай-ақ тоттануға қарсы қорғаныш жабыны болуға тиіс.

      296. Пайдаланушы ұйым су тосқауылдары арқылы өтетін өткелдерге техникалық қызмет көрсету және жөндеу жұмыстарын жоспарлау кезінде Қазақстан Республикасының магистральдық құбыр және азаматтық қорғау саласындағы заңнамасына сәйкес айқындалатын магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырларының су асты өткелдерінің шекараларын ескереді.

      297. Бекіту арматурасына техникалық қызмет көрсету және жөндеу, арматураның герметикалығын тексеру және жуу, электр жабдықтарын, ағып кетуді анықтау жүйесін пайдалану және қызмет көрсету, сондай-ақ магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары өткелдерінің, өткелдерде орнатылған электр химиялық қорғау құралдарының коррозияға қарсы қорғанысының жай-күйін бақылау технологиялық регламенттердің талаптарына сәйкес жүзеге асырылады. Бекіту арматурасын жөндеу "Жөндеу құжаттамасына" сәйкес орындалады.

      298. Электрмен жабдықтау өзара резервтейтін екі қоректендіру көзінен жүзеге асырылатын электр қабылдағыштарды пайдалану процесінде электрмен жабдықтаудың резервтік көздерін автоматты қосу құрылғыларының жұмыс қабілеттілігін тексеру орындалады.

      299. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары өткелдерінің су тосқауылдары арқылы өткелдерінің бекіту арматурасының герметикалығын бақылау көпжелілі өткелдерді арматуралау үшін тоқсанына бір реттен кем емес және жылдық графикке сәйкес бір желілі өткелдер үшін жарты жылда бір реттен кем емес жүзеге асырылады.

8-параграф. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының ішкі қуысын тазалау

      300. Өткізу қабілетін ұстап тұру, су мен ішкі шөгінділердің жиналуын болдырмау мақсатында, сондай-ақ магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары учаскесін құбырішілік диагностикалауға дайындау мақсатында және сынақтар алдында магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының ішкі қуысын тазарту құрылғыларын өткізу арқылы тазалау жүргізілуі тиіс.

      301. Пайдаланушы ұйым тасымалдаудың, құбырішілік диагностикалауды жүргізудің жоспарлары мен технологиялық режимдерін, айдалатын өнімнің қасиеттерін ескере отырып, магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын тазарту жөніндегі жұмыстардың жылдық жоспарларын жасайды және бекітеді.

      302. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын тазарту құрылғыларымен тазалау кезеңділігі әрбір магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары үшін оны пайдалану ерекшеліктеріне және айдалатын өнімнің қасиеттеріне қарай жеке айқындалады.

      303. Ішкі қуысты тазартудың жылдық графиктерін әзірлеу кезінде тазалауды жоспарлаудың талаптары бастапқы аймақтан соңғысына қарай дәйекті түрде сақталады. Бұл ретте учаске деп іске қосу камерасынан тазалау және диагностика құралдарын қабылдау камерасына дейінгі учаске түсініледі.

9-параграф. Техникалық диагностика

      304. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының және олардың объектілерінің желілік бөлігінің нақты техникалық жай-күйін айқындау, жобалық технологиялық режимдерде белгіленген қызмет мерзімін айқындау, технологиялық режимдерді өзгерту қажеттілігін айқындау немесе пайдалану процесінде жөндеу жұмыстарын жүргізу мақсатында магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілеріне кезеңдік техникалық диагностика жүргізу қажет.

      305. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының мынадай объектілері техникалық диагностикалауға, оның ішінде техникалық куәландыруға жатады:

      1) желілік бөлігі;

      2) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының суасты өткелдері;

      3) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының әуе өткелдері;

      4) технологиялық және қосалқы құбырлар

      5) қысыммен жұмыс істейтін ыдыстар;

      6) бекіту арматурасы;

      7) механикалық-технологиялық жабдық;

      8) энергетикалық жабдық;

      9) автоматтандыру жүйелері;

      10) кабельдік байланыс желілерінің су асты өткелдері;

      11) қосымша жабдық (қосу бөлшектері, қысымды іріктеу тораптары, сыйымдылықтар, дөңесшелер, жөндеу муфталары, тазалау және диагностика құралдарын іске қосу, қабылдау және өткізу камералары);

      12) жүк көтергіш механизмдер;

      13) құрылыспен және монтаждаумен аяқталған, пайдалануға берілген ғимараттар мен құрылысжайлар.

      Салынған магистральдық құбырды және (немесе) оның бөліктерін пайдалануға қабылдау алдында мамандандырылған ұйым құбырішілік диагностикалауды жүргізеді. Құбырішілік диагностикалау процесінде анықталған ақауларды жоюды магистральдық құбыр салуды жүзеге асырған құрылыс-монтаждау ұйымы жүргізеді.

      Құбырішілік диагностика жүргізу талабы желілік бөлігін ауыстыру арқылы жөндеу жүргізілген пайдаланылып жатқан магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырларының учаскелеріне қолданылмайды.

      Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының жерүсті объектілері екі жылда кемінде бір рет бұзбайтын бақылау әдістерімен диагностикалауға жатады. Этан құбырлары мен пропан құбырларын құбырішілік диагностикалау кезеңділігі құбырлардың техникалық жай-күйін, пайдалану шарттарын және алдыңғы тексерулердің нәтижелерін ескере отырып, Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген "Магистральдық құбырларды пайдалану кезіндегі өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидаларының" талаптарына сәйкес, бірақ 5 жылда кемінде 1 рет белгіленеді.

      306. Магистральдық этан құбырларында және пропан құбырларында техникалық диагностиканың мынадай түрлері жүзеге асырылады:

      1) магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары геометриясының ақауларын, құбыр қабырғасының және дәнекерлеу жіктерінің ақауларын анықтау, сондай-ақ жоспарлы-биіктік жағдайын анықтау мақсатында магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары бойынша құбырішілік диагностикалау. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары бойынша тазалау, диагностика құралдарын өткізу тәртібі осы Техникалық регламенттің 7-қосымшасында келтірілген;

      2) оқшаулағыш жабынның жай-күйін, құбыр қабырғасының коррозиялық ақауларының болуын бағалау және коррозия жылдамдығын анықтау, электр химиялық қорғау құралдарының жай-күйін бағалау, қорғаныш қаптамалармен байланыстың болуы мақсатында барлық технологиялық және қосалқы құбырларды электрометриялық диагностикалау;

      3) жерасты магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының және оның конструктивтік элементтерінің орналасқан тереңдігінің жоспарлы жағдайын өлшеу, жерасты магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының орналасқан тереңдігінің жобалау мәндерінен ауытқуын анықтау мақсатында жүргізілетін, пайдалану процесінде магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының көлденең жылжуын өлшеу;

      4) байланыстырушы, конструктивтік бөлшектерді, дәнекерлеуші элементтер мен жөндеу конструкцияларын бұзбай бақылау әдістерімен сыртқы диагностикалау.

      307. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының техникалық диагностикалаудың мынадай әдістері қолданылады:

      1) барлық технологиялық және қосалқы құбырларды көзбен шолып және өлшеп бақылау;

      2) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының негізгі металын көзбен шолып және өлшеп бақылау;

      3) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының дәнекерленген тігістерін көзбен шолып және өлшеп бақылау;

      4) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының сақиналы дәнекерлеу жіктерін ультрадыбыстық бақылау;

      5) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қабырғасының ультрадыбыстық қалыңдықты өлшеу;

      6) капиллярлық бақылау;

      7) магнитті ұнтақты бақылау;

      8) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының және оның конструктивтік элементтерінің жоспарлы-биіктік жағдайын өлшеу;

      9) магниттік-метриялық бақылау;

      10) дірілді диагностикалық бақылау.

      308. Жерасты магистральдық этан құбырларында және пропан құбырларында техникалық диагностиканың мынадай түрлері қолданылады:

      1) магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары геометриясының ақауларын, құбыр қабырғасының және дәнекерлеу жіктерінің ақауларын анықтау, сондай-ақ жоспарлы-биіктік жағдайын айқындау мақсатында магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының құбырішілік диагностикалау;

      2) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының және оның конструктивтік элементтерінің жоспарлы жай-күйі мен орналасқан тереңдігін өлшеу, магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының жатқызылу тереңдігінің жобалау мәндерінен ауытқуын анықтау мақсатында жүргізілетін пайдалану процесінде магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының көлденең жылжуларын өлшеу;

      3) жалғанатын, конструкциялық бөлшектерді, дәнекерлеу элементтерін және жөндеу конструкцияларын бұзбай бақылау әдістерімен сыртқы диагностикалау;

      4) оқшаулағыш жабынның жай-күйін, құбыр қабырғасының коррозиялық ақауларының болуын бағалау және коррозия жылдамдығын анықтау, электр химиялық қорғау құралдарының жай-күйін бағалау, қорғаныш қаптамалармен байланыстың болуы мақсатында барлық технологиялық және қосалқы құбырларды электр метриялық диагностикалау.

      309. Техникалық құрылғылардың, жабдықтар мен құрылыстардың белгіленген қызмет мерзімін және (немесе) тағайындалған ресурсын ұзарту мүмкіндігін айқындау жөніндегі жұмыстарды қауіпті өндірістік объектілерді пайдаланатын ұйымның өтінімі бойынша жүргізеді.

      310. Белгіленген қызмет мерзімін және (немесе) тағайындалған ресурсты ұзарту мүмкіндігін айқындау жөніндегі жұмыстар аяқталғаннан кейін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес аттестатталған және арыз беруші-ұйымнан тәуелсіз ұйым өнеркәсіптік қауіпсіздік сараптамасын жасайды және қауіпсіз пайдалану мерзімін ұзарту мүмкіндігі немесе ұзарту мүмкіндігінің жоқтығы туралы қорытындыны қамтитын сараптамалық қорытындыны ресімдейді.

      311. Түзету іс-шараларын жүргізу қажет болған кезде сараптама ұйымы өнеркәсіптік қауіпсіздік сараптамасының қорытындысына қосымша болып табылатын ұзартылатын кезеңге техникалық құрылғылардың, жабдықтар мен құрылыстардың қауіпсіз пайдаланылуын қамтамасыз ету жөніндегі түзету іс-шараларының жоспарын әзірлейді.

      312. Өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптарына сәйкес ұзартылатын кезеңге техникалық құрылғыларды, жабдықтар мен құрылысжайларды қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды орындауды көрсетілген техникалық құрылғылар, жабдықтар мен құрылысжайлар қолданылатын қауіпті өндірістік объектілерді пайдаланатын ұйымдар қамтамасыз етеді.

10-параграф. Магистральдық этан құбырларындағы және пропан құбырларындағы жөндеу жұмыстары

1-бөлім. Жалпы талаптар

      313. Техникалық диагностикалау нәтижелерін талдау негізінде жөндеудің түрі анықталады және оның кезектілігі жоспарланады.

      314. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жөндеу мынадай түрлерге бөлінеді:

      1) ағымдағы;

      2) күрделі;

      3) техникалық жағдайға байланысты жөндеу, яғни техникалық жағдайды бақылау нормативтік құжаттарда белгіленген кезеңдік мерзім мен көлемде жүзеге асырылады, ал жөндеудің көлемі мен басталу сәті жабдық пен құрылысжайлардың техникалық жағдайына сәйкес анықталады.

      315. Әрбір жөндеу түріне пайдаланушы ұйымның нормативтік құжаттарында белгіленген жөндеу әдісі (технологиясы) сәйкес келеді.

2-бөлім. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының желілік бөлігіндегі объектілерде жөндеу жұмыстарын ұйымдастыру

      316. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жөндеуге арналған жұмыстарды жоспарлау ақаулардың сипаты мен қауіптілік дәрежесін ескере отырып, олардың техникалық жағдайы бойынша қорытындыны ескере отырып жүргізілуге тиіс.

      317. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жөндеу пайдаланушы ұйымның нормативтік құжаттарында белгіленген технологиялар бойынша жүргізілуі тиіс.

      318. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының жабдықтары мен объектілерін жөндеуге шығару немесе мамандандырылған ұйымдарға тапсыру пайдаланушы ұйымның нормативтік құжаттарында белгіленген тәртіппен жүргізіледі.

      319. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының желілік құрылысжайлардың бекіту арматурасы мен жабдықтарын ағымдағы жөндеуді авариялық-қалпына келтіру қызметінің бөлімшелері немесе пайдаланушы ұйымның мамандандырылған қызметтері, күрделі жөндеуді – мамандандырылған ұйымдар орындайды.

      320. Магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырларының құрамына кіретін электр техникалық қондырғыларды, электр беру желілерін, электр химиялық қорғау жабдықтары мен құралдарын, телемеханика жүйелерін ағымдағы жөндеуді пайдаланушы ұйымның мамандандырылған қызметтері, күрделі жөндеуді магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырларының күзет аймағында азаматтық қорғаныс саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жұмыс тәжірибесі мен жұмыс жүргізуге рұқсаты бар пайдаланушы ұйымның мамандандырылған қызметтері немесе мамандандырылған мердігерлік ұйымдар орындайды.

      321. Жөндеу жұмыстарын жүргізуді ұйымдастырушылық және техникалық іс-шараларды орындағаннан кейін, мамандандырылған мердігерлік ұйым магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының жөнделетін учаскесінің трассасын жөндеуге қабылдағаннан кейін және пайдаланушы ұйымның жұмыс жүргізуге жазбаша рұқсатынан кейін бастау керек.

      322. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының жабдықтары мен объектілерін ағымдағы және күрделі жөндеу жұмыстары қолданыстағы қауіпсіздік нормалары мен ережелерін сақтай отырып жүргізілуі керек.

3-бөлім. Айдау станциясының жабдықтарын, ғимараттары мен құрылысжайларын жөндеу жұмыстарын ұйымдастыру

      323. Ғимараттар мен құрылысжайларды күрделі жөндеуге шығарғанға дейін:

      1) техникалық жай-күйін тексеруді орындау;

      2) ақаулы ведомостар мен жұмыстар тізбесін жасау;

      3) жобалауға тапсырма әзірлеу;

      4) жобалау жұмыстарын орындауға, белгіленген тәртіппен жобалау құжаттамасын келісуге және бекіту;

      5) жөндеу графиктерін және жөндеу жұмыстарын ұйымдастыру жобаларын жасау;

      6) жобалау құжаттамасына сәйкес қажетті материалдарды дайындау тиіс.

      324. Күрделі жөндеуден өткен жабдық үшін келесі диагностикалау мерзімі, жөндеуден кейінгі кепілдік мерзімі немесе жөндеуден кейінгі кепілді жұмыс атқарымы МЕМСТ 34182 "Мұнай және мұнай өнімдерінің магистральдық құбырлар тасымалы. Пайдалану және техникалық қызмет көрсету. Негізгі ережелер" стандартына сәйкес айқындалады.

11-параграф. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілерін энергиямен жабдықтау, жылумен жабдықтау, найзағайдан қорғау және статикалық электр тогынан қорғау

1-бөлім. Энергиямен жабдықтау

      325. Электр қондырғылары мен жылу энергия қондырғыларының жұмыс қабілеттілігін қамтамасыз ету үшін пайдаланушы ұйымды басқарудың барлық деңгейлерінде энергия қызметінің бөлімшелері құрылады, олардың ұйымдастырушылық құрылымы пайдаланушы ұйымның нормативтік құжатында айқындалады.

      326. Пайдаланушы ұйымның энергия қызметінің негізгі міндеттері:

      1) нормативтік құжаттарға сәйкес магистральдық этан және пропан құбырлары объектілерінің энергия жабдықтарын пайдалануды қамтамасыз ету;

      2) энергия ресурстары шығысының үлестік нормаларын сақтау;

      3) энергия қондырғыларын пайдалануды ұйымдастыруды жетілдіру;

      4) шығындар бабы бойынша энергия ресурстарына шығындарды талдау және оларды төмендету бойынша ұсыныстар мен шараларды әзірлеу (энергия аудиті);

      5) техникалық қызмет көрсету мен жөндеуді уақытылы және сапалы жоспарлау және жүргізу;

      6) энергия ресурстарын үнемдеу жөніндегі іс-шараларды әзірлеу және енгізу.

      327. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілерінде энергия ресурстарының коммерциялық және техникалық есебі ұйымдастырылады.

      328. Энергия қондырғыларын пайдалануға беру, сынау, техникалық қызмет көрсету және жөндеу электр қондырғылары мен жылу энергия қондырғыларын техникалық пайдалануға қатысты нормативтік-техникалық құжаттаманың талаптарына сәйкес жүзеге асырылуы тиіс.

      329. Энергия жабдықтарының техникалық жай-күйін бағалауды техникалық құжаттамада белгіленген және оның базалық (немесе паспорттық) сипаттамаларымен жабдықтың нақты пайдалану параметрлерін салыстыру арқылы орындау керек. Бұл ретте жабдықты техникалық диагностикалау нәтижелері қолданылады.

      330. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының энергетикалық жабдығы техникалық қызмет көрсету мен жөндеуді уақытылы және сапалы орындау үшін қосалқы бөлшектермен және материалдармен қамтамасыз етіледі.

      331. Энергия қызметі мен басқа да технологиялық қызметтер арасындағы құрылғыларды, жабдықтар мен желілерді пайдалану үшін қызмет көрсету және жауапкершілік салаларының шекаралары пайдаланушы ұйымның басшысы бекітетін ережеде белгіленеді.

      332. Қызмет көрсету және пайдалануға беру жауапкершілігі салаларын бөлу шекаралары, энергия ресурстарын жеткізуді жүзеге асыратын ұйымдар мен магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары кәсіпорындары арасындағы энергия жабдықтары мен желілердің теңгерімдік тиесілігін ажырату теңгерімдік тиесілігі мен пайдалануға беру жауапкершілігін ажырату актісімен айқындалады.

      333. Жарылыс қаупі бар аймақтарда жарылыстан қорғалған электр жабдығына техникалық қызмет көрсетуге және пайдалануға осы санаттағы жабдыққа техникалық қызмет көрсетуге және пайдалануға рұқсаты бар дайындалған электр техникалық персонал жіберіледі.

      334. Жарылыс қаупі бар аймақтарда нормативтік құжаттама талаптарына сәйкес келмейтін немесе жарылыстан қорғау элементтері бұзылған электр жабдықтарын, электр сымдарын, аспаптар мен өлшеу құралдарын пайдалануға беруге және пайдалануға тыйым салынады.

      335. Электр жабдығының жарылыстан қорғау деңгейі нормативтік құжаттың талаптарына, ал жарылыстан қорғау түрі жарылыс қаупі бар қоспалар санаты мен тобына сәйкес келуі тиіс. Жарылыстан қорғау таңбасы жоқ электр жабдығын жарылыс қаупі бар аймақтарда орнатуға және пайдалануға жол берілмейді.

      336. Электр жабдығында оған қолданылатын техникалық регламенттердің талаптарына сәйкестігін бағалау туралы құжат болуы қажет.

      337. Жарылыстан қорғалған электр жабдықтарына паспорт ресімделеді және жүргізіледі.

      338. Жарылыс қаупі бар аймақтардағы жарылыстан қорғалған электр жабдықтары мен электр сымдары 3 айда кемінде бір рет сыртқы тексеруден өтеді. Тексеру нәтижелері техникалық құжаттамаға (паспорт, формуляр, жарылыстан қорғалған жабдықты тексеру журналы) енгізілуі тиіс.

      339. Жарылыстан қорғалған электр жабдығын кезектен тыс тексеру оны қорғау құрылғылары ажыратқан кезде жүргізіледі. Жұмысқа қайта енгізуге ажырату себебі анықталғаннан және жойылғаннан кейін ғана рұқсат етіледі.

      340. Жарылыстан қорғалған электр жабдығының істен шығу себебін жөндеу немесе жою аяқталғаннан кейін орындалған жұмыстардың көлемі және жарылыстан қорғаудың өлшенген параметрлері техникалық құжаттамаға енгізіледі.

2-бөлім. Жылумен жабдықтау

      341. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілерін жылумен жабдықтау өз қазандықтарынан (жылу энергия қондырғыларынан) немесе бөгде жылумен жабдықтаушы ұйымдардан жүзеге асырылады, бұл ретте тұтынушыларды жылумен жабдықтау сенімділігінің қажетті санаты қамтамасыз етіледі.

      342. Құбыр объектілерін жылумен жабдықтау жүйелеріне қазандық қондырғылары, жылу желілері және жылу тұтыну жүйелері жатады.

      343. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының жылу энергия қондырғыларын пайдалануға беруді пайдаланушы ұйымның дайындалған персоналы жүзеге асырады.

      344. Мамандандырылған ұйымның құбырлардың жылу энергия қондырғыларын пайдалануына жол беріледі.

      345. Құбыр объектілерінің жылу энергетикалық қондырғыларының жарамды жай-күйі мен қауіпсіз пайдаланылуына жауапты адам жылу энергетикалық қондырғыларын жұмысқа жарамды және техникалық жарамды күйде ұстауды, оларды нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес пайдалануды қамтамасыз етеді.

      346. Энергия қызметі мен басқа да технологиялық қызметтер арасындағы жылу энергия қондырғыларын пайдалану үшін қызмет көрсету және жауапкершілік салаларының шекаралары пайдаланушы ұйымның басшысы бекітетін ережеде белгіленеді.

      347. Пайдаланушы ұйымда құбырлардың жылу энергия қондырғыларының техникалық жай-күйіне тұрақты және мерзімді бақылау (қарап-тексеру, техникалық куәландыру) ұйымдастырылады.

      348. Жылу энергия қондырғыларының ақауларын жою жөніндегі іс-шараларды жоспарлау, жүргізу, орындалуын бақылау қолданыстағы нормативтік-техникалық құжаттаманың талаптарына сәйкес орындалады.

      349. Қазандық магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының отын шаруашылығының жабдығы қазандыққа отынның үздіксіз берілуін және нормативтік-техникалық құжаттамада белгіленген нормативтерге сәйкес негізгі және резервтік отын қорын сақтауды қамтамасыз етеді.

      350. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілерінің жылумен жабдықтау жүйелерін пайдалануға беру кезінде жылумен жабдықтаудың сенімділігі, температуралық графикке сәйкес шығысы мен параметрлері бар жылу тасымалдағышты (су мен буды) беру қамтамасыз етіледі.

3-бөлім. Найзағайдан қорғау және статикалық электр тогынан қорғау

      351. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының ғимараттары мен құрылысжайлары, жабдықтары, аппараттар, ауа өткізгіштер және алаңішілік коммуникациялар қолданыстағы нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес найзағайдың тікелей соққыларынан, оның қайталама көріністерінен және статикалық электр тогынан қорғалады. Қорғаудың осы түрлерінің әрекеті құбырларды коррозияға қарсы қорғау жүйесіне зиянды әсер етуге жол бермейді.

      352. Найзағайдан қорғау, статикалық электр тогынан қорғау құралдарын пайдалануға беруге қабылдау көрсетілген құралдар арналған ғимараттарды, құрылысжайлар мен жабдықтарды қабылдау-тапсыру сынақтары басталғанға дейін жүргізіледі.

      353. Статикалық электр тогынан қорғау үшін электр жабдықтары мен электр қондырғыларының жерге қосу құрылғыларын пайдалану керек. Жерге қосу құрылғысына қойылатын талаптар қолданыстағы нормативтік-техникалық құжаттамаларда айқындалады. Жерге қосуға жататын бөліктер жерге қосу құрылғысына жеке өткізгішпен қосылады. Қосылыстардың (дәнекерленген немесе бұрандалы) өтпелі кедергісі МЕМСТ 34182 "Мұнай және мұнай өнімдерінің магистральдық құбырлар тасымалы. Пайдалану және техникалық қызмет көрсету. Негізгі ережелер".

      354. Статикалық электрден қорғауға арналған жерге қосу құрылғысының кедергісі МЕМСТ 34182 "Магистральдық мұнай және мұнай өнімдерін тасымалдау құбырлары. Пайдалануға беру және техникалық қызмет көрсету. Негізгі ережелер" стандартына сәйкес 100 Ом мәнінен артық болуына жол бермейді.

      355. Резервуарларды тікелей найзағай соққысынан қорғау стерженьді немесе сымдық қабылдағыштардан тұратын бөлек тұрған найзағай таратқыштарымен жүзеге асырылады. Әрбір дауыл немесе қатты желден кейін барлық найзағайдан қорғау құрылғылары тексеріліп, анықталған зақымдар дереу жөнделеді.

      356. Статикалық электрден қорғау үшін бір құрылысжайға (сыртқы қондырғыға) тиесілі барлық металл жабдықтар – резервуарлар, құбырлар және басқа жабдықтар үздіксіз электр тізбегін құрайды, ол жобалық құжаттамаға сәйкес жерге қосу құрылғысына қосылады: МЕМСТ 34182 "Мұнай және мұнай өнімдерінің магистральдық құбыр көлігі. Пайдалану және техникалық қызмет көрсету. Негізгі ережелер" стандартына сәйкес басталуы мен соңында және әр 200–300 м сайын қосымша жерге қосу қарастырылады .

      357. Әрбір жеке аппарат, сондай-ақ бөлек орнатылған ыдыстар мен аппараттар, егер олар жалпы жерге қосу жүйесіне қосылмаған болса, жеке жерге қосуға жатады.

      358. Жерге қосу жүйесіне тізбектей қосылу рұқсат етілмейді.

      359. Жердегі технологиялық құбырлар құбырдың басында, соңында және барлық тармақ нүктелерінде, сондай-ақ жарылғыш аймақтарға кіретін және шығатын жерлерде жерге қосылуы тиіс.

      360. Найзағайдан қорғау құрылғыларының жай-күйін тексеретін және бақылауды жүргізетін тұлғалар олардың тексеру актісін жасайды, анықталған ақауларды көрсетеді және оларды жою бойынша шараларды әзірлейді.

      361. Статикалық электрден қорғауға арналған жерге қосу құрылғыларының электр кедергілерін өлшеу нормативтік-техникалық құжаттамада көрсетілген кезеңіне және нормаларға сәйкес жүргізіледі.

      362. Тікелей найзағай соққысынан қорғайтын әрбір жерге қосқыштың импульстік кедергісі МЕМСТ 34182 "Магистральдық мұнай және мұнай өнімдерін тасымалдау құбырлары. Пайдалануға беру және техникалық қызмет көрсету. Негізгі ережелер" стандартына сәйкес 10 Ом-нан артық емес мән қарастырылған.

      363. Найзағайдан және статикалық электрден қорғау құрылғыларын тексеру және жөндеу электр қондырғыларды тексеру мен жөндеуді бір мезгілде, сондай-ақ тікелей найзағай соққысынан кейін жүргізіледі.

      364. Статикалық электрден және найзағайдан қорғау құрылғыларының қауіпсіз пайдаланылуын ұйымдастыруға жауапты – пайдаланушы ұйымның бас энергетигіне жүктеледі.

      365. Статикалық электрден және найзағайдан қорғау құрылғыларының дұрыс жұмыс істеуіне пайдаланушы ұйымның бас энергетигінің қызметі жауапты. Жауапты тұлғалар құрылғылардың пайдалануға беру мен жөндеуін қолданыстағы нормативтік құжаттарға сәйкес қамтамасыз етуі тиіс.

4-бөлім. Энергияны үнемдеу және энергия тиімділігі

      366. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілерінде энергия үнемдеу және энергия тиімділігін арттыру бойынша іс-шаралар, сондай-ақ оларды пайлануға беруге қолданылатын энергетикалық ресурстарды пайдалану "Энергия үнемдеу және энергия тиімділігін арттыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жүргізіледі.

12-параграф. Электр химиялық қорғау құралдарын пайдалануға қойылатын талаптар

      367. Электр химиялық қорғау құралдарының тиімді және сенімді жұмысын қамтамасыз ету үшін пайдаланушы ұйым құрамында электр химиялық қорғауға жауапты өндірістік бөлімше құрылады.

      368. Өндірістік бөлімшенің құрылымы, құрамы, жабдықталуы және электр химиялық қорғауға жауапты тұлғалар пайдаланушы ұйым басшысымен бекітілген ережелерде анықталады.

      369. Электр химиялық қорғау құралдарының сенімді және тиімді жұмысын орындау үшін мыналарды:

      1) магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары мен жер асты құрылыстарында қорғаушы потенциал мәндерін, катодтық қорғау станцияларының кернеуін және ток күшін, дренаждық тізбектің кедергісін және дренаждық қорғау қондырғысының ток күшін телемеханизация жүйесі және автоматтандырылған электр энергия есептеу жүйесі арқылы жедел түрде бақылауды;

      2) бақылау-өлшеу және бақылау-диагностикалық пункттердегі қорғау әлеуеттерінің мәндерін, катодты қорғау станцияларының, дренажды қорғау станцияларының және протекторлық қондырғылардың жұмыс параметрлерін тексеруді және өлшеуді;

      3) электр химиялық қорғау жабдығын техникалық қызмет көрсетуді және жөндеуді;

      4) электр химиялық қорғау станциялары параметрлерін қашықтықтан бақылауды;

      5) электр химиялық қорғау станциялары жұмыс режимін автоматты және қашықтықтан басқаруды қамтамасыз ету қажет.

      370. Электр химиялық қорғау жабдығын бақылау, техникалық қызмет көрсету және жөндеу нәтижелері техникалық құжаттамаға енгізіледі.

      371. Электр химиялық қорғау құралдарының жұмысын бақылау үшін әрбір магистральдық этан құбырларында және пропан құбырларында поляризациялық потенциалдың шамасын өлшеу мүмкіндігімен электр химиялық қорғаудың бақылау-өлшеу пункттері орнатылады.

      372. Электр химиялық қорғаудың барлық бақылау-өлшеу пункттеріндегі магистральдық этан және пропан құбырлары қорғаныш потенциалдарын өлшеу топырақты барынша ылғалдандыру кезеңінде жылына екі рет жүргізіледі. Бұл ретте магистральдық этан құбырларында және пропан құбырларында немесе электр химиялық қорғау құралдарында және оларды энергиямен жабдықтау көздерінде жөндеу-қалпына келтіру жұмыстары жүргізілген учаскелерде кезектен тыс өлшеулер жүргізіледі, жаңа қорғау объектілерін қолданыстағы электр химиялық қорғау жүйелеріне қосу немесе мыналарды:

      1) электр химиялық қорғау құралдарының жұмыс схемалары мен режимдерін;

      2) кезбе токтардың қарқындылығын;

      3) жерасты металл құрылыстарын төсеу схемалары (жаңаларын төсеу, ескілерін бөлшектеу) өзгерту орын алды.

      Бір мезгілде магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қорғаныш әлеуетін өлшеу кезінде мынадай өлшеулерді:

      1)қаптаманың қорғаныш әлеуетін;

      2)автомобиль және темір жолдар астындағы магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары өтпелеріндегі "қаптама – жер" өтпелі кедергісін және "қаптама – құбыр" тізбегінің кедергісін;

      3)коррозия жылдамдығы датчигі пластиналарының кедергісін өлшеу;

      4)протекторлық топтардың ток күшін өлшеу жүргізу қажет.

      373. Электр химиялық қорғау жүйесінің әрбір қондырғысының жұмысында үзіліске регламенттік және жөндеу жұмыстарын жүргізу кезінде тоқсанына бір реттен артық емес (80 сағатқа дейін) жол беріледі. Тәжірибелік немесе зерттеу жұмыстарын жүргізу кезінде жылына 240 сағаттан аспайтын жиынтық мерзімге электр химиялық қорғауды уақытша ажыратуға жол беріледі.

      374. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын коррозияға қарсы қорғалу жай-күйін анықтау мақсатында магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары учаскелерінің коррозиялық жай-күйіне зерттеу жүргізу және оларды коррозиялық қауіптілік дәрежесі бойынша саралау қажет.

      375. Қорғаныс жабынының зақымдануын тексеру кезінде анықталған барлық ақаулар магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының трассасына дәл байланады, техникалық құжаттамада ескеріледі, жөндеу жұмыстарының графигіне енгізіледі және жоспарланған мерзімде жойылады.

      376. Электр химиялық қорғау мен қорғаныш жабынының жай-күйін бақылау, сондай-ақ қорғаныш әлеуетінің шамасын өлшеу жөніндегі құжаттама магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын пайдаланудың бүкіл кезеңі ішінде сақталуға тиіс.

      377. Электр жабдықтарын жөндегеннен кейін электр қондырғыларын техникалық пайдалануға қатысты нормативтік-техникалық құжаттамаға, зауыттық және жөндеу құжаттамасына сәйкес сынақтар мен өлшеулер жүргізіледі.

      378. Пайдаланушы ұйым электр химиялық қорғауға жауапты және электр химиялық қорғау құралдарын техникалық пайдаланудың жоспарлы іс-шараларын орындайтын бөлімше негізгі құрылғылар мен материалдардың резервтік қорын көздейді.

      379. Электр химиялық қорғау құралдарын пайдалануға қабылдау кезінде ресімделген жобалау және атқару құжаттамасын магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының бүкіл қызмет ету мерзімі ішінде электр химиялық қорғауға жауапты бөлімше сақтауы тиіс.

      380. Электр химиялық қорғауға жауапты бөлімше уақыт пен ұзындық бойынша электр химиялық қорғау құралдарының, магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қорғалуының техникалық құжаттамасын және жұмысын есепке алуды жүргізеді, магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының коррозияға қарсы қорғау жүйесінің жұмысын бақылау және есепке алу жөніндегі тиісті нормативтік құжаттың талаптарына сәйкес істен шығуларға талдау жүргізеді.

      381. Пайдалануға қабылдау кезінде электр химиялық қорғау электр қондырғыларының паспорттары орнатылған жабдықтың техникалық сипаттамаларын қамтиды. Паспорттарға (формулярларға) орындалған жөндеулер және жөндеу кезінде конструкцияға енгізілген өзгерістер туралы мәліметтер енгізіледі. Паспорттардағы (формулярлардағы) жазбалар орындаушылардың жұмыстарды орындау күнін көрсете отырып, қолдарымен расталады.

      382. Өлшеу, сынау хаттамаларында және қорғау әлеуетін өлшеу ведомостарында қолданылатын өлшеу құралдарының түрлері және оларды тексеру туралы мәліметтер көрсетіледі.

      383. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын коррозияға қарсы қорғаудың әрбір жүйесі үшін магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын коррозияға қарсы қорғау жүйесінің жұмысын бақылау және есепке алу жөніндегі құжаттаманы жүргізу ұйымдастырылады.

13-параграф. Технологиялық процесті басқарудың автоматтандырылған жүйесі

      384. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын автоматтандырылған басқарудың техникалық құралдарына магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының технологиялық жабдықтарын автоматтандыру және телемеханизациялау жүйелері жатады.

      385. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын автоматтандырылған басқарудың техникалық құралдары жобалық құжаттаманың және пайдалануға беру сәтінде қолданылып жүрген нормативтік-техникалық құжаттардың талаптарына сәйкес келуге тиіс.

      386. Пайдалануға берілетін автоматтандыру және телемеханизация құралдарына белгіленген тәртіппен алынған рұқсат құжаттамасы жасалады.

      387. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектісінің автоматтандыру жүйесі технологиялық жабдықты, қосалқы жүйелерді, өрт сөндіруді автоматты қорғауды және бұғаттауды, бақылауды және басқаруды қамтамасыз ететін жағдайда болады.

      388. Ескерту сигналдары мен авариялық қорғаныстардың іске қосылуы операторлық және жергілікті диспетчерлік пунктте дыбыстық және жарық сигнализациясымен сүйемелденеді.

      389. Ескерту сигналы, қорғаныс және бұғаттау нүктелері тиісті карталарда тіркелуі керек. Жарғыларды түзету пайдаланушы ұйымның нормативтік құжаты өзгерген, технологиялық жабдықты ауыстырған немесе жаңғыртқан кезде жүргізіледі.

14-параграф. Автоматтандыру және телемеханизацияның техникалық құралдарын пайдалану

      390. Автоматтандыру және телемеханизация құралдарының жұмысқа қабілеттілігін қамтамасыз ету үшін пайдаланушы ұйымды басқарудың барлық деңгейлерінде ұйымдық құрылымы мен құрамы пайдаланушы ұйымның нормативтік құжатында айқындалатын бөлімшелер құрылады.

      391. Пайдаланушы ұйымда автоматтандыру және телемеханизация құралдарының жұмысқа қабілеттілігін қамтамасыз ету үшін бөлімшелердің қызметкерлері мыналарды:

      1) автоматтандыруды, телемеханизация құралдары мен бақылау-өлшеу аспаптарына техникалық қызмет көрсетуді және жөндеу жұмыстарын жоспарлауды және жүргізуді;

      2) техникалық құжаттаманы жүргізуді;

      3) автоматтандыру және телемеханизация жүйелерінің істен шығу себептерін тексеруді;

      4) магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырларының меншік иесімен авариялық қордың, төмендетілмейтін технологиялық резервтің және автоматтандыру, телемеханикаландыру құралдары мен бақылау-өлшеу аспаптарының айырбастау қорының тізбесін қалыптастыру және келісу. Автоматтандыру, телемеханикаландыру және бақылау-өлшеу аспаптары құралдарының авариялық қорын, төмендетілмейтін технологиялық резервін және айырбастау қорын қажетті деңгейде сатып алуды және қолдауды магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының меншік иесі қамтамасыз етеді.

      Жарылыстан қорғалған орындаудағы автоматтандыру құралдары мен өлшеу құралдарын пайдалануға беру кезінде қолданыстағы заңнамада және оларды пайдалануға беру жөніндегі дайындаушылардың нұсқаулықтарында көзделген талаптарды орындау қажет.

15-параграф. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік және өрт қауіпсіздігі, қоршаған ортаны қорғау

1-бөлім. Жалпы талаптар

      392. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілеріндегі еңбекті қорғау, өнеркәсіптік және өрт қауіпсіздігі, қоршаған ортаны қорғау Қазақстан Республикасының магистральдық құбыр, азаматтық қорғау, экологиялық қауіпсіздік және еңбекті қорғау саласындағы заңнамасына сәйкес қамтамасыз етіледі.

      393. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары тасымалданатын өнімнің қасиеттері бойынша жарылыс-өрт қауіпті өндіріс санатына, ал адам ағзасына әсері бойынша еңбек жағдайлары зиянды өндіріс санатына жатады.

      394. Этан және пропан фракциялары герметикалық құбыр арқылы тасымалданады және қалыпты пайдалану кезінде булардың жарылғыш өрт қауіпті концентрациясының немесе олардың ауадағы улы концентрациясының түзілуі болмайды.

      395. Жарылыс-өрт қауіптілігі бойынша қауіпті факторлар жөндеу жұмыстарын жүргізу кезінде, тазалау және диагностика құралдарын іске қосу-қабылдау кезінде және ағып кетуге байланысты ақаулар кезінде ғана мүмкін болады.

      396. Технологиялық процесті жүргізу кезінде қауіпті және зиянды өндірістік факторлар туындауы мүмкін.

2-бөлім. Өрт қауіптілігінің, қауіпті және зиянды өндірістік факторлардың туындауын болдырмау жөніндегі шаралар мен іс-шаралар

      397. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын пайдалануға беру кезінде оны сыртқы механикалық әсерден қорғау нормативтік-техникалық құжаттаманы сақтаумен, күзет аймағының жай-күйін тұрақты бақылаумен, жер пайдаланушыларды уақытылы хабардар етумен, кран тораптарын қоршауда, әуе өткелдерінде, жол қиылысында ескерту белгілері мен қауіпсіздік белгілерінің болуымен қамтамасыз етіледі.

      398. Жөндеу еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз етудің әдістері мен құралдарын реттейтін талаптарды қамтитын жұмыс жоспарына сәйкес орындалады.

      399. Өрт қауіптілігінің, қауіпті және зиянды өндірістік факторлардың туындауын болғызбау жөніндегі шаралар осы техникалық регламенттің 392-тармағында көрсетілген заңнамада көзделеді.

      400. Магистральдық этан құбырларында және пропан құбырларында жарықтар пайда болған кезде сценарийлердің мынадай тобын пайдалану ұсынылады:

      1) құбырды немесе кран торабы бүтіндігінің бұзылуы → құбырдан өнімді шығарудың басталуы → өнімнің төгілуі бұзылған жерде пайда болуы (жер асты құбыры үшін – топырақты шайып кету мүмкіндігімен өнімді топырақ арқылы сүзу) → оның таралу майданында қысым толқынын қалыптастыру үшін отын-ауа қоспасының жарылуы;

      2) ауамен қарқынды араластыру → атмосферада өнімнің қайнау температурасына дейін салқындатылған газ-тамшы бұлтының пайда болуы → ағызу толқындарының құбыр арқылы таралуы → құбырдағы өнімнің қайнауы (егер өнім қызып кетсе (қайнау температурасына қатысты)) → құбырдағы өнімнің ағуы, оның ішінде құбырдағы өнімнің қайнауы кезінде екі фазалы режимде → өшіру сорғылар және өнімді айдауды тоқтату;

      3) қаныққан будың қысымы кезінде өнім газ фазасымен толтырылған құбырда учаскелерінің пайда болуы → кран торабын жабу → атмосферада өнімнің бұлт тәрізді болып таралуы → өнімнің жалындауы → бұлт тәрізді болған өнімнің жануы, қираған орнында алаудың пайда болуы, сұйық өрттің төгілуі → көрші объектілерге, қоршаған ортаға әсері, адамдарға зақым келтіру; қоршаған ортаны жану компоненттерінің өніммен немесе өнімдерімен ластануы → төгілуді (өртті) оқшаулау және жою.

3-бөлім. Қоршаған ортаны қорғау

      401. Магистральдық құбырларды жобалау, салу және оларды кейіннен пайдалануға беру кезінде жобалау құжаттамасында Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздік саласындағы заңнамасына сәйкес қоршаған ортаны қорғау жөніндегі шешімдерді көздеу қажет.

7-тарау. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын консервациялау және жою

      402. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары учаскесін консервациялау Қазақстан Республикасының магистральдық құбыр саласындағы заңнамасына, МЕМСТ 34969 "Мұнай мен мұнай өнімдерінің магистральдық құбыр көлігі. Объектілерді консервациялау және жою" стандартына, сондай-ақ осы техникалық регламентке сәйкес жүргізіледі.

      403. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары учаскесін консервациялау қоршаған ортаның оң температурасы жағдайында консервант ретінде инертті газ қоспасын пайдалану арқылы жүргізіледі.

      404. Құбыр учаскесін толтыру бойынша жұмыстары аяқталғаннан кейін инертті газ қоспасының артық қысымы 0,3 МПа құрайды.

      405. Құрылыс-монтаждау жұмыстары аяқталғаннан кейін құбырды консервациялауға шығару кезінде оны судан босатудың тәртібі мен талаптары төмендегідей:

      1) консервациялау жөніндегі құжаттамада поршень-бөлгіштерді қолдана отырып, қысыммен сынау сұйықтығын ауамен ығыстыру технологиясы көзделеді;

      2) судан босатылатын құбыр учаскесінің ұзындығы консервациялау жөніндегі құжаттамада белгіленеді;

      3) қысыммен сынау сұйықтығын ығыстыру кезіндегі поршень-бөлгіштердің қозғалу жылдамдығы кемінде 1,0 км/сағ болуы тиіс;

      4) құбыр босатылып, оның қабырғаларында коррозияға қарсы қабықша қалыптастырылғаннан кейін консервацияланатын құбыр учаскесі катушкаларды кесіп алу және кесілген құбыр ұштарына тығындарды дәнекерлеу арқылы оқшауланады.

      406. Консервациядан кейінгі алғашқы күнтізбелік 10 күн ішінде объектінің жай-күйіне күн сайын тексеру жүргізу, инертті газ қоспасы консерванттың қысымын бақылау және оның ағып кетуінің болмауын қамтамасыз ету қажет (қысым 0,3 МПа құрайды).

      407. Күнтізбелік 10 күн өткеннен кейін объектінің жай-күйін бақылау және техникалық қызмет көрсету мынадай мерзімділікпен жүргізіледі:

      1) құбырдың қорғау аймағы – техникалық тексеру (қауіпті болуы мүмкін учаскелерді, қорғау қағидаларының бұзылуын анықтау) – күнтізбелік екі күнде бір рет;

      2) инертті газ қоспасы консерванттың қысымын бақылау – айына екі рет;

      3) "құбыр–жер" қорғаныш потенциалын өлшеу – жылына екі рет;

      4) ескерту және ақпараттық белгілерді жөндеу және бояу, жазуларды қалпына келтіру – жылына бір рет;

      5) магистральдық құбырлардың автомобиль және теміржолдар арқылы өтетін жерлері:

      автомобиль және теміржолдар арқылы өтетін магистральдық құбыр өткелдерін қарау – айына бір рет;

      құбыр үстінде ойықтар мен шұңқырлар пайда болған жерлерге қиыршық тас (топырақ) төсеу – жылына бір рет;

      автомобиль және теміржол өткелдеріндегі ескерту белгілерін қалпына келтіру, оларды бояу және жазуларды жаңарту – жылына бір рет;

      6) километрлік белгілер, көрсеткіштер:

      сыртқы қарау – айына бір рет;

      маусымдық тексеру – жылына бір рет;

      7) ысырма арматурасына арналған құдықтар, қоршаулар және іргетастар:

      құдықтар мен қоршауларды қарау – айына бір рет;

      құдықтарды қоқыстан, лайдан тазалау, қыс мезгілінде жабындыдан қарды алу – тоқсанына бір рет;

      құдықтарды, қоршауларды және іргетастарды жөндеу – жылына бір рет.

      408. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары учаскесін жою Қазақстан Республикасының магистральдық құбыр көлігі саласындағы заңнамасына, МЕМСТ 34969 "Мұнай мен мұнай өнімдерінің магистральдық құбыр көлігі. Объектілерді консервациялау және жою" стандартына, сондай-ақ осы техникалық регламентке сәйкес жүргізіледі.

      409. Табиғи және жасанды кедергілер арқылы микротоннельдеу әдісімен төселген құбырларды жою тоннельден құбырды тарту (шығарып алу) тәсілімен жүзеге асырылады.

      410. Жерасты тәсілімен төселген құбырларды жою кезінде мынадай жұмыстар орындалады:

      1) жүйелерді пайдаланудан шығару;

      2) құбырлардың және орналастырылған жабдықтың нақты орналасуын анықтау;

      3) (таратылатын) құбырды өнімнен босату (босату);

      4) жер жұмыстары;

      5) құбырды бөлшектеу жұмыстары;

      6) аумақты абаттандыру және жерлерді рекультивациялау;

      7) бөлшектелген жабдықты кәдеге жарату немесе консервациялау;

      8) материалдарды кәдеге жарату.

8-тарау. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының сәйкестігін қамтамасыз ету

      411. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының осы техникалық регламенттің талаптарына сәйкестігі оның талаптарын тікелей не қолдану нәтижесінде осы техникалық регламенттің 8-қосымшасына сәйкес техникалық регламент талаптарының ерікті негізде сақталуы қамтамасыз етілетін өзара байланысты стандарттар тізбесіне енгізілген стандарттар ережелерінің орындалуымен қамтамасыз етіледі.

      412. Зерттеу (сынау) және өлшеу әдістері осы техникалық регламенттің 9-қосымшасына сәйкес техникалық регламенттің талаптарын қолдану және орындау және сәйкестікті бағалауды (растауды) жүзеге асыру үшін қажетті зерттеу (сынау) және өлшеу қағидалары мен әдістерін, оның ішінде үлгілерді іріктеу қағидаларын қамтитын стандарттар тізбесіне енгізілген стандарттарда белгіленеді.

9-тарау. Магистральдық этан және пропан құбырларының сәйкестігін бағалау

      413. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының техникалық регламент талаптарына сәйкестігін бағалау мынадай нысандарда жүргізіледі:

      1) жобалау құжаттамасының сараптамасы – жобалау кезінде;

      2) техникалық қадағалау, авторлық және мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау – құрылыс (реконструкциялау) кезінде;

      3) қабылдау – құрылыс (реконструкциялау) аяқталған кезде;

      4) мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау және авторлық сүйемелдеу – тарату кезінде.

      414. Осы Техникалық регламенттің талаптарына сәйкес келетін және құрылыс (реконструкциялау) аяқталғаннан кейін қабылдау нысанында сәйкестікті бағалау рәсімінен өткен магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары Қазақстан Республикасының бірыңғай сәйкестік белгісімен таңбаланады. Сәйкестік белгісі магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын қабылдау актісінің бірінші парағының сол жақ жоғарғы бөлігіне қойылады.

      415. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының сәйкестігін осы техникалық регламенттің 413-тармағында көрсетілген нысандар бойынша бағалау Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы заңнамасында магистральдық құбырларға қойылатын талаптарға, сондай-ақ магистральдық құбырлар саласындағы заңнаманың ерекшеліктерін ескере отырып жүзеге асырылады.

  "Сұйытылған күйдегі этан
және пропан фракцияларын
тасымалдауға арналған
магистральдық құбырларға
қойылатын талаптар туралы"
техникалық регламентке
1-қосымша

Өнімдерге қойылатын талаптар (этан және пропан фракциялары)

      1. Магистральдық этан құбыры арқылы тасымалдау үшін сұйытылған күйдегі этан фракциясы 1-кестеде келтірілген талаптарға сәйкес келуге тиіс.

      1-кесте

Көрсеткіштің атауы

Нормалар

Сынақ әдісі

1

Компоненттердің молярлық үлесі, %

метан, артық емес

1,0

ҚР СТ
ASTM D7833

этан, кем емес

95

пропан, артық емес

3,0

С4, көмірсутектерінің сомасы, артық емес

0,5

2

СО2 молярлық үлесі, %, артық емес

0,01 (100 ppm)

3

Карбонилсульфидтің молярлық үлесі (COS), %, артық емес

0,015 (150 ppm)

ҚР СТ
ASTM D5504

4

Күкіртсутектің молярлық үлесі, %, артық емес

0,0125 (125 ppm)

5

Меркаптан күкіртінің молярлық үлесі (RSH), %, артық емес

0,01 (100 ppm)

      Осы техникалық регламенттің міндетті көрсеткіштерінің тізбесіне енгізілмеген этан фракциясының өзге де физика-химиялық көрсеткіштері тараптардың (тараптардың өнімдерін тапсыратын және қабылдайтын) келісімі бойынша белгіленуі мүмкін.

      2. Магистральдық пропан құбыры арқылы тасымалдау үшін сұйытылған күйдегі пропан фракциясы 2-кестеде келтірілген талаптарға сәйкес келуі тиіс.

      2-кесте

Көрсеткіштің атауы

Нормалар

Сынақ әдісі

1

Компоненттердің көлемдік үлесі, %

метан-этан, артық емес

2,0

ҚР СТ
ASTM D2163

пропан, кем емес

95,0

бутан және одан жоғары, артық емес

2,5

2

Күкіртсутектің массалық үлесі, мг / кг (ppm), артық емес

1

ҚР СТ ASTM
D5623

3

Карбонилсульфидтің (COS) массалық үлесі, мг / кг (ppm), артық емес

1

4

Жалпы күкірттің массалық үлесі, мг / кг (ppm), артық емес

35

5

Бос судың құрамы

болмауы

ҚР СТ ASTM
D2713

6

Ылғал мөлшері (клапанның қату әдісі)

өтті

7

Қаныққан бу қысымы, кПа 37,8°С

1 200

ҚР СТ ASTM
D2598

8

Мыс пластинкадағы сынақ (иістендірілмеген газ үшін)

төзеді

МЕМСТ 21443

      Осы Техникалық регламенттің міндетті көрсеткіштерінің тізбесіне енгізілмеген пропан фракциясының өзге де физикалық-химиялық көрсеткіштері тараптардың (тараптардың өнімдерін тапсыратын және қабылдайтын) келісімі бойынша белгіленуі мүмкін.

      3.Этан және пропан фракцияларының саны мен сапасы бойынша қабылдау, тапсыру және есепке алу операциялары қабылдау-тапсыру құжаттарын (қабылдау-тапсыру актілері және сапа паспорты) ресімдей отырып жүргізіледі.

  "Сұйытылған күйдегі этан
және пропан фракцияларын
тасымалдауға арналған
магистральдық құбырларға
қойылатын талаптар туралы"
техникалық регламентке
2-қосымша

Магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырлары трассасының өту шарттары

      1-кесте

 
Класс

Сипаттама

1-класс

Бұл трассаның өту шарттары тұрақты халық болмаған кезде адам қызметі сирек жүзеге асырылатын аймаққа тән. Бұл жолдың жүру шарттары шөл сияқты қол жетпейтін жерлерді білдіреді.

2-класс

Халықтың тығыздығы бір шаршы километрге 50 адамнан кем аумақ бойынша трассаның өту шарттары. Бос жерлер, жайылымдық жерлер, ауыл шаруашылығы жерлері және басқа да аз қоныстанған аудандар сияқты учаскелерді көрсетуге арналған.

3-класс

Халық тығыздығы 50 адам немесе одан көп, бірақ бір шаршы километрге 250 адамнан аз, ықшамды түрде орналасқан тұрғын бөлімдері, қонақ үйлері немесе кеңсе ғимараттары бар аумақ бойынша трассаның өту шарттары, мұнда 50 адамнан аспайтын тұрақты түрде жиі жиналады және жеке тұрған өнеркәсіптік ғимараттар орналастырылады. Халықтың тығыздығы 2-класс пен 4-класс арасында орналасқан учаскелерді, мысалы, ауылдық елді мекендерді немесе қала маңындағы үлкен және кіші қалалар мен фермалар мен жер учаскелерін көрсетуге арналған.

4-класс

5-класс басым болған кезді қоспағанда, халық тығыздығы 250 адам немесе бір шаршы километрге артық аумақ бойынша трассаның өту шарттары. 5-сыныптың шарттарына сәйкес келмейтін қала маңындағы тұрғын шағынаудандар, тұрғын аудандар және басқа да қоныстанған аудандар сияқты аймақтарды көрсетуге арналған.

5-класс

Көп қабатты ғимараттар басым болатын (жер деңгейінен төрт немесе одан да көп қабат) және көлік қозғалысы қарқынды болатын, сондай-ақ инженерлік коммуникациялар жер астында орналасқан трассаның өту шарттары.

Магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырлары учаскелерінің трассаның өту шарттарына байланысты санаттар бойынша жіктелуі

      2-кесте

Трасса учаскесінің атауы

Трассаның өту шарттары

1-класс

2-класс

3-класс

4-класс

5-класс

Учаске санаттары

Желілік бөлігі

III

III

II

I

-

Қиылыстар және параллель жүру:






- топырақ жамылғысы бар екінші реттік маңызы бар жолдар

III

III

II

I

 
-

- I-IV санаттағы негізгі жолдар, теміржолдар, каналдар, өзендер, бөгеттер мен көлдерді бөгеу

II

II

II

I

 
-

Тазарту диагностикалық құрылғыларын іске қосу және қабылдау тораптары және конденсатты қабылдау тораптары, конденсатты қабылдау тораптары, желілік бекіту арматурасын орнату тораптары

II

II

II

I

 
-

Өндірістік объектілер мен аймақтардың аумағы шегіндегі құбырлар

I

I

I

I

-

  "Сұйытылған күйдегі этан және
пропан фракцияларын
тасымалдауға арналған
магистральдық құбырларға
қойылатын талаптар туралы"
техникалық регламентке
3-қосымша

Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының осьтерінен олардың құрамына кірмейтін объектілерге, ғимараттар мен құрылысжайларға дейінгі ең аз арақашықтықты айқындау тәртібі

      1-кесте

Объектілер, ғимараттар мен құрылысжайлар

Құбырлардың шартты диаметрі, мм,
бойынша осьтерінен ең аз
қашықтық, мм

магистральдық этан құбырлары

магистральдық пропан құбырлары

300 мм–ден
400 мм-ге дейін (қоса алғанда)

300 мм–ден 400 мм-ге дейін (қоса алғанда)

1

2

3

1. Қалалар мен қала типіндегі елді мекендер

5000

5000

2. Ауылдық елді мекендер, бау-бақша шаруашылықтары мен жазғы үйлері бар бақша учаскелері, жеке өнеркәсіптік және ауылшаруашылық кәсіпорындар, жылыжай комбинаттары мен шаруашылықтар, құс фабрикалары, сүт зауыттары, көп адам жиналатын жеке ғимараттар (мектептер, ауруханалар, клубтар, вокзалдар және басқа), екі қабаттан жоғары тұрғын үйлер; теміржол станциялары, әуежайлар

3000

3000

3. Жеке тұрған екі қабатқа дейінгі тұрғын үйлер/әкімшілік ғимараттар, зираттар (қолданыстағы);

 
1200

 
1000

- мұздағысы 25 м және одан үлкен өзендер, каналдар, көлдер және басқа да ішуге және балық шаруашылығына пайдаланылатын су айдындары

- қызмет көрсетуші персоналдың тұрақты қатысуымен тазарту құрылыстары, су құбыры және кәріз сорғы станциялары

4. Адамдардың уақытша болуына арналған жеке тұрған ғимараттар, ауыл шаруашылығы фермаларының/шаруа қожалықтарының өндірістік үйшіктері/құрылыстары, малды ұйымдасқан түрде жаюға арналған қоршалған карталар, уақытша дала қостары

650

600

5. Жанармай құю станциялары, құю станциялары және теміржол эстакадалары:

1120

850

- сорғы станциясының, компрессорлық станцияның, автоматтандырылған газ тарату станциясының және магистральдық құбырлардың сорғы айдау станциясының аумақтары

- сақтау көлемі 1000 м3 жоғары тез тұтанатын және жанғыш сұйықтықтар мен газдардың қоймалары

6. Жалпы желілік теміржолдар және
I санаттағы жалпыға ортақ автомобиль жолдары:

1000

800

- ортақ желідегі теміржол көпірлері,

- II, III санаттағы жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдары

- өнеркәсіптік кәсіпорындардың темір жолдарының, III санаттағы жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарының және 20 м астам аралығы бар IV, V санаттағы автомобиль жолдарының көпірлері

- өнеркәсіптік кәсіпорындардың темір жолдары; IV, V санаттағы жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдары

- жеке тұрған тұрғын емес және қосалқы құрылыстар, жөндеу бригадаларының жылыту пункттері, тікұшақ айлақтары мен қону алаңдары, оларда тікұшақтар, діңгектер (мұнаралар) және құбырлардың технологиялық байланыс құрылыстары (осы кестенің 10-тармағында көрсетілген діңгектерден басқа), гараждар мен ашық тұрақтар (кемінде 20 автомобиль)

7. Басқа тұтынушылардың электр кіші станцияларының кернеуі 35, 110, 220 кВ болатын ашық тарату құрылғылары:

900

700

- сазды топырақ карьерлері, онда топырақты игеру құрылыс техникасын кезең-кезеңімен қолдана отырып, және жарылыс жұмыстарын жүргізбей жүргізіледі, қалдықтарды көму полигондары ықтимал тұтануы бар қоқыс газының шығарындыларын болдырмайды, жеке гараждар мен ашық тұрақтар (20-дан астам автомобиль);

- бұрғылау және пайдалану процесіндегі мұнай, газ және артезиан ұңғымаларының сағалары;
- тазарту құрылыстары (лай тұндырғыштар), персоналдың тұрақты қатысуынсыз қызмет көрсету

8. Көп арналы радиорелелік байланыс желісінің діңгектері (мұнаралары) мен құрылыстары:



- теледидар мұнаралары.

800

600

9. Арнайы кәсіпорындар; құрылысжайлар, алаңдар, қорғалатын аймақтар; жарылғыш және жарылыс қаупі бар заттар қоймалары; жарылыс жұмыстарын өндіру кезінде қолданылатын пайдалы қазбалар карьерлері; сұйытылған жанғыш газдардың қоймалары

Мемлекеттік қадағалау органдарымен және мүдделі ұйымдармен келісу бойынша

10. Параллель құбыр салынатын бөгде ұйымдардың электр берудің әуе желілері

Кернеуі 1, 6, 10, 35 кВ-қа дейінгі әуе электр беру желілері – 900 м; Кернеуі 110, 220, 500 кВ болатын әуе электр беру желілері – 800 м.

Кернеуі 1, 6, 10, 35 кВ-қа дейінгі әуе электр беру желілері – 700 м; Кернеуі 110, 220, 500 кВ болатын әуе электр беру желілері – 600 м.

11. Құбырлардың шағын арналы қызмет көрсетілмейтін радиобайланыс діңгектері

Желілік құрылысжайлар алаңынан тіреу биіктігі 1,5

11. Трасса жолының бойында жүру

15

15

Ескертпе:
1. Тиісті техникалық-экономикалық негіздеме болған кезде және пайдалануға беруге сенімділік пен экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз еткен кезде мына техникалық шешімдер орындалған жағдайда 1 және 2-позицияларда көрсетілген қашықтықтарды төмендетуге рұқсат етіледі:
- құбырды "құбырдан құбырға" типі бойынша жүргізу – 50 %-дан аспайтын мөлшерде аз қашықтықта қысқарту;
- тоқтау арматуралары арасындағы нормативтік қашықтықты екі есе қысқарту (5 км дейін) – 20 %-дан аспайтын мөлшерде аз қашықтықта қысқарту;
төрт есе – 30м %-дан аспайтын аз қашықтықта қысқарту;
Осы құбыр учаскелерінің арнайы тағайындалуына байланысты сенімділік коэффициентін 1,25, ішкі қысымнан туындайтын жүктемеге байланысты сенімділік коэффициентін 1,15 деп қабылдауға рұқсат етіледі.
Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының барлық учаскелерін автоматтандырылған ажырату құралдары әрбір желілік кран торабында көзделеді. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының учаскелерін диагностикалау рұқсат етілген бақылау тәсілімен/әдісімен жүргізіледі: құбырішілік диагностика; құбырлардың беріктігі мен герметикалығына гидравликалық сынау; коррозияны және қорғаныш жабынының жай-күйін бақылау; анықталған ақауларды ескере отырып, магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырларының қалған қызмет ету мерзімін болжау.
2. Кестеде көрсетілген арақашықтықтарды: қалалар мен басқа да елді мекендер үшін – жобалық қала шегінен; жекелеген өнеркәсіптік кәсіпорындар, теміржол станциялары, әуеайлақтар, теңіз және өзен порттары мен айлақтары, гидротехникалық құрылысжайлар, жанғыш және тез тұтанатын материалдар қоймалары, артезиан ұңғымалары үшін – оларға бөлінген аумақтардың шекараларынан қабылдау керек олардың дамуын ескере отырып; теміржолдар үшін – үйіндінің табанынан немесе құбыр жағынан ойықтың жиегінен, бірақ жолдың бөлінген белдеуінің шекарасынан кемінде 10 м; автомобиль жолдары үшін – жер төсемі үйіндісінің табанынан; барлық көпірлер үшін – конустардың табанынан; жеке тұрған ғимараттар мен құрылыстар үшін – олардың ең жақын шығыңқы бөліктерінен.
3. Аралығы 20 м және одан аз темір жолдар мен автомобиль жолдарының көпірлерінен ең аз арақашықтықты тиісті жолдардағыдай қабылдау керек.
4. Жаңа немесе реконструкцияланатын жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарының қолданыстағы магистральдық этан құбырларымен және пропан құбырларымен қиылыстарын жобалау кезінде қиылысатын құбырларды жайластыруды көздеу қажет.
5. Тиісті техникалық-экономикалық негіздеме және құбырлардың пайдалану сенімділігі мен экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету кезінде осы техникалық регламенттің 20-тармағында көрсетілген өтемдік іс-шаралар жүргізілген жағдайда, 7-тармақта көрсетілген қашықтықтарды 30 %-дан аспайтын етіп қысқартуға жол беріледі.

      1. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2014 жылғы 24 қазандағы № 732 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 9922 болып тіркелген) "Азаматтық қорғаныстың инженерлік-техникалық іс-шараларының мазмұны мен көлемі жөніндегі нұсқаулыққа" сәйкес магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының осінен құбырлардың қолданыстағы дәліздеріне дейінгі қашықтықты қатты қираған аймақтардан тыс жобалау трассасын орналастыра отырып қабылдау ұсынылады.

      2. Этан және пропан фракцияларының өтуі кезінде зақымдану аймақтарының шекараларын есептеу магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының үзілуі мүмкін болған кезде мынадай ретпен жүргізіледі:

      1) Арынды құбырлардан ағып шыққан өнім көлемі

мына формула бойынша анықталады:

     


      мұндағы q – өнім шығыны, м3/с;

      t– құбырларды ажыратудың есептік уақыты, с;

     

– құбырлардың ішкі диаметрі, м;

     

– газ жолы бойымен краннан үзілген жерге дейінгі құбырлардың арынды учаскесінің ұзындығы, м.

      2) Бұру құбырларынан ағып шыққан өнім көлемі

мынаны құрайды:

     


      мұндағы

– құбырлардың ішкі диаметрі, м;

     

– газ жүрісі бойынша үзілген жерден кранға дейінгі құбырлардың бұру учаскесінің ұзындығы, м.

      3) Топыраққа ағып шыққан өнім көлемі:

     


      4) Өнімнің төгілу ауданы мына формула бойынша анықталады:

     


      мұндағы

– өнімнің төгілу коэффициенті, м-1.

      Буланған өнімнің массасы мына формула бойынша анықталады:

     


     

– жайылу алаңы

;

     

– буланған өнімнің меншікті массасы, кг/м2.

      Буланған өнім буының меншікті массасы мына формула бойынша анықталады:

     


      мұндағы

– өнімнің молярлық массасы, кг/кмоль;

     

– өнімнің

бастапқы температурасы кезіндегі буланудың бастапқы жылуы, Дж/моль;

     

– өнім жайылған топырақ бетінің есептік температурасына сәйкес келетін бастапқы температурасы,

K;

     

– өнімнің бастапқы температурасы, K;

     

– өнім жайылған топырақ бетінің жылу өткізгіштік коэффициенті, Вт/(м·K);

      a – өнім жайылған топырақ бетінің тиімді температура өткізгіштік коэффициенті, ;

      t – өнімнің толық булану уақытына тең деп қабылданатын, бірақ 3600 с-тан аспайтын ағымдағы уақыт;

     

– Рейнольдс саны ( – ауа ағынының жылдамдығы, м/с; d – өнім жайылуының сипатты өлшемі, м;

– есептік температурасы кезіндегі ауаның кинематикалық тұтқырлығы

);

     

– есептік температурасы кезіндегі ауаның жылу өткізгіштік коэффициенті

Вт/(м·K).

      Құбырлардағы авария кезінде буланған өнім бұлтының жарылуы салдарынан зақымдану аймақтарының радиустары мына формула бойынша анықталады:

     


      мұндағы k – жарылыс толқынының әсер ету коэффициенті (2-кесте).

      2-кесте

     


      3. 3-кестеде магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырлары үшін оларды пайдаланудың нақты жағдайларында үзілген жерде этан және пропан фракцияларының ағып шығуы кезіндегі аймақтар шекараларын және зақымданудың шекті деңгейлерін есептеу нәтижелері келтірілген.

      3-кесте

Отын-ауа қоспасы жарылған кездегі ғимараттардың зақымдану және адамдардың зақымдану шегінің шекаралары

Соққы толқынының артық қысымы

Аймақтың сипаттамасы / жарылыс салдары

этан фракциясы

пропан фракциясы

R1=57,3 м

R1=53,2 м

DР1 =100 кПа

Толық қирау аймағы / халық арасындағы 100 % қайтымсыз шығындар, ғимараттар мен құрылысжайлардың толық қирауы

R2=80,6 м

R2=74,8 м

DР2 =70 кПа

Қатты қирау аймағы / қорғалмаған халық арасындағы 90 %-ға дейінгі қайтымсыз шығындар, ғимараттар мен құрылысжайлардың толық және қатты қирауы

R3=114,7 м

R3=106,3 м

DР3 =30 кПа

Орташа қирау аймағы / қорғалмаған халық арасындағы
20 %-ға дейінгі қайтымсыз шығындар, ғимараттар мен құрылысжайлардың орташа және қатты қирауы

R4=215,0 м

R4=199,4 м

DР4 =15 кПа

Әлсіз қирау аймағы / ғимараттар мен құрылысжайлардың әлсіз және орташа қирауы, адамдардың ауыр зақымдануы

R5=645,1 м

R5=598,1 м

DР5 =3 кПа

Шағын зақымданулар аймағы (ғимараттар мен құрылысжайлардың шыныларының сынуы) / осы аймақтың сыртқы шекарасы қауіпсіз эвакуациялау қашықтығын, адамдардың зақымдану шегін анықтайды

      4. 3-кестеге сәйкес, этан және пропан фракцияларының отын-ауа қоспасы жарылған кезде ғимараттардың зақымдану және адамдардың зақымдану шегінің шекаралары (R5) тиісінше 645,1 м және 598,1 м құрайды. Объектілер мен адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін жеке тұрған тұрғын және өндірістік үйшіктерге/ауыл шаруашылығы фермаларының/шаруа қожалықтарының құрылыстарына, малды ұйымдасқан түрде жаюға арналған қоршалған карталарға, уақытша далалық стандарға (1-кестенің 4-тармағы) дейінгі ең аз арақашықтықтар осьтен бастап дөңгелектеп қабылданды:

      1) магистральдық этан құбырларынан – 650 м;

      2) магистральдық пропан құбырларынан– 600 м.

  "Сұйытылған күйдегі этан
және пропан фракцияларын
тасымалдауға арналған
магистральдық құбырларға
қойылатын талаптар туралы"
техникалық регламентке
4-қосымша

Тасымалданатын өнімдердің физикалық қасиеттерін есептеу тәртібі

      1. Сұйытылған газдың тығыздығы көлем бірлігінің массасы ретінде анықталады. Температура өзгерген кезде ол өзгереді. Техникалық есептеулер үшін сұйытылған газ компоненттерінің тығыздығы формула бойынша айқындалады:

     


      мұндағы a – температураның кеңею коэффициенті, кг/(м3·K);

      Т0 – бастапқы температура, K;

     

– бастапқы температурадағы тығыздық, кг/м3.

      2. Сұйытылған газдар қоспасының тығыздығы, кг/м3, мынадай формула бойынша айқындалады:

     


      мұндағы

– компоненттердің массалық үлестері

;

     

– сұйытылған газды құрайтын компоненттердің тығыздығы.

      3. Сұйытылған газдың тұтқырлығы динамикалық тұтқырлық коэффициентінің шамасымен анықталады. Аналитикалық тұрғыдан тұтқырлықты Андрале-Панченков теңдеуі арқылы анықтауға болады:

     


      мұндағы А және С – эксперименттік коэффициенттер;

      Т – температура, K.

      4. Қоспаның тұтқырлығын есептеу үшін формула қолданылады:

     


      мұндағы

– компоненттердің массалық үлестері

;

     

– қоспа компоненттерінің тұтқырлығының динамикалық коэффициенттері, Па·С.

      Кинематикалық тұтқырлық

м2/с формуласымен айқындалады.

      5. Қаныққан бу қысымы – сұйық бу жүйесі тепе-теңдікте болған кезде пайда болады, сұйытылған газдарға арналған құбырларды есептеу кезінде негізгі мән. Булардың серпімділігі температура мен қысымға байланысты. Сұйытылған газдар өзара ерігіштік қасиетіне ие және Рауль Заңына жеткілікті дәлдікпен бағынады. Сұйық қоспаның бу серпімділігі (оның қысымы) барлық компоненттердің бу қысымының ішінара (жеке) қосындысына тең:

     


      мұндағы

– сұйық қоспада орналасқан і компоненттің бу парциальді қысымы;

      xi – сұйық қоспадағы i компоненттің молярлық үлесі;

      Piнас. – қоспаның температурасында таза і компонент буының серпімділігі.

  "Сұйытылған күйдегі этан
және пропан фракцияларын
тасымалдауға арналған
  магистральдық құбырларға
қойылатын талаптар туралы"
техникалық регламентке
5-қосымша

Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын гидравликалық және жылулық есептеу тәртібі

      1. Құбырдың есептік сағаттық өнімділігі мынадай формула бойынша айқындалады:

     


      мұндағы

– құбырдың жылдық (жаппай) өнімділігі, млн. т / жыл;

     

– айдаудың біркелкі емес коэффициенті, оның шамасы мыналарға тең деп қабылданады: – басқа құбырлармен қатар салынатын және жүйені құрайтын құбырлар үшін,

– зауыттарға өнім беретін бір желі құбырлар, сондай-ақ жүйені қосатын бір желі құбырлар үшін,

– өндіру пункттерінен өнімдерді құбыр жүйесіне беретін бір желі құбырлар,


      2. Ішкі диаметрдің индикативті мәні мынадай формула бойынша есептеледі:

     


      мұндағы

– сұйықтықты айдаудың ұсынылатын болжамды жылдамдығы, м/с, 0,51,5 м/с тең деп қабылданады.

      3. Құбырдағы сұйықтықтың қозғалыс режимі мынадай формула бойынша айқындалған Рейнольдс санымен сипатталады:

     


     

– құбырдың ішкі диаметрі, м.

      4. Гидравликалық кедергі коэффициенті айқындалады.

      Ламинарлы ток режимінде, яғни Re <2320, кезінде гидравликалық кедергі коэффициенті Стокс формуласы бойынша айқындалады:

     


      Турбулентті ағын режимінде үш үйкеліс аймағы бар: гидравликалық тегіс құбырлар ( l тек Re-ге байланысты), аралас үйкеліс ( l Re-ге және e құбырларының салыстырмалы кедір-бұдырына байланысты), шаршы үйкелісі ( l тек e-ге ғана байланысты). Бұл аймақтардың шекаралары Рейнольдстың өтпелі сандары:

     


      мұндағы

– эквивалентті кедір-бұдыр арқылы көрсетілген құбырлардың салыстырмалы кедір-бұдырлығы

(жаңа құбырлар үшін тең деп қабылданады – 0,014) және диаметрі.

      Әр түрлі үйкеліс аймақтарының болу шарттары:

      1) гидравликалық тегіс құбырлар

     


      2) аралас үйкеліс аймағы (өтпелі аймақ)

     


      3) шаршы үйкеліс аймағы

     


      Гидравликалық тегіс құбырлар аймағы үшін гидравликалық кедергі коэффициенті Блазиус формуласы бойынша айқындалады:

     


      Аралас үйкеліс аймағы үшін Альтшуль формуласымен есептеу ұсынылады:

     


      немесе Исаев:

     


      Шаршы түріндегі үйкеліс аймағында мәнін Шифринсон формуласымен анықтау ұсынылады:

     


      немесе Никурадзе:

     


      5. Үйкеліс қысымының жоғалуы мынадай формула бойынша анықталады:

     


      мұндағы Lp – құбырдың есептік ұзындығы, м.

      6. Ұзындығы бойынша жалпы шығындар мынадай формула бойынша айқындалады:

     


      мұндағы 1,02 – құбырдағы жергілікті кедергілерге үстемеақыны ескеретін коэффициент;

     

– геодезиялық белгілердің айырмашылығы, м.

      7. Құбырдағы қысым айырмашылығы мынадай формула бойынша айқындалады:

     


      8. Құбырдың басындағы қысым мынадай формула бойынша анықталады:

     


      Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының соңғы нүктесіндегі өнімнің температурасы Шухов формуласы бойынша анықталады:

     


      мұндағы

– құбырдың басындағы өнімнің температурасы, °С;

     

– қоршаған орта температурасы, °С;

      L – құбырдың ұзындығы, м;

     

– өнімнің изобарлық массалық жылу сыйымдылығы, Дж/(кг·K);

     

– өнім шығыны, кг/с;

     

– құбырдың қоршаған ауаға қатысты жалпы жылу кедергісі, (м°С)/Вт;

     


     

жылу беру коэффициентінің мәні мынадай формула бойынша анықталады:

     


      мұндағы


     

– топырақтың жылу өткізгіштік коэффициенті, Вт/(м·K);

     

– магистральдық этан және пропан құбырларының сыртқы диаметрі, м;

     

– құбыр осінің топырақ бетінен тереңдігі, м;

     

– қар жамылғысының қалыңдығы, м;

     

– қар жамылғысының жылу өткізгіштік коэффициенті, қардың жай-күйіне байланысты қабылдауға рұқсат етіледі:

      – жаңа жауған қар

;

      – тығыздалған қар

;

      – еріген қар

;

     

– топырақ бетінен атмосфераға жылу беру коэффициенті, Вт/(м2·K), желдің орташа жылдық жылдамдығына байланысты және мынадай формула бойынша айқындалады:

     


      мұндағы

– желдің жылдамдығы, м/с.

      Топырақтың жылу өткізгіштік коэффициенті l_gr мынадай формулалар бойынша есептеледі:

      –құм үшін

     


      – саздауыт үшін

     


      – аралас топырақ үшін (құм, сазды саздауыт, құмды саз, құмтас, әктас)

     


      мұндағы

– топырақтың ылғалдылығы, %;

     

– магистральдық этан және пропан құбырлары осінің тұндыру тереңдігіндегі топырақ температурасы, K,

     

– топырақтың тығыздығы, т/м3.

  "Сұйытылған күйдегі этан
және пропан фракцияларын
  тасымалдауға арналған
  магистральдық құбырларға
қойылатын талаптар туралы"
техникалық регламентке
6-қосымша

Құбырдың беріктігі мен тұрақтылығын есептеу коэффициенттері

      1-кестеде

коэффициентінің мәндері келтірілген

      1-кесте

№ р/с

Құбырлардың сипаттамасы


шамасы

1.

Қабырғаның қалыңдығы бойынша 5 %-дан аспайтын минус төзімділікпен және негізгі металдың және дәнекерленген қосылыстардың тұтастығына бұзбайтын әдістермен 100 % бақылаудан өткен, тұтас технологиялық тігіс бойынша флюс астында екі жақты электр доғалық дәнекерлеу жолымен дайындалған. Бақыланатын илектеу және термиялық қатайтылған құбырлардан аз перлитті және бейнитті болаттан жасалып дәнекерленген құбырлар.

1,34

2.

Қалыпқа келтірілген, термиялық қатайтылған болаттан және бақыланатын илектеу болаттан жасалып дәнекерленген құбырлар, үздіксіз технологиялық тігіс бойынша флюс астында екі жақты электр доғалық дәнекерлеуден жасалған және бұзбайтын әдістермен дәнекерленген қосылыстарды 100 % бақылаудан өткен. Бұзбайтын әдістермен 100 % бақылаудан өткен илектелген немесе соғылған дайындамадан жасалған жіксіз құбырлар.

1,40

3.

Қалыпқа келтірілген немесе ыстықтай илектелген төмен легирленген болаттан дәнекерленген, екі жақты электр доғалы дәнекерленген және бұзбайтын әдістермен дәнекерленген қосылыстарды 100 % бақылаудан өткен құбырлар.

1,47

4.

Ыстықтай илектелген төмен легирленген немесе көміртекті болаттан дәнекерленген, екі жақты электр доғалы дәнекерлеу немесе жоғары жиілікті токтар арқылы жасалған құбырлар. Қалған жіксіз құбырлар.

1,55

      2-кестеде

коэффициентінің мәндері келтірілген.

      2-кесте

Құбырлардың сипаттамасы


материалы бойынша сенімділік коэффициентінің мәні

Аз көміртекті болаттардан жасалған жіксіз құбырлар

1,10


қатынасы бар болаттан жасалып дәнекерленген құбырлар.

1,15


қатынасымен болаттан жасалып дәнекерленген құбырлар.

1,20

      3-кестеде магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырлары үшін

коэффициентінің мәндері келтірілген.

      3-кесте

Құбырлардың параметрлері


шамасы

Номиналды диаметрі DN400-ге дейін (қоса алғанда)
Артық қысым 1,2-ден 10 МПа-ға дейін (қоса алғанда)

1,25

      4-кестеде магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының сақиналық кернеулерін анықтау үшін m жұмыс жағдайлары коэффициентінің мәндері келтірілген.

      4-кесте

Трассаның өту шарттары

1

2

3

4

5

Жалпы жол

0,65/0,77

0,65/0,77

0,60/0,67

0,50/0,55

0,45

Қиылыстар және параллель жүру:






- екінші дәрежелі жолдар

0,65/0,77

0,65/0,77

0,60/0,67

0,50/0,55

0,45

- негізгі жолдар, теміржолдар, каналдар, өзендер, қорғаныс ағындары мен көлдер

0,65/0,77

0,65/0,77

0,60/0,67

0,50/0,55

0,45

Тазарту және диагностикалық құрылғыларды іске қосу және қабылдау тораптары және конденсатты қабылдаудың көп құбырлы тораптары

0,65/0,77

0,65/0,77

0,60/0,67

0,50/0,55

0,45

Сорғы айдау станциясының, терминалдардың аумағы шегіндегі құбырлар

0,65/0,77

0,65/0,77

0,60/0,67

0,50/0,55

0,45

Арнайы құрылымдар, мысалы, дәнекерленген құрылымдар және көпірлер арқылы өтетін құбырлар

0,65/0,77

0,65/0,77

0,60/0,67

0,50/0,55

0,45

Ескертпе: халық тығыздығы және адамдар мен персоналдың шоғырлану көрсеткіштері бойынша трассадан өту шарттары, трассадан өту шарттарының класы құбырдағы айналма кернеулерді анықтау үшін есептік коэффициент арқылы ескеріледі, ҚР СТ ISO 13623 сәйкес жіктеледі.

      5-кестеде n жүктеме бойынша сенімділік коэффициентінің мәндері келтірілген.

      5-кесте

Жүктеме және әсер ету сипаты

Жүктемелер және әсер ету

Құбырларды төсеу әдісі

Жүктеме бойынша
n сенімділік коэффициенті

жерасты (үйінділерде)

жер үсті

Тұрақты

Құбырлар мен құрылғылардың массасы (өз салмағы)

+

+

1,10 (0,95)

Құбырдың алдын ала кернеуінің әсері (серпімді иілу және басқалар)

+

+

1,00 (0,90)

Топырақтың қысымы (салмағы)

+

-

1,20 (0,80)

Судың гидростатикалық қысымы

+

-

1,00

Уақытша
ұзақ

Ішкі қысым

+

+

1,15

Өнімнің немесе судың массасы

+

+

1,00 (0,95)

Температура әсерлері

+

+

1,00

Топырақтың біркелкі емес деформациялары
ның әсері, оның құрылымының өзгеруімен бірге жүрмейді

+

+

1,50

Қысқа мерзімді

Қар жүктемесі

-

+

1,40

Жел жүктемесі

-

+

1,20

Көктайғақ жүктемесі

-

+

1,30

Топырақтың аяздан жарылуынан туындаған жүктеме

+

-

1,20

Тазарту құрылғыларын өткізіп жіберген кезде пайда болатын жүктемелер мен әсерлер

+

+

1,20

Құбырларды сынау кезінде туындайтын жүктемелер мен әсерлер

+

+

1,00

Ерекше

Оның құрылымының өзгеруімен бірге жүретін топырақ деформациясы-ның әсері (мысалы, сіңдіру кезінде шөгінді топырақтың деформациясы)

+

+

1,00

Ескертпе:
1. "+" белгісі жүктемелер мен әсерлердің ескерілетінін, "-" – ескерілмейтінін білдіреді.
2. жақшада көрсетілген жүктеме бойынша сенімділік коэффициентінің мәндері құбырларды бойлық тұрақтылық пен позицияның тұрақтылығына есептеу кезінде, сондай-ақ жүктеменің төмендеуі конструкцияның жұмыс жағдайларын нашарлататын басқа жағдайларда қабылданады.
3. Судың тығыздығын ондағы тұздылық пен онда тоқтатылған бөлшектердің болуын ескере отырып қабылдау керек.
4. Құбырдағы сынау, жөндеу немесе пайдалануға беру шарттарына сәйкес ішкі қуысты сумен немесе конденсатпен толық немесе ішінара толтыруға болатын кезде өнімнің салмағынан жүктеменің өзгеруін ескеру қажет.
5. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын қысымның жоғарылауынан қорғау үшін автоматтандыру жүйесі құбырдағы қысым магистральдық сорғы станциясының шығысындағы рұқсат етілген жұмыс қысымынан 1,09-ға тең шамаға дейін көтерілген кезде магистральдық сорғы станциясының ажыратылуын қамтамасыз етеді.

  "Сұйытылған күйдегі этан
және пропан фракцияларын
тасымалдауға арналған
магистральдық құбырларға
қойылатын талаптар туралы"
техникалық регламентке
7-қосымша

Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары бойынша тазалау және диагностикалау құралдарын өткізу кезіндегі жұмыстарды жүргізу тәртібі

      1. Тазалау және диагностикалау құралын енгізу және іске қосу пайдаланушы ұйымның өндірістік-диспетчерлік қызметінің рұқсатымен жүргізіледі.

      2. Іске қосу камерасына тазалау және диагностикалау құралдарын енгізу газ қауіпті жұмыстарға жатады және наряд-рұқсат бойынша орындалады.

      3. Іске қосу камерасынан этан/пропан фракциясын ығыстыру метанол немесе инертті газды айдау жолымен өнімді құбырға ығыстыра отырып немесе қоймада өрттей отырып жүзеге асырылады.

      4. Іске қосу камерасын (камераның қуыс бөлігі, ысырма, тығыздағыш сақина) тексеру жүргізіледі, анықталған ақауларды жою, бөтен заттарды алып тастау талап етіледі.

      5. Камераға тазалау және диагностикалау құралын енгізу, бірінші манжеттер кіретін тарылған бөлікке дейін енгізуге арналған арнайы құрал-жабдықты пайдалана отырып итеру.

      6. Іске қосу камерасының клапанын жабу және тазалау құрылғысын іске қосу.

      7. Тазалау және диагностикалау құралын өткізу этан және пропан құбырларына тексеру жүргізетін ұйыммен келісілген құбырішілік диагностиканы жүргізу немесе тазалау жүргізу жөніндегі арнайы әзірленген нұсқаулық бойынша жүргізіледі.

      8. Қабылдау камерасынан тазалау және диагностикалау құралын қабылдау және шығару. Құралды шығару пайдаланушы ұйымның өндірістік-диспетчерлік қызметінің рұқсатымен жүргізіледі.

      9. Қабылдау камерасынан тазалау және диагностикалау құралын шығару газ қауіпті жұмыстарға жатады және ол наряд-рұқсат бойынша орындалады.

      10. Қабылдау камерасына тазалау және диагностика құралдары келгеннен кейін, тасымалданатын өнім айналым сызығы арқылы өтеді.

      11. Этан/пропан фракциясын метанол немесе инертті газ арқылы құбырға ығыстыру және оны қоймада өрттеу.

      12. Тазалау және диагностика құралын шығару, қабылдау камерасын ағып кетулердің бар-жоғын тексере отырып, оның бақылаулық сығымдауды жүргізу.

      13. Тазалау және диагностика құралын қабылдау бойынша орындалған операциялар туралы пайдаланушы ұйымның өндірістік-диспетчерлік қызметке хабар беріледі. Тазалау және диагностика құралын қабылдау және алып шығару құбырішілік диагностикасын жүргізу жөніндегі әзірленген нұсқаулығына сәйкес жүзеге асырылады.

      14. Құбырішілік жабдықтары тоқтаған жағдайда мынадай іс-шаралар орындалады:

      1) учаскеде тазалау және диагностика құралының соңғы тіркелген өтетін орнынан өнім ағынының шуын тыңдау, телемеханика көрсеткіштерін талдау арқылы орналасқан жерін анықтау үшін пайдаланушы персонал жаяу аралап шығады. Мердігер ұйымның мердігер өкілдері арнайы аппаратураны (поршеньді өту сигнализаторының локаторы) қолдана отырып, бірлескен іздеуді орындайды;

      2) тазалау және диагностика құралдарының (бұру, үштік, желілік учаске) тоқтау орны анықталғаннан кейін тоқтаудың ықтимал себебі айқындалады. Жұмыстарды жүргізу орнында қатысып отырған мердігер ұйымның, пайдаланушы ұйымның өкілдері одан әрі іс-қимылдар туралы шешім қабылдайды;

      3) техникалық мүмкіндік болған кезде қысымның төмендеуін жасау және тасымалданатын ортаның шығынын ұлғайту арқылы кептелу орнынан тазалау және диагностикалау құралдарын бөгеу әрекеті жүргізіледі. Тоқтау орнына байланысты тазалау және диагностика құралын қысымның кері айырмашылығымен бөгеуге болады. Қысымның рұқсат етілген ең жоғары айырмашылығын құбырішілік диагностиканы орындайтын мердігер ұйымның жауапты маманы анықтайды. Гидрат түзілуін болдырмау мен этан және пропан құбырының тоқтау учаскесінен тазалау және диагностикалау құралдарын бөгеу үшін неғұрлым тиімді жағдайлар жасау үшін қажет болған жағдайда метанол құбырына айдау арқылы сұйық тығын жасалады;

      4) егер тазалау және диагностика құралы қысымның рұқсат етілген ең жоғары айырмашылығы және тасымалданатын ортаның ең жоғары ықтимал шығыны кезінде қозғалысын жалғастырмаса, мердігердің келісімі бойынша тазалау және диагностика құралдарын тоқтау орнынан соқтығысу үшін белгіленген сигнализаторы бар қосымша қырғышты өткізу орындалады;

      5) егер тазалау және диагностика құралдары қосымша қырғышты өткізу арқылы қозғалмаған жағдайда, тазалау және диагностика құралдарын құбырдан алу жөніндегі жеке бағдарлама әзірленеді. Бағдарламаның жоғарыда көрсетілген іс-шараларының, сондай-ақ осы бөлімде көрсетілмеген, нақты қалыптасқан жағдайға байланысты қабылданатын басқа да іс-шаралардың реттілігі, көлемі мен орындалу мерзімдері туралы шешімді пайдаланушы ұйымның бас инженері қабылдайды;

      15. Тазалау және диагностика құралдарын алу жөніндегі бағдарламаны іске асыру шеңберінде пайдаланушы ұйымның күшімен шурф қазылады, бұзбайтын бақылау әдістерімен тазалау және диагностика құралының құбырдағы нақты орналасуы нақтыланады (құбырға орналасқан жері туралы белгі қойыла отырып) және тазалау және диагностика құралын бөлшектеу бойынша от жұмыстары жүргізіледі, кейіннен құбырдың тұтастығы қалпына келтіріледі.

      16. Камераға ақаулы, бұзылған тазалау және диагностика құралдары келген жағдайда қолданылатын іс-қимыл жоспары. Қабылдау камерасына ақаулы не бұзылған тазалау және диагностика құралы келген жағдайда туындаған жағдайдың ықтимал себептеріне талдау жүргізіледі және тиісті актіні ресімдей отырып оларды жою туралы шешім қабылданады:

      1) тазалау және диагностика құралының зақымдануы – пайдаланушы ұйымның күшімен бекіту арматурасының ашылуын тексеру, мүмкін – ең төменгі өту қимасын айқындау мақсатында қырғыш-калибрді қайта өткізу;

      2) тазалау және диагностика құралдарының механикалық зақымдануы – зақымданудың пайда болу қашықтығын және алынған деректердің сапасын айқындау мақсатында мердігерлік ұйымның күштерімен жазылған ақпаратты талдау. Деректердің сапасы жеткіліксіз болған кезде – мердігер ұйымның күшімен жөндеу және зақымдану пайда болған қашықтықтағы учаскенің шурфында зерттегеннен кейін тазалау және диагностика құралын қайта өткізу (қажет болған жағдайда пайдаланушы ұйымның күшімен құбырдың ақаулы учаскесін жөндеу жүргізіледі);

      3) тазалау және диагностика құралдары электроникасының істен шығуы – мердігер ұйымның күшімен жөндеу және қайта өткізу.

      17. Метанолмен және инертті газдармен жұмыс істеу кезінде этан және пропан фракциясын тазарту және диагностика құралын қабылдау/іске қосу камерасынан ығыстыру кезінде қауіпсіздік шараларын сақтау және еңбекті қорғау ережелері мен санитариялық нормаларды сақтау қажет.

  "Сұйытылған күйдегі этан
және пропан фракцияларын
тасымалдауға арналған
магистральдық құбырларға
қойылатын талаптар туралы"
техникалық регламентке
8-қосымша

"Сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын тасымалдауға арналған магистральдық құбырларға қойылатын талаптар туралы" техникалық регламент талаптарының сақталуы қолдану нәтижесінде ерікті негізде қамтамасыз етілетін өзара байланысты стандарттардың тізбесі

р/с

Техникалық регламент тің элементі

Өзара байланысты стандартты белгілеу

Өзара байланысты стандарттың атауы

Ескерту

1.

3-тарау

МЕМСТ 32569-2013

"Болат технологиялық құбырлар. Жарылыс-өрт қауіпті және химиялық қауіпті өндірістердегі орнатуға және пайдалануға қойылатын талаптар"


 
2.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 16037-80

"Дәнекерленген болат құбырлардың қосылыстары. Негізгі түрлері, құрылымдық элементтері және өлшемдері"


3.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 23055-78

"Бұзбай бақылау. Металдарды балқыту арқылы дәнекерлеу. Дәнекерленген қосылыстарды радиографиялық бақылау нәтижелері бойынша жіктеу"


4.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 23118-2019

"Болат құрылыс конструкциялары. Жалпы техникалық шарттар"


 
5.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 31385-2023

"Мұнай және мұнай өнімдеріне арналған тік цилиндрлік болат резервуарлар. Жалпы техникалық шарттар"


 
6.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ ISO 3183-2015

"Мұнай және газ өнеркәсібіне арналған болат құбырлар. Жалпы техникалық шарттар"


7.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 32867-2014

"Жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдары. Құрылысты ұйымдастыру. Жалпы талаптар"


8.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 34182-2017

"Мұнай және мұнай өнімдерінің магистральдық құбыр көлігі. Пайдалану және техникалық қызмет көрсету. Негізгі ережелер"


9.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 34563-2019

"Мұнай және мұнай өнімдерінің магистральдық құбыр көлігі. Технологиялық жобалау ережелері"


10.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 34737-2021

"Мұнай және мұнай өнімдерінің магистральдық құбыр көлігі. Айдау станциялары. Жобалау"


11.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 9.602-2016

"Коррозиядан және қартаюдан қорғаудың бірыңғай жүйесі. Құрылыстар жерасты. Коррозиядан қорғаудың жалпы талаптары"


12.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 5264-80

"Қолмен доғалық дәнекерлеу. Дәнекерленген қосылыстар. Негізгі түрлері, құрылымдық элементтері және өлшемдері"


13.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 8713-79

"Флюс астында дәнекерлеу. Дәнекерленген Қосылыстар. Негізгі типтер, конструктивті элементтер және өлшемдер"


14.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ ISO 13623-2010

"Мұнай және газ өнеркәсібі. Құбырлар арқылы тасымалдау жүйелері"


15.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ ISO 19285-2019

"Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Фазалық торлармен ультрадыбыстық бақылау. Қабылдау деңгейлері"


16.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 9544-2015

"Бекіту құбырының арматурасы. Қақпалардың тығыздалу нормалары"


17.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 34181-2017

"Мұнай және мұнай өнімдерінің магистральдық құбыр көлігі. Техникалық диагностика. Негізгі ережелер"


18.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ 1916-2009

"Мұнай және газ өнеркәсібі. Магистральдық газ құбырлары. Технологиялық жобалауға қойылатын талаптар"


19.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ 2893-2016

"Газдың магистральдық құбыр көлігі. Газ тасымалдау объектілері мен жүйелерінің энергия тиімділігін бағалау әдістемесі"


20.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 31532-2012

"Энергияны үнемдеу. Энергетикалық тиімділік. Көрсеткіштердің құрамы. Жалпы ережелер"


21.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 9.014-78

"Коррозиядан және ескіруден қорғаудың бірыңғай жүйесі. Бұйымдарды уақытша коррозияға қарсы қорғау. Жалпы талаптар"


22.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 9.032-74

"Коррозиядан және ескіруден қорғаудың бірыңғай жүйесі. Лак-бояу жабындары. Топтар, техникалық талаптар және белгілер"

01.06.2026 дейін қолданылады

23.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 35094-2024

Бояу-лак жабындары. Топтар, техникалық талаптар және белгіленулер

МЕМСТ 9.032-74 орнына

24.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 9.104-2018

"Коррозиядан және ескіруден қорғаудың бірыңғай жүйесі. Лак-бояу жабындары. Пайдалану шарттарының топтары"


25.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 9.301-2025

"Коррозиядан және қартаюдан қорғаудың бірыңғай жүйесі. Металл және металл емес бейорганикалық жабындар. Жалпы талаптар"


26.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 9.402-2004

"Коррозиядан және ескіруден қорғаудың бірыңғай жүйесі. Лак-бояу жабындары. Металл беттерін бояуға дайындау"


27.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ 2888-2016

"Газдың магистральдық құбыр көлігі. Жерасты құрылыстарын электрохимиялық қорғауды жобалау"


28.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ 2894-2016

"Газдың магистральдық құбыр көлігі. Жоғары омды (жартасты, құмды, көпжылдық мұздатылған) топырақтарда төселген газ құбырларының учаскелері үшін коррозиядан қорғау өлшемшарттары"


29.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ 2897-2016

"Газдың магистральдық құбыр көлігі. Коррозиядан электр химиялық қорғау. Негізгі талаптар"


30.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ 3077-2017

"Газдың магистральдық құбыр көлігі. Коррозиядан қорғау. Негізгі ережелер"


31.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 12.1.030-81

"Еңбек қауіпсіздігі стандарттарының жүйесі. Электр қауіпсіздігі. Жерге тұйықтау, нөлдеу қорғанысы"


32.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 12.4.026-2015

"Еңбек қауіпсіздігі стандарттарының жүйесі. Сигнал түстері, қауіпсіздік белгілері және сигнал белгілері. Мақсаты және қолдану ережелері. Жалпы техникалық талаптар мен сипаттамалар. Сынақ әдістері"


33.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 34366-2017

"Мұнай және мұнай өнімдерінің магистральдық құбыр көлігі. Құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасын бақылау. Негізгі ережелер"


34.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ 1915-2009

"Мұнай және газ өнеркәсібі. Магистральдық газ құбырлары. Оқшаулау-төсеу жұмыстарын жүргізуге және коррозиядан электр химиялық қорғау құралдарын салуға қойылатын талаптар"


35.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ 2885-2016

"Газдың магистральдық құбыр көлігі. Компрессорлық станциялардың жерасты технологиялық құбырларын электр метриялық тексеру жөніндегі нұсқаулық"


36.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ 2892-2016

"Газдың магистральдық құбыр көлігі. Газ тасымалдау ұйымдарының объектілерін коррозиялық тексеруді ұйымдастыру. Негізгі талаптар"


37.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ 3080-2017

"Газдың магистральдық құбыр көлігі. Энергия шаруашылығының күштік трансформаторларын техникалық диагностикалау"


38.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ 3081-2017

"Газдың магистральдық құбыр көлігі. Талшықты-оптикалық байланыс желілерін пайдалану, диагностикалау және жөндеу жөніндегі нұсқаулық"


39.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ МЕМСТ Р 51164-2005

"Магистральдық болат құбырлар. Коррозиядан қорғаудың жалпы талаптары"


40.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ МЕМСТ Р 55999-2016

"Газ құбырларын құбырішілік техникалық диагностикалау. Жалпы талаптар"


41.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 27751-2014

"Құрылыс конструкциялары мен негіздерінің сенімділігі. Негізгі ережелер"


42.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 34994-2023

"Мұнай және мұнай өнімдерінің магистральдық құбыр көлігі. Магистральдық құбыр объектілерін қабылдау және пайдалануға беру. негізгі ережелер"


43.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ 2953-2017

"Этан фракциясы. Техникалық шарттар"


44.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ 2954-2017

"Пропан фракциясы. Техникалық шарттар"


45.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ ISO 3183-2015

"Мұнай және газ өнеркәсібі құбырларына арналған болат құбырлар. Жалпы техникалық шарттар"


46.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ
2025-2017

"Жалпы пайдаланылатын автомобиль жолдары. Техникалық жіктеу"


47.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ ИСО 16708-2008

"Мұнай және газ өнеркәсібі. Магистральдық құбыржол жүйелері. Шекті күйлерді талдау әдістері негізіндегі сенімділік"


48.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 34.603-92

"Ақпараттық технология. Автоматтандырылған жүйелерді сынау түрлері"


49.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 21.002- 2014

"Мемлекетаралық стандарт. Құрылысқа арналған жобалау құжаттамасының жүйесі. Жобалау және жұмыс құжаттамасын нормативтік бақылау"


50.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 6651-2009

"Платинадан, мыстан және никельден жасалған кедергі термотүрлендіргіштері. Жалпы техникалық талаптар және сынау әдістері"


51.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 10006-80

"Металл құбырлар. Созылуға сынау әдісі"


52.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 12.2.063-2015

"Құбыржол арматурасы. Қауіпсіздіктің жалпы талаптары"


53.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 12503-75

"Болат. Ультрадыбыстық бақылау әдістері. Жалпы талаптар"


54.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ ISO 16809-2022

"Бұзбай бақылау. Қалыңдықты ультрадыбыстық бақылау"


55.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 17410-2022

"Бұзбай бақылау. Металдан жасалған жіксіз цилиндрлік құбырлар. Ультрадыбыстық дефектоскопия әдістері"


56.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 1778-2022

"Болаттар мен қорытпалардан жасалған металл өнімдері. Бейметалл қоспаларды анықтаудың металлографиялық әдістері"


57.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 20426-82

"Бұзбай бақылау. Дефектоскопияның радиациялық әдістері. Қолдану саласы"


58.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 27.203-83

"Техникадағы сенімділік. Технологиялық жүйелер. Сенімділікті бағалау әдістеріне қойылатын жалпы талаптар"


59.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 15150-69

"Машиналар, аспаптар және басқа да техникалық бұйымдар. Әртүрлі климаттық аудандарға арналған орындалымдар. Сыртқы ортаның климаттық факторларының әсері бөлігіндегі санаттар, пайдалану, сақтау және тасымалдау шарттары"


60.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 21.206-2012

"Құрылысқа арналған жобалау құжаттамасының жүйесі. Құбыржолдардың шартты белгілері"


61.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ ISO/IEC 30134-4-2019

"Ақпараттық технологиялар. Деректерді өңдеу орталықтары. Тиімділіктің негізгі көрсеткіштері.
4-бөлім. Серверлерге арналған
АТ-жабдықтардың энергия тиімділігі (ITEEsv)"


62.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ ISO 15609-1-2019

"Металл материалдарды дәнекерлеу процедураларына қойылатын техникалық талаптар және оларды бағалау. Дәнекерлеу процедурасына қойылатын техникалық талаптар.
1-бөлім. Доғалық дәнекерлеу"


63.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ ISO 15609-1-2019

"Металл материалдарды дәнекерлеу процедураларына қойылатын техникалық талаптар және оларды аттестаттау. Дәнекерлеудің өндіріс алдындағы сынағына негізделген аттестаттау"


64.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ ISO 15613-2014

"Металл материалдарды дәнекерлеу процедураларына қойылатын техникалық талаптар және оларды аттестаттау. Дәнекерлеудің өндіріс алдындағы сынағына негізделген аттестаттау"


65.

4-тарау

ҚР СТ 34.014-2002

"Ақпараттық технология. Автоматтандырылған жүйелерге арналған стандарттар кешені. Автоматтандырылған жүйелер. Терминдер мен анықтамалар"


 
66.

7-тарау

МЕМСТ 34969-2023

"Мұнай және мұнай өнімдерінің магистральдық құбыр көлігі. Объектілерді консервациялау және жою"


  "Сұйытылған күйдегі этан
және пропан фракцияларын
тасымалдауға арналған
магистральдық құбырларға
қойылатын талаптар туралы"
техникалық регламентке
9-қосымша

"Сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын тасымалдауға арналған магистральдық құбырларға қойылатын талаптар туралы" техникалық регламенттің талаптарын қолдану және орындау үшін қажетті зерттеу (сынау) және өлшеу қағидалары мен әдістері, оның ішінде үлгілерді іріктеу қағидалары бар стандарттардың тізбесі

р/с

Техникалық регламенттің элементі

Стандартты белгілеу

Стандарттың атауы

Ескертпе

1.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ 14782-86

"Бұзбай бақылау. Дәнекерленген қосылыстар. Ультрадыбыстық әдістер"


2.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ 18442-80

"Бұзбай бақылау Капиллярлық әдістер. Жалпы талаптар"


3.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ 20415-82

"Бұзбай бақылау Акустикалық әдістер.Жалпы ережелер"


4.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ ISO 9934-1-2021

"Бұзбай бақылау. Магнит ұнтақты бақылау.
1-бөлім. Жалпы принциптер"


5.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ ISO 9934-2-2021

"Бұзбай бақылау. Магнит ұнтақты бақылау.
2-бөлім. Дефектоскопиялық материалдар".

Оның орнына МЕМСТ 21105-87 магниттік ұнтақты бақылауда қолданылатын материалдардың негізгі қасиеттеріне (магниттік суспензияларды, магниттік ұнтақты, дисперсиялық ортаны, контрастты бояуларды қоса алғанда), сондай-ақ олардың қасиеттерін тексеру тәсілдеріне қойылатын талаптар бөлігінде

6.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ ISO 9934-3-2021

"Бұзбай бақылау. Магнит ұнтақты бақылау.
3-бөлім. Жабдықтар"

МЕМСТ 21105-87 орнына магниттік ұнтақты бақылау кезінде объектіні магниттеуге, магниттеуге, жарықтандыруға, өлшеуге және тексеруге арналған жабдыққа қойылатын негізгі талаптар бөлігінде

 
7.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ 23338-91

"Металдарды дәнекерлеу. Балқытылған металл мен тігіс металындағы диффузиялық сутектің құрамын анықтау әдістері"


 
8.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ 25225-82

"Бұзбай бақылау Құбырлардың дәнекерленген қосылыстарының тігістері. Магниттік-графиялық әдіс"


 
9.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ 28277-89

"Бұзбай бақылау Дәнекерленген қосылыстар. Электрорадиографиялық әдіс. Жалпы талаптар"


 
10.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ 3242-79

"Дәнекерленген қосылыстар. Сапаны бақылау әдістері"


 
11.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ 6996-66

"Дәнекерленген қосылыстар. Механикалық қасиеттерді анықтау әдістері"


 
12.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ 7122-81

"Дәнекерленген тігістер және балқытылған металл. Химиялық құрамды анықтау үшін сынама алу әдістері"


 
13.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ 7512-82

"Бұзбай бақылау Дәнекерленген қосылыстар. Радиографиялық әдіс"


 
14.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ ISO 17636-1-2017

"Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Радиографиялық бақылау. 1-бөлім. Пленканы қолдана отырып, рентгендік және гаммографиялық бақылау әдістері"


 
15.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ ISO 17636-2-2017

"Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Радиографиялық бақылау. 2-бөлім. Цифрлық детекторларды қолдана отырып, рентгендік және гаммографиялық бақылау әдістері".


 
16.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ ISO 17635-2018

"Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Металл материалдарға арналған жалпы ережелер"


 
17.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ ISO 11666-2024

"Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Ультрадыбыстық бақылау. Қабылдау деңгейлері"


 
18.

4 және 5-тараулар

ҚР СТ ISO 16810-2014

"Бұзбай бақылау Ультрадыбыстық бақылау. Жалпы принциптер"


 
19.

4 және 5-тараулар

ҚР СТ ISO 16827-2016

"Бұзбай бақылау Ультрадыбыстық бақылау. Тұтастықтың сипаттамалары мен мөлшерін анықтау"


 
20.

4 және 5-тараулар

ҚР СТ ISO 16826-2016

"Бұзбай бақылау Ультрадыбыстық бақылау. Бетіне перпендикуляр тұтастықты анықтау"


 
21.

4 және 5-тараулар

ҚР СТ ASTM Е 273-2015

"Құбыр және сорғы-компрессорлық дәнекерлеу құбырларының дәнекерленген қосылу аймағын ультрадыбыстық зерттеудің стандартты тәжірибесі"


 
22.

4 және 5-тараулар

ҚР СТ 1917-2009

"Мұнай және газ өнеркәсібі. Магистральдық газ құбырларының дәнекерленген қосылыстары. Магнитографиялық бақылау әдісі"


 
23.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ ISO 10893-4-2017

"Жіксіз және дәнекерленген болат құбырлар. 4-бөлім. Беттік ақауларды анықтау үшін енетін заттар әдісімен бақылау"


 
24.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ ISO 17638-2018

"Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Магнитті ұнтақты бақылау"


 
25.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ 18353-79

"Бұзбай бақылау Түрлері мен әдістерінің жіктелуі"


 
26.

4 және 5-тараулар

МЕМСТ 23479-79

"Бұзбай бақылау Оптикалық көрініс әдістері. Жалпы талаптар"


 
27.

4 және 5-тараулар

ҚР СТ ISO 17637-2019

"Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Балқыту арқылы алынған дәнекерлеуді визуалды бақылау"


 
28.

4 және 5-тараулар

ҚР СТ ISO 377-2015

"Болат және болат бұйымдары. Механикалық сынақтар үшін сынамалар мен үлгілерді орналастыру және дайындау"


 
29.

4 және 5 тараулар

ҚР СТ ISO 17640-2013

"Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Ультрадыбыстық бақылау. Әдістер, бақылау деңгейлері және бағалау"


 
30.

4 және 5-тараулар

ҚР СТ 1572-1-2006

"Магистральдық болат құбырлар. Жабындарды қорғауды бақылау әдістері.
1-бөлім. Адгезияны бақылау әдістері"


 
31.

4 және 5-тараулар

ҚР СТ 2818-2016

"Бұзбай бақылау. Негізгі материалды және дәнекерленген қосылыстарды визуалды бақылау (беткі қабат)"


 
32.

4 және 5 тараулар,
7-қосымша

ҚР СТ 2509-2014

"Магистральдық газ құбырларының құбырішілік диагностикасы. Құбырішілік диагностика негізінде магистральдық газ құбырларының коррозиялық жай-күйін бақылау"


 
33.

4 және 5-тараулар

ҚР СТ 2889-2016

"Газдың магистральдық құбыр көлігі. Компрессорлық станциялардың технологиялық құбырларының үштіктері мен үштікті қосылыстарын бұзбай бақылау. Бағалау нормалары және жұмыстарды жүргізу әдістері"


 
34.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 8.587-2019

"Өлшем бірлігін қамтамасыз етудің мемлекеттік жүйесі. Мұнай мен мұнай өнімдерінің массасы. Өлшеу әдістемесі (әдістері)"


 
35.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 14920-2024

"Мұнай өңдеу және газ өңдеу газдары. Газ хроматографиясы әдісімен компоненттік құрамды анықтау"


 
36.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 10679-2019

"Сұйытылған көмірсутекті газдар. Көмірсутек құрамын анықтау әдісі"


 
37.

4, 5 және
6 тараулар

МЕМСТ 24975.1-2015

"Этилен және пропилен. Хроматографиялық талдау әдістері"


 
38.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ АСТМ Д 5623-2011

"Мұнай өнімдері. Құрамында күкірт бар қосылыстарды газ хроматографиясы және күкіртті селективті анықтау әдісімен анықтау"


 
39.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 22985- 2017

"Сұйытылған көмірсутекті газдар күкіртсутекті, меркаптан күкіртін және көміртегі күкіртоксидін анықтау әдісі"


40.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 33690-2015

"Мұнай және мұнай өнімдері. Газ хроматографиясы әдісімен күкіртті сутегіні, метил- және этилмеркаптандарды анықтау"


 
41

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 20448–2018

"Коммуналдық-тұрмыстық тұтынуға арналған сұйытылған отын көмірсутекті газдар. Техникалық шарттар"

01.07.2030 дейін қолданылады

42.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 34858-2022

"Көмірсутек газдары. Отындық сұйытылған газдар. Техникалық шарттар"

МЕМСТ 20448-2018, МЕМСТ 27578-2018
орнына

 
43.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 28656–2019

"Сұйытылған көмірсутекті газдар.
Қаныққан булардың тығыздығы мен қысымын анықтаудың есептеу әдісі"


44.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ ASTM E 384-2016

"Материалдардың қаттылығын түйіршікті сүзуге арналған стандартты сынақ әдісі"


45.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ ASTM А370-2018

"Болат бұйымдарды техникалық сынау. Стандартты әдіс және анықтамалар"


46.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ ASTM E92-2019

"Виккерс және Кнуп бойынша металл материалдардың қаттылығын сынаудың стандартты әдістері"


47.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ ISO 6892-1-2017

"Металл материалдар. Созылуға сынау. 1-бөлім. Бөлме температурасында сынау әдісі"


48.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ МЕМСТ Р ИСО 6507-1-2010

"Металдар мен қорытпалар. Виккерс бойынша қаттылықты өлшеу. 1-тарау. Өлшеу әдісі"


49.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ ИСО 6508-1-2017

"Металл материалдар Роквелл бойынша қаттылыққа сынау. 1-бөлім. Сынау әдісі"


50.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ ASTM E18-2016

"Металл материалдардық Роквелл бойынша қаттылығын және Роквелл бойынша беткі қаттылығын бақылаудың стандарттық әдістері"


51.

4, 5 және
6-тараулар

ҚР СТ ISO 148-1-2017

"Металл материалдар. Шарпи бойынша маятникті коперде соққылық иілуге сынау.
1-бөлім. Сынау әдісі"


 
52.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 21443-75

"Экспортқа жіберілетін сұйытылған көмірсутек газдары"


 
53.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 15150-69

"Әртүрлі климаттық аудандарға арналған машиналар, аспаптар және басқа да техникалық бұйымдар. Сыртқы ортаның климаттық факторларының әсеріне қатысты санаттар, пайдалануға беру, сақтау және тасымалдау шарттары"


 
54.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 33702-2015

"Газ конденсатының, сұйытылған көмірсутекті газдың және жеңіл көмірсутектердің кең фракциясының саны мен сапа көрсеткіштерін өлшеу жүйелері. Жалпы техникалық талаптар"


55.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 6651-2009

"Платинадан, мыстан және никельден жасалған кедергі термотүрлендіргіштері. Жалпы техникалық талаптар және сынау әдістері"


56.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 10006-80

"Металл құбырлар. Созылуға сынау әдісі"


57.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 12503-75

"Болат. Ультрадыбыстық бақылау әдістері. Жалпы талаптар"


58.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ ISO 16809-2022

"Бұзбай бақылау. Қалыңдықты ультрадыбыстық бақылау"


59.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 17410-2022

"Бұзбай бақылау. Металдан жасалған жіксіз цилиндрлік құбырлар. Ультрадыбыстық дефектоскопия әдістері"


60.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 1778-2022

"Болаттар мен қорытпалардан жасалған металл өнімдері. Бейметалл қоспаларды анықтаудың металлографиялық әдістері"


61.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 20426-82

"Бұзбай бақылау. Дефектоскопияның радиациялық әдістері. Қолдану саласы"


62.

4, 5 және
6-тараулар

МЕМСТ 27.203-83

"Техникадағы сенімділік. Технологиялық жүйелер. Сенімділікті бағалау әдістеріне қойылатын жалпы талаптар"


 
63.

7-тарау

МЕМСТ 34969-2023

"Мұнай және мұнай өнімдерінің магистральдық құбыр көлігі. Объектілерді консервациялау және жою"


64.

4-тарау

МЕМСТ 9454-2025

"Металдар. Төмен, бөлме және жоғары температураларында соққылы иілуге сынау әдісі"


65.

1-қосымша

ҚР СТ ASTM D 7833-2022

"Газды хроматография әдісімен газ қоспаларындағы көмірсутектер мен көмірсутекті емес газдарды анықтаудың стандартты әдісі"


66.

1-қосымша

ҚР СТ ASTM D 5504-2015

"Мұнай және газ өнеркәсібі. Газ хроматографиясы және хемилюминесценция арқылы табиғи газ бен газ отынындағы күкірт қосылыстарын анықтауға арналған стандартты зерттеу әдісі"


67.

1-қосымша

ҚР СТ АСТМ Д 2163-2011

"Сұйылтылған мұнай газы. Газды хроматография көмегімен көмірсутегі құрамын анықтау әдісі"


68.

1-қосымша

ҚР СТ ASTM D2713-2018

"Пропандаңы ылғалдың мөлшерін анықтаудың стандартты әдісі (клапанның қату әдісі)"


69.

1-қосымша

ҚР СТ ASTM D 2598-2015

"Сұйытылған мұнай газдары. Композициялық талдау әдісімен физикалық қасиеттерін анықтау"