Қазақстан Республикасы астанасының мәртебесі туралы

Қазақстан Республикасының Конституциялық заңы 2026 жылғы 5 маусымдағы № 299-VIIІ ҚРЗ

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      Осы Конституциялық заң 01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі.

      Осы Конституциялық заң Қазақстан Республикасы астанасының жұмыс істеуі саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейді, оның қызметінің құқықтық, экономикалық және ұйымдастырушылық негіздерін айқындайды.

1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1-бап. Қазақстан Республикасының астанасы

      1. Қазақстан Республикасының елордасы – Астана қаласы.

      2. Қазақстан Республикасының астанасы (бұдан әрі – астана):

      1) мемлекеттің саяси және әкімшілік орталығы;

      2) Қазақстан Республикасы Президентінің "Ақорда" резиденциясында сақталатын Қазақстан Республикасының Конституциясы мәтінінің түпнұсқасы, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы мен Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Елтаңбасының эталондары орналасқан жер.

      3. Астанада Қазақстан Республикасы Президентінің "Ақорда" резиденциясы, Қазақстан Республикасының Құрылтайы, Үкіметі, Жоғарғы Соты және өзге де орталық мемлекеттік органдары орналасқан.

      Қазақстан Республикасының жекелеген орталық мемлекеттік органдары Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес астанадан тыс жерде орналасуы мүмкін.

2-бап. Астананың мәртебесі туралы Қазақстан Республикасының заңнамасы

      Астананың мәртебесі туралы Қазақстан Республикасының заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді, осы Конституциялық заңнан, Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен және Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттардан тұрады.

3-бап. Астананың өңірлік нышаны

      Астананың өз өңірлік нышаны бар.

      Өңірлік нышанның сипаттамасын және оны пайдалану тәртібін астананың мәслихаты айқындайды.

4-бап. Қала атынан берілетін атақ және көтермелеу түрлері

      1. Қазақстан Республикасының азаматтарына, шетелдік азаматтарға және азаматтығы жоқ адамдарға астананың экономикасын, әлеуметтік саласын, ғылымы мен мәдениетін дамытуға сіңірген айрықша еңбегі үшін астана әкімінің ұсынуымен астана мәслихаты "Астана қаласының құрметті азаматы" атағын беруі мүмкін.

      2. Астананың жергілікті өкілді органы (мәслихаты) және жергілікті атқарушы органы (әкімдігі) көтермелеудің өзге де түрлерін белгілеуге және қолдануға құқылы.

5-бап. Астананың аумағы мен қала маңындағы аймағы

      1. Астананың шекарасындағы жер, су объектілері астана аумағын құрайды, оны Қазақстан Республикасының Үкіметі астананың шекарасын өзгерту туралы жергілікті өкілді және атқарушы органдардың ұсыныстарын ескере отырып белгілейді және өзгертеді.

      2. Қаламен біртұтас әлеуметтік, табиғи және шаруашылық аумақты құрайтын қала аумағынан тысқары жерлер астананың қала маңындағы аймағы болып саналады, оның көлемі мен шекарасын Қазақстан Республикасының Үкіметі астана мәслихаты мен әкімдігінің және аумағы қала маңындағы аймаққа қосылған облыс мәслихаты мен әкімдігінің бірлескен ұсынысы бойынша белгілейді және өзгертеді.

      Астананың қала маңындағы аймағына қосылған жерлерді пайдаланудың тәртібі мен режимін Қазақстан Республикасының Үкіметі астана мәслихаты мен әкімдігінің бірлескен ұсынысы бойынша айқындайды, бұл ұсыныс аумағы қала маңындағы аймаққа қосылған облыстың мәслихатымен және әкімдігімен, сондай-ақ жергілікті агломерация кеңесімен келісіледі.

2-тарау. АСТАНАДАҒЫ ЖЕРГІЛІКТІ МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

6-бап. Астананың жергілікті мемлекеттік басқару органдарының міндеттері

      Астананың жергілікті мемлекеттік басқару органдарының астана функцияларын қаланың орындауын қамтамасыз ету жөніндегі міндеттері:

      1) астананың Қазақстан Республикасының саяси, әкімшілік, мәдени және экономикалық орталығының рөлін атқаруы үшін жағдай жасау;

      2) астананың әлемдегі басқа астаналар арасындағы бәсекелестік мүмкіндіктерін арттыру, орнықты дамыған қаланы құру;

      3) астананы халықаралық қатынастар орталығы ретінде дамыту;

      4) Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Құрылтайының, Үкіметінің, Жоғарғы Сотының, өзге де орталық мемлекеттік органдарының, сондай-ақ шет мемлекеттердің дипломатиялық және оларға теңестірілген өкілдіктерінің, халықаралық ұйымдардың және (немесе) олардың өкілдіктерінің, шет мемлекеттердің консулдық мекемелерінің қызметін жүзеге асыру үшін жағдай жасау;

      5) астанада жалпымемлекеттік және халықаралық іс-шараларды ұйымдастыру және өткізу үшін жағдай жасау;

      6) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де міндеттерді атқару.

7-бап. Астана мәслихатының өкілеттігі

      Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген өкілеттікпен қатар, астананың мәслихаты өз құзыреті шегінде:

      1) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес басқа мемлекеттердің жергілікті өкілді органдарымен халықаралық байланыс орнатады;

      2) мыналарды:

      астананы дамытудың жоспарларын, экономикалық және әлеуметтік бағдарламаларын, астана бюджетін және олардың атқарылуы туралы есепті;

      астананың бас жоспарын іске асыру үшін әзірленетін астана аумағын қала құрылысы үшін игеру схемаларын;

      астана аумағының қала құрылысы регламентін;

      астананың орманды саябақ аймағын басқару және оның аумағындағы қызметтің шектеулі режимі қағидасын;

      астана аумағында тұрғылықты жері және уақытша болатын (тұратын) жері бойынша тіркеу нормативтерін;

      астанада жол жүрісін ұйымдастырудың кешенді схемасын бекітеді;

      3) жер учаскесін мемлекет мұқтажы үшін алып қоюға байланысты жер учаскесін немесе өзге де жылжымайтын мүлікті иеліктен шығару туралы шарттардың жобаларын келіседі.

8-бап. Астананың жергілікті атқарушы органының өкілеттігі

      Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген өкілеттікпен қатар, астананың жергілікті атқарушы органы өз құзыреті шегінде:

      1) коммуналдық заңды тұлғаларға бекітіліп берілмеген коммуналдық мүліктің тізбесін бекітеді;

      2) астананың сәулет-қала құрылысы кеңесі үшін алдын ала қорытындылардың материалдарын дайындайды;

      3) реконструкциялау объектілерін жобалау, салу және пайдалануға беру мерзімін бақылайды;

      4) жарғылық капиталына мемлекет жүз пайыз қатысатын, қызметінің негізгі нысанасы астананың әлеуметтік-экономикалық дамуына, туризмді дамытуға, сондай-ақ астананы халықаралық іс-шаралар мен көрмелерге дайындауға жәрдемдесу болып саналатын заңды тұлғаны айқындайды;

      5) астанаға бірыңғай сәулеттік келбет беру мен оның дизайн-кодын сақтауға бағытталып жөнделуге тиіс көппәтерлі тұрғын үйлердің тізбесін айқындайды;

      6) астананың жергілікті атқарушы органының шешімімен құрылған, жарғылық капиталына мемлекет жүз пайыз қатысатын заңды тұлғалар қатарынан астанаға бірыңғай сәулеттік келбет беру мен оның дизайн-кодын сақтауға бағытталған көппәтерлі тұрғын үйлерді жөндеуді ұйымдастыру жөніндегі уәкілетті ұйымды (бұдан әрі – уәкілетті ұйым) айқындайды;

      7) астанаға бірыңғай сәулеттік келбет беру мен оның дизайн-кодын сақтауға бағытталған, астананың көппәтерлі тұрғын үйлерін жөндеуді ұйымдастыру және жүргізу қағидаларын бекітеді;

      8) авариялық жағдайдағы көппәтерлі тұрғын үйлерді сүруді ұйымдастырады;

      9) жарғылық капиталына мемлекет жүз пайыз қатысатын, астана тұрғындарының тыныс-тіршілігін қамтамасыз ету жүйесінің қалалық операторын айқындайды;

      10) жарғылық капиталына мемлекет жүз пайыз қатысатын, астанада арнаулы трассаларды және автомобиль жолдарының оларға іргелес жатқан жекелеген учаскелерін, көшелерді және көше-жол желісін жинау және санитариялық тазарту жөніндегі заңды тұлғаны айқындайды;

      11) ішкі сауда және тұрмыстық қызмет көрсету объектілерін дамыту және олардың жұмыс істеуі саласындағы саясатты іске асырады;

      12) қалалық шаруашылық объектілерінің, абаттандыру элементтерінің біртұтастығын және олардың сақталуын қамтамасыз ету және қаланы дамыту жөніндегі шараларды жүргізеді;

      13) мүдделі мемлекеттік органдармен келісу бойынша транзиттік автомобиль көлігінің жүру схемалары мен тәртібін айқындайды;

      14) мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін мәжбүрлеп иеліктен шығаруды, оларды ғимараттардан (құрылыстардан, құрылысжайлардан) босатуды қамтамасыз ету саласындағы шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорынды құру, қайта ұйымдастыру, тарату туралы шешім қабылдайды, сондай-ақ оның қызметін үйлестіреді;

      15) астананың көліктік инфрақұрылымы объектілерін басқаруға беру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      16) астананың көліктік инфрақұрылымы объектілерін басқару функцияларын жүзеге асыратын компанияны айқындайды;

      17) жарғылық капиталына мемлекет жүз пайыз қатысатын, астанада жол жүрісін ұйымдастыруға, орынтұрақ кеңістігін басқаруға жауап беретін заңды тұлғаны (бұдан әрі – астанада жол жүрісін ұйымдастыру орталығы) айқындайды;

      18) астананың көліктік инфрақұрылымы объектілерін басқаруға беру жөніндегі іс-шараларды жүргізеді;

      19) жол жүрісін басқарудың автоматтандырылған жүйелерін ендіру және пайдалану қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      20) көліктік инфрақұрылымды басқару және пайдалану қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      21) астана аумағының қала құрылысы регламентін әзірлейді;

      22) астананың бас жоспарын іске асыру үшін әзірленетін астана аумағын қала құрылысы үшін игеру схемаларын әзірлейді;

      23) астананың жазғы алаңдарын орнату қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      24) астананың орманды саябақ аймағын күтіп-ұстау және дамыту үшін жарғылық капиталына мемлекет жүз пайыз қатысатын заңды тұлғаны айқындайды;

      25) астананың орманды саябақ аймағын басқару және оның аумағындағы қызметтің шектеулі режимі қағидаларын әзірлейді;

      26) астана аумағында тұрғылықты жері және уақытша болатын (тұратын) жері бойынша тіркеу нормативтерін әзірлейді;

      27) астанада ұлттық қолөнерді және оның инфрақұрылымын құру және дамыту жөніндегі қызметті үйлестіреді;

      28) астанада жол жүрісін ұйымдастырудың кешенді схемасын әзірлейді.

9-бап. Астананың әлеуметтік-экономикалық дамуына, туризмді дамытуға, сондай-ақ астананы халықаралық іс-шаралар мен көрмелерге дайындауға жәрдем көрсететін ұйым

      Астананың әлеуметтік-экономикалық дамуына, туризмді дамытуға, сондай-ақ астананы халықаралық іс-шаралар мен көрмелерге дайындауға жәрдем көрсететін ұйым:

      1) астананың брендін ілгерілетуге бағытталған іс-шараларды өткізу жөнінде ұсыныстар әзірлеп, оларды астана әкімдігінің қарауына енгізеді және осы іс-шараларды іске асырады;

      2) астананың әкімдігіне астананың брендін ілгерілету бойынша қызмет көрсетеді;

      3) инвестиция тартады және туристік дестинацияны дамыту шеңберіндегі жобаларды іске асырады;

      4) жаңартылатын энергия көздері саласында өнеркәсіптік-инновациялық қызметті дамытады;

      5) астанада туризмді дамытуға ықпал ететін іс-шараларды ілгерілетеді;

      6) жергілікті және шетелдік туристерге астана туралы қажетті ақпарат береді;

      7) туризм саласындағы инновациялық шешімдерді қарастырады, зерделейді, тартады және ендіреді;

      8) астана әкімдігіне астананың туристік әлеуетін дамыту жөнінде ұсыныс енгізеді;

      9) астана әкімдігі айқындайтын өзге де қызметті атқарады.

10-бап. Мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін мәжбүрлеп иеліктен шығаруды, оларды ғимараттардан (құрылыстардан, құрылысжайлардан) босатуды қамтамасыз ету саласындағы шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорын

      1. Мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін мәжбүрлеп иеліктен шығаруды, оларды ғимараттардан (құрылыстардан, құрылысжайлардан) босатуды қамтамасыз ету саласындағы шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорын "Мемлекеттік мүлік туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес:

      1) меншік иелерін немесе мемлекеттік емес жер пайдаланушыларды мемлекет мұқтажы үшін жер учаскесін алып қоюға байланысты жер учаскесін немесе өзге де жылжымайтын мүлікті мәжбүрлеп иеліктен шығару туралы хабардар етуді қамтамасыз етеді;

      2) мемлекет мұқтажы үшін жер учаскесін алып қоюға байланысты мәжбүрлі түрде иеліктен шығарылатын жер учаскесінің немесе өзге де жылжымайтын мүліктің нарықтық құнын айқындауды қамтамасыз етеді, өтем мөлшерін айқындайды;

      3) мәжбүрлі түрде иеліктен шығарылатын жер учаскелерін ғимараттардан (құрылыстардан, құрылысжайлардан) босатудың сметалық құнын дайындауды қамтамасыз етеді;

      4) мемлекет мұқтажы үшін жер учаскесін алып қоюға байланысты мәжбүрлі түрде иеліктен шығарылатын жер учаскесінің немесе өзге де жылжымайтын мүліктің меншік иелерімен немесе мемлекеттік емес жер пайдаланушыларымен келіссөздерді, келісу рәсімдерін жүргізуді қамтамасыз етеді;

      5) мемлекет мұқтажы үшін жер учаскесін алып қоюға байланысты жер учаскелерін немесе өзге де жылжымайтын мүлікті мәжбүрлеп иеліктен шығару мәселелері бойынша соттарда астана әкімдігінің мүдделерін білдіреді;

      6) мемлекет мұқтажы үшін жер учаскесін алып қоюға байланысты мәжбүрлі түрде иеліктен шығарылатын жер учаскесі немесе өзге де жылжымайтын мүлік құнының және өтелуге тиіс залалдардың өтемін бюджет қаражаты есебінен төлеуді қамтамасыз етеді;

      7) мәжбүрлі түрде иеліктен шығарылатын жер учаскелерін ғимараттардан (құрылыстардан, құрылысжайлардан) босатуды қамтамасыз етеді.

      2. Астананың жергілікті атқарушы органы мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін мәжбүрлеп иеліктен шығаруды, оларды ғимараттардан (құрылыстардан, құрылысжайлардан) босатуды қамтамасыз ету саласында көрсетілетін қызмет пен жұмысты осы баптың 1-тармағында айқындалған мемлекеттік кәсіпорыннан сатып алады.

11-бап. Астанада жол жүрісін ұйымдастыру орталығы

      1. Астанада жол жүрісін ұйымдастыру орталығы:

      1) көше, шеткері және коммуналдық автомобиль тұрақтарын (орынтұрақтар, паркингтер), арнаулы (күзетілетін) үй-жайларды, алаңдар мен тұрақтарды, орынтұрақ кеңістіктерін ұйымдастырады және басқарады;

      2) паркингтер мен орынтұрақтардың пайдаланылуын мониторингтейді;

      3) Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне сәйкес ұсталған көлік құралдарын арнаулы алаңдар мен тұрақтарға жеткізумен (эвакуациялаумен), оларды уақытша сақтаумен, жеткізу (эвакуациялау) және сақтау құнын төлеумен, арнаулы (күзетілетін) үй-жайларда, алаңдар мен тұрақтарда тұрған, әкімшілік құқық бұзушылық жасалған кездегі көлік құралдарын, тасталған немесе иесіз көлік құралын, заттай дәлелдемелер деп танылған көлік құралдарын, сондай-ақ тыйым салу қолданылған көлік құралдарын қайтарумен байланысты қызметті ұйымдастырады;

      4) бағдаршамдарды басқарады;

      5) жол жүрісін ұйымдастыру жобалары мен схемаларын әзірлейді;

      6) көлік ағынын талдайды, болжайды және басқарады;

      7) интеллектуалдық көлік жүйелерінің жұмыс істеуін ұйымдастырады;

      8) көліктік инфрақұрылым объектілерін басқарады;

      9) жол жүрісін және аумақтық-көліктік жоспарлау жөніндегі іс-шараларды ұйымдастырады;

      10) жол жүрісі қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша есептер дайындайды;

      11) жол жүрісі қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөнінде ұсыным әзірлейді;

      12) жолдарда жол жүрісін ұйымдастыру жөніндегі іс-шараларды әзірлейді және іске асырады;

      13) қала құрылысы құжаттамасының аумақтық-көліктік жоспарлауға және жол жүрісін ұйымдастыруға қатысты ұсынымдар әзірлейді;

      14) жол-көлік оқиғаларынан болған шығындарды және жол жүрісі қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жұмсалған бюджет шығындарын, сондай-ақ жолдардағы авариялар деңгейін төмендету үшін қабылданатын шаралардың тиімділігін мониторингтеуге қатысады;

      15) елді мекендерге көлік жүктемесін азайту бойынша шараларды:

      жол жүрісін ұйымдастырудың кешенді схемаларын және көлік жүйесін кешенді дамыту бағдарламаларын әзірлеу;

      қалалардағы жол жүрісін ақпараттық қамтамасыз ету арқылы орындайды;

      16) ауыр салмақты және ірі габаритті жүк көлік құралдарының жүруін ұйымдастырады, оның ішінде олардың көше-жол желісі бойынша жүруін әкімшілендіреді;

      17) бұқаралық мәдени, спорттық және өзге де іс-шараларға көліктік қызмет көрсету схемаларын келіседі;

      18) қоғамдық көлік жүрісінің маршруттары мен параметрлерін және аялдау пункттерінің орналасуын келіседі.

      2. Астанада жол жүрісін ұйымдастыру орталығы осы баптың 1-тармағының 3) тармақшасында көрсетілген көлік құралдарын жол жүрісі қағидаларында реттелмеген бөлігінде Астана қаласында жол жүрісін ұйымдастыру қағидаларына сәйкес ақылы негізде жеткізеді (эвакуациялайды), сақтайды.

12-бап. Астана әкімі

      Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген өкілеттіктермен қатар, астана әкімі өз құзыреті шегінде:

      1) Қазақстан Республикасының Президентімен, Қазақстан Республикасының Құрылтайымен, Үкіметімен, өзге де орталық мемлекеттік органдарымен, халықаралық ұйымдармен және шет мемлекеттердің өкілдерімен қатынаста астананың атынан өкілдік етеді;

      2) астананың мүдделерін тікелей қозғайтын Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің жобаларын Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес келіседі;

      3) Қазақстан Республикасы Үкіметінің қарауына астананың жұмыс істеуі және оны дамыту мәселелері жөніндегі нормативтік құқықтық актілердің жобаларын және басқа да ұсыныстарды енгізеді;

      4) астанада жалпымемлекеттік және халықаралық сипаттағы іс-шараларды өткізу мәселелерін шешуге қатысады;

      5) Қазақстан Республикасының тиісті мемлекеттік органдарына астана аумағында орналасқан, республикалық меншіктегі, қаланың астана функцияларын орындауын қамтамасыз ету үшін зор маңызы бар объектілерді қаланың коммуналдық меншігіне беру туралы ұсыныстар енгізеді.

13-бап. Астананың коммуналдық меншігі

      Астананың коммуналдық меншігі – Қазақстан Республикасы мемлекеттік меншігінің құрамдас бөлігі, ол:

      1) жеке меншіктегі жер учаскелерін қоспағанда, астана аумағындағы жер меншігінен;

      2) астана әкімдігі акционері (қатысушысы) ретінде әрекет ететін акционерлік қоғамдардағы акцияларға меншік құқығынан, жауапкершілігі шектеулі серіктестіктердегі қатысу үлесінен;

      3) астана көшелерінен, жылжымайтын мүлік меншігінен;

      4) астана әкімдігі меншік иесі ретінде әрекет ететін мемлекеттік мекемелер мен коммуналдық мемлекеттік кәсіпорындар мүлкінен;

      5) өзге де мүліктен, оның ішінде мүліктік құқықтан тұрады.

14-бап. Астанадағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі

      1. Астананың аумағында сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі астананың бас жоспарына, қала құрылысы және сәулет-құрылыс құжаттамасына, нормативтік құжаттардың мемлекеттік жүйесіне (мемлекеттік нормативтік құжаттарға), астананың бірыңғай сәулеттік келбетіне, дизайн-кодына қойылатын талаптарға және Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасына сәйкес жүргізілуге тиіс.

      2. Бiрыңғай қала құрылысы саясатын іске асыру жөнiндегi iс-қимылды үйлестiру, адам өмір сүретін және тiршiлiк ететін ортаның сапасын арттыру, астананың орнықты дамуын қамтамасыз ету және заманауи сәулеттік келбетін қалыптастыру үшiн астана әкiмдiгi жанынан сәулет-қала құрылысы кеңесi құрылады, оның құрамын астананың жергiлiктi өкiлдi органы қалыптастырады.

      Астананың сәулет-қала құрылысы кеңесi туралы ереженi астана әкiмi бекiтеді және оны өзі басқарады.

      Астананың сәулет-қала құрылысы кеңесiнiң құрамына жергiлiктi атқарушы органның өкiлдерi, сәулетшiлер мен ғылыми-зерттеу ұйымдарының мамандары, жобалау, қоғамдық және өзге де ұйымдардың, оның iшiнде мүгедектiгi бар адамдардың мүдделерiн бiлдiретiн ұйымдардың өкiлдерi кiредi.

      Астананың сәулет-қала құрылысы кеңесі:

      1) астананың аумағы мен қала маңындағы аймағындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс жобаларын қарайды;

      2) астананың сәулеттік-көркем келбеті мәселелері бойынша ұсынымдарды қарайды және енгізеді;

      3) сәулет-қала құрылысы кеңесі туралы ережеге сәйкес өзге де өкілеттіктерді атқарады.

      Сәулет-қала құрылысы кеңесі отырыстарының жиілігін астана әкімі айқындайды.

      3. Астанаға бірыңғай сәулеттік келбет беру мен оның дизайн-кодын сақтау үшін астананың жергілікті атқарушы органы көппәтерлі тұрғын үйлерге техникалық зерттеп-қарауды жүргізеді.

      Астананың жергілікті атқарушы органы техникалық зерттеп-қарау актілері негізінде астанаға бірыңғай сәулеттік келбет беру мен оның дизайн-кодын сақтауға бағытталып жөнделуге тиіс көппәтерлі тұрғын үйлердің тізбесін айқындайды.

      4. Астанаға бірыңғай сәулеттік келбет беру мен оның дизайн-кодын сақтауды қамтамасыз ету үшін уәкілетті ұйымға:

      1) астанаға бірыңғай сәулеттік келбет беру мен оның дизайн-кодын сақтауды қамтамасыз етуге бағытталған көппәтерлі тұрғын үйлерді жөндеуді ұйымдастыру;

      2) мыналармен:

      көппәтерлі тұрғын үй мүлкінің меншік иелері бірлестігімен, пәтерлердің, тұрғын емес үй-жайлардың меншік иелері кондоминиум объектісін басқарудың тікелей бірлесіп басқару түріндегі нысанын таңдаған кезде кондоминиум объектісін басқару субъектісімен;

      мердігер ұйыммен шарттар жасасу;

      3) орындалған жұмыстарға ақы төлеу;

      4) кондоминиум объектісінің ортақ мүлкіне қатысты мердігер ұйымдардың орындайтын жұмыстарын мониторингтеу және бақылау өкілеттіктері берілген.

15-бап. Астананың бірыңғай сәулеттік келбеті мен дизайн-коды

      1. Астананың бірыңғай сәулеттік келбеті мен дизайн-кодына қойылатын талаптар дизайн-код объектілеріне қолданылады, оларға астананың ғимараттары мен құрылысжайлары, инженерлік және көлік коммуникациялары, стационарлық емес объектілері, инфрақұрылым объектілері, астананың тұрғын, қоғамдық (қоғамдық-іскерлік), өнеркәсіптік (өндірістік), рекреациялық және басқа да функционалдық аймақтарындағы олардың кешендері, аяқталмаған құрылыс объектілері, көше-жол желісі, сондай-ақ сыртқы безендіру, жарықтандыру және иллюминация объектілері, жарнама объектілері, маңдайшалар мен нұсқағыштар да жатады.

      2. Астананың аумағын дамыту мен онда құрылыс салуды ұйымдастыру, қала құрылысын жоспарлау астананың бірыңғай сәулеттік келбеті мен дизайн-кодына қойылатын талаптар ескеріле отырып жүргізіледі.

      3. Дизайн-код объектілерін салу, кеңейту, жаңғырту, техникалық қайта жарақтандыру, реконструкциялау, реставрациялау, күрделі жөндеу, консервациялау және кейіннен кәдеге жарату, уақытша немесе тұрақты орналастыру, сондай-ақ осы жұмыс түрлерін ұйымдастыру, аумақты инженерлік жағынан дайындау, абаттандыру, көгалдандыру және сыртқы безендіру астананың бірыңғай сәулеттік келбеті мен дизайн-кодына қойылатын талаптарға сәйкес астананың дизайн-кодын әкімшілендіру қағидаларында көзделген тәртіппен жүргізіледі.

      4. Астананың дизайн-кодын қалыптастыру мен әкімшілендіруге жауапты ұйым астананың бірыңғай сәулеттік келбеті мен дизайн-кодына қойылатын талаптардың сақталуын бағалайды.

      5. Қалалық инфрақұрылымды ұйымдастыру кезінде астананың жол-көлік және әлеуметтік инфрақұрылымының тиісті түрдегі жай-күйін көрсететін қолжетімді орта қалыптастырылуға және аталған инфрақұрылым жол жүрісіне қатысушыларды, мүгедектігі бар адамдарды, кәмелетке толмағандар мен зейнеткерлерді қоса алғанда, азаматтардың барлық санаттарының оған жайлы қол жеткізуін қамтамасыз етуге тиіс.

16-бап. Астананың орманды саябақ аймағы режимінің ерекшеліктері

      1. Астананың орманды саябақ аймағы деп астана аумағы шегіндегі, қорғау, сауықтыру және рекреациялық функцияларды орындауға арналған жерлер танылады.

      2. Астананың орманды саябақ аймағының шекараларын белгілеу және өзгерту туралы шешімді астананың жергілікті атқарушы органының ұсынуымен Қазақстан Республикасының Үкіметі қабылдайды.

      3. Астананың орманды саябақ аймағының жерлерінде экологиялық жүйенің, өсімдіктердің, жануарлар мен басқа да организмдердің жай-күйіне және қалпына келтірілуіне теріс әсер ететін кез келген қызметті жүзеге асыруға, оның ішінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаюға және айдауға, қоқысты жинап қоюға, топырақтың бұзылуына, аң аулауға, жануарларды заңсыз аулауға, алып қоюға және жансыздандыруға, олардың мекендеу ортасы мен жағдайларын бұзуға, осы аймақтың табиғи келбетін өзгертетін немесе экологиялық жүйелердің орнықтылығын бұзатын өзге де қызметке тыйым салынады.

17-бап. Астананың инфрақұрылымы

      Астананың инфрақұрылымын:

      1) инженерлік инфрақұрылым;

      2) көліктік инфрақұрылым;

      3) тұрғын үй қорын, денсаулық сақтау, білім беру және ішкі сауда объектілерін инженерлік жағынан қамтамасыз ету, пайдалану және жөндеу жүйесі;

      4) абаттандыру және көгалдандыру жүйесі;

      5) астананың жұмыс істеуі үшін қажет басқа да объектілер мен жүйелер құрайды.

3-тарау. ҚОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР

18-бап. Осы Конституциялық заңды қолданысқа енгізу тәртібі

      1. Осы Конституциялық заң 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі.

      2. Осы Конституциялық заң қолданысқа енгізілген күннен бастап "Қазақстан Республикасы астанасының мәртебесі туралы" 2007 жылғы 21 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының күші жойылды деп танылсын.

      Қазақстан Республикасының
Президенті
Қ. ТОҚАЕВ

О статусе столицы Республики Казахстан

Конституционный закон Республики Казахстан от 5 июня 2026 года № 299-VIIІ ЗРК

      Примечание ИЗПИ!
      Настоящий Конституционный закон вводится в действие с 01.07.2026.

      Настоящий Конституционный Закон регулирует общественные отношения в области функционирования столицы Республики Казахстан, определяет правовые, экономические и организационные основы ее деятельности.

Глава 1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Статья 1. Столица Республики Казахстан

      1. Столица Республики Казахстан – город Астана.

      2. Столица Республики Казахстан (далее – столица) является:

      1) политическим и административным центром государства;

      2) местом нахождения оригинала текста Конституции Республики Казахстан, эталонов Государственного Флага Республики Казахстан и Государственного Герба Республики Казахстан, которые хранятся в Резиденции Президента Республики Казахстан "Акорда".

      3. В столице находятся Резиденция Президента Республики Казахстан "Акорда", Курултай, Правительство, Верховный Суд и иные центральные государственные органы Республики Казахстан.

      Отдельные центральные государственные органы Республики Казахстан в соответствии с законодательством Республики Казахстан могут находиться вне столицы.

Статья 2. Законодательство Республики Казахстан о статусе столицы

      Законодательство Республики Казахстан о статусе столицы основывается на Конституции Республики Казахстан, состоит из настоящего Конституционного закона, иных нормативных правовых актов Республики Казахстан и международных договоров, ратифицированных Республикой Казахстан.

Статья 3. Региональная символика столицы

      Столица имеет свою региональную символику.

      Описание и порядок использования региональной символики определяются маслихатом столицы.

Статья 4. Звания и поощрения города

      1. Гражданам Республики Казахстан, иностранным гражданам и лицам без гражданства за особые заслуги в развитии экономики, социальной сферы, науки и культуры столицы маслихатом столицы по представлению акима столицы может присваиваться звание "Астана қаласының құрметті азаматы".

      2. Местный представительный орган (маслихат) и местный исполнительный орган (акимат) столицы вправе устанавливать и применять иные виды поощрений.

Статья 5. Территория и пригородная зона столицы

      1. Территорию столицы составляют земля, водные объекты в границах столицы, устанавливаемых и изменяемых Правительством Республики Казахстан с учетом предложений местных представительных и исполнительных органов об изменении границ столицы.

      2. Земли за пределами территории столицы, составляющие с городом единую социальную, природную и хозяйственную территорию, образуют пригородную зону столицы, размеры и границы которой устанавливаются и изменяются Правительством Республики Казахстан по совместным предложениям маслихата и акимата столицы, маслихата и акимата области, территория которой включена в пригородную зону.

      Порядок и режим использования земель, включенных в пригородную зону столицы, определяются Правительством Республики Казахстан по совместным предложениям маслихата и акимата столицы, согласованным с маслихатом и акиматом области, территория которой включена в пригородную зону, и местным советом агломерации.

Глава 2. ОСОБЕННОСТИ МЕСТНОГО ГОСУДАРСТВЕННОГО УПРАВЛЕНИЯ В СТОЛИЦЕ

Статья 6. Задачи органов местного государственного управления столицы

      Задачами органов местного государственного управления столицы по обеспечению осуществления городом функций столицы являются:

      1) создание условий для выполнения столицей роли политического, административного, культурного и экономического центра Республики Казахстан;

      2) повышение конкурентных возможностей столицы среди других столиц мира, создание города с устойчивым развитием;

      3) развитие столицы как центра международных отношений;

      4) создание условий для осуществления деятельности Президента Республики Казахстан, Курултая, Правительства, Верховного Суда, иных центральных государственных органов Республики Казахстан, а также дипломатических и приравненных к ним представительств иностранных государств, международных организаций и (или) их представительств, консульских учреждений иностранных государств;

      5) создание условий для организации и проведения общегосударственных и международных мероприятий в столице;

      6) осуществление иных задач, предусмотренных законами Республики Казахстан.

Статья 7. Полномочия маслихата столицы

      Наряду с полномочиями, установленными законами Республики Казахстан, маслихат столицы в пределах своей компетенции:

      1) устанавливает международные связи с местными представительными органами других государств в соответствии с законодательством Республики Казахстан; 

      2) утверждает:

      планы, экономические и социальные программы развития столицы, бюджет столицы и отчеты об их исполнении;

      схемы градостроительного освоения территории столицы, разрабатываемые в реализацию генерального плана столицы;

      градостроительный регламент территории столицы;

      правила управления лесопарковой зоной столицы и ограниченного режима деятельности на ее территории;

      нормативы регистрации по месту жительства и месту временного пребывания (проживания) на территории столицы;

      комплексную схему организации дорожного движения в столице;

      3) согласовывает проекты договоров об отчуждении земельного участка или иного недвижимого имущества в связи с изъятием земельного участка для государственных нужд.

Статья 8. Полномочия местного исполнительного органа столицы

      Наряду с полномочиями, установленными законами Республики Казахстан, местный исполнительный орган столицы в пределах своей компетенции:

      1) утверждает перечень коммунального имущества, не закрепленного за коммунальными юридическими лицами;

      2) подготавливает материалы предварительных заключений для архитектурно-градостроительного совета столицы;

      3) осуществляет контроль за сроком проектирования, строительства и ввода в эксплуатацию объектов реконструкции;

      4) определяет юридическое лицо со стопроцентным участием государства в уставном капитале, основным предметом деятельности которого является содействие социально-экономическому развитию столицы, развитию туризма, а также подготовке столицы к международным мероприятиям и выставкам;

      5) определяет перечень многоквартирных жилых домов, подлежащих ремонту, направленному на придание единого архитектурного облика и соблюдение дизайн-кода столицы;

      6) определяет из числа юридических лиц со стопроцентным участием государства в уставном капитале, созданных по решению местного исполнительного органа столицы, уполномоченную организацию по организации ремонта многоквартирных жилых домов, направленного на придание единого архитектурного облика и соблюдение дизайн-кода столицы (далее – уполномоченная организация);

      7) утверждает правила организации и проведения ремонта многоквартирных жилых домов столицы, направленного на придание единого архитектурного облика и соблюдение дизайн-кода столицы;

      8) организует снос аварийных многоквартирных жилых домов;

      9) определяет городского оператора системы жизнеобеспечения жителей столицы со стопроцентным участием государства в уставном капитале;

      10) определяет юридическое лицо со стопроцентным участием государства в уставном капитале по уборке и санитарной очистке в столице специальных трасс и прилегающих к ним отдельных участков автомобильных дорог, улиц и улично-дорожной сети;

      11) реализует политику в области развития и функционирования объектов внутренней торговли и бытового обслуживания;

      12) осуществляет меры по обеспечению единства и сохранности объектов городского хозяйства, элементов благоустройства и развитию города;

      13) определяет схемы и порядок движения транзитного автомобильного транспорта по согласованию с заинтересованными государственными органами;

      14) принимает решение о создании, реорганизации, ликвидации государственного предприятия на праве хозяйственного ведения в сфере обеспечения принудительного отчуждения земельных участков для государственных нужд, освобождения их от зданий (строений, сооружений), а также координирует его деятельность;

      15) разрабатывает и утверждает правила передачи в управление объектов транспортной инфраструктуры столицы;

      16) определяет компанию, осуществляющую функции управления объектами транспортной инфраструктуры столицы;

      17) определяет юридическое лицо со стопроцентным участием государства в уставном капитале, отвечающее за организацию дорожного движения, управление парковочным пространством в столице (далее – центр организации дорожного движения в столице);

      18) осуществляет мероприятия по передаче в управление объектов транспортной инфраструктуры столицы;

      19) разрабатывает и утверждает правила внедрения и эксплуатации автоматизированных систем управления дорожным движением;

      20) разрабатывает и утверждает правила управления и эксплуатации транспортной инфраструктуры;

      21) разрабатывает градостроительный регламент территории столицы;

      22) разрабатывает схемы градостроительного освоения территории столицы, разрабатываемые в реализацию генерального плана столицы;

      23) разрабатывает и утверждает правила установки летних площадок столицы;

      24) определяет юридическое лицо со стопроцентным участием государства в уставном капитале для содержания и развития лесопарковой зоны столицы;

      25) разрабатывает правила управления лесопарковой зоной столицы и ограниченного режима деятельности на ее территории;

      26) разрабатывает нормативы регистрации по месту жительства и месту временного пребывания (проживания) на территории столицы;

      27) координирует деятельность по созданию и развитию национального ремесленничества столицы и его инфраструктуры;

      28) разрабатывает комплексную схему организации дорожного движения в столице.

Статья 9. Организация, оказывающая содействие социально-экономическому развитию столицы, развитию туризма, а также подготовке столицы к международным мероприятиям и выставкам

      Организация, оказывающая содействие социально-экономическому развитию столицы, развитию туризма, а также подготовке столицы к международным мероприятиям и выставкам:

      1) осуществляет выработку и внесение на рассмотрение акимата столицы предложений по проведению мероприятий, направленных на продвижение бренда столицы, и реализацию данных мероприятий;

      2) оказывает услуги акимату столицы по продвижению бренда столицы;

      3) осуществляет привлечение инвестиций и реализацию проектов в рамках развития туристской дестинации;

      4) осуществляет развитие промышленно-инновационной деятельности в области возобновляемых источников энергии;

      5) продвигает мероприятия, способствующие развитию туризма в столице;

      6) предоставляет необходимую информацию о столице местным и зарубежным туристам;

      7) осуществляет поиск, изучение, привлечение и внедрение инновационных решений в области туризма;

      8) вносит в акимат столицы предложения по развитию туристского потенциала столицы;

      9) осуществляет иную деятельность, определяемую акиматом столицы.

Статья 10. Государственное предприятие на праве хозяйственного ведения в сфере обеспечения принудительного отчуждения земельных участков для государственных нужд, освобождения их от зданий (строений, сооружений)

      1. Государственное предприятие на праве хозяйственного ведения в сфере обеспечения принудительного отчуждения земельных участков для государственных нужд, освобождения их от зданий (строений, сооружений) в соответствии с Законом Республики Казахстан "О государственном имуществе":

      1) обеспечивает уведомление собственников или негосударственных землепользователей о принудительном отчуждении земельного участка или иного недвижимого имущества в связи с изъятием земельного участка для государственных нужд;

      2) обеспечивает определение рыночной стоимости принудительно отчуждаемого земельного участка или иного недвижимого имущества в связи с изъятием земельного участка для государственных нужд, определяет размер возмещения;

      3) обеспечивает подготовку сметной стоимости освобождения принудительно отчуждаемых земельных участков от зданий (строений, сооружений);

      4) обеспечивает проведение переговоров, согласительных процедур с собственниками или негосударственными землепользователями принудительно отчуждаемого земельного участка или иного недвижимого имущества в связи с изъятием земельного участка для государственных нужд;

      5) представляет интересы акимата столицы в судах по вопросам принудительного отчуждения земельных участков или иного недвижимого имущества в связи с изъятием земельного участка для государственных нужд;

      6) обеспечивает за счет бюджетных средств выплату возмещения стоимости принудительно отчуждаемого земельного участка или иного недвижимого имущества в связи с изъятием земельного участка для государственных нужд и убытков, подлежащих возмещению;

      7) обеспечивает освобождение принудительно отчуждаемых земельных участков от зданий (строений, сооружений).

      2. Местный исполнительный орган столицы приобретает услуги и работы в сфере обеспечения принудительного отчуждения земельных участков для государственных нужд, освобождения их от зданий (строений, сооружений) у государственного предприятия, определенного в пункте 1 настоящей статьи.

Статья 11. Центр организации дорожного движения в столице

      1. Центр организации дорожного движения в столице осуществляет:

      1) организацию и управление уличными, перехватывающими и коммунальными автомобильными стоянками (парковками, паркингами), специальными (охраняемыми) помещениями, площадками и стоянками, парковочными пространствами;

      2) мониторинг использования паркингов и парковок;

      3) организацию деятельности, связанной с доставлением (эвакуацией) транспортных средств, задержанных в соответствии с Кодексом Республики Казахстан об административных правонарушениях, на специальные площадки и стоянки, их временным хранением, оплатой стоимости доставления (эвакуации) и хранения, возвратом транспортных средств при совершении административных правонарушений, брошенного или бесхозяйного транспортного средства, транспортных средств, признанных вещественными доказательствами, а также транспортных средств, на которые наложен арест, находящихся в специальных (охраняемых) помещениях, на площадках и стоянках;

      4) управление светофорами;

      5) разработку проектов и схем организации дорожного движения;

      6) анализ, прогноз и управление транспортными потоками;

      7) организацию функционирования интеллектуальных транспортных систем;

      8) управление объектами транспортной инфраструктуры;

      9) организацию мероприятий по организации дорожного движения и территориально-транспортному планированию;

      10) подготовку отчетов по вопросам обеспечения безопасности дорожного движения;

      11) выработку рекомендаций по обеспечению безопасности дорожного движения;

      12) разработку и реализацию мероприятий по организации дорожного движения на дорогах;

      13) разработку рекомендаций в раздел по территориально-транспортному планированию и организации дорожного движения градостроительной документации;

      14) участие в мониторинге потерь от дорожно-транспортных происшествий и бюджетных затрат на обеспечение безопасности дорожного движения, а также эффективности принимаемых мер на снижение уровня аварийности на дорогах;

      15) выполнение мер по снижению транспортной нагрузки на населенные пункты путем:

      разработки комплексных схем организации дорожного движения и программ комплексного развития транспортной системы;

      информационного обеспечения дорожного движения в городах;

      16) организацию движения грузового тяжеловесного и крупногабаритного транспортных средств, в том числе администрирование их движения по улично-дорожной сети;

      17) согласование схем транспортного обслуживания массовых культурных, спортивных и иных мероприятий;

      18) согласование маршрутов и параметров движения общественного транспорта и расположения остановочных пунктов.

      2. Доставка (эвакуация), хранение транспортных средств, указанных в подпункте 3) пункта 1 настоящей статьи, осуществляются центром организации дорожного движения в столице на платной основе в соответствии с правилами организации дорожного движения в городе Астане в части, не урегулированной правилами дорожного движения.

Статья 12. Аким столицы

      Наряду с полномочиями, установленными законодательством Республики Казахстан, аким столицы в пределах своей компетенции:

      1) представляет столицу в отношениях с Президентом Республики Казахстан, Курултаем, Правительством, иными центральными государственными органами Республики Казахстан, международными организациями и представителями иностранных государств;

      2) согласовывает проекты нормативных правовых актов Республики Казахстан, непосредственно затрагивающих интересы столицы, в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

      3) вносит на рассмотрение Правительства Республики Казахстан проекты нормативных правовых актов и другие предложения по вопросам функционирования и развития столицы;

      4) принимает участие в решении вопросов проведения в столице мероприятий общегосударственного и международного характера;

      5) вносит в соответствующие государственные органы Республики Казахстан предложения о передаче в коммунальную собственность города объектов, находящихся в республиканской собственности, расположенных на территории столицы, имеющих важное значение для обеспечения выполнения городом функций столицы.

Статья 13. Коммунальная собственность столицы

      Коммунальная собственность столицы является составной частью государственной собственности Республики Казахстан и состоит из:

      1) собственности на земли, находящиеся на территории столицы, за исключением земельных участков, находящихся в частной собственности;

      2) прав собственности на акции в акционерных обществах, долей участия в товариществах с ограниченной ответственностью, где акимат столицы выступает в качестве акционера (участника);

      3) улиц столицы, собственности на недвижимость;

      4) имущества государственных учреждений и коммунальных государственных предприятий, где акимат столицы выступает в качестве собственника;

      5) иного имущества, в том числе имущественных прав.

Статья 14. Архитектурная, градостроительная и строительная деятельность в столице

      1. На территории столицы архитектурная, градостроительная и строительная деятельность должна осуществляться в соответствии с генеральным планом столицы, градостроительной и архитектурно-строительной документацией, государственной системой нормативных документов (государственными нормативными документами), требованиями к единому архитектурному облику, дизайн-коду столицы и законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      2. Для координации действий по реализации единой градостроительной политики, повышения качества среды обитания и жизнедеятельности человека, обеспечения устойчивого развития и формирования современного архитектурного облика столицы при акимате столицы создается архитектурно-градостроительный совет, состав которого формируется местным представительным органом столицы.

      Положение об архитектурно-градостроительном совете столицы утверждается акимом столицы, который его и возглавляет.

      В состав архитектурно-градостроительного совета столицы включаются представители местного исполнительного органа, архитекторы и специалисты научно-исследовательских организаций, представители проектных, общественных и иных организаций, в том числе представляющих интересы лиц с инвалидностью.

      Архитектурно-градостроительный совет столицы:

      1) рассматривает архитектурные, градостроительные и строительные проекты на территории столицы и пригородной зоны;

      2) рассматривает и вносит рекомендации по вопросам архитектурно-художественного облика столицы;

      3) осуществляет иные полномочия в соответствии с положением об архитектурно-градостроительном совете.

      Периодичность заседаний архитектурно-градостроительного совета определяется акимом столицы.

      3. В целях придания единого архитектурного облика и обеспечения соблюдения дизайн-кода столицы местный исполнительный орган столицы проводит технические обследования многоквартирных жилых домов.

      На основании актов технических обследований местный исполнительный орган столицы определяет перечень многоквартирных жилых домов, подлежащих ремонту, направленному на придание единого архитектурного облика и соблюдение дизайн-кода столицы.

      4. Для придания единого архитектурного облика и обеспечения соблюдения дизайн-кода столицы уполномоченная организация наделена следующими полномочиями:

      1) организация ремонта многоквартирных жилых домов, направленного на придание единого архитектурного облика и обеспечение соблюдения дизайн-кода столицы;

      2) заключение договоров с:

      объединением собственников имущества многоквартирного жилого дома, субъектом управления объектом кондоминиума при выборе собственниками квартир, нежилых помещений формы управления объектом кондоминиума в виде непосредственного совместного управления;

      подрядной организацией;

      3) оплата выполненных работ;

      4) мониторинг и контроль выполняемых работ подрядными организациями в отношении общего имущества объекта кондоминиума.

Статья 15. Единый архитектурный облик и дизайн-код столицы

      1. Требования к единому архитектурному облику и дизайн-коду столицы распространяются на объекты дизайн-кода, к которым в том числе относятся здания и сооружения, инженерные и транспортные коммуникации, нестационарные объекты, объекты инфраструктуры столицы, их комплексы в жилых, общественных (общественно-деловых), промышленных (производственных), рекреационных и других функциональных зонах столицы, объекты незавершенного строительства, улично-дорожная сеть, а также объекты внешнего оформления, освещения и иллюминации, объекты рекламы, вывески и указатели.

      2. Организация, градостроительное планирование развития и застройки территории столицы осуществляются с учетом требований к единому архитектурному облику и дизайн-коду столицы.

      3. Строительство, расширение, модернизация, техническое перевооружение, реконструкция, реставрация, капитальный ремонт, консервация и постутилизация, временное или постоянное размещение объектов дизайн-кода, а также организация данных видов работ, инженерная подготовка территории, благоустройство, озеленение и внешнее оформление осуществляются в соответствии с требованиями к единому архитектурному облику и дизайн-коду столицы в порядке, предусмотренном правилами администрирования дизайн-кода столицы.

      4. Оценку соблюдения требований к единому архитектурному облику и дизайн-коду столицы осуществляет организация, ответственная за формирование и администрирование дизайн-кода столицы.

      5. При организации городской инфраструктуры должна обеспечиваться доступная среда, выражающаяся в надлежащем состоянии дорожно-транспортной и социальной инфраструктуры столицы, обеспечивающей комфортный доступ к ней всех категорий граждан, включая участников дорожного движения, лиц с инвалидностью, несовершеннолетних и пенсионеров.

Статья 16. Особенности режима лесопарковой зоны столицы

      1. Под лесопарковой зоной столицы признаются земли в пределах территории столицы, предназначенные и выполняющие защитные, оздоровительные и рекреационные функции.

      2. Решение об установлении и изменении границ лесопарковой зоны столицы принимается Правительством Республики Казахстан по представлению местного исполнительного органа столицы.

      3. На землях лесопарковой зоны столицы запрещаются осуществление любой деятельности, отрицательно влияющей на состояние и восстановление экологической системы, растений, животных и других организмов, в том числе выпас и прогон сельскохозяйственных животных, складирование мусора, нарушение почв, охота, незаконный отлов, изъятие и умерщвление животных, нарушение среды и условий их обитания, иная деятельность, которая может повлечь изменение ее естественного облика или нарушение устойчивости экологических систем.

Статья 17. Инфраструктура столицы

      Инфраструктура столицы включает:

      1) инженерную инфраструктуру;

      2) транспортную инфраструктуру;

      3) систему инженерного обеспечения, эксплуатации и ремонта жилищного фонда, объектов здравоохранения, образования и внутренней торговли;

      4) систему благоустройства и озеленения;

      5) другие объекты и системы, необходимые для функционирования столицы.

Глава 3. ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Статья 18. Порядок введения в действие настоящего Конституционного закона

      1. Настоящий Конституционный закон вводится в действие с 1 июля 2026 года.

      2. Признать утратившим силу Закон Республики Казахстан от 21 июля 2007 года "О статусе столицы Республики Казахстан" со дня введения в действие настоящего Конституционного закона.

      Президент
Республики Казахстан
К. ТОКАЕВ