Об утверждении профессионального стандарта "Тьюторское сопровождение"

Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 24 июня 2026 года № 271

      В соответствии с пунктом 5 статьи 5 Закона Республики Казахстан "О профессиональных квалификациях" ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Утвердить профессиональный стандарт "Тьюторское сопровождение" согласно приложению к настоящему приказу.

      2. Департаменту труда и социального партнерства Министерства труда и социальной защиты населения Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:

      1) в течение пяти календарных дней после подписания настоящего приказа направление его на казахском и русском языках в Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт законодательства и правовой информации Республики Казахстан" Министерства юстиции Республики Казахстан для официального опубликования и включения в Эталонный контрольный банк нормативных правовых актов Республики Казахстан;

      2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства труда и социальной защиты населения Республики Казахстан.

      3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на первого вице-министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан.

      4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

      Министр труда и социальной защиты населения
Республики Казахстан
А. Ертаев

      "СОГЛАСОВАН"
Министерство просвещения
Республики Казахстан

      "СОГЛАСОВАН"
Министерство туризма и спорта
Республики Казахстан

  Приложение к приказу/

Профессиональный стандарт "Тьюторское сопровождение"

Глава 1. Общие положения

      1. Область применения: профессиональный стандарт "Тьюторское сопровождение" (далее – профессиональный стандарт) в сфере социального обеспечения и социальных услуг предназначен для определения требований к уровню квалификации и компетентности специалистов, осуществляющих тьюторское сопровождение социальной, спортивной и трудовой сферах.

      Профессиональный стандарт определяет требования к квалификации специалистов, включая описание трудовых функций, необходимых знаний, умений и навыков.

      Организации независимо от формы собственности разрабатывают (при необходимости) внутренние документы, регламентирующие требования к квалификации работников, с учетом уровня профессионального образования, трудовых функций, необходимых знаний, умений и навыков, а также особенностей лиц, получающих сопровождение.

      Профессиональный стандарт предназначен для:

      1) осуществления индивидуального тьюторского сопровождения обучающихся и сопровождаемых лиц;

      2) выявления образовательных, социальных и иных потребностей, а также индивидуальных особенностей сопровождаемого;

      3) содействия развитию навыков самостоятельной деятельности, саморегуляции и социальной адаптации;

      4) мониторинга динамики развития и прогресса сопровождаемого, предоставления обратной связи, а также подготовки рекомендаций по корректировке и дальнейшей реализации индивидуального плана развития;

      5) планирования, организации и координации тьюторской деятельности в социальной, спортивной и трудовой сферах;

      6) обеспечения межведомственного взаимодействия с заинтересованными специалистами и организациями (службами) в целях достижения результатов тьюторского сопровождения.

      2. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие термины и определения:

      1) знание - изученная и усвоенная информация, необходимая для выполнения действий в рамках профессиональной задачи;

      2) образовательный маршрут - индивидуально выстраиваемый и сопровождаемый процесс освоения содержания обучения, построенный с учетом особенностей, потребностей и целей обучающегося;

      3) навык - способность применять знания и умения, позволяющая выполнять профессиональную задачу целиком;

      4) индивидуальный план развития - персонализированный документ, разрабатываемый академическим тьютором с участием родителя (законного представителя) обучающегося, отражающий цели, доступные ресурсы и поэтапные действия по развитию обучающегося, направленный на формирование и укрепление навыков самостоятельности, рефлексии и самоорганизации;

      5) профессия - род занятий, осуществляемый физическим лицом и требующий определенной квалификации для его выполнения;

      6) профессиональная квалификация - степень профессиональной подготовки, характеризующая владение компетенциями, требуемыми для выполнения трудовых функций по профессии;

      7) профессиональный стандарт - письменный официальный документ, устанавливающий общие требования к знаниям, умениям, навыкам, опыту работы с учетом формального и (или) неформального, и (или) информального образования, уровню квалификации и компетентности, содержанию, качеству и условиям труда в конкретной области профессиональной деятельности;

      8) компетенция - способность применять навыки, позволяющие выполнять одну или несколько профессиональных задач, составляющих трудовую функцию;

      9) умение - способность физически и (или) умственно выполнять отдельные единичные действия в рамках профессиональной задачи;

      10) жизненный маршрут - индивидуально выстраиваемый и сопровождаемый процесс развития сопровождаемого лица, направленный на формирование социально-бытовых и социально-эмоциональных навыков, применение знаний в повседневной жизни и подготовку к максимально самостоятельной и независимой жизни с учетом его индивидуальных особеннойстей и возможностей;

      11) тьютор (по сферам тьюторского сопровождения) - физическое лицо, осуществляющее индивидуальное сопровождение, получающего тьюторское сопровождение, с целью развития его самостоятельности, ответственности и способности к осознанному выбору образовательного и жизненного маршрута;

      12) тьюторское сопровождение - процесс индивидуальной поддержки обучающегося, сопровождаемого лица в социальной, спортивной или профессиональной среде.

      3. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие сокращения:

      1) ОРК - отраслевая рамка квалификаций;

      2) ОКЭД - общий классификатор видов экономической деятельности;

      3) ПМПК - психолого-медико-педагогическая консультация;

      4) ГОСО - государственный общеобязательный стандарт образования;

      5) КППК - кабинет психолого-педагогической коррекции;

      6) ООП - особые образовательные потребности;

      7) ТиППО - техническое и профессиональное, послесреднее образование;

      8) ИПР - индивидуальный план развития;

      9) НПА - нормативный правовой акт;

      10) ЦСПС - центр социальной психологической службы;

      11) НПО - неправительственные организации.

Глава 2. Паспорт профессионального стандарта

      4. Название профессионального стандарта: Тьюторское сопровождение.

      5. Код профессионального стандарта: N028.

      6. Указание секции, раздела, группы, класса и подкласса согласно ОКЭД:

Код ОКЭД

Наименование

Секция

P

Образование

Раздел

85

Образование

Группа

85.6

Вспомогательная деятельность в области образования

Класс

85.60

Вспомогательная деятельность в области образования

Подкласс

85.60.9

Прочая вспомогательная деятельность в области образования

Секция

Q

Здравоохранение и социальное обслуживание населения

Раздел

88

Деятельность в области социального обслуживания населения без обеспечения проживания

Группа

88.9

Предоставление прочих социальных услуг без обеспечения проживания

Класс

88.99

Предоставление прочих социальных услуг без обеспечения проживания, не включенные в другие группировки

Подкласс

88.99.0

Предоставление прочих социальных услуг без обеспечения проживания, не включенные в другие группировки

Секция

N

Деятельность в области административного и вспомогательного обслуживания

Раздел

78

Деятельность в области трудоустройства

Группа

78.3

Прочая деятельность по обеспечению трудовыми ресурсами (персоналом)

Класс

78.30

Прочая деятельность по обеспечению трудовыми ресурсами (персоналом)

Подкласс

78.30.1

Прочая деятельность по обеспечению трудовыми ресурсами (персоналом), кроме деятельности организаций, учрежденных национальными компаниями

Секция

R

Искусство, развлечения и отдых

Раздел

93

Деятельность в области спорта, организации отдыха и развлечений

Группа

93.1

Деятельность в области спорта

Класс

93.19

Прочая деятельность в области спорта

Подкласс

93.19.0

Прочая деятельность в области спорта

      7. Краткое описание профессионального стандарта: Описаны требования к квалификации специалистов, осуществляющих сопровождение обучающихся и сопровождаемых лиц в процессе формирования и реализации индивидуальной образовательной, социальной, спортивной и профессиональной траектории.

      Профессиональный стандарт включает четыре типа тьюторской практики: академическую, социальную, спортивную и при трудоустройстве.

      8. Перечень карточек профессий:

      1) академический тьютор - 4 уровень ОРК;

      2) спортивный тьютор - 4 уровень ОРК;

      3) социальный тьютор - 4 уровень ОРК;

      4) тьютор при трудоустройстве - 4 уровень ОРК.

Глава 3. Карточки профессий

9. Карточка профессии "Академический тьютор":

Код группы:

2374-9

Код наименования занятия:

2374-9-010

Наименование профессии:

Академический тьютор

Уровень квалификации по ОРК:

4

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и типовых квалификационных характеристик:

-

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Педагогика

Квалификация:

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Педагогика

Квалификация:
01140100 Педагогика и методика начального обучения

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Социальная работа

Квалификация: 09230100 Социальная работа

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Педагогика

Квалификация:
01140800 Профессиональное обучение (по отраслям)

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Педагогика

Квалификация:
01120100 Дошкольное воспитание и обучение

Требования к опыту работы:

стаж педагогической работы в организациях образования - не менее 1 года

Связь с неформальным и информальным образованием:

Курсы повышения квалификации по тьюторству, инклюзивной поддержке, а также подтвержденный практический опыт в рамках неформального образования и индивидуальной практики сопровождения

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Сопровождение образовательного маршрута обучающегося, развитие его самостоятельности, образовательной мотивации и способности к осознанному выбору образовательной траектории.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Сопровождение образовательного маршрута обучающегося.
2. Поддержка развития самостоятельности и образовательной мотивации.
3. Содействие социализации и развитию коммуникативных навыков.
4. Анализ и рефлексия образовательного маршрута обучающегося.

Дополнительные трудовые функции:

1. Ведение рабочей документации по сопровождению обучающегося.

Трудовая функция 1:
Сопровождение образовательного маршрута обучающегося

Навык 1:
Организация индивидуального образовательного развития обучающегося

Умения:
1. Выявлять образовательные интересы и потребности обучающегося.
2. Помогать обучающемуся формулировать образовательные цели.
3. Подбирать подходящие способы обучения и поддержки обучающегося вне организации образования с учетом его интересов, склонностей и особенностей усвоения учебного материала (домашние упражнения или задания, которые развивают навыки обучающегося; онлайн-ресурсы, кружки, мастер-классы, книги, обучающие игры; совместно с обучающимся определять оптимальный темп и формат самостоятельного освоения материала; помогать обучающемуся применять выбранные методы обучения в повседневной деятельности).
4. Помогать обучающемуся анализировать собственные достижения и трудности.
5. Содействовать развитию навыков осознанного выбора


Знания:
1. Основы педагогики и возрастной психологии.
2. Принципы тьюторского сопровождения.
3. Особенности образовательных траекторий обучающихся.

Возможность признания навыка:

Требуется

Навык 2:
Использование образовательных технологий и ресурсов

Умения:
1. Подбирать и адаптировать образовательные ресурсы (онлайн-курсы, обучающие игры, книги, мастер-классы) в соответствии с интересами и потребностями обучающегося.
2. Объяснять обучающемуся, как эффективно использовать выбранные ресурсы для самостоятельного обучения.
3. Оценивать эффективность использования ресурсов и корректировать подход при необходимости.
4. Содействовать применению полученных знаний и навыков в повседневной жизни.

Знания:
1. Современные образовательные технологии и ресурсы.
2. Методы адаптации учебного материала под индивидуальные особенности ребенка.
3. Принципы оценки эффективности образовательных средств.

Возможность признания навыка:

Требуется

Трудовая функция 2:
Поддержка развития самостоятельности и образовательной мотивации

Навык 1:
Развитие навыков самостоятельного планирования

Умения:
1. Обучать обучающегося составлению плана учебной деятельности.
2. Контролировать соблюдение плана и корректировать его при необходимости.
3. Формировать навыки постановки приоритетов и оценки собственных ресурсов.


Знания:
1. Методы тайм-менеджмента для обучающихся.
2. Теории формирования навыков самоконтроля.
3. Подходы к индивидуальному планированию обучения вне организации образования.

Возможность признания навыка:

Требуется

Навык 2:
Формирование навыков самостоятельного обучения

Умения:
1. Развивать навыки самоорганизации и планирования.
2. Поддерживать формирование учебной мотивации.
3. Помогать обучающемуся осознавать собственные сильные стороны.
4. Содействовать развитию ответственности за собственное обучение

Знания:
1. Теории мотивации обучения.
2. Методы развития самостоятельности у детей.
3. Технологии тьюторского сопровождения.
4. Этические нормы и правила конфиденциальности при взаимодействии с обучающимся с особыми образовательными потребностями и их семьями.

Возможность признания навыка:

Требуется

Трудовая функция 3: Содействие социализации и развитию коммуникативных навыков

Навык 1:
Поддержка социального и коммуникативного развития

Умения:
1. Содействовать развитию навыков коммуникации.
2. Помогать обучающемуся адаптироваться в различных социальных средах.
3. Поддерживать развитие навыков взаимодействия со сверстниками и взрослыми.
4. Использовать индивидуальные и ситуационные подходы с учетом особенностей обучающегося с особыми образовательными потребностями.

Знания:
1. Основы социальной психологии.
2. Особенности социализации детей.
3. Методы развития коммуникативных навыков.

Возможность признания навыка:

Требуется

Навык 2:
Развитие навыков межличностного взаимодействия

Умения:
1. Обучать конструктивному общению со сверстниками и взрослыми (умение слушать, выражать мнение, договариваться).
2. Содействовать развитию навыков решения конфликтов и нахождения компромиссов.
3. Формировать умение адаптироваться к различным социальным ситуациям и ролям.
4. Использовать индивидуальный подход для обучающихся с особыми образовательными потребностями.

Знания:
1. Основы межличностной коммуникации и социальной психологии.
2. Методы развития сотрудничества и командной работы.
3. Подходы к коррекции трудностей общения и социализации.

Возможность признания навыка:

Требуется

Трудовая функция 4: Анализ и рефлексия образовательного маршрута обучающегося

Навык 1:
Оценка динамики образовательного развития обучающегося

Умения:
1. Анализировать изменения в образовательных интересах обучающегося.
2. Поддерживать рефлексию образовательного опыта.
3. Корректировать образовательный маршрут.

Знания:
1. Методы педагогического наблюдения.
2. Основы анализа образовательных результатов.
3. Методы рефлексии образовательного опыта.

Возможность признания навыка:

Требуется

Навык 2:
Систематизация образовательных достижений и трудностей

Умения:
1. Вести систематический учет достижений и сложностей обучающегося.
2. Использовать данные наблюдений для корректировки образовательного маршрута.
3. Формулировать рекомендации для дальнейшего развития.


Знания:
1. Методы педагогического мониторинга.
2. Технологии систематизации и анализа образовательных данных.
3. Принципы обратной связи в образовательной практике.

Возможность признания навыка:

Требуется

Дополнительная трудовая функция 1:
Ведение рабочей документации по сопровождению обучающегося.

Навык 1:
Анализ содержания предоставленных материалов и планов сопровождения для оценки их соответствия возможностям обучающегося

Умения:
1. Анализировать цели, содержание и требования предоставленных материалов с учетом индивидуальных особенностей обучающегося.
2. Определять потенциальные затруднения и формулировать рекомендации по адаптации формата, темпа и подходов взаимодействия.
3. Подготавливать предложения для семьи и, при их согласии, направлять рекомендации внешним специалистам.

Знания:
1. Требования к ведению служебной и педагогической документации, включая правила оформления, хранения и учета документов;
2. Структура и содержание тьюторской документации (индивидуальный план сопровождения, отчеты, дневники наблюдения, карты прогресса.

Возможность признания навыка:

Не требуется

Навык 2:
Формирование рекомендаций по адаптации условий сопровождения обучающегося

Умения:
1. Согласовывать условия сопровождения с семьей и, при необходимости, с внешними специалистами.
2. Формулировать рекомендации по адаптации среды, организации взаимодействия и планированию учебной активности обучающегося.
3. Учитывать мнение обучающегося и фиксировать предложения в рабочем тьюторском плане.

Знания:
1. Основы междисциплинарного взаимодействия и индивидуализации сопровождения.
2. Уровни и виды адаптации среды и форм поддержки.
3. Правовые и этические принципы адаптаций и индивидуальных решений.

Возможность признания навыка:

Не требуется

Требования к личностным компетенциям:

Толерантность
Ответственность
Коммуникабельность
Адаптивность
Стрессоустойчивость
Мотивация к непрерывному обучению
Организованность
Способность к самоорганизации

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1.Закон Республики Казахстан "Об образовании"
2.Закон Республики Казахстан "О статусе педагога"
3.Государственные общеобязательные стандарты образования
4.Нормативные правовые акты Министерства просвещения Республики Казахстан, регулирующие организацию образовательного процесса

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

4

Спортивный тьютор

4

Социальный тьютор

4

Тьютор по трудоустройству

10. Карточка профессии "Спортивный тьютор":

Код группы:

3422-3

Код наименования занятия:

3422-3-014

Наименование профессии:

Спортивный тьютор

Уровень квалификации по ОРК:

4

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС типовых квалификационных характеристик:

-

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Физическая культура и спорт;
Адаптивная физическая культура.

Квалификация:

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Физическая культура и спорт; Адаптивная физическая культура.

Квалификация:

Требования к опыту работы:

Не менее 1 года в организациях, реализующих спортивные программы, либо в спортивных секциях, кружках, учреждениях дополнительного образования спортивного профиля.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Курсы повышения квалификации по адаптивной физической культуре, спортивной педагогике или тьюторскому сопровождению.

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Создание и сопровождение индивидуального маршрута развития обучающегося в сфере физической культуры и спорта с учетом его физических, психологических и образовательных особенностей, направленное на его личностное и спортивное становление, а также на формирование способности осознанно выбирать и достигать цели в условиях здорового и активного образа жизни.

Описание трудовых функций:

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Диагностика образовательных и спортивных потребностей обучающегося.
2.Формирование и сопровождение индивидуального маршрута в сфере физической культуры и спорта.
3. Содействие в развитии навыков самоорганизации, мотивации и рефлексии у обучающегося.
4. Мониторинг прогресса и корректировка маршрута с учетом изменений состояния здоровья, мотивации и внешних условий.

Дополнительные трудовые функции:

1. Организация и проведение мероприятий, направленных на формирование ценностей здорового образа жизни (тренинги, мастер-классы, спортивные праздники).
2. Консультирование родителей (законных представителей) по вопросам физического развития, спортивной подготовки и адаптации ребенка в спортивной среде.
3. Взаимодействие с внешними организациями (спортивные клубы, секции, федерации) для расширения возможностей обучающегося.
4. Участие в разработке и внедрении программ адаптивной физической культуры для обучающихся с особыми образовательными потребностями.

Трудовая функция 1:
Диагностика образовательных и спортивных потребностей обучающегося.



Навык 1:
Наблюдение за физической активностью и поведением обучающегося в спортивной среде

Умения:
1. Проводить наблюдение за участием обучающегося в спортивных занятиях, играх и тренировках.
2. Фиксировать признаки интереса, утомляемости, вовлеченности и взаимодействия с другими участниками.
3. Анализировать поведенческие реакции в различных физических и командных ситуациях.

Знания:
1. Основы педагогического и спортивного наблюдения.
2. Особенности психофизического развития детей и подростков.
3. Признаки физической перегрузки и демотивации.

Возможность признания навыка:

Требуется

Навык 2:
Проведение диагностических бесед и анкетирования для выявления интересов и мотивации

Умения:
1. Формулировать вопросы, направленные на выявление отношения к спорту и физической активности.
2. Использовать адаптированные анкеты, карты интересов и беседы по возрасту и особенностям обучающегося.
3. Интерпретировать полученные ответы для формирования представления о потребностях и целях ребенка.

Знания:
1. Методики анкетирования и интервьюирования детей и подростков.
2. Особенности мотивации к спорту у разных возрастных групп.
3. Инструменты сбора обратной связи в образовательной и спортивной среде.

Возможность признания навыка:

Требуется

Трудовая функция 2:
Формирование и сопровождение индивидуального маршрута в сфере физической культуры и спорта

Навык 1:
Оценка образовательных и физических потребностей обучающегося в контексте физической культуры и спорта

Умения:
1. Разрабатывать ИУР с учетом образовательных, спортивных и личных целей обучающегося.
2. Согласовывать маршрут с участниками образовательного процесса (родители, тренеры, учителя, специалисты).
3. Подбирать подходящие формы физической активности (секции, кружки, индивидуальные занятия).
4. Адаптировать маршрут при изменении мотивации, состояния здоровья или внешних условий.
5. Сопровождать обучающегося на протяжении реализации маршрута, отслеживать динамику и корректировать цели.
6. Помогать обучающемуся в осмыслении пройденного пути и формировании навыков рефлексии.

Знания:
1. Основы проектирования ИУР
2. Принципы интеграции физкультурных, спортивных и образовательных компонентов в ИУР.
3. Возрастные, физиологические и психолого-педагогические особенности обучающихся.
4. Нормативные документы в области физической культуры и инклюзивного образования.
5. Критерии подбора программ, секций и форматов физической активности с учетом ограничений или особенностей здоровья.
6. Виды и уровни физической активности, спортивной подготовки и оздоровительных программ.
7. Методы мотивации и саморегуляции в процессе двигательной и учебной деятельности.

Возможность признания навыка:

Требуется



Навык 2:
Разработка и сопровождение индивидуального маршрута физической и спортивной активности с учетом возможностей, интересов и целей обучающегося.

Умения:
1. Выстраивать последовательность этапов физического и спортивного развития с учетом возраста, состояния здоровья и интересов обучающегося.
2. Использовать инструменты планирования (графики, трекеры, календарные планы) для сопровождения маршрута.
3. Вносить корректировки в маршрут в зависимости от динамики результатов, мотивации и обратной связи от обучающегося.
4. Осуществлять взаимодействие с тренерами, педагогами и родителями для обеспечения согласованности действий в рамках ИУР.

Знания:
1. Основы анатомии, физиологии и возрастной психологии в контексте физической культуры и спорта.
2. Принципы построения тренировочного процесса и физической нагрузки с учетом индивидуальных особенностей.
3. Методы диагностики физического развития и мониторинга прогресса обучающегося.
4. Основы спортивной педагогики, адаптивной физической культуры и инклюзивного подхода.

Возможность признания навыка:

Требуется

Трудовая функция 3:
Содействие в развитии навыков самоорганизации, мотивации и рефлексии у обучающегося



Навык 1:
Формирование у обучающегося устойчивой мотивации к обучению, спорту, физической активности

Умения:
1. Анализировать мотивационные установки обучающегося и выявлять причины снижения интереса к учебной и спортивной деятельности.
2. Использовать методы поощрения, поддержки и вдохновляющей обратной связи, способствующие укреплению внутренней мотивации.
3. Организовывать развивающие беседы и мотивационные сессии с учетом интересов, возраста и индивидуальных особенностей обучающегося.
4. Поддерживать интерес через включение игровых, соревновательных и проектных форматов, связанных с физической активностью.
5. Помогать обучающемуся устанавливать достижимые цели и отслеживать личный прогресс.

Знания:
1. Основы теории мотивации (внутренняя/внешняя мотивация, иерархия потребностей, теория самоопределения.
2. Возрастные и индивидуальные особенности мотивационной сферы у детей и подростков.
3. Психолого-педагогические методы формирования интереса и устойчивой мотивации к обучению и спорту.
4. Техники и инструменты рефлексии для самопознания и осознания обучающимся значимости физической активности.
5. Принципы индивидуального подхода в поддержке мотивации и вовлеченности.

Возможность признания навыка:

Требуется

Навык 2:
Содействие в развитии самодисциплины и ответственности за индивидуальный спортивный прогресс

Умения:
1. Формировать у обучающегося осознанное отношение к собственным физическим и спортивным достижениям.
2. Обучать навыкам планирования, целеполагания и самоконтроля в контексте регулярной физической активности.
3. Помогать в разработке и корректировке расписания тренировок и режимов с учетом целей, возможностей и занятости обучающегося.
4. Отслеживать выполнение обучающимся намеченного плана и предоставлять конструктивную обратную связь.
5. Развивать у обучающегося привычки регулярного анализа своих успехов и ошибок (спортивная рефлексия).

Знания:
1. Основы формирования самодисциплины, привычек и механизмов саморегуляции.
2. Возрастные особенности развития ответственности у детей и подростков.
3. Методики работы с целеполаганием и ведением личного прогресса (дневники тренировок, чек-листы, цифровые трекеры).
4. Основы поведенческой психологии в контексте формирования устойчивых моделей поведения.
5. Принципы эффективного сопровождения и не манипулятивной мотивации в спортивной деятельности.

Возможность признания навыка:

Требуется

Требования к личностным компетенциям:

Личный пример и активный образ жизни
Эмпатия и чувствительность
Настойчивость и целеустремленность
Мотивационная вовлеченность
Гибкость и адаптивность
Коммуникативная компетентность
Умение работать в команде
Ответственность и этичность
Организованность и пунктуальность
Стрессоустойчивость и саморегуляция

Список технических регламентов и национальных стандартов:

-

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

4

Академический тьютор

4

Социальный тьютор

4

Тьютор по трудоустройству

11. Карточка профессии "Социальный тьютор":

Код группы:

2635-9

Код наименования занятия:

2635-9-007

Наименование профессии:

Социальный тьютор

Уровень квалификации по ОРК:

4

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС типовых квалификационных характеристик:

-

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Педагогика и методика начального обучения

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Социальная работа

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не менее 1 года в сфере образования, профориентации, трудоустройства или социальной поддержки.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Курсы повышения квалификации по профориентации, трудовой адаптации, управлению персоналом или тьюторскому сопровождению.

Другие возможные наименования профессии:


Основная цель деятельности:

Содействие профессиональному самоопределению и успешной адаптации лица, получающего сопровождение на рынке труда, включая подготовку к трудоустройству и сопровождение в первые месяцы работы.

Описание трудовых функций:

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Содействие социальной адаптации лиц, получающих сопровождение.
2. Поддержка развития социальных компетенций.
3. Взаимодействие с семьей и специалистами для решения социальных проблем.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Содействие социальной адаптации лиц, получающих сопровождение



Навык 1:
Диагностика и мониторинг социального положения и среды лиц, получающих сопровождение

Умения:
1. Проводить первичную и повторную оценку социальной ситуации лиц, получающих сопровождение.
2. Анализировать влияние среды на развитие и поведение лиц, получающих сопровождение.
3. Своевременно выявлять признаки социальной изоляции, травли, пренебрежения.

Знания:
1. Основы возрастной психологии и социальной педагогики.
2. Методики диагностики уровня социальной адаптации.
3. Стандарты и индикаторы риска социальной дезадаптации.

Возможность признания навыка:

Требуется

Навык 2:
Формирование индивидуального маршрута социальной адаптации

Умения:
1. Выстраивать совместно с лиц, получающих сопровождение и его окружением план по улучшению социальных навыков.
2. Организовывать поддержку на этапе вхождения в новые социальные ситуации (переход в класс, кружок, секцию).
3. Проводить оценку динамики и ставить новые задачи и единицы измерения.

Знания:
1. Модели и методы построения ИУР.
2. Технологии сопровождения социально уязвимых обучающихся.
3. Методы оценки уровня социальной адаптации и эффективности индивидуального маршрута.

Возможность признания навыка:

Требуется

Трудовая функция 2:
Поддержка развития социальных компетенций



Навык 1:
Развитие самостоятельности и социальной ответственности

Умения:
1. Вовлекать обучающихся в социальные и благотворительные инициативы.
2. Сопровождать реализацию учебных проектов, где обучающийся берет на себя часть ответственности.
3. Уметь оценивать эффективность социальной деятельности.

Знания:
1. Принципы социализации, возрастные особенности становления ответственности.
2. Приемы проектной и волонтерской деятельности в образовательной среде.
3. Знания о социальном предпринимательстве.

Возможность признания навыка:

Требуется

Навык 2:
Формирование навыков общения и конструктивного взаимодействия

Умения:
1. Проводить занятия и индивидуальные беседы, направленные на развитие навыков коммуникации.
2. Создавать ситуации безопасного общения в микрогруппах, помогая преодолевать застенчивость, агрессию или тревожность.
3. Решать конфликтные ситуации самостоятельно и организовывать коллективное обсуждение, привлекая специалистов для разрешения ситуации.

Знания:
1. Основы коммуникации, конфликтологии, ненасильственного общения.
2. Методики социального тренинга и ролевых игр.
3. Законодательство РК в сфере образования, Трудовое законодательство РК, Законодательство РК о защите персональных данных.

Возможность признания навыка:

Требуется

Трудовая функция 3:
Взаимодействие с семьей и специалистами для решения социальных проблем



Навык 1:
Посредничество между обучающимся, семьей и системой поддержки

Умения:
1. Устанавливать контакт с семьей, информировать о возможностях поддержки.
2. Осуществлять навигацию по маршрутам социальной помощи (ЦСПС, ПМПК, психологи, НПО).
3. Решать сложные и конфликтные ситуации в интересах сопровождаемого лица.

Знания:
1. Основы семейного консультирования.
2. Система органов и организаций, оказывающих социальную и психологическую помощь.
3. Возрастная психология.

Возможность признания навыка:

Требуется

Навык 2:
Командная работа в интересах ребенка

Умения:
1. Организовывать и участвовать в командных обсуждениях кейса лиц, получающих сопровождение.
2. Вести документацию и согласовывать действия со специалистами разного профиля (соц. педагог, дефектолог, психолог).
3. Принимать решения в пользу сопровождаемого лица в случае разногласия специалистов.

Знания:
1. Механизмы межведомственного взаимодействия.
2. Роль тьютора в командном сопровождении.
3. Нормативно-правовая база в области сопровождения.

Возможность признания навыка:

Требуется

Требования к личностным компетенциям:

Эмпатия и уважение к индивидуальности
Высокая социальная ответственность
Мотивация к помощи другим
Коммуникативная гибкость
Способность выстраивать доверительные отношения
Стрессоустойчивость
Эмоциональная устойчивость
Навыки саморефлексии и постоянного саморазвития
Организаторские способности и инициативность
Этичность
Конфиденциальность

Список технических регламентов и национальных стандартов:


Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

4

Академический тьютор

4

Спортивный тьютор

4

Тьютор при трудоустройстве

12. Карточка профессии "Тьютор при трудоустройстве":

Код группы:

2635-9

Код наименования занятия:

2635-9-006

Наименование профессии:

Тьютор при трудоустройстве

Уровень квалификации по ОРК:

4

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС типовых квалификационных характеристик:

-

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Педагогика и методика начального обучения

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Социальная работа

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не менее 1 года в сфере образования, профориентации, трудоустройства или социальной поддержки.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Курсы повышения квалификации по профориентации, трудовой адаптации, управлению персоналом или тьюторскому сопровождению.

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Содействие успешной интеграции обучающегося или выпускника в профессиональную сферу через индивидуальное сопровождение на всех этапах подготовки и выхода на рынок труда, включая формирование карьерных целей, развитие компетенций, навыков самопрезентации и адаптации, а также преодоление барьеров при трудоустройстве, ведение документации в процессе сопровождения.

Описание трудовых функций:

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Формирование и сопровождение индивидуального маршрута профессионального самоопределения.
2. Содействие в подготовке к трудоустройству и сопровождение на этапе вхождения в профессию.
3. Консультирование и взаимодействие с участниками процесса трудоустройства.

Дополнительные трудовые функции:

Ведение документации и взаимодействие с законными представителями лиц, получающих сопровождение, или иными участниками сопровождения.

Трудовая функция 1:
Формирование и сопровождение индивидуального маршрута профессионального самоопределения



Навык 1:
Развитие навыков самопрезентации и поиска работы

Умения:
1. Помогать составлять качественное резюме.
2. Тренировать навыки прохождения интервью.
3. Сопровождать при выполнении трудовых функций, учить задавать вопросы, разрешать сложные ситуации.

Знания:
1. Стандарты оформления резюме и сопроводительных писем.
2. Алгоритмы поиска работы и поведения на собеседовании для людей с особыми потребностями.
3. Быстрое овладение новыми навыками и знаниями, самомотивация.

Возможность признания навыка:

Требуется

Навык 2:
Поддержка в адаптации на рабочем месте

Умения:
1. Поддерживать обучающегося в первые месяцы работы.
2. Проводить рефлексию опыта и помогать справляться с трудностями.
3. Помогать получать новые знания и навыки в рамках выполняемой работы, самообучаться.

Знания:
1. Этапы профессиональной адаптации.
2. Психологические аспекты стресса и тревожности при выходе на работу.
3. Этические нормы поведения в коллективе.

Возможность признания навыка:

Требуется

Трудовая функция 2:
Содействие в подготовке к трудоустройству и сопровождение на этапе вхождения в профессию



Навык 1:
Быстро овладевать новыми знаниями и навыками с целью помощи сопровождаемому лицу

Умения:
1. Помогать изучать новый материал на месте работы в зависимости от наличия особых потребностей у сопровождаемого лица.
2. Пользоваться инструкциями и составлять визуальные опоры.
3. Помогать организовывать коммуникацию с коллегами и руководством.

Знания:
1. Деловая коммуникация и инструкции.
2. Составление маршрута овладения новыми навыками.
3. Конфликтология.

Возможность признания навыка:

Требуется

Навык 2:
Поддержка в адаптации на рабочем месте

Умения:
1. Поддерживать обучающегося в первые месяцы работы.
2. Проводить рефлексию опыта и помогать справляться с трудностями.
3. Взаимодействовать с работодателем при необходимости (например, в рамках инклюзивной поддержки).

Знания:
1. Этапы профессиональной адаптации для людей с особыми потребностями.
2. Психологические аспекты стресса и тревожности при выходе на работу у людей с особыми потребностями.
3. Этические нормы поведения в коллективе.

Возможность признания навыка:

Требуется

Трудовая функция 3:
Консультирование и взаимодействие с участниками процесса трудоустройства



Навык 1:
Консультирование родителей (законных представителей), педагогов и работодателей по вопросам профессионального самоопределения и адаптации обучающегося

Умения:
1. Проводить разъяснительные беседы с родителями (законными представителями) несовершеннолетних обучающихся по вопросам выбора профессии и трудоустройства.
2. Информировать работодателей о специфике сопровождения обучающихся, включая лиц с особыми образовательными потребностями.
3. Согласовывать индивидуальные решения с участниками образовательного процесса и представителями организаций работодателей.

Знания:
1. Основы семейного и трудового законодательства Республики Казахстан.
2. Права и обязанности участников образовательного и трудового процесса.
3. Этические принципы взаимодействия с родителями, педагогами и работодателями.

Возможность признания навыка:

Требуется

Дополнительная трудовая функция 1:
Ведение документации и взаимодействие с законными представителями лиц, получающих сопровождение, или иными участниками сопровождения



Навык 1:
Создание и ведение документации по сопровождению лиц, получающих сопровождение

Умения:
1. Оформлять индивидуальные планы сопровождения и фиксировать динамику профессионального самоопределения.
2. Вести журналы, отчеты, аналитические карты и другие формы документации, установленные организацией образования или социальным учреждением.
3. Обеспечивать конфиденциальность и корректность хранения документации.

Знания:
1. Основы ведения педагогической и административной документации в организациях образования и социальных учреждениях.
2. Требования к оформлению и хранению персональных данных в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
3. Формы отчетности по сопровождению (индивидуальные карты, аналитические отчеты, справки для работодателей, родителей).

Возможность признания навыка:

Не требуется

Навык 2:
Организация коммуникации с законными представителями и иными лицами, участвующими в сопровождении

Умения:
1. Устанавливать контакт и поддерживать конструктивное взаимодействие с законными представителями, педагогами, работодателями и специалистами сопровождения.
2. Проводить консультации, собрания и обсуждения в рамках сопровождения.
3. Согласовывать индивидуальные решения и корректировки маршрута сопровождения.

Знания:
1. Этические принципы профессионального общения и взаимодействия с различными участниками сопровождения.
2. Права и обязанности родителей (законных представителей), педагогов, работодателей и специалистов сопровождения.
3. Технологии конструктивной коммуникации и урегулирования конфликтных ситуаций.

Возможность признания навыка:

Не требуется

Требования к личностным компетенциям:

Эмпатия и уважение к выбору
Коммуникативная гибкость
Мотивационная поддержка
Сопровождение в условиях неопределенности Организованность и ответственность

Список технических регламентов и национальных стандартов:


Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

4

Академический тьютор

4

Спортивный тьютор

4

Социальный тьютор

Глава 4. Технические данные профессионального стандарта

      13. Наименование государственного органа:

      Министерство труда и социальной защиты населения Республики Казахстан,

      Исполнитель:

      Сафарова С.А. - руководитель управления нормирования труда и политики развития национальной системы квалификаций Департамента труда и социального партнерства;

      электронный адрес: s.safarova@enbek.gov.kz

      номер телефона: +7 (717) 274 28 52.

      14. Организации (предприятия) участвующие в разработке:

      Центр социальных и инклюзивных программ (ЦСИП) Ассоциация инклюзивных школ Казахстана ТОО "Insight School";

      Руководитель проекта: Президент ЦСИП С. Мурзалинова-Яковлева;

      электронный адрес: sofiayakovleva@yandex.ru

      номер телефона: +7 (707) 845 70 17.

      15. Отраслевой совет по профессиональным квалификациям: протокол заседания отраслевого совета по профессиональным квалификациям при Министерстве труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 28 октября 2025 года.

      16. Национальный орган по профессиональным квалификациям: заключение от 30 октября 2025 года.

      17. Национальная палата предпринимателей Республики Казахстан "Атамекен": рекомендация от 2025 года.

      18. Номер версии и год выпуска: версия 1, 2026 года.

      19. Дата ориентировочного пересмотра: 10.06.2029 года.

"Тьюторлық сүйемелдеу" кәсіптік стандартын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2026 жылғы 24 маусымдағы № 271 бұйрығы

      "Кәсіптік біліктілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 5-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

      1. Осы бұйрыққа қосымшаға сәйкес "Тьюторлық сүйемелдеу" кәсіптік стандарты бекітілсін.

      2. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Еңбек және әлеуметтік әріптестік департаменті заңнамада белгіленген тәртіппен:

      1) осы бұйрыққа қол қойылған күнінен кейін күнтізбелік бес күн ішінде оны қазақ және орыс тілдерінде ресми жариялау және Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің "Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберуді;

      2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бірінші вице-министріне жүктелсін.

      4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасының
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі
А. Ертаев

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Оқу-ағарту министрлігі

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Туризм және спорт министрлігі

  Бұйрығына қосымша/

"Тьюторлық сүйемелдеу" кәсіптік стандарты

1-тарау. Жалпы ережелер

      1. Қолданылу саласы: "Тьюторлық сүйемелдеу" кәсіптік стандарты (бұдан әрі – кәсіптік стандарт) әлеуметтік қамтамасыз ету және әлеуметтік қызмет көрсету саласында әлеуметтік, спорттық және еңбек салаларында тьюторлық сүйемелдеуді жүзеге асыратын мамандардың біліктілік деңгейіне және құзыреттілігіне қойылатын талаптарды айқындауға арналған.

      Кәсіптік стандарт еңбек функциялары, қажетті білім, іскерлік пен дағдылардың сипаттамасын қоса алғанда, мамандардың біліктілігіне қойылатын талаптарды айқындайды.

      Ұйымдар меншік нысанына қарамастан (қажет болған жағдайда) кәсіптік білім деңгейін, еңбек функцияларын, қажетті білім, дағды және машықтарды, сондай-ақ сүйемелдеу алатын адамдар ерекшеліктерін ескере отырып, жұмыскерлердің біліктілігіне қойылатын талаптарды реттейтін ішкі құжаттарды әзірлейді.

      Кәсіптік стандарт:

      1) білім алушылар мен оған еріп жүретін адамдарды жеке тьюторлық сүйемелдеуді жүзеге асыруға;

      2) білім беру, әлеуметтік және өзге де қажеттіліктерді, сондай-ақ еріп жүрілетін адамның жеке ерекшеліктерін анықтауға;

      3) өз бетінше әрекет ету, өзін-өзі реттеу және әлеуметтік бейімделу дағдыларын дамытуға жәрдемдесуге;

      4) еріп жүрілетін адамның даму қарқыны мен прогресінің мониторингі, кері байланыс беру, сондай-ақ жеке даму жоспарын түзету және одан әрі іске асыру бойынша ұсынымдар дайындауға;

      5) әлеуметтік, спорттық және еңбек салаларында тьюторлық қызметті жоспарлау, ұйымдастыру және үйлестіру;

      6) тьюторлық сүйемелдеу нәтижелеріне қол жеткізу мақсатында мүдделі мамандармен және ұйымдармен (қызметтермен) ведомствоаралық өзара іс-қимылды қамтамасыз етуге арналған.

      2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

      1) білім - кәсіптік міндет шеңберінде іс-әрекеттерді орындау үшін қажетті зерделенген және меңгерілген ақпарат;

      2) білім беру бағыты – оқудағы адамның ерекшеліктерін, қажеттіліктері мен мақсаттарын ескере отырып құрылатын, оқыту мазмұнын меңгерудің жеке қалыптастырылатын және сүйемелденетін процесі;

      3) дағды - кәсіптік тапсырманы толығымен орындауға мүмкіндік беретін білім мен дағдыларды қолдану қабілеті

      4) жеке даму жоспары – оқытылатын тұлғаның ата-анасының (заңды өкілінің) қатысуымен академиялық тьютор әзірлейтін, оның мақсаттарын, қолжетімді ресурстарын және дамытуға бағытталған кезең-кезеңімен іске асырылатын іс-әрекеттерді қамтитын, дербестік, рефлексия және өзін-өзі ұйымдастыру дағдыларын қалыптастыру мен нығайтуға бағытталған жекелендірілген құжат;

      5) кәсіп - жеке тұлға жүзеге асыратын және оны орындау үшін белгілі бір біліктілікті талап ететін кәсіп түрі;

      6) кәсіптік біліктілік - кәсіп бойынша еңбек функцияларын орындау үшін талап етілетін құзыреттерді меңгеруді сипаттайтын кәсіптік даярлық дәрежесі;

      7) кәсіптік стандарт - ресми және (немесе) бейресми және (немесе) ақпараттық білім беруді, біліктілік пен құзыреттілік деңгейін, кәсіптік қызметтің нақты саласындағы еңбек мазмұнын, сапасын және еңбек жағдайларын ескере отырып, білімге, іскерлікке, дағдыларға, жұмыс тәжірибесіне қойылатын жалпы талаптарды белгілейтін жазбаша ресми құжат;

      8) құзыреттілік - еңбек функциясын құрайтын бір немесе бірнеше кәсіби міндеттерді орындауға мүмкіндік беретін дағдыларды қолдану қабілеті;

      9) машық - кәсіптік міндет шеңберінде жекелеген бірлі-жарым іс-әрекетті физикалық тұрғыдан және (немесе) ақыл-оймен орындау қабілеті;

      10) тұрмыстық маршрут – еріп жүрілетін адамның жеке ерекшеліктері мен мүмкіндіктерін ескере отырып, әлеуметтік-тұрмыстық және әлеуметтік-эмоционалдық дағдыларды қалыптастыруға, білімді күнделікті өмірде қолдануға және барынша дербес әрі тәуелсіз өмір сүруге дайындауға бағытталған, жеке түрде қалыптастырылатын және сүйемелденетін даму процесі;

      11) тьютор (тьюторлық сүйемелдеудің бағыттары бойынша) - тьюторлық сүйемелдеуді алатын адамның дербестігін, жауапкершілігін және білім беру мен тұрмыстық маршрутты саналы таңдауға қабілетін дамыту мақсатында жеке түрде сүйемелдеуді жүзеге асыратын жеке тұлға;

      12) тьюторлық сүйемелдеу – еріп жүрілетін адам, оқытылатын адамға әлеуметтік, спорттық немесе кәсіптік ортада жеке қолдау көрсету процесі.

      3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады:

      1) СБШ - салалық біліктілік шеңбері;

      2) ЭҚЖЖ - экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші;

      3) ПМПК - психологиялық медициналық-педагогикалық комиссия;

      4) МЖМБС - мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты;

      5) ППТК - психологиялық-педагогикалық түзету кабинеті;

      6) ЕББҚ - ерекше білім беру қажеттіліктері;

      7) ТжКББ - техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру;

      8) ЖДЖ - жеке даму жоспары;

      9) НҚА - нормативтік құқықтық акт;

      10) ӘПҚО - әлеуметтік психологиялық қызмет орталығы;

      11) ҮЕҰ - үкіметтік емес ұйымдар.

2- тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

      4. Кәсіптік стандарттың атауы: Тьюторлық сүйемелдеу.

      5. Кәсіптік стандарт коды: N028.

      6. ЭҚЖЖ сәйкес секцияны, бөлімді, топты, сыныпты және кіші сыныпты көрсету:

ЭҚЖЖ коды

Атауы

Секция

P

Білім беру

Бөлім

85

Білім беру

Топ

85.6

Білім беру саласындағы қосалқы қызмет

Сынып

85.60

Білім беру саласындағы қосалқы қызмет

Кіші сынып

85.60.9

Білім беру саласындағы өзге де қосалқы қызмет

Секция

Q

Денсаулық сақтау және халыққа әлеуметтік қызмет көрсету

Бөлім

88

Халыққа әлеуметтік қызмет көрсету саласындағы тұруды қамтамасыз етусіз қызмет

Топ

88.9

Әлеуметтік тұруды қамтамасыз етусіз өзге де көрсетілетін қызметтерді ұсыну

Сынып

88.99

Әлеуметтік тұруды қамтамасыз етусіз, басқа топтамаларға енгізілмеген, өзге де көрсетілетін қызметтерді ұсыну

Кіші сынып

88.99.0

Әлеуметтік тұруды қамтамасыз етусіз, басқа топтамаларға енгізілмеген, өзге де көрсетілетін қызметтерді ұсыну

Секция

N

Әкімшілік және қосалқы қызмет көрсету саласындағы қызмет

Бөлім

78

Жұмысқа орналастыру саласындағы қызмет

Топ

78.3

Еңбек ресурстарымен (персоналмен) қамтамасыз ету бойынша өзге де қызмет

Сынып

78.30

Еңбек ресурстарымен (персоналмен) қамтамасыз ету бойынша өзге де қызмет

Кіші сынып

78.30.1

Ұлттық компаниялар құрған ұйымдар қызметінен басқа, еңбек ресурстарымен (персоналмен) қамтамасыз ету бойынша өзге де қызмет

Секция

R

Өнер, ойын-сауық және демалыс

Бөлім

93

Спорт, демалыс пен ойын-сауықты ұйымдастыру саласындағы қызмет

Топ

93.1

Спорт саласындағы қызмет

Сынып

93.19

Спорт саласындағы өзге де қызмет

Кіші сынып

93.19.0

Спорт саласындағы өзге де қызмет

      7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: жеке білім беру, әлеуметтік, спорттық және кәсіптік траекторияны қалыптастыру мен іске асыру процесінде оқудағы адам мен еріп жүрілетін адамға сүйемелдеуді жүзеге асыратын мамандардың біліктілік сипаттамаларын айқындайды.

      Кәсіптік стандарт тьюторлық практиканың төрт түрін: академиялық, әлеуметтік, спорттық және жұмысқа орналастыру кезіндегі тьюторлық сүйемелдеуді қамтиды.

      8. Кәсіптер карточкаларының тізімі:

      1) академиялық тьютор - СБШ 4 деңгейі;

      2) спорт тьюторы - СБШ 4 деңгейі;

      3) әлеуметтік тьютор - СБШ 4 деңгейі;

      4) жұмысқа орналасу кезіндегі тьютор - СБШ 4 деңгейі.

3-тарау. Кәсіптер карточкалары

9. "Академиялық тьютор" кәсібінің карточкасы:

Топ коды:

2374-9

Қызмет атауының коды:

2374-9-010

Кәсіптің атауы:

Академиялық тьютор

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

4

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

-

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта буын маманы)

Мамандығы:
Педагогика

Біліктілік:

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта буын маманы)

Мамандығы:
Педагогика

Біліктілік:
01140100 Бастауыш оқытудың педагогикасы мен әдістемесі

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта буын маманы)

Мамандығы:
Әлеуметтік жұмыс

Біліктілік:
09230100 Әлеуметтік жұмыс

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта буын маманы)

Мамандығы:
Педагогика

Біліктілік:
01140800 Кәсіптік оқыту (салалар бойынша)

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта буын маманы)

Мамандығы:
Педагогика

Біліктілік:
01120100 Мектепке дейінгі тәрбие және оқыту

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

білім беру ұйымдарындағы педагогикалық жұмыс өтілі - 1 жылдан кем емес

Формалды емес және информалды біліммен байланыс:

Тьюторлық, инклюзивті қолдау бойынша біліктілікті арттыру курстары, сондай-ақ формалды емес білім беру және сүйемелдеудің жеке практикасы шеңберінде дәлелденген практикалық тәжірибе

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Білім алушының білім беру бағытын сүйемелдеу, оның дербестігін, білім алуға уәждемесін және білім беру траекториясын саналы түрде таңдау қабілетін дамыту

Еңбек функцияларының сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Білім алушының білім беру бағытын сүйемелдеу.
2. Тәуелсіздік пен білім беру мотивациясын дамытуды қолдау.
3. Әлеуметтенуге және қарым-қатынас дағдыларын дамытуға ықпал ету.
4. Білім алушының білім беру бағытын талдау және рефлексия.

Қосымша еңбек функциялары:

1. Білім алушыны сүйемелдеу бойынша жұмыс құжаттамасын жүргізу.

1-еңбек функциясы:
Білім алушының білім беру бағытын сүйемелдеу



1-дағды:
Білім алушының жеке білім беруді дамытуын ұйымдастыру

Машықтар:
1. Білім алушының білім беру мүдделері мен қажеттіліктерін анықтау.
2. Білім алушыға білім беру мақсаттарын тұжырымдауға көмектесу.
3. Білім алушының қызығушылығын, бейімділігін және оқу материалын меңгеру ерекшеліктерін ескере отырып, білім алушыны оқыту мен қолдаудың қолайлы тәсілдерін таңдау (білім алушының дағдыларын дамытатын үй жаттығулары немесе тапсырмалар;
онлайн-ресурстар, үйірмелер, мастер-кластар, кітаптар, оқыту ойындары;
білім алушымен бірлесіп материалды өз бетінше игерудің оңтайлы қарқыны мен форматын айқындау;
білім алушыға күнделікті іс-әрекетте оқытудың таңдалған әдістерін қолдану).
4. Білім алушыға өзінің жетістіктері мен қиындықтарын талдауға көмектесу.
5. Саналы таңдау дағдыларын дамытуға ықпал ету

Білімі:
1. Педагогика және жас психологиясының негіздері.
2. Тьюторлық сүйемелдеу қағидаттары.
3. Білім алушылардың білім беру траекторияларының ерекшеліктері.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

2-дағды:
Білім беру технологиялары мен ресурстарын пайдалану

Машықтар:
1. Білім алушының қызығушылықтары мен қажеттіліктеріне сәйкес білім беру ресурстарын (онлайн курстар, оқыту ойындары, кітаптар, шеберлік сыныптары) іріктеу және бейімдеу.
2. Оқудағы адамға таңдалған ресурстарды өз бетінше оқыту үшін қалай тиімді пайдалану керектігін түсіндіру.
3. Ресурстарды пайдалану тиімділігін бағалау және қажет болған жағдайда тәсілді түзету.
4. Алынған білім мен дағдыларды күнделікті өмірде қолдануға ықпал ету.

Білімі:
1. Қазіргі білім беру технологиялары мен ресурстары.
2. Оқу материалын баланың жеке ерекшеліктеріне бейімдеу әдістері.
3. Білім беру құралдарының тиімділігін бағалау.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

2-еңбек функциясы:
Тәуелсіздік пен білім беру мотивациясын дамытуды қолдау



1-дағды:
Өзін-өзі жоспарлау дағдыларын дамыту

Машықтар:
1. Білім алушыны оқу іс-әрекетінің жоспарын құруға үйрету.
2. Жоспардың сақталуын бақылау және қажет болған жағдайда оны түзету.
3. Өз ресурстарына басымдық беру және бағалау дағдыларын қалыптастыру.

Білімі:
1. Білім алушыларға арналған тайм-менеджмент әдістері.
2. Өзін-өзі бақылау дағдыларын қалыптастыру теориялары.
3. Білім беру ұйымынан тыс оқытуды жеке жоспарлау тәсілдері.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

2-дағды:
Өз бетінше оқыту дағдыларын қалыптастыру

Машықтар:
1. Өзін-өзі ұйымдастыру және жоспарлау дағдыларын дамыту.
2. Оқу мотивациясын қалыптастыруды қолдау.
3. Оқытудағы адамға өзінің күшті жақтарын білуге көмектесу.
4. Өз оқуы үшін жауапкершілікті дамытуға жәрдемдесу.

Білімі:
1. Оқытуды ынталандыру теориялары.
2. Балалардың дербестігін дамыту әдістері.
3. Тьюторлық сүйемелдеу технологиялары.
4. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар білім алушымен және олардың отбасыларымен өзара іс-қимыл жасау кезіндегі этикалық нормалар мен құпиялылық қағидалары.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

3-еңбек функциясы:
Әлеуметтенуге және коммуникативтік дағдыларды дамытуға жәрдемдесу



1-дағды:
Әлеуметтік және коммуникативтік дамуды қолдау

Машықтар:
1. Қарым-қатынас дағдыларын дамытуға ықпал ету.
2. Білім алушыға әртүрлі әлеуметтік ортаға бейімделуге көмектесу.
3. Құрдастарымен және ересектермен қарым-қатынас дағдыларын дамытуды қолдау.
4. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар білім алушының ерекшеліктерін ескере отырып, жеке және ахуалдық тәсілдерді қолдану.

Білімі:
1. Әлеуметтік психология негіздері.
2. Балалардың әлеуметтену ерекшеліктері.
3. Коммуникативтік дағдыларды дамыту әдістері

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

2-дағды:
Тұлғааралық қарым-қатынас дағдыларын дамыту

Машықтар:
1. Өз қатарластарымен және ересектермен сындарлы қарым-қатынас жасауға үйрету (тыңдау, пікір білдіру, уағдаласу қабілеті).
2. Жанжалдарды шешу және мәмілеге келу дағдыларын дамытуға ықпал ету.
3. Түрлі әлеуметтік жағдайлар мен рөлдерге бейімделу қабілетін қалыптастыру.
4. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар білім алушылар үшін жеке тәсілді қолдану.

Білімдер:
1. Тұлғааралық қарым-қатынас және әлеуметтік психология негіздері.
2. Ынтымақтастық пен топтық жұмысты дамыту әдістері.
3. Қарым-қатынас пен әлеуметтенудің қиындықтарын түзету тәсілдері.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

4 - еңбек функциясы:
Білім алушының білім беру бағытын талдау және рефлексия



1-дағды:
Білім алушының білім беру дамуының динамикасын бағалау

Машықтар:
1. Білім алушының білім беру мүдделеріндегі өзгерістерді талдау.
2. Білім беру тәжірибесінің рефлексиясын қолдау.
3. Білім беру бағытын түзету.

Білімдер:
1. Педагогикалық бақылау әдістері.
2. Білім беру нәтижелерін талдау негіздері.
3. Білім беру тәжірибесінің рефлексия әдістері.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

2-дағды:
Білім беру жетістіктері мен қиындықтарын жүйелеу

Машықтар:
1. Білім алушының жетістіктері мен қиындықтарының жүйелі есебін жүргізу.
2. Білім беру бағытын түзету үшін бақылау деректерін пайдаланыңыз.
3. Одан әрі дамыту үшін ұсыныстарды тұжырымдау.

Білімі:
1. Педагогикалық мониторинг әдістері.
2. Білім беру деректерін жүйелеу және талдау технологиялары.
3. Білім беру практикасындағы кері байланыс қағидаттары.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

Қосымша 1-еңбек функциясы:
Білім алушыны сүйемелдеу бойынша жұмыс құжаттамасын жүргізу

1-дағды:
Ұсынылған материалдар мен сүйемелдеу жоспарларының мазмұнын білім алушының мүмкіндіктеріне сәйкестігін бағалау мақсатында талдау

Машықтар:
1. Білім алушының жеке ерекшеліктерін ескере отырып, ұсынылған материалдардың мақсаттарын, мазмұнын және талаптарын талдау.
2.Ықтимал қиындықтарды анықтап, өзара әрекеттесу форматын, қарқынын және тәсілдерін бейімдеу бойынша ұсынымдар қалыптастыру.
3.Отбасы үшін ұсыныстар дайындау және олардың келісімі болған жағдайда сыртқы мамандарға ұсынымдар жолдау..

Білімдер:
1. Қызметтік және педагогикалық құжаттаманы жүргізуге қойылатын талаптар, оның ішінде құжаттарды ресімдеу, сақтау және есепке алу қағидалары.
2. Тьюторлық құжаттаманың құрылымы мен мазмұны (жеке сүйемелдеу жоспары, есептер, бақылау күнделіктері, прогресс карталары).

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етілмейді

2-дағды:
Білім алушыны сүйемелдеу шарттарын бейімдеу бойынша ұсынымдар қалыптастыру

Машықтар:
1. Сүйемелдеу шарттарын отбасы мүшелерімен және қажет болған жағдайда сыртқы мамандармен келісу.
2. Ортаны бейімдеу, өзара іс-қимылды ұйымдастыру және білім алушының оқу белсенділігін жоспарлау бойынша ұсынымдар тұжырымдау.
3. Білім алушының пікірін ескеру және ұсыныстарды тьюторлық жұмыс жоспарында тіркеу.


Білімдер:
1. Пәнаралық өзара іс-қимылдың және сүйемелдеуді дараландырудың негіздері.
2. Ортаны бейімдеу деңгейлері мен түрлері және қолдау формалары.
3. Бейімдеу мен жеке шешімдердің құқықтық және әдеп қағидаттары.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етілмейді

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Толеранттылық
Жауапкершілік
Коммуникативті
Бейімделушілік
Стресске төзімділік
Үздіксіз оқуға ынталандыру
Ұйымдастырушылық
Өзін-өзі ұйымдастыру қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттар тізімі:

1."Білім туралы" Қазақстан Республикасының Заңы.
2. "Педагог мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасының Заңы.
3.Білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттары.
4.Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің білім беру процесін ұйымдастыруды реттейтін нормативтік құқықтық актілері.

СБШ шеңберіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ деңгейі:

Кәсіптің атауы:

4

Спорт тьюторы

4

Әлеуметтік тьютор

4

Жұмысқа орналасу бойынша тьютор

10. "Спорт тьюторы" кәсібінің карточкасы:

Топ коды:

3422-3

Қызмет атауының коды:

3422-3-014

Кәсіптің атауы:

Спорт тьюторы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

4

СБШ бойынша біліктілік кіші деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

-

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта буын маманы)

Мамандығы:
Дене шынықтыру және спорт;
Бейімделуші дене шынықтыру.

Мамандығы:

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта буын маманы)

Мамандығы:
Дене шынықтыру және спорт;
Бейімделуші дене шынықтыру.

Мамандығы:

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Спорттық бағдарламаларды іске асыратын ұйымдарда не спорт секцияларында, үйірмелерде, спорттық бейіндегі қосымша білім беру мекемелерінде кемінде 1 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Біліктілікті арттыру курстары - бейімделгіш дене шынықтыру, спорттық педагогика немесе тьюторлық сүйемелдеу бойынша.

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Білім алушының дене, психологиялық және білім беру ерекшеліктерін ескере отырып, дене шынықтыру және спорт саласында жеке даму маршрутын қалыптастыру және оны сүйемелдеу, оның тұлғалық және спорттық қалыптасуына бағытталған, сондай-ақ салауатты және белсенді өмір салты жағдайында мақсаттарды саналы түрде таңдауға және оған қол жеткізу қабілетін қалыптастыру.

Еңбек функцияларының сипаттамасы:

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Білім алушының білім беру және спорттық қажеттіліктерін диагностикалау.
2. Дене шынықтыру және спорт саласында жеке маршрутты қалыптастыру және сүйемелдеу.
3. Білім алушының өзін-өзі ұйымдастыру, ынталандыру және рефлексия дағдыларын дамытуға жәрдемдесу.
4. Денсаулық жағдайының, мотивацияның және сыртқы жағдайлардың өзгеруін ескере отырып, прогресті бақылау және маршрутты түзету.

Қосымша еңбек функциялары:

1. Салауатты өмір салты құндылықтарын қалыптастыруға бағытталған іс-шараларды (тренингтер, шеберлік сыныптары, спорттық мерекелер) ұйымдастыру және өткізу.
2. Ата-аналарға (заңды өкілдерге) баланың физикалық дамуы, спорттық дайындығы және спорттық ортаға бейімделуі мәселелері бойынша кеңес беру.
3. Білім алушының мүмкіндіктерін кеңейту үшін сыртқы ұйымдармен (спорт клубтары, секциялар, федерациялар) өзара іс-қимыл жасау.
4. Ерекше білім қажеттіліктері бар білім алушылар үшін бейімделген дене шынықтыру бағдарламаларын әзірлеуге және енгізуге қатысу.

1-еңбек функциясы:
Білім алушының білім беру және спорттық қажеттіліктерін диагностикалау



1-дағды:
Білім алушының спорттық ортадағы дене белсенділігі мен мінез-құлқын бақылау

Машықтар:
1. Білім алушының спорттық сабақтарға, ойындар мен жаттығуларға қатысуын бақылау.
2. Қызығушылықтың, шаршаудың, қатысудың және басқа қатысушылармен қарым-қатынастың белгілерін жазыңыз.
3. Түрлі физикалық және командалық жағдайларда мінез-құлық реакцияларын талдау.

Білімі:
1. Педагогикалық және спорттық бақылау негіздері.
2. Балалар мен жасөспірімдердің психофизикалық дамуының ерекшеліктері.
3. Шамадан тыс жүктеме және демотивация белгілері.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

2-дағды:
Қызығушылықтар мен уәждемелерді анықтау үшін диагностикалық әңгімелер мен сауалнамалар жүргізу

Машықтар:
1. Спортқа және физикалық белсенділікке деген көзқарасты анықтауға бағытталған мәселелерді тұжырымдау.
2. Оқушының жасына және ерекшеліктеріне сәйкес бейімделген сауалнамаларды, қызығушылық карталарын және әңгімелесулерді қолданыңыз.
3. Баланың қажеттіліктері мен мақсаттары туралы түсінік қалыптастыру үшін алынған жауаптарды түсіндіріңіз.

Білімі:
1. Балалар мен жасөспірімдерге сауалнама жүргізу және сұхбат беру әдістері.
2. Түрлі жас топтарындағы спортқа деген мотивация ерекшеліктері.
3. Білім беру және спорттық ортада кері байланыс жинау құралдары.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

2-еңбек функциясы:
Дене шынықтыру және спорт саласында жеке маршрутты қалыптастыру және сүйемелдеу.

1-дағды:
Дене шынықтыру және спорт контекстінде білім алушының білім беру және дене шынықтыру қажеттіліктерін бағалау

Машықтар:
1. Білім алушының білім беру, спорттық және жеке мақсаттарын ескере отырып, жеке білім беру жұмысын әзірлеу.
2. Маршрутты білім беру процесіне қатысушылармен (ата-аналар, жаттықтырушылар, мұғалімдер, мамандар) келісу.
3. Дене белсенділігінің қолайлы формаларын таңдаңыз (секциялар, үйірмелер, жеке сабақтар).
4. Мотивация, денсаулық жағдайы немесе сыртқы жағдайлар өзгерген кезде маршрутты бейімдеңіз.
5. Маршрутты іске асыру барысында білім алушыны сүйемелдеу, динамиканы қадағалау және мақсаттарды түзету.
6. Оқушыға өткен жолды түсінуге және рефлексия дағдыларын қалыптастыруға көмектесу.

Білімі:
1. Жеке білім жұмысын жобалау негіздері
2. Жеке білім жұмысында дене шынықтыру, спорт және білім беру компоненттерін біріктіру принциптері.
3. Білім алушылардың жас, физиологиялық және психологиялық-педагогикалық ерекшеліктері.
4. Дене шынықтыру және инклюзивті білім беру саласындағы нормативтік құжаттар.
5. Денсаулықтың шектеулерін немесе ерекшеліктерін ескере отырып, физикалық белсенділіктің бағдарламаларын, секцияларын және форматтарын таңдау критерийлері.
6. Дене белсенділігі, спорттық дайындық және сауықтыру бағдарламаларының түрлері мен деңгейлері.
7. Қозғалу және оқу іс-әрекеті процесінде мотивация және өзін-өзі реттеу әдістері.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі



2-дағды:
Білім алушының мүмкіндіктерін, мүдделері мен мақсаттарын ескере отырып, дене және спорттық белсенділіктің жеке бағытын әзірлеу және сүйемелдеу.

Машықтар:
1. Білім алушының жасын, денсаулық жағдайын және мүдделерін ескере отырып, дене және спорттық даму кезеңдерінің реттілігін құру.
2. Маршрутты сүйемелдеу үшін жоспарлау құралдарын (графиктер, трекерлер, күнтізбелік жоспарлар) пайдаланыңыз.
3. Нәтижелердің динамикасына, мотивацияға және білім алушының кері байланысына байланысты маршрутқа түзетулер енгізу.
4. Жеке білім жұмысы шеңберіндегі іс-қимылдардың дәйектілігін қамтамасыз ету үшін жаттықтырушылармен, педагогтармен және ата-аналармен өзара іс-қимылды жүзеге асыру.

Білімі:
1. Дене шынықтыру және спорт контекстіндегі анатомия, физиология және жас психологиясының негіздері.
2. Жеке ерекшеліктерді ескере отырып, жаттығу процесі мен физикалық белсенділікті құру принциптері.
3. Физикалық дамуды диагностикалау және білім алушының прогресін бақылау әдістері.
4. Спорттық педагогика, бейімделгіш дене шынықтыру және инклюзивті тәсіл негіздері.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

3-еңбек функциясы:
Білім алушының өзін-өзі ұйымдастыру, ынталандыру және рефлексия дағдыларын дамытуға жәрдемдесу



1-дағды:
Білім алушының оқуға, спортқа, дене белсенділігіне тұрақты уәждемесін қалыптастыру

Машықтар:
1. Білім алушының мотивациялық көзқарастарын талдау және оқу және спорттық қызметке қызығушылықтың төмендеу себептерін анықтау.
2. Ішкі мотивацияны нығайтуға ықпал ететін ынталандыру, қолдау және шабыттандыратын кері байланыс әдістерін қолданыңыз.
3. Білім алушының қызығушылығын, жасын және жеке ерекшеліктерін ескере отырып, дамытушылық әңгімелер мен мотивациялық сессияларды ұйымдастыру.
4. Физикалық белсенділікке байланысты ойын, Бәсекелестік және дизайн форматтарын қосу арқылы қызығушылықты сақтау.
5. Білім алушыға қол жеткізуге болатын мақсаттар қоюға және жеке прогресті бақылауға көмектесу.

Білімі:
1. Мотивация теориясының негіздері (ішкі/сыртқы мотивация, қажеттіліктер иерархиясы, өзін-өзі анықтау теориясы).
2. Балалар мен жасөспірімдердегі мотивациялық саланың жас және жеке ерекшеліктері.
3. Оқуға және спортқа деген қызығушылықты және тұрақты мотивацияны қалыптастырудың психологиялық-педагогикалық әдістері.
4. Өзін-өзі тану және білім алушылардың дене белсенділігінің маңыздылығын түсінуі үшін рефлексия әдістері мен құралдары.
5. Мотивация мен қатысуды қолдаудағы жеке тәсіл қағидаттары

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

2-дағды:
Өзін-өзі тәрбиелеуді және жеке спорттық прогресс үшін жауапкершілікті дамытуға жәрдемдесу

Машықтар:
1. Білім алушының өзінің дене және спорттық жетістіктеріне саналы көзқарасын қалыптастыру.
2. Тұрақты физикалық белсенділік жағдайында жоспарлау, мақсат қою және өзін-өзі бақылау дағдыларын үйрету.
3. Білім алушының мақсатын, мүмкіндіктерін және жұмыспен қамтылуын ескере отырып, оқу кестесі мен режимдерін әзірлеуге және түзетуге көмектесу.
4. Білім алушылардың белгіленген жоспардың орындалуын қадағалау және сындарлы кері байланыс беру
5. Оқушының жетістіктері мен қателіктерін үнемі талдау әдеттерін дамыту (спорттық рефлексия).

Білімі:
1. Өзін-өзі тәрбиелеуді, әдеттерді және өзін-өзі реттеу тетіктерін қалыптастыру негіздері.
2. Балалар мен жасөспірімдердегі жауапкершілікті дамытудың жас ерекшеліктері.
3. Мақсат қоюмен және жеке прогресті жүргізумен жұмыс істеу әдістері (жаттығу күнделіктері, чек-парақтар, сандық трекерлер).
4. Тұрақты мінез-құлық үлгілерін қалыптастыру контекстіндегі мінез-құлық психологиясының негіздері.
5. Спорттық қызметте тиімді сүйемелдеу және манипулятивті емес мотивация қағидаттары

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жеке мысал және белсенді өмір салты
Жанашырлық және сезімталдық
Табандылық пен мақсатқа берілгендік
Мотивациялық қатысу
Икемділік және бейімделу
Коммуникативтік құзыреттілік
Командада жұмыс істей білу
Жауапкершілік және әдептілік
Ұйымдастырушылық және ұқыптылық
Стресске төзімділік және өзін-өзі реттеу

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:


СБШ шеңберіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ деңгейі:

Кәсіптің атауы:

4

Академиялық тьютор

4

Әлеуметтік тьютор

4

Жұмысқа орналасу бойынша тьютор

11. "Әлеуметтік тьютор" кәсібінің карточкасы:

Топ коды:

2635-9

Сабақ атауының коды:

2635-9-007

Кәсіптің атауы:

Әлеуметтік тьютор

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

4

СБШ бойынша біліктілік кіші деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

-

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта буын маманы)

Мамандығы: Бастауыш оқытудың педагогикасы мен әдістемесі

Біліктілігі:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта буын маманы

Мамандығы:
Әлеуметтік жұмыс

біліктілігі:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта буын маманы

Мамандығы:
-

біліктілігі:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Білім беру, кәсіптік бағдар беру, жұмысқа орналастыру немесе әлеуметтік қолдау саласында кемінде 1 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Кәсіптік бағдар беру, еңбекке бейімдеу, персоналды басқару немесе тьюторлық сүйемелдеу бойынша біліктілікті арттыру курстары.

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:


Қызметтің негізгі мақсаты:

Сүйемелдеуді алатын тұлғаның кәсіби өзін-өзі айқындауына және еңбек нарығында табысты бейімделуіне жәрдемдесу, оның ішінде жұмысқа орналасуға даярлау және жұмыстың алғашқы айларында сүйемелдеу.

Еңбек функцияларының сипаттамасы:

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Сүйемелдеу алатын адамдардың әлеуметтік бейімделуіне жәрдемдесу.
2. Әлеуметтік құзыреттерді дамытуды қолдау.
3. Әлеуметтік мәселелерді шешу үшін отбасымен және мамандармен өзара әрекеттесу.

Қосымша еңбек функциялары:


1-еңбек функциясы:
Сүйемелдеу алатын адамдардың әлеуметтік бейімделуіне жәрдемдесу



1-дағды:
Сүйемелдеу алатын адамдардың әлеуметтік жағдайы мен ортасының диагностикасы және мониторингі

Машықтар:
1. Сүйемелдеу алатын адамдардың әлеуметтік жағдайына бастапқы және қайта бағалау жүргізу.
2. Қолдау алатын адамдардың дамуы мен мінез-құлқына қоршаған ортаның әсерін талдау.
3. Әлеуметтік оқшаулану, қорқыту, немқұрайлылық белгілерін уақтылы анықтаңыз.

Білімі:
1. Жас психологиясы мен әлеуметтік педагогиканың негіздері.
2. Әлеуметтік бейімделу деңгейін диагностикалау әдістері.
3. Әлеуметтік дезадаптация қаупінің стандарттары мен индикаторлары.


Білімі:
1.Жас ерекшелік психологиясы және әлеуметтік педагогика негіздері.
2.Әлеуметтік бейімделу деңгейін диагностикалау әдістемелері.
3.Әлеуметтік дезадаптация тәуекелінің стандарттары мен индикаторлары.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

2-дағды:
Әлеуметтік бейімделудің жеке бағытын қалыптастыру

Машықтар:
1. Сүйемелдеу алатын адамдармен және оның айналасындағылармен бірге әлеуметтік дағдыларды жетілдіру жоспарын құру.
2. Жаңа әлеуметтік жағдайларға (сыныпқа, үйірмеге, секцияға ауысу) кіру кезеңінде қолдауды ұйымдастыру.
3. Динамиканы бағалау және жаңа есептер мен өлшем бірліктерін қою.

Білімдер:
1. Жеке білім жұмыс құрылысының модельдері мен әдістері.
2. Әлеуметтік осал білім алушыларды сүйемелдеу технологиялары.
3. Әлеуметтік бейімделу деңгейін және жеке маршруттың тиімділігін бағалау әдістері.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

2-еңбек функциясы:
Әлеуметтік құзыреттерді дамытуды қолдау



1-дағды:
Тәуелсіздік пен әлеуметтік жауапкершілікті дамыту

Машықтар:
1. Білім алушыларды әлеуметтік және қайырымдылық бастамаларға тарту.
2. Білім алушы жауапкершіліктің бір бөлігін өзіне алатын оқу жобаларын іске асыруды сүйемелдеу.
3. Әлеуметтік қызметтің тиімділігін бағалай білу.

Білімдер:
1. Әлеуметтену принциптері, жауапкершілікті қалыптастырудың жас ерекшеліктері.
2. Білім беру ортасындағы жобалық және волонтерлік қызмет әдістері.
3. Әлеуметтік кәсіпкерлік туралы білім.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

2-дағды:
Қарым-қатынас дағдыларын және сындарлы өзара әрекеттесуді қалыптастыру

Машықтар:
1. Қарым-қатынас дағдыларын дамытуға бағытталған сабақтар мен жеке әңгімелер өткізу.
2. Ұялшақтықты, агрессияны немесе мазасыздықты жеңуге көмектесетін микро топтарда қауіпсіз қарым-қатынас жағдайларын жасаңыз.
3. Жанжалды жағдайларды өз бетінше шешу және жағдайды шешу үшін мамандарды тарта отырып, Ұжымдық талқылауды ұйымдастыру.

Білімдер:
1. Қарым-қатынас, Конфликтология, зорлық-зомбылықсыз қарым-қатынас негіздері.
2. Әлеуметтік тренинг және рөлдік ойындар әдістері.
3. ҚР Білім саласындағы заңнамасы, ҚР еңбек заңнамасы, ҚР дербес деректерді қорғау туралы заңнамасы.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

3-еңбек функциясы:
Әлеуметтік мәселелерді шешу үшін отбасымен және мамандармен өзара әрекеттесу



1-дағды:
Білім алушылар, отбасы және қолдау жүйесі арасындағы медиация

Машықтар:
1. Отбасымен байланыс орнату, қолдау мүмкіндіктері туралы хабарлау.
2. Әлеуметтік көмек бағыттары бойынша навигацияны жүзеге асыру (ӘПҚО, ПМПК, психологтар, ҮЕҰ).
3. Ілеспе адамның мүддесі үшін күрделі және жанжалды жағдайларды шешіңіз.

Білімдер:
1. Отбасылық кеңес беру негіздері.
2. Әлеуметтік және психологиялық көмек көрсететін органдар мен ұйымдар жүйесі.
3. Жас психологиясы.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

2-дағды:
Баланың мүддесі үшін топтық жұмыс

Машықтар:
1. Сүйемелдеу алатын тұлғалардың кейстерін топтық талқылауды ұйымдастыру және оған қатысу.
2. Құжаттаманы жүргізу және іс-әрекеттерді әртүрлі бейіндегі мамандармен келісу (әлеуметтік. педагог, дефектолог, психолог және т. б.).
3. Мамандар келіспеген жағдайда, еріп жүретін адамның пайдасына шешімдер қабылдау.

Білімі:
1. Ведомствоаралық өзара іс-қимыл тетіктері.
2. Тьютордың командалық сүйемелдеудегі рөлі.
3. Сүйемелдеу саласындағы нормативтік-құқықтық база.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жанашырлық және даралықты құрметтеу
Жоғары әлеуметтік жауапкершілік
Басқаларға көмектесуге ынталандыру
Коммуникативті икемділік
Сенімді қарым-қатынас орнату мүмкіндігі
Стресске төзімділік
Эмоционалды тұрақтылық
Өзін-өзі көрсету және үнемі өзін-өзі дамыту дағдылары
Ұйымдастырушылық қабілеттер мен бастамашылық
Этикалық
Құпиялылық

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:


СБШ шеңберіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ деңгейі:

Кәсіптің атауы:

4

Академиялық тьютор

4

Спорт тьюторы

4

Жұмысқа орналасу кезіндегі тьютор

12. "Жұмысқа орналасу кезіндегі тьютор" кәсібінің карточкасы:

Топ коды:

2635-9

Сабақ атауының коды:

2635-9-006

Кәсіптің атауы:

Жұмысқа орналасу кезіндегі тьютор

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

4

СБШ бойынша біліктілік кіші деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

-

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта буын маманы)

Мамандығы:
Бастауыш оқытудың педагогикасы мен әдістемесі

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта буын маманы)

Мамандығы:
Әлеуметтік жұмыс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта буын маманы)

Мамандығы:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Білім беру, кәсіптік бағдар беру, жұмысқа орналастыру немесе әлеуметтік қолдау саласында кемінде 1 жыл

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Кәсіптік бағдар беру, еңбекке бейімдеу, персоналды басқару немесе тьюторлық сүйемелдеу бойынша біліктілікті арттыру курстары

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Мансаптық мақсаттарды қалыптастыруды, құзыреттерді, өзін-өзі таныстыру және бейімделу дағдыларын дамытуды, сондай-ақ жұмысқа орналасу кезінде кедергілерді еңсеруді, сүйемелдеу процесінде құжаттаманы жүргізуді қоса алғанда, еңбек нарығына дайындықтың және шығудың барлық кезеңдерінде білім алушының немесе бітірушінің кәсіби салаға табысты кірігуіне жәрдемдесу.

Еңбек функцияларының сипаттамасы:

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Кәсіби өзін-өзі анықтаудың жеке бағытын қалыптастыру және сүйемелдеу.
2. Жұмысқа орналасуға дайындыққа жәрдемдесу және мамандыққа кіру кезеңінде сүйемелдеу.
3. Жұмысқа орналастыру процесіне қатысушылармен кеңесу және өзара іс-қимыл жасау.

Қосымша еңбек функциялары:

Құжаттаманы жүргізу және сүйемелдеу алатын адамдардың заңды өкілдерімен немесе сүйемелдеудің өзге де қатысушыларымен өзара іс-қимыл жасау.

1-еңбек функциясы:
Кәсіби өзін өзі анықтаудың жеке бағытын қалыптастыру және сүйемелдеу



1-дағды:
Өзін-өзі таныстыру және жұмыс іздеу дағдыларын дамыту

Машықтар:
1. Сапалы түйіндеме жасауға көмектесу.
2. Сұхбат дағдыларын үйрету.
3. Еңбек функцияларын орындау кезінде сүйемелдеу, сұрақтар қоюға үйрету, қиын жағдайларды шешу.

Білімдер:
1. Түйіндеме мен ілеспе хаттарды ресімдеу стандарттары.
2. Ерекше қажеттіліктері бар адамдар үшін жұмыс іздеу және сұхбаттасу алгоритмдері.
3. Жаңа дағдылар мен білімді жылдам меңгеру, өзін-өзі ынталандыру.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

2-дағды:
Жұмыс орнында бейімделуді қолдау

Машықтар:
1. Оқушыны жұмыстың алғашқы айларында қолдау.
2. Тәжірибе рефлексиясын жүргізу және қиындықтарды жеңуге көмектесу.
3. Орындалатын жұмыс шеңберінде жаңа білім мен дағдыларды алуға көмектесу, өзін-өзі оқыту.

Білімі:
1. Кәсіби бейімделу кезеңдері.
2. Жұмысқа шығу кезіндегі стресс пен мазасыздықтың психологиялық аспектілері.
3. Ұжымдағы мінез-құлықтың этикалық нормалары.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

2-еңбек функциясы :
Жұмысқа орналасуға дайындыққа жәрдемдесу және мамандыққа кіру кезеңінде сүйемелдеу



1-дағды:
Еріп жүретін адамға көмектесу үшін жаңа білім мен дағдыларды тез меңгеру

Машықтар:
1. Еріп жүрілетін адамның ерекше қажеттіліктеріне байланысты жұмыс орнында жаңа материалды зерттеуге көмектесу.
2. Нұсқауларды қолданыңыз және визуалды тіректер жасаңыз.
3. Әріптестермен және басшылықпен қарым-қатынасты ұйымдастыруға көмектесу.

Білім:
1. Іскерлік байланыс және нұсқаулық.
2. Жаңа дағдыларды игеру бағытын құру.
3. Конфликтология.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

2-дағды:
Жұмыс орнында бейімделуді қолдау

Машықтар:
1. Оқушыны жұмыстың алғашқы айларында қолдау.
2. Тәжірибе рефлексиясын жүргізу және қиындықтарды жеңуге көмектесу.
3. Қажет болған жағдайда жұмыс берушімен өзара әрекеттесу (мысалы, инклюзивті қолдау шеңберінде).

Білім:
1. Ерекше қажеттіліктері бар адамдар үшін кәсіби бейімделу кезеңдері.
2. Ерекше қажеттіліктері бар адамдарда жұмысқа шығу кезіндегі стресс пен мазасыздықтың психологиялық аспектілері.
3. Ұжымдағы мінез-құлықтың этикалық нормалары.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

3-еңбек функциясы:
Жұмысқа орналастыру процесіне қатысушылармен кеңесу және өзара іс-қимыл жасау



1-дағды:
Ата-аналарға (заңды өкілдерге), педагогтар мен жұмыс берушілерге білім алушының кәсіби өзін-өзі анықтауы және бейімделуі мәселелері бойынша кеңес беру

Машықтар:
1. Кәмелетке толмаған білім алушылардың ата-аналарымен (заңды өкілдерімен) Мамандық таңдау және жұмысқа орналасу мәселелері бойынша түсіндіру әңгімелесулерін жүргізу.
2. Ерекше білім қажеттіліктері бар адамдарды қоса алғанда, білім алушыларды сүйемелдеу ерекшелігі туралы жұмыс берушілерді хабардар ету.
3. Жеке шешімдерді білім беру процесіне қатысушылармен және жұмыс берушілер ұйымдарының өкілдерімен келісу.

Білімі:
1. Қазақстан Республикасының Отбасы және еңбек заңнамасының негіздері.
2. Білім беру және еңбек процесіне қатысушылардың құқықтары мен міндеттері.
3. Ата-аналармен, мұғалімдермен және жұмыс берушілермен өзара әрекеттесудің әдеп қағидаттары

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етіледі

Қосымша 1-еңбек функциясы:
құжаттаманы жүргізу және сүйемелдеу алатын адамдардың заңды өкілдерімен немесе сүйемелдеудің өзге де қатысушыларымен өзара іс-қимыл жасау



1-дағды: Сүйемелдеу алатын тұлғаларды сүйемелдеу бойынша құжаттаманы әзірлеу және жүргізу

Машықтар:
1. Жеке сүйемелдеу жоспарларын рәсімдеу және кәсіби өзін-өзі айқындау динамикасын тіркеу.
2. Білім беру ұйымы немесе әлеуметтік мекеме белгілеген журналдарды, есептерді, аналитикалық карталарды және құжаттаманың басқа түрлерін жүргізу.
3. Құжаттаманы сақтаудың құпиялылығы мен дұрыстығын қамтамасыз ету.

Білімі:
1. Білім беру ұйымдары мен әлеуметтік мекемелерде педагогикалық және әкімшілік құжаттаманы жүргізу негіздері.
2. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес дербес деректерді ресімдеуге және сақтауға қойылатын талаптар.
3. Сүйемелдеу бойынша есептілік нысандары (жеке карталар, талдамалық есептер, жұмыс берушілерге, ата-аналарға арналған анықтамалар).

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етілмейді

2-дағды:
Заңды өкілдерімен және сүйемелдеуге қатысатын өзге де тұлғалармен коммуникацияны ұйымдастыру

Машықтар:
1. Заңды өкілдермен, педагогтармен, жұмыс берушілермен және сүйемелдеу мамандарымен сындарлы қарым-қатынас орнату және қолдау.
2. Сүйемелдеу шеңберінде консультациялар, жиналыстар және талқылаулар өткізу.
3. Жеке шешімдер мен сүйемелдеу бағытын түзетуді келісу.

Білімі:
1. Кәсіби қарым-қатынастың әдеп қағидаттары және сүйемелдеудің әртүрлі қатысушыларымен өзара әрекеттесу.
2. Ата-аналардың (заңды өкілдердің), педагогтердің, жұмыс берушілердің және сүйемелдеу мамандарының құқықтары мен міндеттері.
3. Конструктивті коммуникация және жанжалды жағдайларды реттеу технологиялары.

Шеберлікті тану мүмкіндігі:

Талап етілмейді

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Эмпатия және таңдауды құрметтеу
Коммуникативті икемділік
Мотивациялық қолдау
Белгісіздік жағдайында сүйемелдеу ұйымдастыру және жауапкершілік

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

-

СБШ шеңберіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ деңгейі:

Кәсіптің атауы:

4

Академиялық тьютор

4

Спорт тьюторы

4

Әлеуметтік тьютор

4-тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

      13. Мемлекеттік органның атауы:

      Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі;

      Орындаушы: С.Ә. Сафарова - ҚР ЕХӘҚМ еңбек және әлеуметтік әріптестік департаментінің еңбекті нормалау және ҰБЖ даму саясаты басқармасының басшысы;

      электрондық мекенжайы: s.safarova@enbek.gov.kz

      телефон номері: +7 (717) 274 28 52.

      14. Әзірлеуге қатысатын ұйымдар (кәсіпорындар):

      Әлеуметтік және инклюзивті бағдарламалар орталығы (ӘИБО) Қазақстанның инклюзивті мектептер қауымдастығы "Insight School" ЖШС;

      Жоба жетекшісі: ӘИБО президенті С. Мырзалинова-Яковлева;

      электрондық мекенжайы: sofiayakovleva@yandex.ru

      телефон нөмірі: +7 (707) 845 70 17.

      15. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жанындағы кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес отырысының 2025 жылғы 28 қазандағы хаттамасы.

      16. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 2025 жылғы 30 қазандағы қорытындысы.

      17. Қазақстан Республикасының "Атамекен" Ұлттық кәсіпкерлер палатасы: 2025 жылғы ұсынымы.

      18. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: 2026 жылғы 1-нұсқасы.

      19. Болжамды қайта қарау күні: 10.06.2029ж.