ИПС "Әділет"

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Осы заңның қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз

1-бап. Қазақстан Республикасының мына заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін:

1. 2003 жылғы 20 маусымдағы Қазақстан Республикасының Жер кодексіне:

оныншы бөлік мынадай мазмұндағы сөйлеммен толықтырылсын:

"Осы шектеу Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қала құрылысы құжаттамасын кейіннен әзірлеудің не оған өзгерістер енгізудің ықтимал мүмкіндігі болған кезде Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 284-бабына сәйкес іске асырылатын өнеркәсіптік (өндірістік) объектіні салу жөніндегі инвестициялық жобаны іске асыру жағдайларына қолданылмайды.";

мынадай мазмұндағы он бірінші, он екінші және он үшінші бөліктермен толықтырылсын:

"Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 284-бабына сәйкес іске асырылатын өнеркәсіптік (өндірістік) объектіні салу жөніндегі инвестициялық жобаның нысанасы ескерілетін қала құрылысы құжаттамасын кейіннен әзірлеудің не оған өзгерістер енгізудің ықтимал мүмкіндігінің болуын Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 282-бабына сәйкес мемлекеттік меншіктен жер учаскелерін беру үшін инвестициялық жобаны айқындау тәртібіне сәйкес тиісті уәкілетті органдармен келісу бойынша сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган растайды.

Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 284-бабына сәйкес іске асырылатын өнеркәсіптік (өндірістік) объектіні салу жөніндегі инвестициялық жобада көзделген өнеркәсіптік (өндірістік) объект пайдалануға берілгенге дейін қала құрылысы құжаттамасын уақтылы әзірлемегені не оған өзгерістерді уақтылы енгізбегені үшін жер учаскесіне құқық беру туралы шешім қабылдаған адам Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 284-бабына сәйкес іске асырылатын өнеркәсіптік (өндірістік) объектіні салу жөніндегі инвестициялық жоба үшін жер учаскесін беру тәртібі Қазақстан Республикасы Құрылыс кодексінің 20-бабына сәйкес жеке және заңды тұлғалармен қоғамдық талқылауларды қамтиды.";

2) 44-2-баптың 3-тармағы мынадай мазмұндағы үшінші, төртінші, бесінші және алтыншы бөліктермен толықтырылсын:

"Осы тармақтың бірінші және екінші бөліктерінің күші Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қала құрылысы құжаттамасын кейіннен әзірлеудің не оған өзгерістер енгізудің ықтимал мүмкіндігі болған кезде Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 284-бабына сәйкес іске асырылатын өнеркәсіптік (өндірістік) объектіні салу жөніндегі инвестициялық жобаны іске асыру жағдайларына қолданылмайды.

Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 284-бабына сәйкес іске асырылатын өнеркәсіптік (өндірістік) объектіні салу жөніндегі инвестициялық жобаның нысанасы ескерілетін қала құрылысы құжаттамасын кейіннен әзірлеудің не оған өзгерістер енгізудің ықтимал мүмкіндігінің болуын Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 282-бабына сәйкес мемлекеттік меншіктен жер учаскелерін беру үшін инвестициялық жобаны айқындау тәртібіне сәйкес тиісті уәкілетті органдармен келісу бойынша сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган растайды.

3) 92-баптың 4-тармағының 3) тармақшасындағы "елу" деген сөз "отыз" деген сөзбен ауыстырылсын;

4) 109-баптың 1-тармағы мынадай мазмұндағы жетінші бөлікпен толықтырылсын:

"Осы тармақтың бірінші және екінші бөліктерінің ережелері Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 284-бабына сәйкес іске асырылатын өнеркәсіптік (өндірістік) объектіні салу жөніндегі инвестициялық жобаны іске асыру жағдайларына қолданылмайды.".

2. 2011 жылғы 26 желтоқсандағы "Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы" Қазақстан Республикасының Кодексіне:

1) 1-баптың 1-тармағының 35) тармақшасындағы "некеде тұрған (ерлі-зайыпты болған) және балалы болғысы келетін" деген сөздер "некеде тұратын (ерлі-зайыпты) және балалы болғысы келетін, Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылатын" деген сөздермен ауыстырылсын;

2) 54-бапта:

1-тармақтағы "шарты Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасының талаптары сақтала отырып, жазбаша нысанда жасалады және", "куәландыруға" деген сөздер тиісінше "шартын некеде тұратын (ерлі-зайыпты) Қазақстан Республикасының азаматтары Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасының талаптарын сақтай отырып, жазбаша нысанда жасайды және ол", "куәландырылуға" деген сөздермен ауыстырылсын;

мынадай мазмұндағы 1-1-тармақпен толықтырылсын:

"1-1. Некеде тұратын (ерлі-зайыпты) Қазақстан Республикасының азаматтары ғана суррогат ана қызметіне тапсырыс берушілер бола алады.";

3) 57-баптың 1-тармағының бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Суррогат ана болу шартын жасасу кезінде некеде тұратын (ерлі-зайыпты) Қазақстан Республикасының азаматтары, ерлі-зайыптылар (тапсырыс берушілер):".

3. 2015 жылғы 31 қазандағы Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексіне:

1) 82-баптың бесінші бөлігінің 1) және 2) тармақшалары мынадай редакцияда жазылсын:

"1) сот сараптамасы органының сарапшыларына;

2) жеке сот сарапшыларына;";

2) 87-бапта:

жетінші бөліктегі "қызметкері" деген сөз "сарапшысы" деген сөзбен ауыстырылсын;

оныншы бөліктегі "қызметкері" деген сөз "сарапшысы" деген сөзбен ауыстырылсын;

3) 91-баптың бесінші бөлігіндегі "органдарының қызметкері" деген сөздер "органының сарапшысы" деген сөздермен ауыстырылсын;

4) 110-баптың бесінші бөлігіндегі "органының сараптама", "тиісті бюджетке" деген сөздер тиісінше "органының, жеке сот сарапшысының сараптама", "олардың шотына" деген сөздермен ауыстырылсын.

4. 2020 жылғы 29 маусымдағы Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексіне:

33-баптың жетінші бөлігіндегі "органдарының қызметкері болып табылатын сарапшы" деген сөздер "органының сарапшысы" деген сөздермен ауыстырылсын.

5. 2020 жылғы 7 шілдедегі "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының Кодексіне:

1) 146-бапта:

1-тармақтағы "жасанды ұрықтандыру және эмбриондарды импланттау" деген сөздер "экстракорпоралдық ұрықтандыру және эмбриондарды ауыстыру" деген сөздермен ауыстырылсын;

3-тармақ "болған кезде" деген сөздерден кейін ", суррогат ана болуды қоспағанда," деген сөздермен толықтырылсын;

2) 273-бапта:

5-тармақтың 2) тармақшасындағы "және арнаулы мемлекеттік органдар қызметін" деген сөздер "органдары мен арнаулы мемлекеттік органдар қызметін, сондай-ақ процестік құжаттардың негізінде сот сараптамаларын жүргізу кезінде сот сарапшылары қызметін" деген сөздермен ауыстырылсын;

6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"6. Қан мен оның компоненттерінің, ағзалардың (ағзаның бір бөлігінің) және (немесе) тіндердің (тіннің бір бөлігінің) донорлығымен, құқық қорғау органдарының, арнаулы мемлекеттік органдардың, сондай-ақ сот сараптамаларын жүргізу шеңберінде туберкулезбен ауыратын немесе бұрын ауырған, психикаға белсенді әсер ететін заттарды тұтынуға байланысты психикалық, мінез-құлықтық бұзылушылықтары (аурулары) бар, динамикалық байқауда есепте тұрған адамдардың жай-күйі туралы медициналық құпияны құрайтын электрондық құжат нысанындағы ақпаратты беру жөніндегі сұрау салуларымен байланысты жағдайлардан басқа кезде, жеке тұлғалардың жеке өміріне қатысты дербес медициналық деректерді пайдаланғанда, олардың дербес медициналық деректерін қамтитын цифрлық ресурстарды басқа дерекқорлармен байланыстыратын телекоммуникация желілеріне жеке тұлғалардың келісімінсіз қосуға жол берілмейді.".

6. 2025 жылғы 15 наурыздағы Қазақстан Республикасының Бюджет кодексіне:

1) 24-баптың 1-тармағының 25) тармақшасы алып тасталсын;

2) 25-баптың 2-тармағының 4) тармақшасындағы "мұнай секторының" деген сөздер "қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган салатын айыппұлдарды, өсімпұлдарды, санкцияларды, өндіріп алуларды және мұнай секторының" деген сөздермен ауыстырылсын;

3) 26-бапта:

1-тармақта:

5) тармақшадағы "жеке және заңды тұлғаларға, дара кәсіпкерлерге" деген сөздер "жеке тұлғаларға" деген сөздермен ауыстырылсын;

мынадай мазмұндағы 5-1) тармақшамен толықтырылсын:

"5-1) аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ аумағындағы осындай салық салынатын объектілер бойынша елу пайыздан аспайтын мөлшерде ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәслихаты айқындайтын кірістерді бөлу нормативтері бойынша заңды тұлғаларға, дара кәсіпкерлерге салынатын мүлік салығы;";

12) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

"12) алым төлеушінің тұрған жері бойынша жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алымнан уәкілетті мемлекеттік органға және жергілікті атқарушы органға тиісті құжаттар берілгенге дейінгі немесе рұқсат беру құжаттары алынғанға дейінгі түсімдерді қоспағанда, жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым;";

17) тармақша алып тасталсын;

2-тармақ мынадай мазмұндағы 4-1) тармақшамен толықтырылсын:

"4-1) аудандық маңызы бар қаланың, ауылдың, кенттің, ауылдық округтің бюджеттеріне есепке жатқызылуға тиісті түсімдерді және мұнай секторының ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган салатын айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар, өндіріп алулар;";

4) 27-бапта:

1-тармақ мынадай мазмұндағы 2-1) және 9) тармақшалармен толықтырылсын:

"2-1) ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәслихаты айқындайтын кірістерді бөлу нормативтері бойынша заңды тұлғаларға, дара кәсіпкерлерге салынатын мүлік салығы.

Бұл ретте аудандық маңызы бар қалалардың, ауылдардың, кенттердің, ауылдық округтердің бюджеттері арасында кірісті бөлудің пайыздық арақатынасын ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәслихаты белгілейді;";

"9) уәкілетті мемлекеттік органға және жергілікті атқарушы органға тиісті құжаттар берілгенге дейін немесе рұқсат беру құжаттары алынғанға дейін алым төлеушінің тұрған жері бойынша жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым.";

2-тармақ мынадай мазмұндағы 1-1) тармақшамен толықтырылсын:

"1-1) мұнай секторының ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган салатын айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар, өндіріп алулар;";

5) 30-баптың 1-тармағының 13) тармақшасында:

мынадай мазмұндағы сегізінші абзацпен толықтырылсын:

"толық бітіріп берілетін" құрылыс жобалары бойынша мемлекеттік міндеттемелерді орындау;";

он бірінші абзац алып тасталсын;

6) 31-баптың 1-тармағы 13) тармақшасының жетінші абзацындағы "құрылыс туралы шарттар" деген сөздер "құрылыс жобалары" деген сөздермен ауыстырылсын;

7) 32-баптың 1-тармағында:

4) тармақшада:

екінші, үшінші, төртінші және алтыншы абзацтар алып тасталсын;

жетінші абзац мынадай редакцияда жазылсын:

"кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру қызметтерін ұсынатын, балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдары жүзеге асыратын балаларға арналған қосымша білім беру;";

6) тармақшаның үшінші және төртінші абзацтары алып тасталсын;

7) тармақшаның төртінші абзацы алып тасталсын;

13) тармақшаның жетінші абзацындағы "құрылыс туралы шарттар" деген сөздер "құрылыс жобалары" деген сөздермен ауыстырылсын;

8) 33-баптың 1-тармағында:

4) тармақша мынадай мазмұндағы үшінші, төртінші, бесінші, алтыншы және жетінші абзацтармен толықтырылсын:

"аудандарда (облыстық маңызы бар қалаларда), аудандық маңызы бар қалаларда, ауылдарда, кенттерде, ауылдық округтерде мектепке дейінгі тәрбие беру мен оқыту, оның ішінде аудандық маңызы бар қалаларда, ауылдарда, кенттерде, ауылдық округтерде орналасқан мектепке дейінгі тәрбие беру мен оқыту ұйымдарында медициналық қызмет көрсетуді ұйымдастыру, сондай-ақ облыстық маңызы бар қалалардың аудандарында орналасқан мектепке дейінгі тәрбие беру мен оқыту ұйымдарының қызметін қамтамасыз ету;

аудандарда (облыстық маңызы бар қалаларда) орналасқан мемлекеттік білім беру ұйымдарында бастауыш, негізгі орта және кешкі (ауысымды) оқыту нысанын қоса алғанда, жалпы орта білім беру және интернат үлгісіндегі ұйымдар арқылы ұсынылатын жалпы орта білім беру;

ауылдық жерлерде оқушыларды жақын жердегі мектепке дейін тегін алып баруды және одан алып қайтуды ұйымдастыру;

мемлекеттік білім беру ұйымдары үшін оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендерді сатып алу және жеткізу;

кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру қызметтерін ұсынатын, балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдары жүзеге асыратынды қоспағанда, балаларға арналған қосымша білім беру;";

5) тармақша мынадай мазмұндағы он екінші және он үшінші абзацтармен толықтырылсын:

"жетім балаларды, ата-анасының (ата-анасының біреуінің) қамқорлығынсыз қалған балаларды әлеуметтік қамсыздандыру;

мүгедектігі бар балаларды қоса алғанда, қарттар мен мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік қамсыздандыру;";

6) тармақша мынадай мазмұндағы он үшінші абзацпен толықтырылсын:

"мәдениет саласында жергілікті маңызы бар әлеуметтік маңызды іс-шараларды өткізу;";

7) тармақша мынадай мазмұндағы төртінші абзацпен толықтырылсын:

"Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес ветеринарияны дамытуды реттеу;";

12) тармақшаның жетінші абзацындағы "құрылыс туралы шарттар" деген сөздер "құрылыс жобалары" деген сөздермен ауыстырылсын;

9) 40-баптың 7-тармағының он екінші абзацындағы "құрылыс туралы шарттар" деген сөздер "құрылыс жобалары" деген сөздермен ауыстырылсын;

10) 45-баптың 3-тармағының он бірінші абзацындағы "құрылыс туралы шарттар" деген сөздер "құрылыс жобалары" деген сөздермен ауыстырылсын;

11) 49-баптың 1-тармағы бірінші бөлігінің жетінші абзацындағы "құрылыс туралы шарттар" деген сөздер "құрылыс жобалары" деген сөздермен ауыстырылсын;

12) 86-баптың 4-тармағының жиырмасыншы және жиырма бірінші абзацтарындағы "құрылыс туралы шарттар" деген сөздер "құрылыс жобалары" деген сөздермен ауыстырылсын;

13) 87-баптың 4-тармағының 6-1) тармақшасындағы "құрылыс туралы шарттар" деген сөздер "құрылыс жобалары" деген сөздермен ауыстырылсын;

14) 147-1-бапта:

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"1. "Толық бітіріп берілетін" құрылыс жобалары бойынша мемлекеттік міндеттемелер екі түрге бөлінеді:

1) егер бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі тапсырыс беруші болған жағдайда, Республикалық бюджет комиссиясы немесе жергілікті атқарушы органның бюджет комиссиясы мақұлдаған, "толық бітіріп берілетін" құрылыс туралы жасалған шарттар бойынша тапсырыс беруші қабылдаған және орындамаған қаржылық міндеттемелердің белгілі бір күніне бюджеттен бөлінетін сомасы бойынша тапсырыс беруші мен өнім берушінің құқықтары мен міндеттерінің жиынтығы "толық бітіріп берілетін" құрылыс жобалары бойынша мемлекеттік міндеттемелер болып табылады;

2) егер квазимемлекеттік сектор субъектісі тапсырыс беруші болған жағдайда, Республикалық бюджет комиссиясы немесе жергілікті атқарушы органның бюджет комиссиясы мақұлдаған, "толық бітіріп берілетін" құрылыс туралы шарттар және "толық бітіріп берілетін" құрылыс жобасы бойынша мемлекеттік міндеттемелерді қабылдау туралы жасалған шарттар бойынша бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі қабылдаған және орындамаған қаржылық міндеттемелердің белгілі бір күніне бюджеттен бөлінетін сомасы бойынша бюджеттік бағдарламалар әкімшісі, тапсырыс беруші мен өнім беруші арасында "толық бітіріп берілетін" құрылыс жобасы бойынша мемлекеттік міндеттемелерді қабылдаудың оларға қатысты жасалған шарттары тараптарының құқықтары мен міндеттерінің жиынтығы "толық бітіріп берілетін" құрылыс жобалары бойынша мемлекеттік міндеттемелер болып табылады. "Толық бітіріп берілетін" құрылыс туралы шарттардың және "толық бітіріп берілетін" құрылыс жобалары бойынша мемлекеттік міндеттемелерді қабылдаудың оларға қатысты жасалған шарттарының алдында бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі мен квазимемлекеттік сектор субъектісі арасындағы "толық бітіріп берілетін" құрылыс жобаларын іске асыру бойынша жұмыстарды орындауға арналған келісім жасалады.";

3-тармақта:

екінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын:

"Толық бітіріп берілетін" құрылыс туралы шарттар және (немесе) "толық бітіріп берілетін" құрылыс жобалары бойынша мемлекеттік міндеттемелерді қабылдау шарттары мемлекеттік қазынашылық немесе мемлекеттік қазынашылық органдары оларды тіркегеннен кейін күшіне енеді.";

мынадай мазмұндағы бесінші және алтыншы бөліктермен толықтырылсын:

"Бұл ретте валюталық тәуекелдермен байланысты шығыстарды қаржыландыру жөніндегі мемлекеттік міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз ету мақсатында тиісті бюджет комиссиясының шешімі немесе мәслихат шешімі болған кезде ұлттық валютаның шетел валютасына бағамының өзгеруіне байланысты "толық бітіріп берілетін" құрылыс туралы шарттың сомасын қайта қарауға жол беріледі.

Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі мен квазимемлекеттік сектор субъектісі арасында "толық бітіріп берілетін" құрылыс жобаларын іске асыру, "толық бітіріп берілетін" құрылыс жобалары бойынша шарттар және (немесе) "толық бітіріп берілетін" құрылыс жобалары бойынша мемлекеттік міндеттемелерді қабылдау шарттары бойынша төлемдерді тіркеу, орындау, сондай-ақ жүргізу жөніндегі жұмыстарды орындауға арналған келісімді жасасу тәртібін бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті органмен келісу бойынша бюджет саясаты жөніндегі орталық уәкілетті орган айқындайды.";

15) 148-бапта:

2-тармақ мынадай мазмұндағы алтыншы бөлікпен толықтырылсын:

"Толық бітіріп берілетін" құрылыс жобалары мынадай түрлерге бөлінеді:

1) бюджет қаражаты есебінен қаржыландыруға болжанатын жобалау, сатып алу және өткізу (салу және (немесе) реконструкциялау) жөніндегі жұмыстар кешенін орындау;

2) "толық бітіріп берілетін" құрылыс объектісін пайдалануға беру актісіне қол қойылған күннен бастап мемлекеттік міндеттемелерді кейіннен орындай отырып, өнім берушінің қаражаты есебінен қаржыландыруға болжанатын жобалау, сатып алу және өткізу (салу және (немесе) реконструкциялау) жөніндегі жұмыстар кешенін орындау.";

5-тармақтың 6) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

"6) "толық бітіріп берілетін" құрылыс жобаларын қаржыландыру немесе "толық бітіріп берілетін" құрылыс жобалары бойынша мемлекеттік міндеттемелерді орындау.";

16) 149-баптың 1-тармағы 2) тармақшасының алтыншы абзацындағы "ұсыныс және" деген сөздер "ұсыныс, қаржылық-экономикалық негіздеме және (немесе)" деген сөздермен ауыстырылсын.

7. 2026 жылғы 9 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Құрылыс кодексіне:

1) 1-бапта:

25) тармақшаның төртінші абзацындағы "тиісті талаптарын", "есеп-қисаптарды қамтитын жобалау-сметалық құжаттама" деген сөздер тиісінше "тиісті талаптарына сәйкес келетін жобалау-сметалық құжаттама", "есеп-қисаптар" деген сөздермен ауыстырылсын;

70) тармақшадағы "нормативтік-техникалық құжаттар, қағидалар және басқа да міндетті талаптар, шарттар мен шектеулер жүйесі" деген сөздер "нормативтік құжаттардың, қағидалар мен басқа да міндетті талаптардың, шарттар мен шектеулердің мемлекеттік жүйесінің бір бөлігі" деген сөздермен ауыстырылсын;

77) тармақшадағы "құрылыс жобасының тиісті бөлімдері (бөліктері) бойынша" деген сөздер "жекелеген объектілердің құрылыс жобаларына сараптама жасаудың, құрылыс жобасының тиісті бөлімдері (бөліктері) бойынша ерекше реттеудің және қала құрылысын регламенттеудің, сондай-ақ" деген сөздермен ауыстырылсын;

2) 18-бап мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

"Осы баптың бірінші бөлігінің күші Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қала құрылысы құжаттамасын кейіннен әзірлеу не оған өзгерістер енгізудің ықтимал мүмкіндігі болған кезде Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 284-бабына сәйкес іске асырылатын өнеркәсіптік (өндірістік) объектіні салу жөніндегі инвестициялық жобаны іске асыру жағдайларына қолданылмайды.";

3) 23-баптың 8) тармақшасы алып тасталсын;

4) 24-бапта:

49) тармақшадағы "сараптама комиссияларын (сараптама топтарын)" деген сөздер "сараптама топтарын" деген сөздермен ауыстырылсын;

мынадай мазмұндағы 74-1) тармақшамен толықтырылсын:

"74-1) өнеркәсіптік (өндірістік) объектіні салу жөніндегі инвестициялық жобалардың нысанасы ескерілетін, жергілікті атқарушы органдардың қала құрылысы құжаттамасын әзірлеу не оған өзгерістер енгізу мүмкіндігін растайды;";

5) 46-баптың 4-тармағы бірінші бөлігінің 4) тармақшасындағы "мемлекеттік сараптама ұйымдарын" деген сөздер "мемлекеттік сараптама ұйымын" деген сөздермен ауыстырылсын;

6) 61-баптың 2-тармағы мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

"Мемлекеттік сараптама ұйымының порталы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін сүйемелдеудің мемлекеттік цифрлық жүйелерінің сервистері мен автоматтандырылған көрсетілетін қызметтеріне орталықтандырылған қол жеткізуге арналған цифрлық платформа болып табылады.";

7) 78-бапта:

4-тармақта:

бірінші бөліктегі "Егжей-тегжейлі" деген сөз "Өнеркәсіптік (өндірістік) объектіні салу жөніндегі инвестициялық жобаны іске асыру жағдайын қоспағанда, егжей-тегжейлі" деген сөздермен ауыстырылсын;

үшінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын:

"Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген талаптар:

елді мекеннің аумақтық дамуын өзгерту қажеттігіне алып келген табиғи немесе техногендік сипаттағы төтенше жағдайларға қолданылмайды. Бұл ретте егжей-тегжейлі жоспарлау жобасын түзету (жаңартып отыру) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі негізінде қабылданады;

жеке тұрған білім беру, денсаулық сақтау, мәдениет объектілерін және бірегей объектілерді бюджет қаражаты есебінен салу мақсатында қолданыстағы егжей-тегжейлі жоспарлау жобасын түзету қажеттігіне негізделген жағдайларға қолданылмайды.";

мынадай мазмұндағы 4-1-тармақпен толықтырылсын:

"4-1. Қонысаралық аумақтардың егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларын әзірлеу және түзету қала құрылысы жобаларын (елді мекендердің бас жоспарларын, егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларын) әзірлеу, келісу және бекіту қағидаларына сәйкес Қазақстан Республикасының Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарында көзделген жағдайларда жүзеге асырылады. Бұл ретте қонысаралық аумақтардың егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларын әзірлеуге (түзетуге), тұрғын үй құрылысын іске асыруды қоспағанда, көзделген өндірістік, рекреациялық және инфрақұрылымдық жобаларды іске асыру үшін ғана жол беріледі.";

8) 95-баптың 4-тармағы "оның құрамын" деген сөздерден кейін "мемлекеттік нормативтік құжаттарға сәйкес" деген сөздермен толықтырылсын;

9) 98-бапта:

1-тармақ мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

"Осы тармақтың бірінші бөлігінің күші Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қала құрылысы құжаттамасын кейіннен әзірлеудің не оған өзгерістер енгізудің ықтимал мүмкіндігі болған кезде Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 284-бабына сәйкес іске асырылатын өнеркәсіптік (өндірістік) объектіні салу жөніндегі инвестициялық жобаны іске асыру жағдайларына қолданылмайды.";

4-тармақтың бірінші бөлігінде:

8) тармақшадағы ", байланыс, жарықтандыру құрылысжайларын, қоршаулар және осыған ұқсас құрылысжайлар" деген сөздер алып тасталсын;

мынадай мазмұндағы 8-1) тармақшамен толықтырылсын:

"8-1) биіктігі тоғыз метрге дейін болатын байланыс, жарықтандыру құрылысжайларын, қоршаулар және осыған ұқсас құрылысжайлар салуды;";

10) 99-бап мынадай мазмұндағы 7-тармақпен толықтырылсын:

"7. Мүдделі мемлекеттік органдар мен ұйымдардың құрылыс жобаларын келісу процестерін ұйымдастыру және (немесе) оларға бастапқы материалдарды беруі мемлекеттік инвестициялар есебінен қаржыландырылатын құрылыс объектілері үшін міндетті болып табылатын, "бір терезе" қағидаты бойынша жобаларды әзірлеу мен сараптауды ұйымдастыруға арналған порталда жүзеге асырылады.";

11) 105-бапта:

8-тармақ "монополияға жатпайтын" деген сөздерден кейін "және мемлекеттік сатып алу нысанасы болып табылмайтын" деген сөздермен толықтырылсын;

11-тармақтағы "сараптама комиссияларын (сараптама топтарын)", "сараптама комиссияларының (сараптама топтарының)" деген сөздер тиісінше "сараптама топтарын", "сараптама топтарының" деген сөздермен ауыстырылсын;

12) 111-баптың 2-тармағының 1) тармақшасындағы "сараптама комиссияларының (сараптама топтарының)" деген сөздер "сараптама топтарының" деген сөздермен ауыстырылсын;

13) 133-баптың 3-тармағының 2) тармақшасындағы "жеке" деген сөз "екі қабаттан жоғары жеке" деген сөздермен ауыстырылсын;

14) 145-баптың 4-тармағының екінші сөйлемі мынадай редакцияда жазылсын:

"Рұқсат алмай салынған құрылысты мемлекеттік нормативтік құжаттарға сәйкес келтіру осы Кодексте белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.";

15) 146-баптың 1-тармағы екінші бөлігінің 12) тармақшасындағы "тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің және оларды ұсынушылардың дерекқорына енгізілген отандық өндірістің материалдарын, жабдықтарын, бұйымдары мен конструкцияларын" деген сөздер "қазақстандық тауар өндірушілердің тізіліміне енгізілген, Қазақстанда шығарылған материалдарды, жабдықтарды, бұйымдар мен конструкцияларды" деген сөздермен ауыстырылсын.

8. "Тұрғын үй қатынастары туралы" 1997 жылғы 16 сәуірдегі Қазақстан Республикасының Заңына:

1) 10-2-бапта:

10-32) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

"10-32) Қазақстан Республикасының азаматтарын, қандастарды бірыңғай республикалық электрондық базаға және "Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы" электрондық базасына тұрғынжайға мұқтаждар есебіне қою және есебінен шығару қағидаларын, сондай-ақ "Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы" электрондық базасын жүргізу және түгендеу тәртібін әзірлеп, бекітеді;";

мынадай мазмұндағы 10-45) тармақшамен толықтырылсын:

"10-45) жалғыз тұрғынжайы авариялық деп танылған азаматтарға коммуналдық тұрғын үй қорынан тұрғынжай беру және бөлу қағидаларын әзірлеп, бекітеді;";

2) 10-3-баптың 2-тармағы мынадай мазмұндағы 13-1) тармақшамен толықтырылсын:

"13-1) жалғыз тұрғынжайы авариялық деп танылған азаматтарға коммуналдық тұрғын үй қорынан тұрғынжай беруді және бөлуді жүзеге асырады;";

3) 13-баптың 9-тармағының бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

"9. Егер осы Заңда өзгеше көзделмесе, Қазақстан Республикасының азаматтары Қазақстан Республикасының аумағында мемлекеттік тұрғын үй қорынан бір тұрғынжайды ғана жекешелендіруге құқылы.";

4) 21-баптың 3-тармағы мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

"Осы баптың 1-тармағының ережесі мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғынжайға мұқтаж Қазақстан Республикасының азаматтарына, қандастарға қолданылады.";

5) 47-баптың 2-тармағы мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

"Бұл ретте екі жүз және одан көп пәтерлердің, тұрғын емес үй-жайлардың меншік иелері бар көппәтерлі тұрғын үйлерде мүлік иелерінің бірлестігі түріндегі кондоминиум объектісін басқару нысанынан тікелей бірлесіп басқару нысанына ауысуға пәтерлердің, тұрғын емес үй-жайлардың меншік иелерінің жиналысы кондоминиум объектісін басқару нысаны ретінде мүлік иелерінің бірлестігін таңдау туралы шешім қабылдаған күннен бастап бір жылдан кейін жол беріледі.";

6) 51-3-баптың 1-тармағының 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

"1) пәтерлер, тұрғын емес үй-жайлар меншік иелерінің жалпы санының кемінде үштен екісінің шешімі бойынша;";

7) 67-бапта:

2-тармақтың бірінші бөлігі "пайдалануға" деген сөзден кейін "кезектілік тәртібімен" деген сөздермен толықтырылсын;

3-тармақ "пайдалануға" деген сөзден кейін "кезектілік тәртібімен" деген сөздермен толықтырылсын;

8) 69-бапта:

1-тармақта:

1) тармақша "тұрғынжайы" деген сөзден кейін "немесе жалғыз тұрғынжайдағы елу немесе елуден астам пайыз үлесі" деген сөздермен толықтырылсын;

2) тармақша:

"олардың" деген сөзден кейін "соңғы бес жыл ішінде" деген сөздермен толықтырылсын;

"тұрғынжайы" деген сөзден кейін "немесе жалғыз тұрғынжайдағы елу немесе елуден астам пайыз үлесі" деген сөздермен толықтырылсын;

3) тармақша:

"олардың" деген сөзден кейін "соңғы бес жыл ішінде" деген сөздермен толықтырылсын;

4) тармақша "Республикасының" деген сөзден кейін "сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы" деген сөздермен толықтырылсын;

мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

"Тұрғынжайға мұқтаждарды "Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы" электрондық базасына есепке қою кезінде соңғы бес жыл ішінде осы елді мекенде және Қазақстан Республикасының аумағында меншік құқығында тұрғынжайдың немесе жалғыз тұрғынжайдағы елу немесе елуден астам пайыз үлестің болмауы туралы талаптар мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғынжайға мұқтаж Қазақстан Республикасы азаматтарының, қандастардың отбасы мүшелеріне қолданылады.";

4-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"4. Жалғыз тұрғынжайы Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен авариялық деп танылған Қазақстан Республикасының азаматтары "Тұрғынжаймен қамтамасыз ету орталығы" электрондық базасына тұрғынжайға мұқтаждар есебіне Қазақстан Республикасының азаматтарын, қандастарды бірыңғай республикалық электрондық базаға және "Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы" электрондық базасына тұрғынжайға мұқтаждар есебіне қою және есебінен шығару қағидаларына, сондай-ақ "Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы" электрондық базасын жүргізу және түгендеу тәртібіне сәйкес қойылады.

Жалғыз тұрғынжайы Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен авариялық деп танылған Қазақстан Республикасының азаматтарына коммуналдық тұрғын үй қорынан тұрғынжай беруді және бөлуді жергілікті атқарушы органдар уәкілетті орган айқындаған тәртіппен құрылған комиссияның шешімі негізінде жүзеге асырады.

Осы Заңның 74-бабының ережелері жалғыз тұрғынжайы Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен авариялық деп танылған азаматтарды есепке қою, оларға коммуналдық тұрғын үй қорынан тұрғынжай беру және бөлу кезінде қолданылмайды.

Жалғыз тұрғынжайы Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен авариялық деп танылған Қазақстан Республикасының азаматтары коммуналдық тұрғын үй қорынан тұрғынжай алған кезде меншік құқығындағы авариялық тұрғынжайды Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасына сәйкес коммуналдық меншікке береді.";

9) 70-бап мынадай редакцияда жазылсын:

"70-бап. Қазақстан Республикасы азаматтарының мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғынжай немесе жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғынжай алу құқығы

Қазақстан Республикасының азаматы (жұбайымен (зайыбымен) және кәмелетке толмаған балаларымен бірге) некеге тұрғанға (ерлі-зайыпты болғанға) дейін жұбайының (зайыбының) мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғынжайы немесе мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғынжайында елу және елуден астам пайыз мөлшеріндегі үлесі болған және соңғы бес жыл ішінде тұрғынжайды немесе тұрғынжайдағы үлесті иеліктен шығарған жағдайлардан басқа, Қазақстан Республикасының аумағында мемлекеттік тұрғын үй қорынан бір тұрғынжай ғана немесе жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған бір тұрғынжай ғана алуға құқылы.";

10) 71-бапта:

1-тармақта:

бірінші бөліктегі "Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы" электрондық базасына тұрғынжайға мұқтаждар есебіне қою қағидаларына" деген сөздер "бірыңғай республикалық электрондық базаға және "Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы" электрондық базасына тұрғынжайға мұқтаждар есебіне қою және есебінен шығару қағидаларына, сондай-ақ "Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы" электрондық базасын жүргізу және түгендеу тәртібіне" деген сөздермен ауыстырылсын;

үшінші бөлік алып тасталсын;

3-тармақтың екінші бөлігі "тізімдерінде" деген сөзден кейін "бастапқы есепке қойылған күніне сәйкес" деген сөздермен толықтырылсын;

5-тармақ "қандастарды" деген сөзден кейін "және олардың отбасы мүшелерін" деген сөздермен толықтырылсын;

6-тармақтағы "қандастардың тізімдерін" деген сөздер "қандастардың отбасы мүшелерін қоса алғанда, олардың тізімдерін" деген сөздермен ауыстырылсын;

мынадай мазмұндағы 7-тармақпен толықтырылсын:

"7. Бірыңғай республикалық электрондық базада және "Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы" электрондық базасында тұрғынжайға мұқтаждар есебінде тұрған, әкімшілік-аумақтық бірліктердің құрылуына немесе таратылуына, сондай-ақ олардың шекараларының өзгеруіне байланысты тұрғылықты жерін ауыстырған Қазақстан Республикасының азаматтары, қандастар "Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы" электрондық базасында есепке қоятын өңірді бастапқы есепке қойылған күні сақталып, сол аумақтағы нақты тұратын жеріне сәйкес ауыстыруға тиіс.";

11) 72-бапта:

1) тармақша "тұрғынжайлары" деген сөзден кейін "немесе жалғыз тұрғынжайдағы елу немесе елуден астам пайыз үлестері" деген сөздермен толықтырылсын;

2) тармақша:

"олардың" деген сөзден кейін "соңғы бес жыл ішінде" деген сөздермен толықтырылсын;

"тұрғынжайлары" деген сөзден кейін "немесе жалғыз тұрғынжайдағы елу немесе елуден астам пайыз үлестері" деген сөздермен толықтырылсын;

3) тармақша:

"олардың" деген сөзден кейін "соңғы бес жыл ішінде" деген сөздермен толықтырылсын;

7) тармақша "Республикасының" деген сөзден кейін "сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы" деген сөздермен толықтырылсын;

8) тармақшада:

"Қазақстан Республикасының Ұлттық" деген сөздер "олар және олардың отбасы мүшелері Қазақстан Республикасының Ұлттық" деген сөздермен ауыстырылсын;

"сатып алған" деген сөздерден кейін "немесе олардың сатып алу құқығымен тұрғынжайды ұзақ мерзімді жалдау шарттары бойынша міндеттемелері болған" деген сөздермен толықтырылсын;

мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

"Қазақстан Республикасы азаматтарының, қандастардың отбасы мүшелерінде соңғы бес жыл ішінде Қазақстан Республикасының аумағында және осы елді мекенде меншік құқығында тұрғынжайы немесе жалғыз тұрғынжайдағы елу және елуден астам пайыз үлесі болған жағдайда "Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы" электрондық базасына тұрғынжайға мұқтаждар есебіне қоюдан бас тартылады.";

12) 73-баптың 1-тармағы мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

"Осы тармақтың бірінші бөлігінің 4) және 5) тармақшаларының ережелері мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғынжайға мұқтаж Қазақстан Республикасы азаматтарының, қандастардың отбасы мүшелеріне қолданылады.";

13) 74-бап мынадай редакцияда жазылсын:

"74-бап. Тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шараларын іске асыру

1. Тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шаралары бірыңғай республикалық электрондық базада, "Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы" электрондық базасында тұрғынжайға мұқтаждар есебінде тұрған Қазақстан Республикасының азаматтарына, қандастарға кіріс деңгейіне және тұрғынжайға мұқтаждар есебіне қойылған күніне қарай іске асырылады.

2. Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғынжайларды бөлген кезде осы Заңның 10-8-бабы 1-тармағының 1) және 3) тармақшаларында көзделген, тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шаралары шеңберінде тұрғынжайлардың жалпы көлемінің кемінде жиырма пайыз тұрғынжайы жетім балаларға және ата-анасының (ата-анасының біреуінің) қамқорлығынсыз қалған балаларға беріледі.

Егер жетім балалардың, ата-анасының (ата-анасының біреуінің) қамқорлығынсыз қалған балалардың саны оларға бөлінуге тиісті тұрғынжайлардың көлемінен аз болған немесе олар тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шараларын іске асыру қағидаларының талаптарына сәйкес келмеген жағдайда, тұрғынжайлардың қалған көлемі осы баптың 3-тармағында аталған адамдарға беріледі.

3. Осы Заңның 10-8-бабы 1-тармағының 1) және 3) тармақшаларында көзделген, тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шаралары шеңберінде тұрғынжайлардың жалпы көлемінің кемінде елу пайызы Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне, жеңілдіктер бойынша Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне теңестірілген ардагерлерге, басқа мемлекеттердің аумағындағы ұрыс қимылдарының ардагерлеріне, "Алтын алқа", "Күміс алқа" алқаларымен марапатталған немесе бұрын "Батыр ана" атағын алған, сондай-ақ І және ІІ дәрежелі "Ана даңқы" ордендерімен марапатталған көп балалы аналарға, көп балалы отбасыларға, мүгедектігі бар балалары бар немесе оларды тәрбиелеп отырған отбасыларға, бірінші және екінші топтағы мүгедектігі бар адамдарға, жесір әйелдерге (тұл ер адамдарға), сондай-ақ бірінші немесе екінші топтағы мүгедектігі бар адамдардың отбасы мүшесі (мүшелері) және (немесе) мүгедектігі бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасы мүшесі (мүшелері) бар өзге де санаттар бойынша тұрғынжайға мұқтаждар есебінде тұрған Қазақстан Республикасының азаматтарына, қандастарға беріледі.

Егер осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген азаматтардың саны оларға берілуге тиісті тұрғынжайлардың көлемінен аз болған немесе олар тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шараларын іске асыру қағидаларының талаптарына сәйкес келмеген жағдайда, тұрғынжайлардың қалған көлемі осы баптың 4-тармағында аталған адамдарға беріледі.

4. Осы Заңның 10-8-бабы 1-тармағының 1) және 3) тармақшаларында көзделген, тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шаралары шеңберінде тұрғынжайлардың жалпы көлемінен қалған тұрғынжайлардың көлемі бірыңғай республикалық электрондық базада, "Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы" электрондық базасында тұрғынжайға мұқтаждар есебінде тұрған, осы баптың 2 және 3-тармақтарында аталған адамдарға жатпайтын Қазақстан Республикасының азаматтарына, қандастарға беріледі.

5. Тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну кезінде бірыңғай республикалық электрондық базада, "Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы" электрондық базасында тұрғынжайға мұқтаждар есебінде тұрған Қазақстан Республикасы азаматтарының, қандастардың және олардың отбасы мүшелерінің Қазақстан Республикасында еңбек және кәсіпкерлік қызметтен алған кірістері ескеріледі.

6. Осы Заңның 10-8-бабы 1-тармағының 1) және 3) тармақшаларында көзделген, тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шаралары, оның ішінде ауылдық елді мекендерде тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шараларын іске асыру қағидаларына сәйкес ұсынылады.

7. Бірыңғай республикалық электрондық базада, "Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы" электрондық базасында тұрғынжайға мұқтаждар есебінде тұрған, осы Заңның 68-бабының 10) тармақшасында айқындалған санатқа жататын Қазақстан Республикасының азаматтары жергілікті атқарушы орган комиссиясының шешімімен бір жылдан кешіктірілмей, тұрғылықты жері бойынша тұрғынжайлармен қамтамасыз етіледі.

8. Осы Заңның 10-8-бабы 1-тармағының 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген, тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну туралы шешімді ұлттық даму институты мәртебесіне ие тұрғын үй құрылысы жинақ банкі тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шараларын іске асыру қағидаларына сәйкес қабылдайды.";

14) мынадай мазмұндағы 74-1-баппен толықтырылсын:

"74-1-бап. Жеке тұрғын үй қорынан жалға алынған тұрғынжай үшін жалдау ақысының бір бөлігін субсидиялау

Осы Заңның 10-8-бабы 1-тармағының 2) тармақшасында көзделген, тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шарасы Қазақстан Республикасының азаматтарына жеке тұрғын үй қорынан жалға алынған тұрғынжай үшін жалдау ақысының бір бөлігін субсидиялау қағидаларына сәйкес көрсетіледі.";

15) 75-бапта:

1-тармақтағы "Мемлекеттік" деген сөз "Егер осы баптың 1-1-тармағында өзгеше көзделмесе, мемлекеттік" деген сөздермен ауыстырылсын;

мынадай мазмұндағы 1-1-тармақпен толықтырылсын:

"1-1. Осы Заңның 10-8-бабы 1-тармағының 1) және 3) тармақшаларында көзделген, тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шараларын іске асыру кезінде тұрғынжай беру нормалары тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шараларын іске асыру қағидаларында айқындалады.";

5-1-тармақ "Республикасының" деген сөзден кейін "сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы" деген сөздермен толықтырылсын;

16) 76-баптың 3-тармағы:

"жалдаған тұрғынжай" деген сөздерден кейін "олардың келісімімен және" деген сөздермен толықтырылсын;

мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

"Осы тармақтың бірінші бөлігінің ережелері тұрғынжайға мұқтаждар есебінде тұрған Қазақстан Республикасы азаматтарының, қандастардың отбасы мүшелеріне қолданылады.";

17) мынадай мазмұндағы 119-3 және 119-4-баптармен толықтырылсын:

"119-3-бап. Бұрын тұрғынжайды жекешелендірген Қазақстан Республикасы азаматтарының мемлекеттік тұрғын үй қорынан берілген тұрғынжайды жекешелендіру ерекшеліктері

Егер тұрғынжай бұрын купондық тетік арқылы немесе 2024 жылғы 4 желтоқсанға дейін өзгеше тәсілмен жекешелендірілген болса, мемлекеттік тұрғын үй қорынан берілген тұрғынжайды жекешелендіруден бас тартуға негіз болмайды.

119-4-бап. Қазақстан Республикасының азаматтарын, қандастарды тұрғынжайға мұқтаж деп танудың ерекшеліктері

Осы елді мекенде немесе Қазақстан Республикасының аумағында меншік құқығындағы жалғыз тұрғынжайда елу немесе елуден астам пайыз үлестің болмауы туралы талап осы Заң қолданысқа енгізілгенге дейін тұрғынжайға мұқтаждар есебінде тұрған Қазақстан Республикасының азаматтарына, қандастарға қолданылмайды.".

9. "Алматы қаласының ерекше мәртебесі туралы" 1998 жылғы 1 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына:

1) 3-бап мынадай мазмұндағы 8-3) тармақшамен толықтырылсын:

"8-3) Алматы қаласының аумағында тұрғылықты жері және уақытша болатын (тұратын) жері бойынша тіркеу нормативтерін бекітуге;";

2) 4-бап мынадай мазмұндағы 9-46) тармақшамен толықтырылсын:

"9-46) Алматы қаласының аумағында тұрғылықты жері және уақытша болатын (тұратын) жері бойынша тіркеу нормативтерін әзірлейді;".

10. "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" 2001 жылғы 23 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңына:

1) 1-баптың 2), 3-2), 6-1), 6-2) және 7) тармақшалары мынадай редакцияда жазылсын:

"2) әкім аппараты – әкімнің және жергілікті атқарушы органның (ол құрылған жағдайда) қызметін қамтамасыз ететін, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де функцияларды орындайтын мемлекеттік мекеме;";

"3-2) әлеуметтік сипаттағы төтенше жағдайлардың профилактикасы – өз құзыреті шегінде орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдар жүзеге асыратын, әлеуметтік сипаттағы төтенше жағдайлардың туындауына ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтауға, талдауға және жоюға бағытталған құқықтық, экономикалық, әлеуметтік, ұйымдастырушылық, ақпараттық-түсіндіру және өзге де шаралар кешені;";

"6-1) жергілікті қоғамдастық жиналысы – осы Заңда айқындалған шектерде және тәртіппен жергілікті маңызы бар мәселелерді шешу үшін жергілікті қоғамдастық жиыны өкілдік берген жергілікті өзін-өзі басқару органы;

6-2) жергілікті қоғамдастық жиыны – осы Заңда айқындалған тәртіппен жергілікті маңызы бар мәселелерді шешуге елді мекен тұрғындарының (жергілікті қоғамдастық мүшелерінің) тікелей қатысуы;

7) жергілікті маңызы бар мәселелер – тиісті әкімшілік-аумақтық бірлік халқының тыныс-тіршілігін тікелей қамтамасыз ету мәселелері, оларды әкім және (немесе) жергілікті өзін-өзі басқару органдары шешеді;";

2) 6-баптың 1-тармағында:

1) және 12-3) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын:

"1) тиісті аумақтың даму жоспарларын, экономикалық және әлеуметтік бағдарламаларын, жергілікті бюджетті және олардың орындалуы туралы есептерді бекіту;";

"12-3) астана, облыс, республикалық маңызы бар қала әкімдігі әзірлеп, ұсынған облыстың (қаланың, ауданның) Құрмет грамотасымен марапаттау туралы ережені бекіту;";

мынадай мазмұндағы 14-2), 14-3), 14-4), 14-5) тармақшалармен және 15) тармақшадағы "жүзеге асыру жатады." деген сөздер "жүзеге асыру;" деген сөздермен ауыстырылып, 16) тармақшамен толықтырылсын:

"14-2) елді мекендерді санитариялық тазалау қағидаларын бекіту;

14-3) қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етуге қатысатын Қазақстан Республикасының азаматтарын көтермелеудің өзге де шараларын, сондай-ақ оларға ақшалай сыйақы мөлшерін айқындау;

14-4) абаттандыру, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық және құқық бұзушылық профилактикасы мәселелері бойынша халықтың пікірін зерделеу, талдау және есепке алу;

14-5) әкімнің халықпен кездесуі барысында көтерілген проблемалық мәселелерді шешу жөніндегі іс-қимыл жоспарын іске асыру қорытындыларын қарау;";

"16) Қазақстан Республикасының экология заңнамасына сәйкес коммуналдық қалдықтарды басқару саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жатады.";

2-1-тармақ мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

"Астананың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың мәслихаттары Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет туралы заңнамасына сәйкес астананың, облыстың, республикалық маңызы бар қаланың тексеру комиссиясының төрағасы мен мүшелеріне тәртіптік жаза қолдануға құқылы.";

3) 10-баптың 3-тармағындағы "бес" деген сөз "жеті" деген сөзбен ауыстырылсын;

4) 19-бапта:

1-тармақ мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

"Бір адам астана, бір облыс, республикалық маңызы бар қала, аудан (облыстық маңызы бар қала) мәслихатының төрағасы болып қатарынан екі реттен артық сайлана алмайды.";

3-тармақтың 4) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

"4) мәслихат аппаратының басшысын лауазымға тағайындайды және лауазымнан босатады;";

5) 21-бапта:

1-тармақта:

4) тармақша алып тасталсын;

мынадай мазмұндағы 17-1) және 17-2) тармақшалармен толықтырылсын:

"17-1) жергілікті бюджет комиссияларының жұмысына қатысуға;

17-2) қажеттілігіне қарай бюджетті нақтылауға бастамашылық жасауға;";

2-тармақ 6) тармақшасындағы "хабарлауға міндетті." деген сөздер "хабарлауға;" деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 7) тармақшамен толықтырылсын:

"7) кездесулер мен жиналыстар өткізілетін күнге дейін кемінде күнтізбелік бес күн бұрын бұқаралық ақпарат құралдары және (немесе) интернет-ресурстар арқылы халықты олардың өткізілетін уақыты мен орны туралы міндетті түрде алдын ала хабардар ете отырып, өз округінің сайлаушыларымен, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқару органдарымен және ұйымдармен жылына кемінде екі рет кездесулер мен жиналыстар өткізуге міндетті.";

4-тармақ:

мынадай мазмұндағы 3) және 4) тармақшалармен толықтырылсын:

"3) мәслихаттың бір сессиясы ішінде сөз сөйлеу құқығынан айыру;

4) мәслихат сессиясына қатысу құқығынан айыру.";

мынадай мазмұндағы екінші, үшінші және төртінші бөліктермен толықтырылсын:

"Бұл ретте тұрақты негізде жұмыс істейтін мәслихат депутатына бір күндік жалақысынан айыру түріндегі жаза қосымша қолданылуы мүмкін.

Мәслихат депутаттарына осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген жазаларды қолданумен байланысты мәселелерді дайындауды, сондай-ақ мәслихат сессияларының және оның органдарының отырыстарына мәслихат депутаттарының келуін мониторингтеуді мәслихат аппараты жүзеге асырады.

Мәслихат депутаттарына осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген жазаларды қолдану туралы мәселеге мәслихат төрағасы не мәслихаттың тұрақты комиссиясының төрағасы бастамашылық жасауы мүмкін.";

6) 21-1-бапта:

бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын:

"Мәслихат депутаты ресми жазбаша сауалмен әкімге, тиісті аумақтық сайлау комиссиясының төрағасына және мүшесіне, прокурорға және орталық мемлекеттік органдардың аумақтық бөлімшелерінің, жергілікті бюджеттерден қаржыландырылатын атқарушы органдардың лауазымды адамдарына, сондай-ақ тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағында қызметін жүзеге асыратын квазимемлекеттік сектор субъектілерінің филиалдары мен өкілдіктеріне мәслихаттың құзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша, сондай-ақ азаматтардың қоғамдық маңызы бар жолданымдары бойынша жүгінуге құқылы.";

екінші бөліктегі "бір айдан" деген сөздер "күнтізбелік он бес күннен" деген сөздермен ауыстырылсын;

7) 22-бап мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

"Облыстар, аудандар мәслихатының депутаты мәслихат төрағасының тапсырмаларын орындау үшін, сондай-ақ өз құзыреті шегінде және әкімшілік-аумақтық шекаралар шегінде өз функциясын атқару үшін іссапарға жіберілген жағдайда, оған Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген нормалар бойынша іссапар шығыстары төленеді.";

8) 23-баптың 2-тармағы мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

"Тұрақты негізде жұмыс істейтін мәслихат депутатына Қазақстан Республикасының Президенті мәслихатты таратқан жағдайда және ол жұмысқа орналасқанға дейін немесе зейнеткерлік жасқа толғанға дейін ай сайын оның орташа айлық жалақысы мөлшерінде, бірақ өкілеттігі тоқтатылған күннен бастап үш айдан асырылмай мәслихаттың үлгілік регламентінде айқындалған тәртіппен жәрдемақы төленеді.";

9) мынадай мазмұндағы 25-1-баппен толықтырылсын:

"25-1-бап. Мәслихат аппараты басшысының құзыреті

Мәслихат аппаратының басшысы:

1) мәслихат аппаратының қызметіне басшылық жасайды;

2) өз құзыреті шегінде аппараттың қызметін ұйымдастырады, үйлестіреді және бақылайды;

3) мәслихат аппаратының "Б" корпусының әкімшілік мемлекеттік қызметшілерін мемлекеттік лауазымдарға тағайындайды және мемлекеттік лауазымдардан босатады;

4) мәслихат аппаратының тәртіптік және конкурстық комиссияларының қызметіне жалпы басшылықты жүзеге асырады;

5) қызметтік тәртіптің сақталуын бақылауды жүзеге асырады;

6) мәслихат аппаратының мемлекеттік қызметшілерін іссапарға жіберу, оларға демалыс беру, материалдық көмек көрсету, даярлау, қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру, көтермелеу, оларға үстемеақылар белгілеу мәселелерін шешеді;

7) мәслихат аппараты мемлекеттік қызметшілерінің тәртіптік жауапкершілігі мәселелерін шешеді;

8) өз құзыреті шегінде Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнамасы талаптарының орындалуын қамтамасыз етеді;

9) мәслихат сессияларын, мәслихаттың тұрақты және уақытша комиссияларының отырыстарын ұйымдастырады;

10) мәслихат шешімдерінің жобаларын, мәслихат депутаттарын іссапарға жіберу жөніндегі және мәслихат төрағасы немесе мәслихаттың тұрақты комиссиясының төрағасы болмаған жағдайда міндеттерді жүктеу жөніндегі бұйрықтарды дайындайды;

11) депутаттардың біліктілігін арттыру жөніндегі іс-шараларды ұйымдастырады;

12) аппарат басшысына жүктелген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.";

10) 27-бапта:

1-тармақта:

15-2) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

"15-2) мемлекеттік техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі және кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру қызметтерін ұсынатын, балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарында (қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесінің мекемелеріндегі білім беру ұйымдарын қоспағанда) білім беру сапасын қамтамасыз етеді;";

мынадай мазмұндағы 54), 55) және 56) тармақшалармен толықтырылсын:

"54) жергілікті өзін-өзі басқару органдарын құру және олардың қызметі үшін ұйымдастырушылық жағдай жасау жөніндегі іс-шараларды жүзеге асырады;

55) Қазақстан Республикасы азаматтарының жергілікті өзін-өзі басқаруды жүзеге асыруға тікелей қатысу құқығын іске асыруы үшін жағдай жасайды;

56) жергілікті қоғамдастықтардың мүшелеріне осы Заңға сәйкес олардың жергілікті өзін-өзі басқаруды жүзеге асыруға қатысу жөніндегі құқықтары мен міндеттерін түсіндіреді.";

1-9-тармақ мынадай мазмұндағы 10) тармақшамен толықтырылсын:

"10) тұрғын үй қатынастары және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласында басшылықты және салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын орталық атқарушы орган айқындайтын тәртіпке сәйкес жалғыз тұрғынжайы авариялық деп танылған Қазақстан Республикасының азаматтарына коммуналдық тұрғын үй қорынан тұрғынжай беруді және бөлуді жүзеге асырады;";

11) 31-баптың 1-тармағы мынадай мазмұндағы 12-10), 14-5), 42-1), 42-2), 42-3), 44) және 45) тармақшалармен толықтырылсын:

"12-10) тұрғын үй қатынастары және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласында басшылықты және салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын орталық атқарушы орган айқындайтын тәртіпке сәйкес жалғыз тұрғынжайы авариялық деп танылған Қазақстан Республикасының азаматтарына коммуналдық тұрғын үй қорынан тұрғынжай беруді және бөлуді жүзеге асырады;";

"14-5) кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру қызметтерін ұсынатын, балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарын және қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесінің мекемелеріндегі білім беру ұйымдарын қоспағанда, мектепке дейінгі ұйымдарда, бастауыш, негізгі орта және кешкі (ауысымды) оқыту нысанын қоса алғанда, жалпы орта білім беру ұйымдарында және интернат үлгісіндегі ұйымдар арқылы ұсынылатын жалпы орта білім беру ұйымдарында және балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарында білім беру сапасын қамтамасыз етеді;";

"42-1) жергілікті өзін-өзі басқару органдарын құру және олардың қызметі үшін ұйымдастырушылық жағдай жасау жөніндегі іс-шараларды жүзеге асырады;

42-2) Қазақстан Республикасы азаматтарының жергілікті өзін-өзі басқаруды жүзеге асыруға тікелей қатысу құқығын іске асыруы үшін жағдай жасайды;

42-3) жергілікті қоғамдастықтардың мүшелеріне осы Заңға сәйкес олардың жергілікті өзін-өзі басқаруды жүзеге асыруға қатысу жөніндегі құқықтары мен міндеттерін түсіндіреді;";

"44) жетім балаларды және ата-анасының (ата-анасының біреуінің) қамқорлығынсыз қалған балаларды әлеуметтік қамсыздандыруды жүзеге асырады;

45) мүгедектігі бар балаларды қоса алғанда, қарттар мен мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік қамсыздандыруды жүзеге асырады.";

12) 33-баптың 1-тармағында:

4) тармақшаның үшінші абзацындағы "аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) білім беруді басқару органдарының бірінші басшыларын қоспағанда," деген сөздер алып тасталсын;

мынадай мазмұндағы 14-2) және 14-3) тармақшалармен толықтырылсын:

"14-2) орман ресурстары сауықтыру, рекреациялық, тарихи-мәдени, туристік және спорттық мақсаттар, аңшылық шаруашылығының мұқтажы, жанама орман пайдалану үшін ұзақ мерзімді орман пайдалануға берілген ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) аумағындағы мемлекеттік орман қоры жерлерінде объектілер құрылысының эскиздік жобасын келіседі;

14-3) кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру қызметтерін ұсынатын, балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарын және қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесінің мекемелеріндегі білім беру ұйымдарын қоспағанда, мектепке дейінгі ұйымдарда, бастауыш, негізгі орта және кешкі (ауысымды) оқыту нысанын қоса алғанда, жалпы орта білім беру ұйымдарында және интернат үлгісіндегі ұйымдар арқылы ұсынылатын жалпы орта білім беру ұйымдарында және балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарында білім беру сапасын қамтамасыз етеді;";

13) 35-бапта:

1-тармақтың 21) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

"21) туысы жоқ адамдарды жерлеуді және зираттар мен өзге де жерлеу орындарын күтіп ұстау жөніндегі жұмыстарды ұйымдастырады;";

1-3-тармақ мынадай мазмұндағы 16) тармақшамен толықтырылсын:

"16) өзінің сайлауалды бағдарламасының іске асырылу барысы туралы жыл сайынғы есепті жергілікті қоғамдастық жиынына ұсынады.";

мынадай мазмұндағы 1-5 және 4-тармақтармен толықтырылсын:

"1-5. Аудандық маңызы бар қаланың, ауылдың, кенттің, ауылдық округтің әкімі Қазақстан Республикасының Президенті айқындайтын тәртіппен және мерзімдерде халықпен кездесулер өткізеді және:

1) жергілікті қоғамдастық жиынына қатысушылардың кемінде үштен екісінің бастамасы бойынша жергілікті қоғамдастық жиналысын таратады;

2) жергілікті қоғамдастық жиындарына бастамашылық жасайды.";

"4. Аудандық маңызы бар қаланың, ауылдың, кенттің, ауылдық округтің әкімі өзінің сайлауалды бағдарламасын іске асырады.";

14) 38-1-бапта:

10-тармақтың 4) тармақшасындағы "жергілікті қоғамдастықты дамыту бағдарламасын" деген сөздер "аудандық маңызы бар қаланы, кентті, ауылды, ауылдық округті дамыту жоспарын" деген сөздермен ауыстырылсын;

мынадай мазмұндағы 11-тармақпен толықтырылсын:

"11. Аудандық маңызы бар қаланы, ауылды, кентті, ауылдық округті дамыту жоспарын әзірлеу және бекіту әдістемесін жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту мәселелері жөніндегі уәкілетті орган бекітеді.";

15) 39-3-бапта:

2-тармақ мынадай мазмұндағы 4-2) тармақшамен толықтырылсын:

"4-2) аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімдерінің сайлауалды бағдарламасының іске асырылу барысы туралы олардың жыл сайынғы есептерін тыңдау және талқылау;";

3-тармақтың 1) тармақшасындағы "жергілікті қоғамдастықты дамыту бағдарламаларының" деген сөздер "аудандық маңызы бар қалаларды, ауылдарды, кенттерді, ауылдық округтерді дамыту жоспарларының" деген сөздермен ауыстырылсын;

мынадай мазмұндағы 3-2-тармақпен толықтырылсын:

"3-2. Жергілікті қоғамдастық жиналысын ұйымдастыру және тарату туралы шешімді осы Заңға сәйкес жергілікті қоғамдастық жиыны қабылдайды.";

5-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

"Жергілікті қоғамдастық жиынының бастамашылары тиісті аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімін жергілікті қоғамдастық жиынын өткізу туралы болжамды жиын күнінен он күн бұрын хабардар етуге міндетті.";

мынадай мазмұндағы 5-1 және 9-1-тармақтармен толықтырылсын:

"5-1. Жергілікті қоғамдастық жиындарын өткізу тәртібі жергілікті қоғамдастық жиындарын өткізу регламентінде айқындалады.

Жергілікті қоғамдастық жиындарын өткізу регламентін жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту мәселелері жөніндегі уәкілетті орган әзірлеп, бекітеді.";

"9-1. Жергілікті қоғамдастық жиынын немесе жергілікті қоғамдастық жиналысын жергілікті қоғамдастық жиынына қатысушылардың немесе жергілікті қоғамдастық жиналысы мүшелерінің талқылауға және шешімдер қабылдауға қатысуын қамтамасыз ететін цифрлық объектілерді пайдалана отырып өткізуге жол беріледі.".

11. "Қазақстанның Даму Банкі туралы" 2001 жылғы 25 сәуірдегі Қазақстан Республикасының Заңына:

мынадай мазмұндағы 6-1-баппен толықтырылсын:

"6-1-бап. Даму Банкінің үлестес тұлғалары

Ұлттық басқарушы холдинг, дауыс беретін акциялардың (қатысу үлестерінің) жүз пайызы мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті орган бекітетін тізбе бойынша ұлттық басқарушы холдингке тиесілі заңды тұлғалар, сондай-ақ ұлттық басқарушы холдингтің және аталған заңды тұлғалардың лауазымды адамдары Даму Банкінің үлестес тұлғалары болып табылмайды.".

12. "Теміржол көлігі туралы" 2001 жылғы 8 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына:

5-2-бапта:

1-тармақтағы ", сондай-ақ Ұлттық инфрақұрылым операторының акцияларын" деген сөздер алып тасталсын;

2-тармақтағы "тоқсан пайыздан кем плюс бір дауыс беретін акциясы" деген сөздер "кемінде жетпіс бес пайыз акциялары" деген сөздермен ауыстырылсын.

13. "Автомобиль көлігі туралы" 2003 жылғы 4 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына:

1) 19-6-баптың 1-тармағында:

4) тармақшадағы "жол парақтары мен тауар-көліктік құжаттармен" деген сөздер "республикаішілік тасымалдаудағы жолпарақтармен және тауар-көлік құжаттарымен" деген сөздермен ауыстырылсын;

6) тармақшадағы "жол парақтары" деген сөздер "республикаішілік тасымалдауды жүзеге асыру кезінде жолпарақтар" деген сөздермен ауыстырылсын;

2) 32-баптың 4-тармағының 1) тармақшасы "уақыты туралы" деген сөздерден кейін "республикаішілік тасымалдаудағы" деген сөздермен толықтырылсын;

3) 46-баптың 3-тармағы "жүкқұжатындағы және" деген сөздерден кейін "республикаішілік тасымалдауда" деген сөздермен толықтырылсын.

14. "Электр энергетикасы туралы" 2004 жылғы 9 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына:

5-2-бап мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын:

"Астананың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары бір мезгілде электр және жылу энергиясын өндіру жөніндегі қызметті жүзеге асыратын және балансында жиырмадан астам жылу көздері бар, өздеріне қатысты оңалту рәсімі қолданылған, коммуналдық меншіктегі энергия өндіруші ұйымдардың шығындарын (борыштарын) субсидиялауды резерв есебінен жүзеге асырады.".

15. "Агроөнеркәсіптік кешенді және ауылдық аумақтарды дамытуды мемлекеттік реттеу туралы" 2005 жылғы 8 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына:

18-баптың 8-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

"8. Ауылдық елді мекендерге жұмыс істеуге және тұруға келген немесе оқудан оралған денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамсыздандыру, архив ісі, мәдениет, спорт саласындағы, цифрлық технологиялар, агроөнеркәсіптік кешен саласындағы мамандарға, ауылдар, кенттер, ауылдық округтер әкімдері аппараттарының мемлекеттік қызметшілеріне жергілікті өкілді органдардың (мәслихаттардың) шешімі бойынша көтерме жәрдемақы беріледі және тұрғынжай сатып алу немесе салу үшін әлеуметтік қолдау ұсынылады.

Ауылдық елді мекенге жұмыс істеуге келген маманға әлеуметтік қолдау шараларын ұсыну мерзімі ол келген (тіркелген) кезден бастап үш жылға дейінгі ұзақтықпен белгіленеді. Үш жылдық мерзім аяқталған соң әлеуметтік қолдау алу құқығы жойылады.".

16. "Білім туралы" 2007 жылғы 27 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына:

1) 6-баптың 2 және 4-тармақтары мынадай редакцияда жазылсын:

"2. Облыстың жергілікті атқарушы органы:

1) білім беру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырады;

2) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру сапасын қамтамасыз етеді;

3) ерекше білім беруді қажет ететін адамдарды (балаларды) оқытуды, әмбебап дизайн және (немесе) ақылға қонымды ыңғайлылық қағидаттарын ескере отырып, білім беру ұйымдарында білім алу үшін оларға арнаулы жағдайлар жасауды қамтамасыз етеді;

4) мамандандырылған білім беру ұйымдарында дарынды балаларды, сондай-ақ әскерге шақыруға дейінгі тереңдетілген даярлықтан өтіп жатқан балаларды оқытуды қамтамасыз етеді;

5) білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттардың бланкілеріне тапсырыс беруді және техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарын солармен қамтамасыз етуді ұйымдастырады және олардың пайдаланылуын бақылауды жүзеге асырады;

6) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен балаларға арналған қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдарын, сондай-ақ білім беру саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын, мамандандырылған жалпы білім беретін және арнаулы оқу бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдарын, балалар-жасөспірімдер спорт мектептерін құрады, қайта ұйымдастырады және таратады;

7) отыз жылдан астам пайдаланылып отырған, мамандандырылған жалпы білім беретін және арнаулы оқу бағдарламаларын, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдарының (қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесінің мекемелеріндегі білім беру ұйымдарын қоспағанда) жай-күйін авариялығы тұрғысынан зерттеп қарауды, сондай-ақ сейсмикалық қауіпті өңірлерде орналасқан, мамандандырылған жалпы білім беретін және арнаулы оқу бағдарламаларын, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік ұйымдарды сейсмикалық беріктігі тұрғысынан зерттеп қарауды әрбір бес жыл сайын қамтамасыз етеді;

8) мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын, ата-ана төлемақысының мөлшерін бекітеді;

9) жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрларды даярлауға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын бекітеді;

10) өңірлік кәсіпкерлер палаталары мен мүдделі ұйымдардың ұсыныстарын ескере отырып, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрларды даярлауға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастырады;

11) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімі бар кадрларды даярлауға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын бекітеді;

12) жергілікті бюджеттерде тиісті қаржы жылына бекітілген бюджет қаражатының көлемі шегінде кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру қызметтерін ұсынбайтын, балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарында балаларға қосымша білім беруге арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын бекітеді;

13) жергілікті бюджеттерде тиісті қаржы жылына бекітілген бюджет қаражатының көлемі шегінде мүмкіндіктері шектеулі балаларды арнаулы психологиялық-педагогикалық қолдауға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын бекітіп, орналастырады;

14) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын, сондай-ақ мамандандырылған жалпы білім беретін және арнаулы оқу бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдарын (қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесінің мекемелеріндегі білім беру ұйымдарын қоспағанда) материалдық-техникалық қамтамасыз етуді жүзеге асырады;

15) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бюджет қаражаты және бюджеттен тыс қорлар есебінен білім беру ұйымдарының мемлекеттік объектісін салуды, реконструкциялауды қамтамасыз етеді;

16) облыстық және аудандық (облыстық маңызы бар қала) ауқымдардағы білім беру ұйымдарының мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алуға құқығы бар отбасылардан, сондай-ақ мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алмайтын, жан басына шаққандағы орташа кірісі ең төмен күнкөріс деңгейінің шамасынан төмен отбасылардан шыққан білім алушылары мен тәрбиеленушілеріне және жетім балаларға, ата-анасының (ата-анасының біреуінің) қамқорлығынсыз қалған, отбасыларда тұратын балаларға, төтенше жағдайлардың салдарынан шұғыл көмекті қажет ететін отбасылардан шыққан балаларға және білім беру ұйымының алқалы басқару органы айқындайтын өзге де санаттағы білім алушылар мен тәрбиеленушілерге жалпы білім беретін мектептерді ағымдағы күтіп ұстауға және орта білімге арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыруға бөлінетін бюджет қаражатының кемінде екі пайызы мөлшерінде қаржылай және материалдық көмек көрсетуге қаражат жұмсайды;

17) мемлекеттік тапсырыс негізінде техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын, сондай-ақ мамандандырылған жалпы білім беретін және арнаулы оқу бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдары үшін жыл сайын 1 тамызға дейін қағаз және электрондық жеткізгіштерде оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендерді сатып алуды және жеткізуді қамтамасыз етеді;

18) облыстық ауқымда жалпы білім беретін пәндер бойынша олимпиадаларды және ғылыми жобалар конкурстарын, облыстық ауқымда орындаушылар конкурстары мен кәсіптік шеберлік конкурстарын, облыстық ауқымда бастапқы әскери даярлық бойынша жарыстарды ұйымдастыруды және өткізуді қамтамасыз етеді;

19) өңірлік жеңімпаз болып табылатын білім алушылардың жалпы білім беретін пәндер бойынша олимпиадаларға, білім беру саласындағы уәкілетті орган айқындайтын тізбе бойынша республикалық деңгейдегі ғылыми жобалар конкурстарына қатысуын қамтамасыз етеді;

20) өңірлік жеңімпаз болып табылатын білім алушылардың білім беру саласындағы уәкілетті орган айқындайтын тізбе бойынша республикалық деңгейдегі орындаушылар конкурстарына, спорттық жарыстарға, сондай-ақ республикалық және (немесе) халықаралық деңгейдегі кәсіптік шеберлік конкурстарына қатысуын қамтамасыз етеді;

21) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен білім беру ұйымдарының білім алушылары мен тәрбиеленушілеріне медициналық қызмет көрсетуді ұйымдастырады;

22) облыстық деңгейде жүзеге асырылатын, балаларға арналған қосымша білім беру сапасын қамтамасыз етеді;

23) мамандандырылған жалпы білім беретін және арнаулы оқу бағдарламаларын, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдарының кадрларын қайта даярлау және педагогтерінің біліктілігін арттыру сапасын қамтамасыз етеді;

24) балалар мен жасөспірімдердің психикалық денсаулығын зерттеп қарауды, оларға психологиялық-медициналық-педагогикалық консультациялық көмек көрсетуді қамтамасыз етеді;

25) дамуында проблемалары бар балалар мен жасөспірімдерді оңалтуды және әлеуметтік бейімдеуді қамтамасыз етеді;

26) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жетім балаларды, ата-анасының (ата-анасының біреуінің) қамқорлығынсыз қалған балаларды мемлекеттік қамтамасыз етуді жүзеге асырады;

27) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен білім алушылар мен тәрбиеленушілердің жекелеген санаттарын тегін және жеңілдікпен тамақтандыруды ұйымдастырады;

28) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарын мемлекеттік білім беру тапсырысы негізінде бітірген адамдарды жұмысқа орналастыруға жәрдемдеседі;

29) жыл сайын 15 сәуірге дейін білім беру және денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті органдарға ауылдық жерде кадрлардың қажеттігі туралы өтінімдерді ұсынып, берілген өтінімдерге сәйкес кейіннен жұмысқа орналастырады;

30) облыстық білім беруді басқару органының бірінші басшысын лауазымға тағайындайды және лауазымнан босатады;

31) білім беру мониторингін жүзеге асырады;

32) жыл сайын белгіленген мерзімдерде білім беру саласындағы уәкілетті органның цифрлық объектілерінде статистикалық байқау деректерін жинауды қамтамасыз етеді;

33) кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталықтарының және арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталықтарының жұмыс істеуін қамтамасыз етеді;

34) кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталықтарындағы және арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталықтарындағы адамдарға жағдайды қамтамасыз етеді;

35) қамқоршылық кеңестерге жәрдем көрсетеді;

36) мамандандырылған жалпы білім беретін және арнаулы оқу бағдарламаларын, сондай-ақ техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдарының сапалы кадрмен қамтамасыз етілуін жүзеге асырады;

37) мамандандырылған жалпы білім беретін және арнаулы оқу бағдарламаларын, сондай-ақ мәдениет және өнер, дене шынықтыру және спорт мамандықтары бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында экстернат нысанында оқуға рұқсат береді;

38) облыстық әдістемелік кабинеттердің (орталықтардың) материалдық-техникалық базасын қамтамасыз етеді;

39) дуальды оқыту бойынша білікті жұмысшы кадрлар мен орта буын мамандарын даярлау сапасын қамтамасыз етеді;

40) конкурс жеңімпаздарына – мемлекеттік техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарына "Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беретін үздік ұйым" грантын төлейді;

41) білім беру ұйымдарында, оның ішінде аудандарда (облыстық маңызы бар қалаларда) орналасқан білім беру ұйымдарында психологиялық қызметке әдістемелік басшылықты қамтамасыз етеді;

42) мемлекеттік білім беру ұйымдарының бірінші басшыларын ротациялауды жүргізу қағидаларына сәйкес мамандандырылған жалпы білім беретін және арнаулы оқу бағдарламаларын, сондай-ақ техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдарының бірінші басшыларын ротациялауды жүргізеді;

43) жергілікті мемлекеттік басқару мүддесінде Қазақстан Республикасының заңдарында жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.";

"4. Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жергілікті атқарушы органы:

1) мектепке дейінгі жастағы және мектеп жасындағы балаларды есепке алуды, оларды орта білім алғанға дейін оқытуды ұйымдастырады;

2) бастауыш, негізгі орта және кешкі (ауысымды) оқыту нысанын қоса алғанда, жалпы орта білім және интернат үлгісіндегі білімнің білім беру ұйымдары (қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесінің мекемелеріндегі білім беру ұйымдарын қоспағанда) арқылы ұсынылатын орта білім беру сапасын қамтамасыз етеді;

3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын және кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру бағдарламаларын қоспағанда, балаларға арналған қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдарын, сондай-ақ балалар-жасөспірімдер спорт мектептерін құрады, қайта ұйымдастырады және таратады;

4) жергілікті бюджеттерде тиісті қаржы жылына бекітілген бюджет қаражатының көлемі шегінде, кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру қызметтерін қоспағанда, балаларға арналған қосымша білім қызметтеріне арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын бекітеді;

5) білім алушылардың ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысуын ұйымдастырады;

6) мектепалды даярлықтың жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдарына, орта білім беру ұйымдарына оқу жылына білім беру органдары болжайтын көлемде жыл сайын 1 тамызға дейін оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендерді сатып алуды және жеткізуді ұйымдастырады;

7) кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру қызметтерін қоспағанда, балаларға арналған қосымша білім беру бойынша қызметтер ұсыну сапасын қамтамасыз етеді;

8) мемлекеттік орта білім беру ұйымдарын (қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесінің мекемелеріндегі білім беру ұйымдарын қоспағанда) және мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту ұйымдарын материалдық-техникалық қамтамасыз етуді жүзеге асырады;

9) мемлекеттік білім беру ұйымдарын қаржыландыруды және оларға күрделі және ағымдағы жөндеу жүргізуді қамтамасыз етеді;

10) отыз жылдан астам пайдаланылып отырған, кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру қызметтерін ұсынатын, балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарын және қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесінің мекемелеріндегі білім беру ұйымдарын қоспағанда, мемлекеттік мектепке дейінгі ұйымдардың, орта, балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарының жай-күйін авариялығы тұрғысынан зерттеп қарауды, сондай-ақ сейсмикалық қауіпті өңірлерде орналасқан, кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру қызметтерін ұсынатын, балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарын қоспағанда, мемлекеттік мектепке дейінгі ұйымдарды, балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарын сейсмикалық беріктігі тұрғысынан зерттеп қарауды әрбір бес жыл сайын қамтамасыз етеді;

11) жалпы білім беретін пәндер бойынша мектеп олимпиадаларын, ғылыми жобалар конкурстарын, бастапқы әскери даярлық бойынша жарыстарды, спорттық жарыстарды, орындаушылар конкурстары мен кәсіптік шеберлік конкурстарын ұйымдастыруды және өткізуді қамтамасыз етеді;

12) бюджет қаражаты есебінен қаржыландырылатын мемлекеттік мектепке дейінгі, орта және қосымша білімнің білім беру ұйымдарының кадрларын қайта даярлау және жұмыскерлерінің біліктілігін арттыру сапасын қамтамасыз етеді;

13) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен білім беру ұйымдарының білім алушылары мен тәрбиеленушілеріне медициналық қызмет көрсетуді ұйымдастырады;

14) мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту ұйымдарына қажетті әдістемелік және консультациялық көмек көрсетеді;

15) білім бөлімінің бірінші басшысын лауазымға тағайындайды және лауазымнан босатады;

16) білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттардың бланкілеріне тапсырыс беруді және негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарын солармен қамтамасыз етуді ұйымдастырады және олардың пайдаланылуын бақылауды жүзеге асырады;

17) білім беру мониторингін жүзеге асырады;

18) қамқоршылық кеңестерге жәрдем көрсетеді;

19) мемлекеттік білім беру ұйымдарын кадрмен сапалы түрде қамтамасыз етеді;

20) негізгі орта, жалпы орта білім беру ұйымдарында экстернат нысанында оқуға рұқсат береді;

21) әдістемелік кабинеттердің материалдық-техникалық базасын қамтамасыз етеді;

22) мемлекеттік білім беру ұйымдарының бірінші басшыларын ротациялауды жүргізу қағидаларына сәйкес мемлекеттік білім беру ұйымдарының бірінші басшыларын ротациялауды жүргізеді;

23) жетім балаларды, ата-анасының (ата-анасының біреуінің) қамқорлығынсыз қалған балаларды міндетті түрде жұмысқа орналастыруды және тұрғынжаймен қамтамасыз етуді жүзеге асырады;

24) білім беру ұйымдарында оқуын бітірген адамдарды жұмысқа орналастыруға жәрдемдеседі;

25) ауылдық жердегі білім беру ұйымдарына жұмыс істеуге келген жас мамандардың тұрғын үй-тұрмыстық жағдайларын қамтамасыз етуге жәрдемдеседі;

26) білім алушылардың қоғамдық көлікте (таксиден басқа) жеңілдікпен жол жүруі туралы ұсыныстарды мәслихатқа енгізеді;

27) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жетім балаларды, ата-анасының (ата-анасының біреуінің) қамқорлығынсыз қалған балаларды мемлекеттің қамтамасыз етуін жүзеге асырады;

28) конкурс жеңімпаздарына – мемлекеттік орта білім беру ұйымдарына "Орта білім беретін үздік ұйым" грантын төлейді;

29) тиісті кентте, ауылда, ауылдық округте мектеп болмаған жағдайда білім алушыларды жақын жердегі мектепке дейін тегін алып баруды және одан алып қайтуды ұйымдастырады;

30) жергілікті мемлекеттік басқару мүддесінде Қазақстан Республикасының заңдарында жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.";

2) 6-1-бап алып тасталсын.

17. "Халықтың көші-қоны туралы" 2011 жылғы 22 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына:

1) 9-баптың 15) тармақшасында:

"Заңына" деген сөзден кейін "және "Алматы қаласының ерекше мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына" деген сөздермен толықтырылсын;

"астананың жергілікті өкілді органы" деген сөздер "Астана, Алматы қалаларының жергілікті өкілді органдары" деген сөздермен ауыстырылсын;

"астана аумағында" деген сөздер "Астана, Алматы қалаларының аумағында" деген сөздермен ауыстырылсын;

"астанада" деген сөз "Астана, Алматы қалаларында" деген сөздермен ауыстырылсын;

2) 51-баптың 2-тармағының 1) тармақшасында:

екінші бөлікте:

"Астана аумағында", "астана аумағында" деген сөздер "Астана, Алматы қалаларының аумағында" деген сөздермен ауыстырылсын;

үшінші бөлікте:

"астанада" деген сөз "Астана, Алматы қалаларында" деген сөздермен ауыстырылсын;

"астананың" деген сөз "Астана, Алматы қалаларының" деген сөздермен ауыстырылсын.

18. "Дербес деректер және оларды қорғау туралы" 2013 жылғы 21 мамырдағы Қазақстан Республикасының Заңына:

9-бап мынадай мазмұндағы 9-7) тармақшамен толықтырылсын:

"9-7) ұлттық даму институты мәртебесіне ие тұрғын үй құрылыс жинақ банкі "Тұрғын үй қатынастары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 10-7-бабы 2-тармағының 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген функцияларды жүзеге асырған;".

19. "Азаматтық қорғау туралы" 2014 жылғы 11 сәуірдегі Қазақстан Республикасының Заңына:

1-баптың 62-1) тармақшасындағы "тау-кендік телім шегінде жер астындағы және жер бетіндегі" деген сөздер "жер астындағы және жерасты тау-кен қазбаларымен байланысатын шахта үстіндегі ғимараттар мен құрылысжайлардағы" деген сөздермен ауыстырылсын.

20. "Жол жүрісі туралы" 2014 жылғы 17 сәуірдегі Қазақстан Республикасының Заңына:

54-баптың 3-тармағы 1) тармақшасының төртінші абзацындағы "жол парағын" деген сөздер "республикаішілік тасымалдауда жолпарағын" деген сөздермен ауыстырылсын.

21. "Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы" 2015 жылғы 16 қарашадағы Қазақстан Республикасының Заңына:

20-баптың 2-тармағының 3-1) тармақшасы алып тасталсын.

22. "Құқықтық актілер туралы" 2016 жылғы 6 сәуірдегі Қазақстан Республикасының Заңына:

17-1-бапта:

мынадай мазмұндағы 4-1-тармақпен толықтырылсын:

"4-1. Заң жобасын әзірлеу кезінде әзірлеуші органдар міндетті түрде ақпараттық сүйемелдеу және түсіндіру бағдарламасының жобасын әзірлейді.

Ақпараттық сүйемелдеу және түсіндіру бағдарламасында әзірлеуші органның жергілікті өкілді және атқарушы органдарды тарта отырып, халықпен жария және өңірлік тыңдаулар өткізуі көзделуі мүмкін.

Бұл ретте әлеуметтік маңызы бар заң жобалары бойынша тыңдаулар жария талқылау өткізу кезеңінде не олар Қазақстан Республикасының Құрылтайында екінші оқылымда қаралғанға дейін өткізіледі.";

11-тармақтың төртінші бөлігі алып тасталсын.

23. "Сот-сараптама қызметі туралы" 2017 жылғы 10 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңына:

1) бүкіл мәтін бойынша "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің", "Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі", "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің талап арызы", "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігіне", "мәселелері бойынша Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің", "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің сот сараптамасы" деген сөздер тиісінше "Уәкілетті органның", "уәкілетті орган", "уәкілетті органның талап арызы", "уәкілетті органға", "мәселелері бойынша уәкілетті органның", "уәкілетті органның сот сараптамасы" деген сөздермен ауыстырылсын;

2) 1-бапта:

мынадай мазмұндағы 2-1) тармақшамен толықтырылсын:

"2-1) жеке сот сарапшысы – сараптама мамандығына сәйкес келетін кемінде үш жыл жұмыс өтілі бар, Қазақстан Республикасы Сот сарапшылары палатасының мүшесі болып табылатын, уәкілетті орган берген сот-сараптама қызметімен айналысуға арналған лицензия негізінде сот сараптамаларын жүргізу жөніндегі жекеше практикамен айналысатын Қазақстан Республикасының азаматы;";

8) тармақша "азаматтық" деген сөзден кейін ", әкімшілік" деген сөзбен толықтырылсын;

мынадай мазмұндағы 11-1) тармақшамен толықтырылсын:

"11-1) сот сараптамасы органының сарапшысы – Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сот сараптамасы органында ақы төленетін штаттық лауазымды атқаратын, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сот-сараптама қызметін жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының азаматы;";

12) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

"12) сот сарапшысы – арнаулы ғылыми білімі бар және осы Заңда белгіленген өзге де талаптарға сай келетін, өздеріне сот сараптамасын жүргізу тапсырылған, іске мүдделі емес сот сараптамасы органының сарапшысы, жеке сот сарапшысы және өзге де адамдар;";

мынадай мазмұндағы 14-1) тармақшамен толықтырылсын:

"14-1) уәкілетті орган – сот-сараптама қызметі саласында басшылықты жүзеге асыратын орталық атқарушы орган;";

3) 12-бапта:

мынадай мазмұндағы 2-1) тармақшамен толықтырылсын:

"2-1) қаралып отырған жолданым шеңберінде қажетті ақпаратты алу не Қазақстан Республикасының мемлекеттік құпиялар туралы заңнамасының талаптарын сақтай отырып, сот сарапшысының өз міндеттерін адал орындамағанын куәландыратын басқа да ақпарат болған кезде, осындай ақпаратты алу;";

3) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

"3) сот сараптамалары түрлерінің және біліктілігін уәкілетті орган беретін сараптама мамандықтарының тізбесін әзірлеп, бекіту;";

4) және 8) тармақшалардағы "сот сараптамасы органдарында" деген сөздер алып тасталсын;

14) және 24) тармақшалар алып тасталсын;

4) 14-бапта:

1-тармақтың бірінші бөлігі 5) тармақшасындағы "көзделген жағдайларда тоқтатыла тұрады." деген сөздер "көзделген;" деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 6) және 7) тармақшалармен толықтырылсын:

"6) қылмыстық іс бойынша күдіктінің іс-әрекетін саралау туралы қаулы жеке сот сарапшысына қатысты шығарылған;

7) біліктілікті арттырудан өту мерзімін күнтізбелік отыз күннен асырып, дәлелсіз себеппен бұзған не одан өтуден бас тартқан жағдайларда тоқтатыла тұрады.";

мынадай мазмұндағы 1-1-тармақпен толықтырылсын:

"1-1. Сот-сараптама қызметімен айналысуға арналған лицензияның қолданысы мынадай жағдайларда:

1) сот-сараптама қызметімен айналысуға арналған лицензиядан айыру туралы іс жүргізу қозғалғанда – сот шешім қабылдағанға дейін;

2) жеке сот сарапшысы осы Заңның 24-бабы 8) және 9) тармақшаларының талаптарын бірнеше (күнтізбелік бір жыл ішінде екі және одан көп) рет бұзғанда – алты айға;

3) аттестаттаудан өту мерзімін күнтізбелік отыз күннен асырып, дәлелсіз себеппен бұзғанда не одан өтуден бас тартқанда – бұзушылық жойылғанға дейін, бірақ үш айдан аспайтын мерзімге;

4) сараптамаларды жүргізу мерзімін күнтізбелік он бес күнге дейін бұзғанда – үш айға, күнтізбелік отыз күнге дейін бұзғанда – алты айға;

5) материалдарды орындамастан негізсіз қайтарғанда алты айға тоқтатыла тұрады.";

3-тармақтың 3) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

"3) адам үш айдан асырып, аттестаттаудан өтуден жалтарған жағдайларда уәкілетті органның талап қоюы бойынша сот тәртібімен жүзеге асырылады.";

4-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"4. Лицензияның қолданысын тоқтата тұру, қайта бастау, тоқтату немесе одан айыру туралы тиісті мәліметтер бес жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Сот сарапшыларының мемлекеттік тізіліміне енгізіледі.";

5) 15-баптың 1-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Сот сараптамасы органының сарапшылары, сондай-ақ жеке сот сарапшылары туралы мәліметтер Қазақстан Республикасы Сот сарапшыларының мемлекеттік тізіліміне енгізіледі.";

6) 2-тарау мынадай мазмұндағы 15-1-баппен толықтырылсын:

"15-1-бап. Сот-сараптама қызметінің бірыңғай цифрлық жүйесі

1. Сот-сараптама қызметінің бірыңғай цифрлық жүйесі – бұл сот-сараптама қызметін автоматтандыруға арналған цифрлық жүйе.

2. Сот-сараптама қызметінің бірыңғай цифрлық жүйесіне сот сараптамаларын ұйымдастыру мен жүргізу, олардың нәтижелері туралы мәліметтер, сондай-ақ осы Заңда көзделген өзге де мәліметтер енгізіледі.

3. Сот-сараптама қызметінің бірыңғай цифрлық жүйесіне қолжетімділік сот сарапшыларына және басқа да адамдарға, оның ішінде сүйемелдеуді және жүйелік-техникалық қызмет көрсетуді жүзеге асыратын адамдарға беріледі.

Сот сарапшылары және басқа да адамдар, оның ішінде сот-сараптама қызметінің бірыңғай цифрлық жүйесін сүйемелдеуді және оған жүйелік-техникалық қызмет көрсетуді жүзеге асыратын адамдар осы цифрлық жүйеде қамтылған мәліметтерді ашпауға және таратпауға міндетті.

Сот-сараптама қызметінің бірыңғай цифрлық жүйесінде қамтылған мәліметтерді жария ету Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа алып келеді.

4. Сот-сараптама қызметінің бірыңғай цифрлық жүйесінде қамтылған мәліметтерді қорғау Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

5. Уәкілетті орган сот-сараптама қызметінің бірыңғай цифрлық жүйесін пайдалану қағидаларын айқындайды.

6. Сот-сараптама қызметінің бірыңғай цифрлық жүйесін Қазақстан Республикасының Сот сарапшылары палатасы, сот сараптамалары органы және уәкілетті орган ақпаратты жинау мен талдау үшін қолдана алады.";

7) 19-бапта:

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Сот сараптамасын жүргізу:

1) сот сараптамасы органының сарапшыларына;

2) жеке сот сарапшыларына;

3) осы баптың 3-тармағында көзделген жағдайларда біржолғы тәртіппен өзге де адамдарға тапсырылуы мүмкін.";

3-тармақтың 2) тармақшасындағы "сот сараптамасы органдарының қызметкерлерi болып табылатын тиiстi мамандықтағы сот сарапшыларынан, сондай-ақ лицензия негiзiнде сот-сараптама қызметiмен айналысатын адамдардан" деген сөздер "сот сараптамасы органының сарапшылары, сондай-ақ жеке сот сарапшылары болып табылатын тиісті мамандықтағы сот сарапшыларынан" деген сөздермен ауыстырылсын;

8) мынадай мазмұндағы 20-1-баппен толықтырылсын:

"20-1-бап. Сот сарапшысының біліктілік даярлығы

1. Осы Заңның 19-бабының 5 және 6-тармақтарында аталған адамдарды қоспағанда, сот сарапшысы біліктілігін алуға ниет білдірген адам сот сарапшыларының міндетті біліктілік даярлығынан өтуге тиіс.

2. Сот сарапшыларының біліктілік даярлығын сараптама мамандығы бойынша кемінде бес жыл жұмыс өтілі бар жұмыс істеп жүрген сот сарапшылары жүргізеді.

3. Сот сарапшыларының біліктілік даярлығынан өтуін сот сараптамасы органы уәкілетті органмен келісу бойынша Қазақстан Республикасы Сот сарапшылары палатасының қатысуымен сот сараптамасы органы әзірлеп, бекіткен сот сарапшыларының біліктілік даярлығынан өту тәртібі туралы ережеге сәйкес ұйымдастырады.";

9) 22-баптың 1-тармағындағы "сот сараптамасы органдарының қызметкерлері болып табылатын сот сарапшылары, сондай-ақ лицензия негізінде сот-сараптама қызметімен айналысатын адамдар" деген сөздер "сот сараптамасы органының сарапшылары және жеке сот сарапшылары" деген сөздермен ауыстырылсын;

10) 24-бап 7) тармақшасындағы "ұсынуға міндетті." деген сөздер "ұсынуға;" деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 8) және 9) тармақшалармен толықтырылсын:

"8) сот-сараптама қызметінің бірыңғай цифрлық жүйесінде қолдаухаттар мен өзге де құжаттарды қоса алғанда, сот сараптамасын өткізудің барлық кезеңін көрсетуге;

9) уәкілетті органның сұрау салуы бойынша Қазақстан Республикасының мемлекеттік құпиялар туралы заңнамасының талаптарын сақтай отырып, сұрау салуда белгіленген ақылға қонымды мерзімде мәліметтер мен құжаттарды, сондай-ақ өзге де қажетті ақпаратты беруге міндетті.";

11) 25-бапта:

3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"3. Сот-сараптама қызметімен айналысуға лицензия алған адамдар Палата мүшелері болады.";

5-тармақтағы "лицензия негізінде сот-сараптама қызметімен айналысатын" деген сөздер "сот-сараптама қызметімен айналысуға лицензия алған" деген сөздермен ауыстырылсын;

12) 26-баптың 7-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

"7. Палата төрағасы лауазымға екі жыл мерзімге жасырын дауыс беру арқылы сайланады. Бір адам Палата төрағасы болып қатарынан екі реттен артық сайлана алмайды.

Палата төрағасын сайлау баламалы негізде жүзеге асырылады.";

13) 28-бапта:

2-тармақ мынадай мазмұндағы 1-1) тармақшамен толықтырылсын:

"1-1) аумақтық палаталар басшыларының қызметін бақылайды;";

3-тармақтағы "лицензия негізінде сот-сараптама қызметімен айналысатын адамның" деген сөздер "жеке сот сарапшысының" деген сөздермен ауыстырылсын;

14) мынадай мазмұндағы 28-1 және 28-2-баптармен толықтырылсын:

"28-1-бап. Жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясы

1. Жеке сот сарапшыларын тәртіптік жауаптылыққа тартуды жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясы жүзеге асырады.

Жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясы – Палатаның тәуелсіз органы. Жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясының шешімдері міндетті сипатқа ие.

Жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясының құрамына Палата басқармасының ұсынуы бойынша сот-сараптама практикасының кемінде бес жыл өтілі бар бес жеке сот сарапшысы кіреді.

Жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясы туралы ережені және тәртіптік жауаптылыққа тарту тәртібін Палата басқармасы уәкілетті органмен келісу бойынша бекітеді. Жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясының өкілеттік мерзімі екі жылды құрайды. Бір адам жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясында бір мерзімнен артық бола алмайды.

2. Тәртіптік іс жүргізуді қарау кезінде жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясы өз отырыстарына жолданымдар мен шағымдарды жіберген адамдарды, сондай-ақ өздеріне қатысты жолданым немесе шағым қаралатын жеке сот сарапшыларын шақыруға міндетті.

Қарау уақыты мен орны туралы тиісті түрде хабар берілген, жоғарыда аталған адамдардың келмеуі тәртіптік іс жүргізуді қарауға кедергі келтірмейді.

Жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясы тәртіптік іс жүргізуді бұзушылық анықталған күннен бастап екі айдан аспайтын мерзімде қарайды. Тәртіптік іс жүргізу жеке сот сарапшысы еңбекке уақытша жарамсыз болған жағдайларда тоқтатыла тұруы мүмкін. Тоқтата тұру мерзімі қараудың немесе тәртіптік жауаптылыққа тартудың жалпы мерзіміне кірмейді.

3. Жеке сот сарапшысының Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі туралы заңнамасының, Сот сарапшысының әдеп кодексінің, Палата жарғысының, Палатаның басқару органдары шешімдерінің және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарының талаптарын бұзғанын көрсететін жеткілікті негіздердің болуы тәртіптік іс жүргізуді қозғауға негіз болады.

4. Жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясы жеке сот сарапшысына мынадай тәртіптік жаза шараларын қолдануға құқылы:

1) ескерту;

2) сөгіс;

3) қатаң сөгіс;

4) кезектен тыс аттестаттауға жіберу.

5. Жеке сот сарапшысының тәртіптік теріс қылық жасағаны үшін бір тәртіптік жаза ғана қолданылуы мүмкін.

Тәртіптік жаза бұзушылық жасалған күннен бастап бір жылдан аспайтын мерзімде қолданылуы мүмкін.

6. Осы баптың 4-тармағында көзделген тәртіптік жаза шаралары жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясы мүшелерінің көпшілік дауысымен қабылданады және қабылдаған күнінен бастап күшіне енеді.

7. Егер жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясының отырысына оның мүшелерінің жартысынан көбі қатысса, ол заңды деп есептеледі.

8. Жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясы жеке сот сарапшысына қатысты тәртіптік жаза шараларын қолдану туралы шешім қабылдаған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде шешімнің көшірмесі жеке сот сарапшысына жіберіледі.

9. Жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясының шешімін Палатаның тәртіптік комиссиясына осы шешім жария етілген күннен бастап үш ай ішінде даулауға болады.

28-2-бап. Палатаның тәртіптік комиссиясы

1. Палатаның басқару органдарының мүшелерін тәртіптік жауаптылыққа тартуды Палатаның тәртіптік комиссиясы жүзеге асырады.

Палатаның тәртіптік комиссиясы жолданымдарды да, жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясының шешімдеріне шағымдарды да қарайды, тәртіптік практиканы жинақтап қорытады.

Палатаның тәртіптік комиссиясы – Палатаның тәуелсіз органы. Палатаның тәртіптік комиссиясының шешімдері міндетті сипатқа ие.

Палатаның тәртіптік комиссиясының құрамына Палата басқармасының ұсынуы бойынша сот-сараптама практикасының кемінде бес жыл өтілі бар үш жеке сот сарапшысы, сот-сараптама қызметінің кемінде бес жыл өтілі бар сот сараптамасы органының үш сарапшысы, сондай-ақ уәкілетті органның ұсынуы бойынша жұртшылық өкілі кіреді.

Жеке сот сарапшысы Палатаның тәртіптік комиссиясының төрағасы болады.

Бір адам Палатаның тәртіптік комиссиясында бір мерзімнен артық бола алмайды. Палатаның тәртіптік комиссиясы туралы ережені және тәртіптік жауаптылыққа тарту тәртібін уәкілетті органмен келісу бойынша Палата басқармасы бекітеді. Палатаның тәртіптік комиссиясының өкілеттік мерзімі екі жылды құрайды.

2. Палатаның басқару органдарының мүшелерін тәртіптік жауаптылыққа тарту осы Заңның 28-1-бабының ережелері сақтала отырып жүргізіледі.

3. Палатаның тәртіптік комиссиясы мынадай тәртіптік жаза шараларын қолдануға құқылы:

1) ескерту;

2) сөгіс;

3) қатаң сөгіс;

4) кезектен тыс аттестаттауға жіберу.

4. Палатаның тәртіптік комиссиясының жолданымды, жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясының шешіміне, әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) шағымды қарау нәтижелері бойынша:

1) жолданымды, шағымды – қанағаттандырусыз, ал жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясының шешімін өзгеріссіз қалдыруға;

2) жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясының шешімін өзгертуге;

3) жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясының шешімінің күшін жоюға және жаңа шешім қабылдауға;

4) істі жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясына жаңадан қарауға жіберуге және жеке сот сарапшыларының тәртіптік комиссиясын белгілі бір әрекеттер жасауға міндеттеуге құқығы бар.

Егер Палатаның тәртіптік комиссиясының отырысына оның мүшелерінің жартысынан көбі қатысса, ол заңды деп есептеледі.

Палатаның тәртіптік комиссиясының шешімі отырысқа қатысып отырған комиссия мүшелерінің көпшілік дауысымен ашық дауыс беру арқылы қабылданады.

Палатаның тәртіптік комиссиясының шешіміне сотқа шағым жасалуы мүмкін.";

15) 30-бапта:

1-тармақ "сондай-ақ" деген сөзден кейін "Прокуратура туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңында," деген сөздермен толықтырылсын;

2-тармақ ", олар міндетті түрде тіркелуге, ал олар туралы мәліметтер сот-сараптама қызметінің бірыңғай цифрлық жүйесіне енгізілуге тиіс" деген сөздермен толықтырылсын;

16) 36-баптың 2-тармағының екінші бөлігі алып тасталсын;

17) 47-баптың 2-тармағындағы "қызметкері" деген сөз "сарапшысы" деген сөзбен ауыстырылсын;

18) 52-бапта:

мынадай мазмұндағы 1-1-тармақпен толықтырылсын:

"1-1. Жеке сот сарапшысы өз қызметін дербес қаржыландырады.";

2-тармақта:

"мөлшері мен тәртібі" деген сөздер "тәртібі" деген сөзбен ауыстырылсын;

орыс тіліндегі мәтінге түзету енгізілді, қазақ тіліндегі мәтін өзгермейді;

мынадай мазмұндағы 3-тармақпен толықтырылсын:

"3. Сот сараптамасы органы мен жеке сот сарапшылары жүргізетін сот сараптамасының құны сот сараптамасын жүргізу құнын айқындау қағидаларына сәйкес айқындалады.";

19) 54-бап мынадай редакцияда жазылсын:

"54-бап. Сот-сараптама қызметін ғылыми-әдістемелік қамтамасыз ету

Сот-сараптама қызметін ғылыми-әдістемелік қамтамасыз ету Палатаның қатысуымен уәкілетті органның сот сараптамасы органына жүктеледі.";

20) 58-баптың 2-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

"2. Тиісті кәсіби деңгейді қамтамасыз ету үшін сот сараптамасы органының сарапшылары және жеке сот сарапшылары бес жылда бір рет сот сараптамасы органдарында, білім беру ұйымдарында және өзге де ұйымдарда тиісті сараптама мамандығы бойынша біліктілігін арттырудан өтуге тиіс.";

21) 59-бап мынадай редакцияда жазылсын:

"59-бап. Сот сараптамасы органының сарапшыларына еңбекақы төлеу және өзге де қамсыздандыру

Сот сараптамасы органының сарапшыларына еңбекақы төлеу, демалыс беру Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.".

24. "Жайылымдар туралы" 2017 жылғы 20 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңына:

14-баптың 3-тармағындағы "елу" деген сөз "отыз" деген сөзбен ауыстырылсын.

25. "Мемлекеттік сатып алу туралы" 2024 жылғы 1 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына:

10-баптың 6-тармағы мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

"Кәсіпкерлік субъектілерінен тұрғынжайды бюджет қаражаты есебінен сатып алу конкурс тәсілімен ғана жүзеге асырылады.".

26. "Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы" 2026 жылғы 19 мамырдағы Қазақстан Республикасының Заңына:

28-баптың 5-тармағының 1) тармақшасы "судьялар," деген сөзден кейін "Қазақстан Республикасы Конституциялық сотының судьялары," деген сөздермен толықтырылсын.

2-бап.

1. Осы Заң:

1) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 21-тармағын;

2) алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізілетін 1-баптың 6-тармағының 14) тармақшасын, 8-тармағының 4), 5) және 6) тармақшаларын, 8) тармақшасының үшінші – тоғызыншы, он бірінші, он екінші абзацтарын, 10) тармақшасының төртінші және бесінші абзацтарын, 11) тармақшасының екінші – сегізінші, оныншы – он төртінші абзацтарын, 12) тармақшасын, 15) тармақшасының екінші – төртінші абзацтарын, 17) тармақшасының төртінші және бесінші абзацтарын, 9-тармағын, 10-тармағының 2) тармақшасының он бірінші және он екінші абзацтарын, 4) тармақшасының екінші және үшінші абзацтарын, 5) тармақшасының жетінші – он алтыншы абзацтарын, 6), 7) және 8) тармақшаларын, 13) тармақшасының төртінші – оныншы абзацтарын, 15) тармақшасының бесінші – сегізінші абзацтарын, 17 және 18-тармақтарын;

3) 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 6-тармағының 1) – 4) тармақшаларын, 7) тармақшасының екінші – жетінші абзацтарын, 8) тармақшасының екінші – он төртінші абзацтарын, 10) тармақшасының үшінші және төртінші абзацтарын, 11) тармақшасының үшінші, жетінші және сегізінші абзацтарын, 10-тармағының 12) тармақшасының үшінші абзацын, 16-тармағын, 23-тармағының 6) тармақшасын, 10) тармақшасының екінші абзацын, 15) тармақшасының үшінші абзацын;

4) 2027 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 7-тармағының 10) тармақшасын қоспағанда, алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

2. Осы Заңның 1-бабының 3 және 4-тармақтары, 23-тармағының 2) тармақшасының екінші, үшінші, бесінші – сегізінші абзацтары, 4) тармақшасының екінші – он үшінші абзацтары, 5), 7), 9) және 11) тармақшалары, 13) тармақшасының төртінші абзацы, 14), 16), 17), 18), 20) және 21) тармақшалары Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне және Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексіне тиісті өзгерістер енгізілгеннен кейін қолданысқа енгізіледі деп белгіленсін.

3. Осы Заң қолданысқа енгізілгенге дейін мәслихаттар төрағалары болып сайланған адамдар өздері сайланған мерзім өткенге дейін өз өкілеттіктерін сақтайды.

Осы Заң қолданысқа енгізілген кезде мәслихат төрағасы лауазымында болудың ағымдағы мерзімі мерзімдер саны бойынша шектеуді қолдану мақсаты үшін алғашқы мерзім болып есептеледі.

Қазақстан Республикасының Президенті

Қ. ТОҚАЕВ

О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Казахстан по вопросам государственного управления и местного самоуправления

Статья 1. Внести изменения и дополнения в следующие законодательные акты Республики Казахстан:

1. В Земельный кодекс Республики Казахстан от 20 июня 2003 года:

1) в пункте 8 статьи 44-1:

часть десятую дополнить предложением следующего содержания:

"Данное ограничение не распространяется на случаи реализации инвестиционного проекта по строительству промышленного (производственного) объекта, реализуемого в соответствии со статьей 284 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан, при наличии потенциальной возможности последующей разработки либо внесения изменений в градостроительную документацию в установленном законодательством Республики Казахстан порядке.";

дополнить частями одиннадцатой, двенадцатой и тринадцатой следующего содержания:

"Наличие потенциальной возможности последующей разработки градостроительной документации либо внесения изменений в нее, учитывающих предмет инвестиционного проекта по строительству промышленного (производственного) объекта, реализуемого в соответствии со статьей 284 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан, подтверждается уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства по согласованию с соответствующими уполномоченными органами согласно порядку определения проекта инвестиционным для предоставления земельных участков из государственной собственности в соответствии со статьей 282 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан.

За несвоевременную разработку градостроительной документации либо внесение изменений в нее до ввода промышленного (производственного) объекта в эксплуатацию, предусмотренного инвестиционным проектом по строительству промышленного (производственного) объекта, реализуемого в соответствии со статьей 284 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан, лицо, принявшее решение о предоставлении права на земельный участок, несет ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

Порядок предоставления земельного участка для инвестиционного проекта по строительству промышленного (производственного) объекта, реализуемого в соответствии со статьей 284 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан, включает общественные обсуждения с физическими и юридическими лицами в соответствии со статьей 20 Строительного кодекса Республики Казахстан.";

2) пункт 3 статьи 44-2 дополнить частями третьей, четвертой, пятой и шестой следующего содержания:

"Действие частей первой и второй настоящего пункта не распространяется на случаи реализации инвестиционного проекта по строительству промышленного (производственного) объекта, реализуемого в соответствии со статьей 284 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан, при наличии потенциальной возможности последующей разработки градостроительной документации либо внесения изменений в нее в установленном законодательством Республики Казахстан порядке.

Наличие потенциальной возможности последующей разработки градостроительной документации либо внесения изменений в нее, учитывающих предмет инвестиционного проекта по строительству промышленного (производственного) объекта, реализуемого в соответствии со статьей 284 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан, подтверждается уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства по согласованию с соответствующими уполномоченными органами согласно порядку определения проекта инвестиционным для предоставления земельных участков из государственной собственности в соответствии со статьей 282 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан.

3) в подпункте 3) пункта 4 статьи 92 слово "пятидесяти" заменить словом "тридцати";

4) пункт 1 статьи 109 дополнить частью седьмой следующего содержания:

"Положения частей первой и второй настоящего пункта не распространяются на случаи реализации инвестиционного проекта по строительству промышленного (производственного) объекта, реализуемого в соответствии со статьей 284 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан.".

2. В Кодекс Республики Казахстан от 26 декабря 2011 года "О браке (супружестве) и семье":

1) подпункт 35) пункта 1 статьи 1 после слова "лицами," дополнить словами "являющимися гражданами Республики Казахстан,";

2) в статье 54:

пункт 1 после слова "заключается" дополнить словами "гражданами Республики Казахстан, состоящими в браке (супружестве),";

дополнить пунктом 1-1 следующего содержания:

"1-1. Заказчиками услуги суррогатного материнства могут быть только граждане Республики Казахстан, состоящие в браке (супружестве).";

3) абзац первый пункта 1 статьи 57 изложить в следующей редакции:

"1. Супруги (заказчики), граждане Республики Казахстан, состоящие в браке (супружестве), при заключении договора суррогатного материнства обязаны:".

3. В Гражданский процессуальный кодекс Республики Казахстан от 31 октября 2015 года:

1) подпункты 1) и 2) части пятой статьи 82 изложить в следующей редакции:

"1) экспертам органа судебной экспертизы;

2) частным судебным экспертам;";

2) в статье 87:

в части седьмой слова "сотрудником органа судебной экспертизы" заменить словами "экспертом органа судебной экспертизы";

в части десятой слова "сотрудником органа судебной экспертизы" заменить словами "экспертом органа судебной экспертизы";

3) в части пятой статьи 91 слова "сотрудником органов судебной экспертизы" заменить словами "экспертом органа судебной экспертизы";

4) в части пятой статьи 110 слова "вносятся в соответствующий бюджет" заменить словами "частным судебным экспертом, вносятся на их счет".

4. В Административный процедурно-процессуальный кодекс Республики Казахстан от 29 июня 2020 года:

в части седьмой статьи 33 слова "Эксперт, являющийся сотрудником органов судебной экспертизы," заменить словами "Эксперт органа судебной экспертизы".

5. В Кодекс Республики Казахстан от 7 июля 2020 года "О здоровье народа и системе здравоохранения":

1) в статье 146:

в пункте 1 слова "искусственное оплодотворение и имплантация" заменить словами "экстракорпоральное оплодотворение и перенос";

пункт 3 дополнить словами ", за исключением суррогатного материнства";

2) в статье 273:

подпункт 2) пункта 5 дополнить словами ", а также деятельности судебных экспертов при производстве судебных экспертиз на основании процессуальных документов";

пункт 6 изложить в следующей редакции:

"6. Не допускается подключение цифровых ресурсов, содержащих персональные медицинские данные физических лиц, к сетям телекоммуникаций, связывающим их с другими базами данных, без согласия физических лиц при использовании персональных медицинских данных, касающихся их частной жизни, кроме случаев, связанных с донорством крови и ее компонентов, органов (части органа) и (или) тканей (части ткани), запросами правоохранительных, специальных государственных органов, а также в рамках производства судебных экспертиз по предоставлению информации в форме электронного документа, составляющей медицинскую тайну, о состоянии на учете лиц, болеющих или переболевших туберкулезом, с психическими, поведенческими расстройствами (заболеваниями), связанными с употреблением психоактивных веществ, состоящих на динамическом наблюдении.".

6. В Бюджетный кодекс Республики Казахстан от 15 марта 2025 года:

1) подпункт 25) пункта 1 статьи 24 исключить;

2) подпункт 4) пункта 2 статьи 25 после слова "исключением" дополнить словами "налагаемых уполномоченным органом в области охраны окружающей среды и";

3) в статье 26:

в пункте 1:

в подпункте 5) слова "и юридических лиц, индивидуальных предпринимателей" заменить словом "лиц";

дополнить подпунктом 5-1) следующего содержания:

"5-1) налог на имущество юридических лиц, индивидуальных предпринимателей по нормативам распределения доходов, определяемых маслихатом района (города областного значения), в размере не более пятидесяти процентов по объектам обложения данным налогом, находящимся на территории города районного значения, села, поселка, сельского округа;";

подпункт 12) изложить в следующей редакции:

"12) лицензионный сбор за право занятия отдельными видами деятельности, за исключением поступлений от лицензионного сбора за право занятия отдельными видами деятельности по месту нахождения плательщика сборов до подачи соответствующих документов в уполномоченный государственный орган и местный исполнительный орган или до получения разрешительных документов;";

подпункт 17) исключить;

пункт 2 дополнить подпунктом 4-1) следующего содержания:

"4-1) штрафы, пени, санкции, взыскания, налагаемые уполномоченным органом в области охраны окружающей среды, за исключением поступлений, подлежащих зачислению в бюджеты города районного значения, села, поселка, сельского округа, и поступлений от организаций нефтяного сектора;";

4) в статье 27:

пункт 1 дополнить подпунктами 2-1) и 9) следующего содержания:

"2-1) налог на имущество юридических лиц, индивидуальных предпринимателей по нормативам распределения доходов, определяемым маслихатом района (города областного значения).

При этом процентное соотношение распределения дохода между бюджетами городов районного значения, сел, поселков, сельских округов устанавливается маслихатом района (города областного значения);";

"9) лицензионный сбор за право занятия отдельными видами деятельности по месту нахождения плательщика сборов до подачи соответствующих документов в уполномоченный государственный орган и местный исполнительный орган или до получения разрешительных документов.";

пункт 2 дополнить подпунктом 1-1) следующего содержания:

"1-1) штрафы, пени, санкции, взыскания, налагаемые уполномоченным органом в области охраны окружающей среды, за исключением поступлений от организаций нефтяного сектора;";

5) в подпункте 13) пункта 1 статьи 30:

абзац восьмой изложить в следующей редакции:

"выполнение государственных обязательств по проектам строительства "под ключ";";

в абзац одиннадцатый внесено изменение в текст на казахском языке, текст на русском языке не изменяется;

6) в абзаце седьмом подпункта 13) пункта 1 статьи 31 слова "договорам о строительстве" заменить словами "проектам строительства";

7) в пункте 1 статьи 32:

в подпункте 4):

абзацы второй, третий, четвертый и шестой исключить;

абзац седьмой изложить в следующей редакции:

"дополнительное образование для детей, осуществляемое организациями дополнительного образования для детей, предоставляющими образовательно-оздоровительные услуги несовершеннолетним;";

абзацы третий и четвертый подпункта 6) исключить;

абзац четвертый подпункта 7) исключить;

в абзаце седьмом подпункта 13) слова "договорам о строительстве" заменить словами "проектам строительства";

8) в пункте 1 статьи 33:

подпункт 4) дополнить абзацами третьим, четвертым, пятым, шестым и седьмым следующего содержания:

"дошкольное воспитание и обучение в районах (городах областного значения), городах районного значения, селах, поселках, сельских округах, в том числе организация медицинского обслуживания в организациях дошкольного воспитания и обучения, расположенных в городах районного значения, селах, поселках, сельских округах, а также обеспечение деятельности организаций дошкольного воспитания и обучения, расположенных в районах городов областного значения;

начальное, основное среднее и общее среднее образование, включая вечернюю (сменную) форму обучения, и общее среднее образование, предоставляемое через организации интернатного типа, в государственных организациях образования, расположенных в районах (городах областного значения);

организация бесплатного подвоза учащихся до ближайшей школы и обратно в сельской местности;

приобретение и доставка учебников и учебно-методических комплексов для государственных организаций образования;

дополнительное образование для детей, за исключением осуществляемого организациями дополнительного образования для детей, предоставляющими образовательно-оздоровительные услуги несовершеннолетним;";

подпункт 5) дополнить абзацами двенадцатым и тринадцатым следующего содержания:

"социальное обеспечение детей-сирот, детей, оставшихся без попечения родителей (родителя);

социальное обеспечение престарелых и лиц с инвалидностью, включая детей с инвалидностью;";

подпункт 6) дополнить абзацем тринадцатым следующего содержания:

"проведение социально значимых мероприятий местного значения в сфере культуры;";

подпункт 7) дополнить абзацем четвертым следующего содержания:

"регулирование развития ветеринарии в соответствии с законами Республики Казахстан;";

в абзаце седьмом подпункта 12) слова "договорам о строительстве" заменить словами "проектам строительства";

9) в абзаце двенадцатом пункта 7 статьи 40 слова "договорам о строительстве" заменить словами "проектам строительства";

10) в абзаце одиннадцатом пункта 3 статьи 45 слова "договорам о строительстве" заменить словами "проектам строительства";

11) в абзаце седьмом части первой пункта 1 статьи 49 слова "договорам о строительстве" заменить словами "проектам строительства";

12) в абзацах двадцатом и двадцать первом пункта 4 статьи 86 слова "договорам о строительстве" заменить словами "проектам строительства";

13) в подпункте 6-1) пункта 4 статьи 87 слова "договорам о строительстве" заменить словами "проектам строительства";

14) в статье 147-1:

пункт 1 изложить в следующей редакции:

"1. Государственные обязательства по проектам строительства "под ключ" подразделяются на два вида:

1) в случае если заказчиком выступает администратор бюджетных программ, то государственными обязательствами по проектам строительства "под ключ" являются совокупность прав и обязанностей заказчика и поставщика по сумме, выделяемой из бюджета, на определенную дату принятых и не исполненных заказчиком финансовых обязательств по заключенным договорам о строительстве "под ключ", которые одобрены Республиканской бюджетной комиссией или бюджетной комиссией местного исполнительного органа;

2) в случае если заказчиком выступает субъект квазигосударственного сектора, то государственными обязательствами по проектам строительства "под ключ" являются совокупность прав и обязанностей сторон договоров о строительстве "под ключ" и заключенных в отношении них договоров принятия государственных обязательств по проекту строительства "под ключ" между администратором бюджетных программ, заказчиком и поставщиком по сумме, выделяемой из бюджета, на определенную дату принятых и не исполненных администратором бюджетных программ финансовых обязательств по заключенным договорам о принятии государственных обязательств по проекту строительства "под ключ", которые одобрены Республиканской бюджетной комиссией или бюджетной комиссией местного исполнительного органа. Договорам о строительстве "под ключ" и заключенным в отношении них договорам принятия государственных обязательств по проектам строительства "под ключ" предшествует соглашение между администратором бюджетных программ и субъектом квазигосударственного сектора на выполнение работ по реализации проектов строительства "под ключ".";

в пункте 3:

часть вторую изложить в следующей редакции:

"Договоры о строительстве "под ключ" и (или) договоры принятия государственных обязательств по проектам строительства "под ключ" вступают в силу после их регистрации государственным казначейством или органами государственного казначейства.";

дополнить частями пятой и шестой следующего содержания:

"При этом в целях обеспечения исполнения государственных обязательств по финансированию расходов, связанных с валютными рисками, допускается пересмотр суммы договора о строительстве "под ключ" в связи с изменением курса национальной валюты к иностранной валюте при наличии решения соответствующей бюджетной комиссии или решения маслихата.

Порядок заключения соглашения между администратором бюджетных программ и субъектом квазигосударственного сектора на выполнение работ по реализации проектов строительства "под ключ", регистрации, исполнению, а также проведению платежей по договорам по проектам строительства "под ключ" и (или) договорам принятия государственных обязательств по проектам строительства "под ключ" определяется центральным уполномоченным органом по бюджетной политике по согласованию с центральным уполномоченным органом по исполнению бюджета.";

15) в статье 148:

пункт 2 дополнить частью шестой следующего содержания:

"Проекты строительства "под ключ" подразделяются на следующие виды:

1) выполнение комплекса работ по проектированию, закупкам и реализации (строительству и (или) реконструкции), предполагаемых к финансированию за счет бюджетных средств;

2) выполнение комплекса работ по проектированию, закупкам и реализации (строительству и (или) реконструкции), предполагаемых к финансированию за счет средств поставщика, с последующим выполнением государственных обязательств со дня подписания акта введения в эксплуатацию строительного объекта "под ключ".";

подпункт 6) пункта 5 изложить в следующей редакции:

"6) финансирование проектов строительства "под ключ" или выполнение государственных обязательств по проектам строительства "под ключ".";

16) в абзаце шестом подпункта 2) пункта 1 статьи 149 слова "предложение и" заменить словами "предложение, финансово-экономическое обоснование и (или)".

7. В Строительный кодекс Республики Казахстан от 9 января 2026 года:

1) в статье 1:

в абзаце четвертом подпункта 25) слова "содержащая соответствующие требования" заменить словами "отвечающая соответствующим требованиям";

в подпункте 70) слова "система нормативно-технических документов" заменить словами "часть государственной системы нормативных документов";

подпункт 77) после слов "на каждом этапе" дополнить словами "экспертизы проектов строительства отдельных объектов, особого регулирования и градостроительной регламентации, а также";

2) статью 18 дополнить частью второй следующего содержания:

"Действие части первой настоящей статьи не распространяется на случаи реализации инвестиционного проекта по строительству промышленного (производственного) объекта, реализуемого в соответствии со статьей 284 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан, при наличии потенциальной возможности последующей разработки градостроительной документации либо внесения изменений в нее в установленном законодательством Республики Казахстан порядке.";

3) подпункт 8) статьи 23 исключить;

4) в статье 24:

в подпункте 49) слова "экспертных комиссий (экспертных групп)" заменить словами "экспертных групп";

дополнить подпунктом 74-1) следующего содержания:

"74-1) подтверждает возможность разработки градостроительной документации либо внесения изменений в нее местными исполнительными органами, учитывающую предмет инвестиционных проектов по строительству промышленного (производственного) объекта;";

5) в подпункте 4) части первой пункта 4 статьи 46 слова "государственных экспертных организаций" заменить словами "государственной экспертной организации";

6) пункт 2 статьи 61 дополнить частью второй следующего содержания:

"Портал государственной экспертной организации является цифровой платформой для централизованного доступа к сервисам и автоматизированным услугам государственных цифровых систем сопровождения архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.";

7) в статье 78:

в пункте 4:

часть первую дополнить словами ", за исключением случая реализации инвестиционного проекта по строительству промышленного (производственного) объекта";

часть третью изложить в следующей редакции:

"Требования, указанные в части первой настоящего пункта, не распространяются на случаи:

чрезвычайных ситуаций природного или техногенного характера, повлекшие необходимость изменения территориального развития населенного пункта. При этом корректировка (актуализация) проекта детальной планировки принимается на основании решения Правительства Республики Казахстан в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

обусловленные необходимостью корректировки действующего проекта детальной планировки в целях строительства отдельно стоящих объектов образования, здравоохранения, культуры и уникальных объектов за счет бюджетных средств.";

дополнить пунктом 4-1 следующего содержания:

"4-1. Разработка и корректировка проектов детальной планировки межселенных территорий осуществляются в случаях, предусмотренных документами Системы государственного планирования Республики Казахстан, в соответствии с правилами разработки, согласования и утверждения градостроительных проектов (генеральных планов населенных пунктов, проектов детальной планировки). При этом разработка (корректировка) проектов детальной планировки межселенных территорий допускается только для реализации предусмотренных производственных, рекреационных и инфраструктурных проектов, за исключением реализации жилой застройки.";

8) пункт 4 статьи 95 дополнить словами "в соответствии с государственными нормативными документами";

9) в статье 98:

пункт 1 дополнить частью второй следующего содержания:

"Действие части первой настоящего пункта не распространяется на случаи реализации инвестиционного проекта по строительству промышленного (производственного) объекта, реализуемого в соответствии со статьей 284 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан, при наличии потенциальной возможности последующей разработки градостроительной документации либо внесения изменений в нее в установленном законодательством Республики Казахстан порядке.";

в части первой пункта 4:

в подпункте 8) слова ", сооружений связи, освещения, ограждения и подобных сооружений" исключить;

дополнить подпунктом 8-1) следующего содержания:

"8-1) строительство сооружений связи, освещения, ограждений и подобных сооружений высотой до девяти метров;";

10) статью 99 дополнить пунктом 7 следующего содержания:

"7. Организация процессов согласования проектов строительства и (или) выдача исходных материалов к ним заинтересованными государственными органами и организациями осуществляются на портале для организации разработки и экспертизы проектов по принципу "одного окна", который является обязательным для строительных объектов, финансируемых за счет государственных инвестиций.";

11) в статье 105:

пункт 8 после слова "монополии" дополнить словами "и не являющихся предметом государственных закупок";

в пункте 11 слова "экспертные комиссии (экспертные группы)", "экспертных комиссий (экспертных групп)" заменить соответственно словами "экспертные группы", "экспертных групп";

12) в подпункте 1) пункта 2 статьи 111 слова "экспертных комиссий (экспертных групп)" заменить словами "экспертных групп";

13) подпункт 2) пункта 3 статьи 133 дополнить словами "выше двух этажей";

14) предложение второе пункта 4 статьи 145 изложить в следующей редакции:

"Приведение самовольной постройки в соответствие государственным нормативным документам осуществляется в порядке, установленном настоящим Кодексом.";

15) в подпункте 12) части второй пункта 1 статьи 146 слова "отечественного производства, включенных в базу данных товаров, работ, услуг и их поставщиков" заменить словами "казахстанского происхождения, включенных в реестр казахстанских товаропроизводителей".

8. В Закон Республики Казахстан от 16 апреля 1997 года "О жилищных отношениях":

1) в статье 10-2:

подпункт 10-32) изложить в следующей редакции:

"10-32) разрабатывает и утверждает правила постановки на учет нуждающихся в жилище граждан Республики Казахстан, кандасов в единую республиканскую электронную базу и электронную базу "Центр обеспечения жилищем" и снятия с учета, а также порядок ведения и инвентаризации электронной базы "Центр обеспечения жилищем";";

дополнить подпунктом 10-45) следующего содержания:

"10-45) разрабатывает и утверждает правила предоставления и распределения жилища из коммунального жилищного фонда гражданам, единственное жилище которых признано аварийным;";

2) пункт 2 статьи 10-3 дополнить подпунктом 13-1) следующего содержания:

"13-1) осуществляют предоставление и распределение жилища из коммунального жилищного фонда гражданам, единственное жилище которых признано аварийным;";

3) часть первую пункта 9 статьи 13 изложить в следующей редакции:

"9. Граждане Республики Казахстан вправе приватизировать на территории Республики Казахстан только одно жилище из государственного жилищного фонда, если иное не предусмотрено настоящим Законом.";

4) пункт 3 статьи 21 дополнить частью второй следующего содержания:

"Положение пункта 1 настоящей статьи распространяется на граждан Республики Казахстан, кандасов, нуждающихся в жилище из государственного жилищного фонда.";

5) пункт 2 статьи 47 дополнить частью второй следующего содержания:

"При этом в многоквартирных жилых домах с двумястами и более собственниками квартир, нежилых помещений переход от формы управления объектом кондоминиума в виде объединения собственников имущества к форме непосредственного совместного управления допускается не ранее чем через один год со дня принятия собранием собственников квартир, нежилых помещений решения о выборе объединения собственников имущества в качестве формы управления объектом кондоминиума.";

6) подпункт 1) пункта 1 статьи 51-3 изложить в следующей редакции:

"1) по решению не менее двух третей от общего числа собственников квартир, нежилых помещений;";

7) в статье 67:

часть первую пункта 2 после слов "данных учреждений" дополнить словами "в порядке очередности";

пункт 3 после слов "данных предприятий" дополнить словами "в порядке очередности";

8) в статье 69:

в пункте 1:

подпункт 1) после слова "жилища" дополнить словами "или доли в единственном жилище пятьдесят или более пятидесяти процентов";

подпункт 2):

после слова "жилища" дополнить словами "или доли в единственном жилище пятьдесят или более пятидесяти процентов";

после слова "пункте" дополнить словами "в течение последних пяти лет";

подпункт 3):

после слова "территории Республики Казахстан" дополнить словами "в течение последних пяти лет";

подпункт 4) после слова "Казахстан" дополнить словами "об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности";

дополнить частью второй следующего содержания:

"Требования об отсутствии жилища или доли в единственном жилище пятьдесят или более пятидесяти процентов на праве собственности в данном населенном пункте и на территории Республики Казахстан в течение последних пяти лет при постановке на учет нуждающихся в жилище в электронную базу "Центр обеспечения жилищем" распространяются на членов семей граждан Республики Казахстан, кандасов, нуждающихся в жилище из государственного жилищного фонда.";

пункт 4 изложить в следующей редакции:

"4. Граждане Республики Казахстан, единственное жилище которых признано аварийным в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, ставятся на учет нуждающихся в жилище в электронную базу "Центр обеспечения жилищем" в соответствии с правилами постановки на учет нуждающихся в жилище граждан Республики Казахстан, кандасов в единую республиканскую электронную базу и электронную базу "Центр обеспечения жилищем" и снятия с учета, а также порядком ведения и инвентаризации электронной базы "Центр обеспечения жилищем".

Предоставление и распределение жилища из коммунального жилищного фонда гражданам Республики Казахстан, единственное жилище которых признано аварийным в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, осуществляют местные исполнительные органы на основании решения комиссии, созданной в порядке, определенном уполномоченным органом.

Положения статьи 74 настоящего Закона не распространяются при постановке на учет, предоставлении и распределении жилища из коммунального жилищного фонда гражданам, единственное жилище которых признано аварийным в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

Граждане Республики Казахстан, единственное жилище которых признано аварийным в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, при получении жилища из коммунального жилищного фонда передают имеющееся на праве собственности аварийное жилище в коммунальную собственность в соответствии с гражданским законодательством Республики Казахстан.";

9) статью 70 изложить в следующей редакции:

"Статья 70. Право граждан Республики Казахстан на жилище из государственного жилищного фонда или жилище, арендованное местным исполнительным органом в частном жилищном фонде

Гражданин Республики Казахстан (вместе с супругом (супругой) и несовершеннолетними детьми) вправе иметь на территории Республики Казахстан только одно жилище из государственного жилищного фонда или жилище, арендованное местным исполнительным органом в частном жилищном фонде, кроме случаев, когда супруг (супруга) имели жилище из государственного жилищного фонда или долю в размере пятидесяти и более пятидесяти процентов в жилище из государственного жилищного фонда до вступления в брак (супружество) и произвели отчуждение жилища или доли в жилище в течение последних пяти лет.";

10) в статье 71:

в пункте 1:

в части первой слова "нуждающихся в жилище граждан Республики Казахстан, кандасов в электронную базу "Центр обеспечения жилищем" заменить словами "нуждающихся в жилище граждан Республики Казахстан, кандасов в единую республиканскую электронную базу и электронную базу "Центр обеспечения жилищем" и снятия с учета, а также порядком ведения и инвентаризации электронной базы "Центр обеспечения жилищем";

часть третью исключить;

часть вторую пункта 3 после слова "жилище" дополнить словами "согласно их первичной даты постановки на учет";

пункт 5 после слова "кандасов" дополнить словами "и членов их семей";

пункт 6 после слов "Центр обеспечения жилищем" дополнить словами ", включая членов их семей";

дополнить пунктом 7 следующего содержания:

"7. Граждане Республики Казахстан, кандасы, состоящие на учете нуждающихся в жилище в единой республиканской электронной базе и электронной базе "Центр обеспечения жилищем", сменившие место жительства в связи с образованием или упразднением административно-территориальных единиц, а также изменением их границ, подлежат смене региона постановки на учет в электронной базе "Центр обеспечения жилищем" в соответствии с фактическим местом проживания на той же территории с сохранением первоначальной даты постановки на учет.";

11) в статье 72:

подпункт 2):

после слова "пункте" дополнить словами "в течение последних пяти лет";

подпункт 3):

после слова "Казахстан" дополнить словами "в течение последних пяти лет";

подпункт 7) после слова "Казахстан" дополнить словами "об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности";

подпункт 8):

после слова "они" дополнить словами "и члены их семей";

дополнить словами ", или имеют обязательства по договорам долгосрочной аренды жилища с правом выкупа";

дополнить частью второй следующего содержания:

"В постановке на учет нуждающихся в жилище в электронную базу "Центр обеспечения жилищем" отказывается в случае наличия у членов семей граждан Республики Казахстан, кандасов жилища или доли в единственном жилище пятьдесят и более пятидесяти процентов на праве собственности на территории Республики Казахстан и в данном населенном пункте в течение последних пяти лет.";

12) пункт 1 статьи 73 дополнить частью второй следующего содержания:

"Положения подпунктов 4) и 5) части первой настоящего пункта распространяются на членов семей – граждан Республики Казахстан, кандасов, нуждающихся в жилище из государственного жилищного фонда.";

13) статью 74 изложить в следующей редакции:

"Статья 74. Реализация мер государственной поддержки, направленных на улучшение жилищных условий

1. Меры государственной поддержки, направленные на улучшение жилищных условий, реализуются гражданам Республики Казахстан, кандасам, состоящим на учете нуждающихся в жилище в единой республиканской электронной базе, электронной базе "Центр обеспечения жилищем", в зависимости от уровня доходов и даты постановки на учет нуждающихся в жилище.

2. При распределении жилищ из государственного жилищного фонда не менее двадцати процентов жилища от общего объема жилищ в рамках мер государственной поддержки, направленных на улучшение жилищных условий, предусмотренных подпунктами 1) и 3) пункта 1 статьи 10-8 настоящего Закона, предоставляется детям-сиротам и детям, оставшимся без попечения родителей (родителя).

В случае, если количество детей-сирот, детей, оставшихся без попечения родителей (родителя), меньше объема жилищ, подлежащего распределению им, или они не соответствуют требованиям правил реализации мер государственной поддержки, направленных на улучшение жилищных условий, оставшийся объем жилищ предоставляется лицам, указанным в пункте 3 настоящей статьи.

3. Не менее пятидесяти процентов от общего объема жилищ в рамках мер государственной поддержки, направленных на улучшение жилищных условий, предусмотренных подпунктами 1) и 3) пункта 1 статьи 10-8 настоящего Закона, предоставляется ветеранам Великой Отечественной войны, ветеранам, приравненным по льготам к ветеранам Великой Отечественной войны, ветеранам боевых действий на территории других государств, многодетным матерям, награжденным подвесками "Алтын алқа", "Күміс алқа" или получившим ранее звание "Мать-героиня", а также награжденным орденами "Материнская слава" I и II степени, многодетным семьям, семьям, имеющим или воспитывающим детей с инвалидностью, лицам с инвалидностью первой и второй групп, вдовам (вдовцам), а также гражданам Республики Казахстан, кандасам, состоящим на учете нуждающихся в жилище по иным категориям, имеющим члена (членов) семьи лиц с инвалидностью первой или второй группы и (или) члена (членов) семьи, воспитывающих детей с инвалидностью.

В случае, если количество граждан, предусмотренных частью первой настоящего пункта, меньше объема жилищ, подлежащего предоставлению им, или они не соответствуют требованиям правил реализации мер государственной поддержки, направленных на улучшение жилищных условий, оставшийся объем жилищ предоставляется лицам, указанным в пункте 4 настоящей статьи.

4. Оставшийся объем жилищ от общего объема жилищ в рамках мер государственной поддержки, направленных на улучшение жилищных условий, предусмотренных подпунктами 1) и 3) пункта 1 статьи 10-8 настоящего Закона, предоставляется гражданам Республики Казахстан, кандасам, состоящим на учете нуждающихся в жилище в единой республиканской электронной базе, электронной базе "Центр обеспечения жилищем", не относящимся к лицам, указанным в пунктах 2 и 3 настоящей статьи.

5. При предоставлении мер государственной поддержки, направленных на улучшение жилищных условий, учитываются доходы граждан Республики Казахстан, кандасов, состоящих на учете нуждающихся в жилище в единой республиканской электронной базе, электронной базе "Центр обеспечения жилищем", и членов их семей от трудовой и предпринимательской деятельности, полученные в Республике Казахстан.

6. Меры государственной поддержки, направленные на улучшение жилищных условий, предусмотренные подпунктами 1) и 3) пункта 1 статьи 10-8 настоящего Закона, в том числе в сельских населенных пунктах, предоставляются в соответствии с правилами реализации мер государственной поддержки, направленных на улучшение жилищных условий.

7. Граждане Республики Казахстан, состоящие на учете нуждающихся в жилище в единой республиканской электронной базе, электронной базе "Центр обеспечения жилищем", относящиеся к категории, определенной подпунктом 10) статьи 68 настоящего Закона, обеспечиваются жилищами по решению комиссии местного исполнительного органа по месту жительства не позднее одного года.

8. Решение о предоставлении мер государственной поддержки, направленных на улучшение жилищных условий, предусмотренных подпунктами 1), 2) и 3) пункта 1 статьи 10-8 настоящего Закона, принимается жилищным строительным сберегательным банком, обладающим статусом национального института развития, в соответствии с правилами реализации мер государственной поддержки, направленных на улучшение жилищных условий.";

14) дополнить статьей 74-1 следующего содержания:

"Статья 74-1. Субсидирование части арендной платы за жилище, арендованное в частном жилищном фонде

Мера государственной поддержки, направленная на улучшение жилищных условий, предусмотренная подпунктом 2) пункта 1 статьи 10-8 настоящего Закона, оказывается гражданам Республики Казахстан в соответствии с правилами субсидирования части арендной платы за жилище, арендованное в частном жилищном фонде.";

15) в статье 75:

пункт 1 дополнить словами ", если иное не предусмотрено пунктом 1-1 настоящей статьи";

дополнить пунктом 1-1 следующего содержания:

"1-1. При реализации мер государственной поддержки, направленных на улучшение жилищных условий, предусмотренных подпунктами 1) и 3) пункта 1 статьи 10-8 настоящего Закона, нормы предоставления жилища определяются правилами реализаций мер государственной поддержки, направленных на улучшение жилищных условий.";

пункт 5-1 после слова "Казахстан" дополнить словами "об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности";

16) пункт 3 статьи 76:

после слова "предоставляется" дополнить словами "с их согласия и";

дополнить частью второй следующего содержания:

"Положения части первой настоящего пункта распространяются на членов семей – граждан Республики Казахстан, кандасов, состоящих на учете нуждающихся в жилище.";

17) дополнить статьями 119-3 и 119-4 следующего содержания:

"Статья 119-3. Особенности приватизации жилища из государственного жилищного фонда гражданами Республики Казахстан, ранее приватизировавшими жилища

Не являются основаниями для отказа в приватизации жилища из государственного жилищного фонда, если жилище ранее было приватизировано через купонный механизм или иным способом до 4 декабря 2024 года.

Статья 119-4. Особенности признания граждан Республики Казахстан, кандасов нуждающимися в жилище

Требование об отсутствие доли в единственном жилище пятьдесят или более пятидесяти процентов на праве собственности в данном населенном пункте или на территории Республики Казахстан не распространяется на граждан Республики Казахстан, кандасов, состоящих на учете нуждающихся в жилище до введения в действие настоящего Закона.".

9. В Закон Республики Казахстан от 1 июля 1998 года "Об особом статусе города Алматы":

1) статью 3 дополнить подпунктом 8-3) следующего содержания:

"8-3) утверждать нормативы регистрации по месту жительства и месту временного пребывания (проживания) на территории города Алматы;";

2) статью 4 дополнить подпунктом 9-46) следующего содержания:

"9-46) разрабатывает нормативы регистрации по месту жительства и месту временного пребывания (проживания) на территории города Алматы;".

10. В Закон Республики Казахстан от 23 января 2001 года "О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан":

1) подпункты 2), 3-2), 6-1), 6-2) и 7) статьи 1 изложить в следующей редакции:

"2) аппарат акима – государственное учреждение, обеспечивающее деятельность акима и местного исполнительного органа (в случае его создания), а также выполняющее иные функции, предусмотренные законодательством Республики Казахстан;";

"3-2) профилактика чрезвычайных ситуаций социального характера – комплекс правовых, экономических, социальных, организационных, информационно-разъяснительных и иных мер, осуществляемых центральными государственными и местными исполнительными органами в пределах их компетенции, направленных на выявление, анализ и устранение причин и условий, способствующих возникновению чрезвычайных ситуаций социального характера;";

"6-1) собрание местного сообщества – орган местного самоуправления, делегированный сходом местного сообщества для решения вопросов местного значения в пределах и порядке, определенных настоящим Законом;

6-2) сход местного сообщества – непосредственное участие жителей (членов местного сообщества) населенного пункта в решении вопросов местного значения в порядке, определенном настоящим Законом;

7) вопросы местного значения – вопросы непосредственного обеспечения жизнедеятельности населения соответствующей административно-территориальной единицы, решение которых осуществляется акимом и (или) органами местного самоуправления;";

2) в пункте 1 статьи 6:

подпункты 1) и 12-3) изложить в следующей редакции:

"1) утверждение планов, экономических и социальных программ развития соответствующей территории, местного бюджета и отчетов об их исполнении;";

"12-3) утверждение положения о награждении Почетной грамотой области (города, района), разработанного и представленного акиматом столицы, области, города республиканского значения;";

дополнить подпунктами 14-2), 14-3), 14-4), 14-5) и 16) следующего содержания:

"14-2) утверждение правил санитарной очистки населенных пунктов;

14-3) определение иных мер поощрений, а также размера денежного вознаграждения граждан Республики Казахстан, участвующих в обеспечении общественного порядка;

14-4) изучение, анализ и учет мнения населения по вопросам благоустройства, жилищно-коммунального хозяйства и профилактики правонарушений;

14-5) рассмотрение итогов реализации плана действий по решению проблемных вопросов, поднятых в ходе встречи акима с населением;";

"16) реализация государственной политики в области управления коммунальными отходами в соответствии с экологическим законодательством Республики Казахстан.";

пункт 2-1 дополнить частью второй следующего содержания:

"Маслихаты столицы, областей, городов республиканского значения вправе налагать дисциплинарные взыскания на председателя и членов ревизионной комиссии столицы, области, города республиканского значения в соответствии с законодательством Республики Казахстан о государственной службе.";

3) в пункте 3 статьи 10 слово "пять" заменить словом "семь";

4) в статье 19:

пункт 1 дополнить частью второй следующего содержания:

"Одно и то же лицо не может быть избрано председателем маслихата столицы, одной и той же области, города республиканского значения, района (города областного значения) более двух раз подряд.";

подпункт 4) пункта 3 изложить в следующей редакции:

"4) назначает на должность и освобождает от должности руководителя аппарата маслихата;";

5) в статье 21:

в пункте 1:

подпункт 4) исключить;

дополнить подпунктами 17-1) и 17-2) следующего содержания:

"17-1) участвовать в работе местных бюджетных комиссий;

17-2) инициировать уточнение бюджета по мере необходимости;";

пункт 2 дополнить подпунктом 7) следующего содержания:

"7) проводить встречи и собрания с избирателями своего округа, а также с органами местного самоуправления и организациями не реже двух раз в год с обязательным предварительным информированием населения о времени и месте их проведения через средства массовой информации и (или) интернет-ресурсы не менее чем за пять календарных дней до даты проведения встреч и собраний.";

пункт 4:

дополнить подпунктами 3) и 4) следующего содержания:

"3) лишение слова в течение одной сессии маслихата;

4) лишение права участия в сессии маслихата.";

дополнить частями второй, третьей и четвертой следующего содержания:

"При этом на депутата маслихата, работающего на постоянной основе, дополнительно может налагаться взыскание в виде лишения однодневной заработной платы.

Подготовка вопросов, связанных с применением к депутатам маслихата взысканий, указанных в части первой настоящего пункта, а также мониторинг явки депутатов маслихата на заседания сессии маслихата и его органов осуществляются аппаратом маслихата.

Вопрос о применении к депутатам маслихата взысканий, указанных в части первой настоящего пункта, может быть инициирован председателем маслихата либо председателем постоянной комиссии маслихата.";

6) в статье 21-1:

часть первую изложить в следующей редакции:

"Депутат маслихата вправе по вопросам, отнесенным к компетенции маслихата, а также по обращениям граждан, имеющим общественное значение, обратиться с официальным письменным запросом к акиму, председателю и члену соответствующей территориальной избирательной комиссии, прокурору и должностным лицам территориальных подразделений центральных государственных органов, исполнительных органов, финансируемых из местных бюджетов, а также в филиалы и представительства субъектов квазигосударственного сектора, осуществляющих деятельность на территории соответствующей административно-территориальной единицы.";

в части второй слова "одного месяца" заменить словами "пятнадцати календарных дней";

7) статью 22 дополнить частью второй следующего содержания:

"В случае командирования депутата маслихата областей, районов для выполнения поручений председателя маслихата, а также в пределах своей компетенции и исполнения своей функции в пределах административно-территориальных границ ему оплачиваются командировочные расходы по нормам, установленным законодательством Республики Казахстан.";

8) пункт 2 статьи 23 дополнить частью второй следующего содержания:

"Депутату маслихата, работающему на постоянной основе, в случае роспуска маслихата Президентом Республики Казахстан и до момента его трудоустройства или достижения пенсионного возраста ежемесячно выплачивается пособие в размере его среднемесячной заработной платы, но не более трех месяцев со дня прекращения полномочий, в порядке, определенном типовым регламентом маслихата.";

9) дополнить статьей 25-1 следующего содержания:

"Статья 25-1. Компетенция руководителя аппарата маслихата

Руководитель аппарата маслихата:

1) руководит деятельностью аппарата маслихата;

2) организует, координирует и контролирует деятельность аппарата маслихата в пределах своей компетенции;

3) назначает на государственные должности и освобождает от государственных должностей административных государственных служащих корпуса "Б" аппарата маслихата;

4) осуществляет общее руководство деятельностью дисциплинарной и конкурсной комиссий аппарата маслихата;

5) осуществляет контроль за соблюдением служебной дисциплины;

6) решает вопросы командирования, предоставления отпусков, оказания материальной помощи, подготовки, переподготовки и повышения квалификации, поощрения, установления надбавок государственным служащим аппарата маслихата;

7) решает вопросы дисциплинарной ответственности государственных служащих аппарата маслихата;

8) обеспечивает исполнение требований законодательства Республики Казахстан о противодействии коррупции в пределах своей компетенции;

9) организует сессии маслихата, заседания постоянных и временных комиссий маслихата;

10) готовит проекты решений маслихата, приказы по командированию депутатов маслихата и возложению обязанностей в случае отсутствия председателя маслихата или председателя постоянной комиссии маслихата;

11) организует мероприятия по повышению квалификации депутатов;

12) осуществляет иные полномочия, возложенные на руководителя аппарата.";

10) в статье 27:

в пункте 1:

подпункт 15-2) изложить в следующей редакции:

"15-2) обеспечивает качество предоставления образования в государственных организациях технического и профессионального, послесреднего и дополнительного образования для детей, предоставляющих образовательно-оздоровительные услуги несовершеннолетним (за исключением организаций образования в учреждениях уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы);";

дополнить подпунктами 54), 55) и 56) следующего содержания:

"54) осуществляет мероприятия по созданию организационных условий для образования и деятельности органов местного самоуправления;

55) создает условия для реализации гражданами Республики Казахстан права на непосредственное участие в осуществлении местного самоуправления;

56) разъясняет членам местных сообществ их права и обязанности по участию в осуществлении местного самоуправления в соответствии с настоящим Законом.";

пункт 1-9 дополнить подпунктом 10) следующего содержания:

"10) осуществляет предоставление и распределение жилища из коммунального жилищного фонда гражданам Республики Казахстан, единственное жилище которых признано аварийным, в соответствии с порядком, определяемым центральным исполнительным органом, осуществляющим руководство и межотраслевую координацию в сфере жилищных отношений и жилищно-коммунального хозяйства;";

11) пункт 1 статьи 31 дополнить подпунктами 12-10), 14-5), 42-1), 42-2), 42-3), 44) и 45) следующего содержания:

"12-10) осуществляет предоставление и распределение жилища из коммунального жилищного фонда гражданам Республики Казахстан, единственное жилище которых признано аварийным, в соответствии с порядком, определяемым центральным исполнительным органом, осуществляющим руководство и межотраслевую координацию в сфере жилищных отношений и жилищно-коммунального хозяйства;";

"14-5) обеспечивает качество предоставления образования в дошкольных организациях, организациях начального, основного среднего и общего среднего образования, включая вечернюю (сменную) форму обучения, и общего среднего образования, предоставляемого через организации интернатного типа, и организациях дополнительного образования для детей, за исключением организаций дополнительного образования для детей, предоставляющих образовательно-оздоровительные услуги несовершеннолетним, и организаций образования в учреждениях уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы;";

"42-1) осуществляет мероприятия по созданию организационных условий для образования и деятельности органов местного самоуправления;

42-2) создает условия для реализации гражданами Республики Казахстан права на непосредственное участие в осуществлении местного самоуправления;

42-3) разъясняет членам местных сообществ их права и обязанности по участию в осуществлении местного самоуправления в соответствии с настоящим Законом;";

"44) осуществляет социальное обеспечение детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей (родителя);

45) осуществляет социальное обеспечение престарелых и лиц с инвалидностью, включая детей с инвалидностью.";

12) в пункте 1 статьи 33:

в абзаце третьем подпункта 4) слова ", за исключением первых руководителей органов управления образованием районов (городов областного значения)" исключить;

дополнить подпунктами 14-2) и 14-3) следующего содержания:

"14-2) согласовывает эскизный проект строительства объектов на землях государственного лесного фонда, находящихся на территории района (города областного значения), в котором лесные ресурсы предоставлены в долгосрочное лесопользование для оздоровительных, рекреационных, историко-культурных, туристских и спортивных целей, нужд охотничьего хозяйства, побочного лесного пользования;

14-3) обеспечивает качество предоставления образования в дошкольных организациях, организациях начального, основного среднего и общего среднего образования, включая вечернюю (сменную) форму обучения, и общего среднего образования, предоставляемого через организации интернатного типа, и организациях дополнительного образования для детей, за исключением организаций дополнительного образования для детей, предоставляющих образовательно-оздоровительные услуги несовершеннолетним и организаций образования в учреждениях уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы;";

13) в статье 35:

подпункт 21) пункта 1 изложить в следующей редакции:

"21) организует погребение безродных и работы по содержанию кладбищ и иных мест захоронения;";

пункт 1-3 дополнить подпунктом 16) следующего содержания:

"16) представляют ежегодный отчет о ходе реализации своей предвыборной программы сходу местного сообщества.";

дополнить пунктами 1-5 и 4 следующего содержания:

"1-5. Аким города районного значения, села, поселка, сельского округа проводит встречи с населением в порядке и сроки, которые определяются Президентом Республики Казахстан, и:

1) распускает собрания местного сообщества по инициативе не менее двух третей участников схода местного сообщества;

2) инициирует сходы местного сообщества.";

"4. Аким города районного значения, села, поселка, сельского округа реализует свою предвыборную программу.";

14) в статье 38-1:

в подпункте 4) пункта 10 слова "программу развития местного сообщества" заменить словами "план развития города районного значения, села, поселка, сельского округа";

дополнить пунктом 11 следующего содержания:

"11. Методика разработки и утверждения плана развития города районного значения, села, поселка, сельского округа утверждается уполномоченным органом по вопросам развития местного самоуправления.";

15) в статье 39-3:

пункт 2 дополнить подпунктом 4-2) следующего содержания:

"4-2) заслушивание и обсуждение ежегодных отчетов акимов города районного значения, села, поселка, сельского округа о ходе реализации их предвыборных программ;";

в подпункте 1) пункта 3 слова "программ развития местного сообщества" заменить словами "планов развития городов районного значения, сел, поселков, сельских округов";

дополнить пунктом 3-2 следующего содержания:

"3-2. Решение об организации и роспуске собрания местного сообщества принимается сходом местного сообщества в соответствии с настоящим Законом.";

часть вторую пункта 5 изложить в следующей редакции:

"Инициаторы схода местного сообщества обязаны уведомить о проведении схода местного сообщества акима соответствующего района (города областного значения) за десять дней до даты предполагаемого схода.";

дополнить пунктами 5-1 и 9-1 следующего содержания:

"5-1. Порядок проведения сходов местного сообщества определяется регламентом проведения сходов местного сообщества.

Регламент проведения сходов местного сообщества разрабатывается и утверждается уполномоченным органом по вопросам развития местного самоуправления.";

"9-1. Допускается проведение схода местного сообщества или собрания местного сообщества с использованием цифровых объектов, обеспечивающих участие участников схода местного сообщества или членов собрания местного сообщества в обсуждении и принятии решений.".

11. В Закон Республики Казахстан от 25 апреля 2001 года "О Банке Развития Казахстана":

дополнить статьей 6-1 следующего содержания:

"Статья 6-1. Аффилированные лица Банка Развития

Национальный управляющий холдинг, юридические лица, сто процентов голосующих акций (долей участия) которых принадлежат национальному управляющему холдингу, по перечню, утверждаемому центральным уполномоченным органом по государственному планированию, а также должностные лица национального управляющего холдинга и указанных юридических лиц не являются аффилированными лицами Банка Развития.".

12. В Закон Республики Казахстан от 8 декабря 2001 года "О железнодорожном транспорте":

в статье 5-2:

в пункте 1 слова ", а также акций Национального оператора инфраструктуры" исключить;

в пункте 2 слова "девяноста процентов плюс одна голосующая акция" заменить словами "семидесяти пяти процентов акций".

13. В Закон Республики Казахстан от 4 июля 2003 года "Об автомобильном транспорте":

1) в пункте 1 статьи 19-6:

подпункт 4) после слов "путевыми листами" дополнить словами "на внутриреспубликанских перевозках";

подпункт 6) после слов "путевые листы" дополнить словами "при осуществлении внутриреспубликанских перевозок";

2) подпункт 1) пункта 4 статьи 32 после слова "листе" дополнить словами "на внутриреспубликанских перевозках";

3) пункт 3 статьи 46 после слова "листе" дополнить словами "на внутриреспубликанских перевозках".

14. В Закон Республики Казахстан от 9 июля 2004 года "Об электроэнергетике":

статью 5-2 дополнить частью третьей следующего содержания:

"Местные исполнительные органы столицы, областей, городов республиканского значения за счет резерва осуществляют субсидирование убытков (долгов) энергопроизводящих организаций, находящихся в коммунальной собственности, в отношении которых была применена процедура реабилитации, осуществляющих одновременно деятельность по производству электрической и тепловой энергии и имеющих на балансе более двадцати тепловых источников.".

15. В Закон Республики Казахстан от 8 июля 2005 года "О государственном регулировании развития агропромышленного комплекса и сельских территорий":

пункт 8 статьи 18 изложить в следующей редакции:

"8. Специалистам в области здравоохранения, образования, социального обеспечения, архивного дела, культуры, спорта, в сфере цифровых технологий, агропромышленного комплекса, государственным служащим аппаратов акимов сел, поселков, сельских округов, прибывшим или вернувшимся с обучения для работы и проживания в сельские населенные пункты, по решению местных представительных органов (маслихатов) предоставляются подъемное пособие и социальная поддержка для приобретения или строительства жилища.

Срок предоставления мер социальной поддержки специалисту, прибывшему для работы в сельский населенный пункт, устанавливается продолжительностью до трех лет с момента его прибытия (регистрации). По завершении трехлетнего срока право на получение социальной поддержки утрачивается.".

16. В Закон Республики Казахстан от 27 июля 2007 года "Об образовании":

1) пункты 2 и 4 статьи 6 изложить в следующей редакции:

"2. Местный исполнительный орган области:

1) реализует государственную политику в области образования;

2) обеспечивает качество предоставления технического и профессионального, послесреднего образования;

3) обеспечивает обучение лиц (детей) с особыми образовательными потребностями, создание им специальных условий для получения образования в организациях образования с учетом принципов универсального дизайна и (или) разумного приспособления;

4) обеспечивает обучение одаренных детей, а также детей, проходящих углубленную допризывную подготовку, в специализированных организациях образования;

5) организует заказ и обеспечение организаций образования, реализующих образовательные программы технического и профессионального, послесреднего образования, бланками документов государственного образца об образовании и осуществляет контроль за их использованием;

6) создает, реорганизует и ликвидирует в установленном законодательством Республики Казахстан порядке государственные организации образования, реализующие образовательные программы дополнительного образования для детей, а также по согласованию с уполномоченным органом в области образования государственные организации образования, реализующие образовательные программы технического и профессионального, послесреднего образования, специализированные общеобразовательные и специальные учебные программы, детско-юношеские спортивные школы;

7) обеспечивает каждые пять лет обследование состояния на аварийность государственных организаций образования, реализующих специализированные общеобразовательные и специальные учебные программы, образовательные программы технического и профессионального, послесреднего, дополнительного образования (за исключением организаций образования в учреждениях уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы), находящихся в эксплуатации более тридцати лет, а также обследование на сейсмоустойчивость государственных организаций, реализующих специализированные общеобразовательные и специальные учебные программы, образовательные программы технического и профессионального, послесреднего и дополнительного образования, расположенных в сейсмоопасных регионах;

8) утверждает государственный образовательный заказ на дошкольное воспитание и обучение, размер родительской платы;

9) утверждает государственный образовательный заказ на подготовку кадров с высшим и послевузовским образованием;

10) размещает государственный образовательный заказ на подготовку кадров с техническим и профессиональным, послесредним, высшим и послевузовским образованием с учетом предложений региональных палат предпринимателей и заинтересованных организаций;

11) утверждает государственный образовательный заказ на подготовку кадров с техническим и профессиональным, послесредним образованием;

12) утверждает государственный образовательный заказ на дополнительное образование детей в организациях дополнительного образования для детей, не предоставляющих образовательно-оздоровительные услуги несовершеннолетним, в пределах объемов бюджетных средств, утвержденных в местных бюджетах на соответствующий финансовый год;

13) утверждает и размещает государственный образовательный заказ на специальную психолого-педагогическую поддержку детей с ограниченными возможностями в пределах объемов бюджетных средств, утвержденных в местных бюджетах на соответствующий финансовый год;

14) осуществляет материально-техническое обеспечение государственных организаций образования, реализующих образовательные программы технического и профессионального, послесреднего образования, а также специализированные общеобразовательные и специальные учебные программы (за исключением организаций образования в учреждениях уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы);

15) обеспечивает строительство, реконструкцию государственного объекта организаций образования за счет бюджетных средств и внебюджетных фондов в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

16) направляет средства на оказание финансовой и материальной помощи обучающимся и воспитанникам организаций образования областного и районного (города областного значения) масштабов из семей, имеющих право на получение государственной адресной социальной помощи, а также из семей, не получающих государственную адресную социальную помощь, в которых среднедушевой доход ниже величины прожиточного минимума, и детям-сиротам, детям, оставшимся без попечения родителей (родителя), проживающим в семьях, детям из семей, требующих экстренной помощи в результате чрезвычайных ситуаций, и иным категориям обучающихся и воспитанников, определяемым коллегиальным органом управления организации образования, в размере не менее двух процентов от бюджетных средств, выделяемых на текущее содержание общеобразовательных школ и размещение государственного образовательного заказа на среднее образование;

17) ежегодно до 1 августа обеспечивает приобретение и доставку учебников и учебно-методических комплексов на бумажных и электронных носителях для государственных организаций образования, реализующих образовательные программы технического и профессионального, послесреднего образования, а также специализированные общеобразовательные и специальные учебные программы на основе государственного заказа;

18) обеспечивает организацию и проведение олимпиад и конкурсов научных проектов по общеобразовательным предметам областного масштаба, конкурсов исполнителей и конкурсов профессионального мастерства областного масштаба, соревнований по начальной военной подготовке областного масштаба;

19) обеспечивает участие обучающихся, являющихся региональными победителями, в олимпиадах по общеобразовательным предметам, конкурсах научных проектов республиканского уровня по перечню, определяемому уполномоченным органом в области образования;

20) обеспечивает участие обучающихся, являющихся региональными победителями, в конкурсах исполнителей, спортивных соревнованиях республиканского уровня, а также конкурсах профессионального мастерства республиканского и (или) международного уровней по перечню, определяемому уполномоченным органом в области образования;

21) организует в установленном законодательством Республики Казахстан порядке медицинское обслуживание обучающихся и воспитанников организаций образования;

22) обеспечивает качество предоставления дополнительного образования для детей, осуществляемого на областном уровне;

23) обеспечивает качество переподготовки кадров и повышения квалификации педагогов государственных организаций образования, реализующих специализированные общеобразовательные и специальные учебные программы, образовательные программы технического и профессионального, послесреднего, дополнительного образования;

24) обеспечивает обследование психического здоровья детей и подростков, оказание психолого-медико-педагогической консультативной помощи;

25) обеспечивает реабилитацию и социальную адаптацию детей и подростков с проблемами в развитии;

26) осуществляет в установленном законодательством Республики Казахстан порядке государственное обеспечение детей-сирот, детей, оставшихся без попечения родителей (родителя);

27) организует бесплатное и льготное питание отдельных категорий обучающихся и воспитанников в установленном законодательством Республики Казахстан порядке;

28) содействует трудоустройству лиц, окончивших на основе государственного образовательного заказа организации образования, реализующие образовательные программы технического и профессионального, послесреднего, высшего и послевузовского образования;

29) ежегодно до 15 апреля представляет в уполномоченные органы в области образования и здравоохранения заявки о потребности в кадрах в сельской местности с последующим трудоустройством согласно представленным заявкам;

30) назначает на должность и освобождает от должности первого руководителя областного органа управления образованием;

31) осуществляет образовательный мониторинг;

32) ежегодно в установленные сроки обеспечивает сбор данных статистических наблюдений в цифровых объектах уполномоченного органа в области образования;

33) обеспечивает функционирование центров адаптации несовершеннолетних и центров поддержки детей, нуждающихся в специальных социальных услугах;

34) обеспечивает условия лицам, содержащимся в центрах адаптации несовершеннолетних и центрах поддержки детей, нуждающихся в специальных социальных услугах;

35) оказывает содействие попечительским советам;

36) осуществляет качественное кадровое обеспечение государственных организаций образования, реализующих специализированные общеобразовательные и специальные учебные программы, а также образовательные программы технического и профессионального, послесреднего, высшего и послевузовского образования;

37) выдает разрешение на обучение в форме экстерната в организациях образования, реализующих специализированные общеобразовательные и специальные учебные программы, а также образовательные программы технического и профессионального, послесреднего образования по специальностям культуры и искусства, физической культуры и спорта;

38) обеспечивает материально-техническую базу областных методических кабинетов (центров);

39) обеспечивает качество подготовки квалифицированных рабочих кадров и специалистов среднего звена по дуальному обучению;

40) выплачивает победителям конкурса – государственным организациям технического и профессионального, послесреднего образования грант "Лучшая организация технического и профессионального, послесреднего образования";

41) обеспечивает методическое руководство психологической службой в организациях образования, в том числе расположенных в районах (городах областного значения);

42) проводит ротацию первых руководителей государственных организаций образования, реализующих специализированные общеобразовательные и специальные учебные программы, а также образовательные программы технического и профессионального, послесреднего образования в соответствии с правилами проведения ротации первых руководителей государственных организаций образования;

43) осуществляет в интересах местного государственного управления иные полномочия, возлагаемые на местные исполнительные органы законами Республики Казахстан.";

"4. Местный исполнительный орган района (города областного значения):

1) организует учет детей дошкольного и школьного возраста, их обучение до получения ими среднего образования;

2) обеспечивает качество предоставления начального, основного среднего и общего среднего образования, включая вечернюю (сменную) форму обучения, и среднего образования, предоставляемого через организации образования интернатного типа образования (за исключением организаций образования в учреждениях уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы);

3) создает, реорганизует и ликвидирует в установленном законодательством Республики Казахстан порядке государственные организации образования, реализующие общеобразовательные учебные программы дошкольного воспитания и обучения, начального, основного среднего и общего среднего образования и образовательные программы дополнительного образования для детей, за исключением образовательно-оздоровительных программ несовершеннолетним, а также детско-юношеские спортивные школы;

4) утверждает государственный образовательный заказ на услуги дополнительного образования для детей, за исключением образовательно-оздоровительных услуг несовершеннолетним, в пределах объемов бюджетных средств, утвержденных в местных бюджетах на соответствующий финансовый год;

5) организует участие обучающихся в едином национальном тестировании;

6) ежегодно до 1 августа организует приобретение и доставку учебников и учебно-методических комплексов государственным организациям образования, реализующим общеобразовательные учебные программы предшкольной подготовки, организациям среднего образования в объеме, прогнозируемом органами образования на учебный год;

7) обеспечивает качество предоставления услуг по дополнительному образованию для детей, за исключением образовательно-оздоровительных услуг несовершеннолетним;

8) осуществляет материально-техническое обеспечение государственных организаций среднего образования (за исключением организаций образования в учреждениях уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы) и организаций дошкольного воспитания и обучения;

9) обеспечивает финансирование и проведение капитального и текущего ремонта государственных организаций образования;

10) обеспечивает каждые пять лет обследование состояния на аварийность государственных дошкольных организаций, организаций среднего, дополнительного образования для детей, за исключением организаций дополнительного образования для детей, предоставляющих образовательно-оздоровительные услуги несовершеннолетним и организаций образования в учреждениях уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы, находящихся в эксплуатации более тридцати лет, а также на сейсмоустойчивость государственных дошкольных организаций, организаций дополнительного образования для детей, за исключением организаций дополнительного образования для детей, предоставляющих образовательно-оздоровительные услуги несовершеннолетним, расположенных в сейсмоопасных регионах;

11) обеспечивает организацию и проведение школьных олимпиад, конкурсов научных проектов по общеобразовательным предметам, соревнований по начальной военной подготовке, спортивных соревнований, конкурсов исполнителей и конкурсов профессионального мастерства;

12) обеспечивает качество переподготовки кадров и повышения квалификации работников государственных организаций образования дошкольного, среднего и дополнительного образования, финансируемых за счет бюджетных средств;

13) организует в установленном законодательством Республики Казахстан порядке медицинское обслуживание обучающихся и воспитанников организаций образования;

14) оказывает организациям дошкольного воспитания и обучения необходимую методическую и консультативную помощь;

15) назначает на должность и освобождает от должности первого руководителя отдела образования;

16) организует заказ и обеспечение организаций образования, реализующих общеобразовательные учебные программы основного среднего, общего среднего образования бланками документов государственного образца об образовании и осуществляет контроль за их использованием;

17) осуществляет образовательный мониторинг;

18) оказывает содействие попечительским советам;

19) обеспечивает качество кадрового обеспечения государственных организаций образования;

20) выдает разрешение на обучение в форме экстерната в организациях основного среднего, общего среднего образования;

21) обеспечивает материально-техническую базу методических кабинетов;

22) проводит ротацию первых руководителей государственных организаций образования в соответствии с правилами проведения ротации первых руководителей государственных организаций образования;

23) осуществляет обязательное трудоустройство и обеспечение жилищем детей-сирот, детей, оставшихся без попечения родителей (родителя);

24) содействует трудоустройству лиц, окончивших обучение в организациях образования;

25) содействует обеспечению жилищно-бытовых условий молодых специалистов, прибывших на работу в организации образования, находящиеся в сельской местности;

26) вносит предложения в маслихат о льготном проезде обучающихся на общественном транспорте (кроме такси);

27) осуществляет в установленном законодательством Республики Казахстан порядке государственное обеспечение детей-сирот, детей, оставшихся без попечения родителей (родителя);

28) выплачивает победителям конкурса – государственным организациям среднего образования грант "Лучшая организация среднего образования";

29) организует бесплатный подвоз обучающихся до ближайшей школы и обратно в случае отсутствия школы в соответствующем поселке, селе, сельском округе;

30) осуществляет в интересах местного государственного управления иные полномочия, возлагаемые на местные исполнительные органы законами Республики Казахстан.";

2) статью 6-1 исключить.

17. В Закон Республики Казахстан от 22 июля 2011 года "О миграции населения":

1) в подпункте 15) статьи 9:

слова "в столице" заменить словами "в городах Астане, Алматы";

слова "территории столицы" заменить словами "территории городов Астаны, Алматы";

слова "местным представительным органом столицы" заменить словами "местными представительными органами городов Астаны, Алматы";

дополнить словами "и Законом Республики Казахстан "Об особом статусе города Алматы";

2) в подпункте 1) пункта 2 статьи 51:

в части второй:

слова "территории столицы" заменить словами "территории городов Астаны, Алматы";

дополнить словами "и Законом Республики Казахстан "Об особом статусе города Алматы";

в части третьей:

слово "столицы" заменить словами "городов Астаны, Алматы";

слова "столице" заменить словами "городах Астане, Алматы".

18. В Закон Республики Казахстан от 21 мая 2013 года "О персональных данных и их защите":

статью 9 дополнить подпунктом 9-7) следующего содержания:

"9-7) осуществления жилищным строительным сберегательным банком, обладающим статусом национального института развития, функций, предусмотренных подпунктами 1), 2) и 3) пункта 2 статьи 10-7 Закона Республики Казахстан "О жилищных отношениях";".

19. В Закон Республики Казахстан от 11 апреля 2014 года "О гражданской защите":

в подпункте 62-1) статьи 1 слова "на поверхности в пределах горного отвода" заменить словами "в надшахтных зданиях и сооружениях, сообщающихся с подземными горными выработками".

20. В Закон Республики Казахстан от 17 апреля 2014 года "О дорожном движении":

абзац четвертый подпункта 1) пункта 3 статьи 54 после слова "лист" дополнить словами "на внутриреспубликанских перевозках".

21. В Закон Республики Казахстан от 16 ноября 2015 года "Об обязательном социальном медицинском страховании":

подпункт 3-1) пункта 2 статьи 20 исключить.

22. В Закон Республики Казахстан от 6 апреля 2016 года "О правовых актах":

в статье 17-1:

дополнить пунктом 4-1 следующего содержания:

"4-1. При разработке проекта закона органами-разработчиками в обязательном порядке разрабатывается проект программы информационного сопровождения и разъяснения.

Программа информационного сопровождения и разъяснения может предусматривать проведение органом-разработчиком публичных и региональных слушаний с населением с привлечением местных представительных и исполнительных органов.

При этом слушания по социально значимым проектам законов проводятся в период проведения публичного обсуждения либо до их рассмотрения во втором чтении в Курултае Республики Казахстан.";

часть четвертую пункта 11 исключить.

23. В Закон Республики Казахстан от 10 февраля 2017 года "О судебно-экспертной деятельности":

1) по всему тексту слова "Министерства юстиции Республики Казахстан", "Министерством юстиции Республики Казахстан", "Министерство юстиции Республики Казахстан", "Министерству юстиции Республики Казахстан" заменить соответственно словами "уполномоченного органа", "уполномоченным органом", "уполномоченный орган", "уполномоченному органу";

2) в статье 1:

дополнить подпунктом 2-1) следующего содержания:

"2-1) частный судебный эксперт – гражданин Республики Казахстан, имеющий стаж работы, соответствующий экспертной специальности не менее трех лет, являющийся членом Палаты судебных экспертов Республики Казахстан, занимающийся частной практикой по производству судебных экспертиз на основании лицензии на занятие судебно-экспертной деятельностью, выданной уполномоченным органом;";

подпункт 8) после слова "гражданского" дополнить словами ", административного";

дополнить подпунктом 11-1) следующего содержания:

"11-1) эксперт органа судебной экспертизы – гражданин Республики Казахстан, занимающий в установленном законодательством Республики Казахстан порядке оплачиваемую штатную должность в органе судебной экспертизы, осуществляющий судебно-экспертную деятельность в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;";

подпункт 12) изложить в следующей редакции:

"12) судебный эксперт – не заинтересованные в деле эксперт органа судебной экспертизы, частный судебный эксперт и иные лица, обладающие специальными научными знаниями и соответствующие иным требованиям, установленным настоящим Законом, которым поручено производство судебной экспертизы;";

дополнить подпунктом 14-1) следующего содержания:

"14-1) уполномоченный орган – центральный исполнительный орган, осуществляющий руководство в сфере судебно-экспертной деятельности;";

3) в статье 12:

дополнить подпунктом 2-1) следующего содержания:

"2-1) получение необходимой информации в рамках рассматриваемого обращения либо при наличии другой информации, свидетельствующей о недобросовестном исполнении судебным экспертом своих обязанностей с соблюдением требований законодательства Республики Казахстан о государственных секретах;";

подпункт 3) изложить в следующей редакции:

"3) разработка и утверждение перечня видов судебных экспертиз и экспертных специальностей, квалификация по которым присваивается уполномоченным органом;";

в подпунктах 4) и 8) слова "в органах судебной экспертизы" исключить;

подпункты 14) и 24) исключить;

4) в статье 14:

часть первую пункта 1 дополнить подпунктами 6) и 7) следующего содержания:

"6) вынесения в отношении частного судебного эксперта постановления о квалификации деяния подозреваемого по уголовному делу;

7) нарушения по неуважительной причине более чем на тридцать календарных дней срока прохождения повышения квалификации либо отказа от его прохождения.";

дополнить пунктом 1-1 следующего содержания:

"1-1. Действие лицензии на занятие судебно-экспертной деятельностью приостанавливается на срок в случаях:

1) возбуждения производства по делу о лишении лицензии на занятие судебно-экспертной деятельностью – до принятия судом решения;

2) неоднократного (два и более раза в течение одного календарного года) нарушения частным судебным экспертом требований подпунктов 8) и 9) статьи 24 настоящего Закона – на шесть месяцев;

3) нарушения по неуважительной причине более чем на тридцать календарных дней срока прохождения аттестации либо отказа от ее прохождения – до устранения нарушения, но не более трех месяцев;

4) нарушения срока производства экспертиз до пятнадцати календарных дней – на три месяца, до тридцати календарных дней – на шесть месяцев;

5) необоснованного возврата материалов без исполнения – на шесть месяцев.";

подпункт 3) пункта 3 изложить в следующей редакции:

"3) уклонения лица от прохождения аттестации более трех месяцев.";

пункт 4 изложить в следующей редакции:

"4. Соответствующие сведения о приостановлении, возобновлении, прекращении действия лицензии или ее лишении в течение пяти рабочих дней вносятся в Государственный реестр судебных экспертов Республики Казахстан.";

5) пункт 1 статьи 15 изложить в следующей редакции:

"1. Сведения об экспертах органа судебной экспертизы, а также частных судебных экспертах вносятся в Государственный реестр судебных экспертов Республики Казахстан.";

6) главу 2 дополнить статьей 15-1 следующего содержания:

"Статья 15-1. Единая цифровая система судебно-экспертной деятельности

1. Единая цифровая система судебно-экспертной деятельности — это цифровая система, предназначенная для автоматизации судебно-экспертной деятельности.

2. В единую цифровую систему судебно-экспертной деятельности вносятся сведения об организации и производстве судебных экспертиз, их результатах, а также иные сведения, предусмотренные настоящим Законом.

3. Доступ к единой цифровой системе судебно-экспертной деятельности предоставляется судебным экспертам и другим лицам, в том числе лицам, осуществляющим сопровождение и системно-техническое обслуживание.

Судебные эксперты и другие лица, в том числе лица, осуществляющие сопровождение и системно-техническое обслуживание единой цифровой системы судебно-экспертной деятельности, обязаны не раскрывать и не распространять сведения, содержащиеся в данной цифровой системе.

Разглашение сведений, содержащихся в единой цифровой системе судебно-экспертной деятельности, влечет ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

4. Защита сведений, содержащихся в единой цифровой системе судебно-экспертной деятельности, осуществляется в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

5. Правила пользования единой цифровой системой судебно-экспертной деятельности определяются уполномоченным органом.

6. Единая цифровая система судебно-экспертной деятельности может применяться для сбора и анализа информации Палатой судебных экспертов Республики Казахстан, органом судебных экспертиз и уполномоченным органом.";

7) в статье 19:

пункт 1 изложить в следующей редакции:

"1. Производство судебной экспертизы может быть поручено:

1) экспертам органа судебной экспертизы;

2) частным судебным экспертам;

3) иным лицам в разовом порядке в случаях, предусмотренных пунктом 3 настоящей статьи.";

в подпункте 2) пункта 3 слова "сотрудниками органов судебной экспертизы, а также лицам, занимающимся судебно-экспертной деятельностью на основании лицензии" заменить словами "экспертами органа судебной экспертизы, а также частными судебными экспертами";

8) дополнить статьей 20-1 следующего содержания:

"Статья 20-1. Квалификационная подготовка судебного эксперта

1. Лицо, изъявившее желание получить квалификацию судебного эксперта, за исключением лиц, указанных в пунктах 5 и 6 статьи 19 настоящего Закона, подлежит обязательной квалификационной подготовке судебных экспертов.

2. Квалификационная подготовка судебных экспертов проводится действующими судебными экспертами, имеющими стаж работы не менее пяти лет по экспертной специальности.

3. Организация прохождения квалификационной подготовки судебных экспертов осуществляется органом судебной экспертизы в соответствии с положением о порядке прохождения квалификационной подготовки судебных экспертов, разработанным и утвержденным органом судебной экспертизы c участием Палаты судебных экспертов Республики Казахстан по согласованию с уполномоченным органом.";

9) в пункте 1 статьи 22 слова "Судебные эксперты, являющиеся сотрудниками органов судебной экспертизы, а также лица, занимающиеся судебно-экспертной деятельностью на основании лицензии," заменить словами "Эксперты органа судебной экспертизы и частные судебные эксперты";

10) статью 24 дополнить подпунктами 8) и 9) следующего содержания:

"8) отражать в единой цифровой системе судебно-экспертной деятельности все этапы проведения судебной экспертизы, включая ходатайства и иные документы;

9) по запросу уполномоченного органа предоставлять сведения и документы, а также иную необходимую информацию в установленный запросом разумный срок с соблюдением требований законодательства Республики Казахстан о государственных секретах.";

11) в статье 25:

пункт 3 изложить в следующей редакции:

"3. Членами Палаты являются лица, получившие лицензию на занятие судебно-экспертной деятельностью.";

в пункте 5 слова "занимающемуся судебно-экспертной деятельностью на основании лицензии" заменить словами "получившему лицензию на занятие судебно-экспертной деятельностью";

12) пункт 7 статьи 26 изложить в следующей редакции:

"7. Председатель Палаты избирается тайным голосованием на должность сроком на два года. Одно и то же лицо не может быть избрано председателем Палаты более двух раз подряд.

Выборы председателя Палаты осуществляются на альтернативной основе.";

13) в статье 28:

пункт 2 дополнить подпунктом 1-1) следующего содержания:

"1-1) осуществляет контроль за деятельностью руководителей территориальных палат;";

в пункте 3 слова "лицом, занимающимся судебно-экспертной деятельностью на основании лицензии," заменить словами "частным судебным экспертом";

14) дополнить статьями 28-1 и 28-2 следующего содержания:

"Статья 28-1. Дисциплинарная комиссия частных судебных экспертов

1. Привлечение частных судебных экспертов к дисциплинарной ответственности осуществляется дисциплинарной комиссией частных судебных экспертов.

Дисциплинарная комиссия частных судебных экспертов является независимым органом Палаты. Решения дисциплинарной комиссии частных судебных экспертов носят обязательный характер.

В состав дисциплинарной комиссии частных судебных экспертов включаются пять частных судебных экспертов по представлению правления Палаты со стажем судебно-экспертной практики не менее пяти лет.

Положение о дисциплинарной комиссии частных судебных экспертов и порядок привлечения к дисциплинарной ответственности утверждаются правлением Палаты по согласованию с уполномоченным органом. Срок полномочий дисциплинарной комиссии частных судебных экспертов составляет два года. Одно и то же лицо не может состоять в дисциплинарной комиссии частных судебных экспертов более одного срока.

2. При рассмотрении дисциплинарного производства дисциплинарная комиссия частных судебных экспертов обязана приглашать на свои заседания лиц, направивших обращения и жалобы, а также частных судебных экспертов, в отношении которых рассматривается обращение или жалоба.

Неявка указанных лиц, надлежащим образом извещенных о времени и месте рассмотрения, не препятствует рассмотрению дисциплинарного производства.

Дисциплинарное производство рассматривается дисциплинарной комиссией частных судебных экспертов в срок не более двух месяцев со дня выявления нарушения. Дисциплинарное производство может быть приостановлено в случаях временной нетрудоспособности частного судебного эксперта. Срок приостановления не включается в общий срок рассмотрения или привлечения к дисциплинарной ответственности.

3. Основанием для возбуждения дисциплинарного производства является наличие достаточных оснований, указывающих на нарушение частным судебным экспертом требований законодательства Республики Казахстан о судебно-экспертной деятельности, Кодекса этики судебного эксперта, устава Палаты, решений органов управления Палаты и иных законов Республики Казахстан.

4. Дисциплинарная комиссия частных судебных экспертов вправе применить к частному судебному эксперту следующие меры дисциплинарного взыскания:

1) замечание;

2) выговор;

3) строгий выговор;

4) направление на внеочередную аттестацию.

5. За совершение частным судебным экспертом дисциплинарного проступка может быть наложено только одно дисциплинарное взыскание.

Дисциплинарное взыскание может быть наложено в срок не более одного года со дня его совершения.

6. Меры дисциплинарного взыскания, предусмотренные пунктом 4 настоящей статьи, принимаются большинством голосов членов дисциплинарной комиссии частных судебных экспертов и вступают в силу со дня их принятия.

7. Заседание дисциплинарной комиссии частных судебных экспертов считается правомочным, если на нем присутствует более половины ее членов.

8. В течение пяти рабочих дней со дня принятия дисциплинарной комиссией частных судебных экспертов решения о применении мер дисциплинарного взыскания в отношении частного судебного эксперта копия решения направляется частному судебному эксперту.

9. Решение дисциплинарной комиссии частных судебных экспертов может быть оспорено в дисциплинарную комиссию Палаты в течение трех месяцев со дня оглашения данного решения.

Статья 28-2. Дисциплинарная комиссия Палаты

1. Привлечение к дисциплинарной ответственности членов органов управления Палаты осуществляется дисциплинарной комиссией Палаты.

Дисциплинарная комиссия Палаты также рассматривает обращения и жалобы на решения дисциплинарной комиссии частных судебных экспертов, обобщает дисциплинарную практику.

Дисциплинарная комиссия Палаты является независимым органом Палаты. Решения дисциплинарной комиссии Палаты носят обязательный характер.

В состав дисциплинарной комиссии Палаты включаются три частных судебных эксперта по представлению правления Палаты со стажем судебно-экспертной практики не менее пяти лет, три эксперта органа судебной экспертизы со стажем судебно-экспертной деятельности не менее пяти лет, а также представитель общественности по представлению уполномоченного органа.

Председателем дисциплинарной комиссии Палаты является частный судебный эксперт.

Одно и то же лицо не может состоять в дисциплинарной комиссии Палаты более одного срока. Положение о дисциплинарной комиссии Палаты и порядок привлечения к дисциплинарной ответственности утверждаются правлением Палаты по согласованию с уполномоченным органом. Срок полномочий дисциплинарной комиссии Палаты составляет два года.

2. Привлечение к дисциплинарной ответственности членов органов управления Палаты производится с соблюдением положений статьи 28-1 настоящего Закона.

3. Дисциплинарная комиссия Палаты вправе применить следующие меры дисциплинарного взыскания:

1) замечание;

2) выговор;

3) строгий выговор;

4) направление на внеочередную аттестацию.

4. Дисциплинарная комиссия Палаты по результатам рассмотрения обращения, жалобы на решение, действия (бездействие) дисциплинарной комиссии частных судебных экспертов имеет право:

1) оставить обращение, жалобу без удовлетворения, а решение дисциплинарной комиссии частных судебных экспертов – без изменений;

2) изменить решение дисциплинарной комиссии частных судебных экспертов;

3) отменить решение дисциплинарной комиссии частных судебных экспертов и принять новое решение;

4) направить дело на новое рассмотрение в дисциплинарную комиссию частных судебных экспертов и обязать дисциплинарную комиссию частных судебных экспертов совершить определенные действия.

Заседание дисциплинарной комиссии Палаты считается правомочным, если на нем присутствует более половины ее членов.

Решение дисциплинарной комиссии Палаты принимается путем открытого голосования большинством голосов членов комиссии, присутствующих на заседании.

Решение дисциплинарной комиссии Палаты может быть обжаловано в суд.";

15) в статье 30:

пункт 1 после слова "также" дополнить словами "Конституционным законом Республики Казахстан "О прокуратуре",";

пункт 2 дополнить словами ", которые подлежат обязательной регистрации, а сведения о них – внесению в единую цифровую систему судебно-экспертной деятельности";

16) часть вторую пункта 2 статьи 36 исключить;

17) в пункте 2 статьи 47 слово "сотрудником" заменить словом "экспертом";

18) в статье 52:

дополнить пунктом 1-1 следующего содержания:

"1-1. Частный судебный эксперт самостоятельно финансирует свою деятельность.";

в пункте 2:

слова "Размер и порядок" заменить словом "Порядок";

слово "определяются" заменить словом "определяется";

дополнить пунктом 3 следующего содержания:

"3. Стоимость судебной экспертизы, проводимой органом судебной экспертизы и частными судебными экспертами, определяется в соответствии с правилами определения стоимости производства судебной экспертизы.";

19) статью 54 изложить в следующей редакции:

"Статья 54. Научно-методическое обеспечение судебно-экспертной деятельности

Научно-методическое обеспечение судебно-экспертной деятельности возлагается на орган судебной экспертизы уполномоченного органа при участии Палаты.";

20) пункт 2 статьи 58 изложить в следующей редакции:

"2. Для обеспечения надлежащего профессионального уровня эксперты органа судебной экспертизы и частные судебные эксперты один раз в пять лет должны проходить повышение квалификации по соответствующей экспертной специальности в органах судебной экспертизы, организациях образования и иных организациях.";

21) статью 59 изложить в следующей редакции:

"Статья 59. Оплата труда и иное обеспечение экспертов органа судебной экспертизы

Оплата труда, предоставление отпусков экспертам органа судебной экспертизы осуществляются в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.".

24. В Закон Республики Казахстан от 20 февраля 2017 года "О пастбищах":

в пункте 3 статьи 14 слово "пятидесяти" заменить словом "тридцати".

25. В Закон Республики Казахстан от 1 июля 2024 года "О государственных закупках":

пункт 6 статьи 10 дополнить частью второй следующего содержания:

"Приобретение жилища за счет бюджетных средств у субъектов предпринимательства осуществляется только способом конкурса.".

26. В Закон Республики Казахстан от 19 мая 2026 года "О государственной службе Республики Казахстан":

подпункт 1) пункта 5 статьи 28 после слова "судьи," дополнить словами "судьи Конституционного Суда Республики Казахстан".

Статья 2.

1. Настоящий Закон вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования, за исключением:

1) пункта 21 статьи 1, который вводится в действие с 1 января 2026 года;

2) подпункта 14) пункта 6, подпунктов 4) 5) и 6), абзацев третьего – девятого, одиннадцатого, двенадцатого подпункта 8), абзацев четвертого и пятого подпункта 10), абзацев второго – восьмого, десятого – четырнадцатого подпункта 11), подпункта 12), абзацев второго – четвертого подпункта 15), абзацев четвертого и пятого подпункта 17) пункта 8, пункта 9, абзацев одиннадцатого и двенадцатого подпункта 2), абзацев второго и третьего подпункта 4), абзацев седьмого – шестнадцатого подпункта 5), подпунктов 6), 7) и 8), абзацев четвертого – десятого подпункта 13), абзацев пятого – восьмого подпункта 15) пункта 10, пунктов 17 и 18 статьи 1, которые вводятся в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования;

3) подпунктов 1) – 4), абзацев второго – седьмого подпункта 7), абзацев второго – четырнадцатого подпункта 8) пункта 6, абзацев третьего и четвертого подпункта 10), абзацев третьего, седьмого и восьмого подпункта 11), абзаца третьего подпункта 12) пункта 10, пункта 16, подпункта 6), абзаца второго подпункта 10), абзаца третьего подпункта 15) пункта 23 статьи 1, которые вводятся в действие с 1 января 2027 года;

4) подпункта 10) пункта 7 статьи 1, который вводится в действие с 1 июля 2027 года.

2. Установить, что пункты 3 и 4, абзацы второй, третий, пятый – восьмой подпункта 2), абзацы второй – тринадцатый подпункта 4), подпункты 5), 7), 9) и 11), абзац четвертый подпункта 13), подпункты 14), 16), 17), 18), 20) и 21) пункта 23 статьи 1 настоящего Закона вводятся в действие после внесения соответствующих изменений в Кодекс Республики Казахстан об административных правонарушениях и Уголовно-процессуальный кодекс Республики Казахстан.

3. Лица, избранные председателями маслихатов до введения в действие настоящего Закона, сохраняют свои полномочия до истечения срока, на который они были избраны.

Текущий срок пребывания в должности председателя маслихата на момент введения в действие настоящего Закона считается первым сроком для цели применения ограничения по количеству сроков.

Президент
Республики Казахстан

К. ТОКАЕВ