"Медиаторларды даярлау бағдарламасы бойынша оқытудан өткізу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық даму министрінің 2023 жылғы 14 маусымдағы № 244-НҚ бұйрығына өзгерістер енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Мәдениет және ақпарат министрінің 2025 жылғы 30 желтоқсандағы № 696-НҚ бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2025 жылғы 31 желтоқсанда № 37762 болып тіркелді

БҰЙЫРАМЫН:

1. "Медиаторларды даярлау бағдарламасы бойынша оқытудан өткізу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық даму министрінің 2023 жылғы 14 маусымдағы № 244-НҚ бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32854 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

"Медиация туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 9-бабының 4-тармағы 1) тармақшасына және "Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінің кейбір мәселелері туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 4 қазандағы № 866 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігі туралы ереженің 15-тармағы 87) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:";

көрсетілген бұйрықпен бекітілген Медиаторларды даярлау бағдарламасы бойынша оқытудан өткізу қағидалары осы бұйрыққа қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

2. Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің Азаматтық қоғам істері комитеті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

3) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің Заң департаментіне ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланғаннан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Мәдениет және ақпарат министрі

А. Балаева

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі 2025 жылғы 30 желтоқсандағы № 696-НҚ бұйрығына қосымша Қазақстан Республикасының Ақпарат және қоғамдық даму министрі 2023 жылғы 14 маусымдағы № 244-НҚ бұйрығымен бекітілген

Медиаторларды даярлау бағдарламасы бойынша оқытудан өткізу қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы медиаторларды даярлау бағдарламасы бойынша оқытудан өткізу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Медиация туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 9-бабы 4-тармағының 1) тармақшасына және "Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінің кейбір мәселелері туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 4 қазандағы № 866 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі туралы ереженің 15-тармағының 87) тармақшасына сәйкес әзірленді және медиаторларды даярлау бағдарламасы бойынша оқытудан өткізу тәртібін айқындайды.

2. Осы Қағидалар медиаторлар ұйымдарының кәсіби медиаторлар мен медиаторлар жаттықтырушыларын даярлау жөніндегі бағдарламаларды әзірлеуі және бекітуі үшін негіз болады.

3. Осы Қағидаларда келесі ұғымдар пайдаланылады:

1) андрогогика – бұл ересектерді оқыту және тәрбиелеу теориясы мен практикасын зерттейтін ғылым саласы;

2) жанжалдың медиацияға бейімділігі – бұл белгілі бір жанжалдың медиация арқылы шешуге қолайлы немесе қолайсыз болуын сипаттайтын қасиеті;

3) медиатор – осы Заңның талаптарына сәйкес кәсіби немесе қоғамдық негізде медиация жүргізу үшін тараптар тартатын тәуелсіз жеке тұлға;

4) медиация – тараптардың ерікті келісімі бойынша жүзеге асырылатын, олардың өзара қолайлы шешімге қол жеткізуі мақсатында медиатордың (медиаторлардың) жәрдемдесуімен тараптар арасындағы дауды (дау-шарды) реттеу рәсімі;

5) медиаторлар ұйымдары – медиаторлардың Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін медиацияны дамыту жөніндегі ортақ мақсаттарға қол жеткізуі үшін олардың ерікті негізде бірігуі үшін құрылатын коммерциялық емес ұйымдар;

6) медиаторларды даярлау бағдарламасы – медиатор болуға үміткер тұлғаларды арнайы оқытатын, олардың кәсіби құзіреттерін қалыптастыратын оқу курстарының мазмұны мен құрылымын сипаттайтын оқу жоспары;

7) уәкілетті орган жанындағы медиаторлар ұйымдарымен өзара іс – қимыл жөніндегі үйлестіру кеңесі (бұдан әрі – Үйлестіру кеңесі) – медиаторлар ұйымдары ұсынған медиаторларды даярлау бағдарламаларын қарастыратын консультативтік-кеңесші орган.

2 тарау. Медиаторларды даярлау бағдарламасын бекіту тәртібі

4. Медиаторларды даярлау бағдарламасы келесі бағдарламалардан тұрады:

1) "Медиацияның жалпы курсы" - Заңның 9-бабы 4-тармағының талаптарына сәйкес келген жағдайда кәсіби медиатор болуға ниет білдірген тұлғаларды даярлауға арналған;

2) "Медиацияның мамандандырылған курсы" - медиацияның нақты саласы бойынша даярлауға және кәсіби медиаторлардың біліктілігін арттыруға арналған;

3) "Медиаторлар жаттықтырушыларын даярлау курсы" - медиация бойынша оқыту жүргізуге ниет білдірген медиаторлар жаттықтырушысын даярлауға арналған.

5. Медиаторларды даярлау бағдарламалары медиаторлар ұйымдарымен осы Қағидалардың 1, 2 және 3-қосымшаларына сәйкес нысандар бойынша үлгілік оқу жоспарлары негізінде әзірленеді және Үйлестіру кеңесінің қарауына енгізіледі.

6. Үйлестіру кеңесі медиаторларды даярлау бағдарламалары қарауға түскен сәттен бастап 10 (он) жұмыс күнінен кеш емес мерзімде бекіту туралы шешім қабылдайды.

3-тарау. "Медиацияның жалпы курсы" бағдарламасы бойынша оқытудан өткізу тәртібі

7. "Медиацияның жалпы курсы" бағдарламасы бойынша оқытудың мақсаты кәсіби негіздегі медиатор ретінде қызметті жүргізу үшін қажетті дағдыларды игеру болып табылады.

8. "Медиацияның жалпы курсы" бағдарламасы бойынша оқытуды медиаторлар ұйымдары жүргізеді. Бағдарламаның көлемі кемінде 72 (жетпіс екі) академиялық сағатты құрайды және осы Қағидалардың 1-қосымшасына сәйкес теориялық бөлімді (дәрістерді), практикалық сабақтар өткізуді қамтиды.

9. "Медиацияның жалпы курсы" бағдарламасы бойынша оқыту қашықтан және/немесе күндізгі нысанда жүргізіледі.

10. Оқу тобы 10 (он) адамнан аспайтын құрамда қалыптастырылады.

11. "Медиацияның жалпы курсы" бағдарламасы бойынша оқытуға келесі тұлғалар жіберілмейді:

1) мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілетті және оған теңестірілген;

2) заңда белгіленген тәртіппен сот әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі деп таныған;

3) оған қатысты қылмыстық қудалау жүзеге асырылатын;

4) заңда белгіленген тәртіппен өтелмеген немесе алынбаған соттылығы бар.

12. Оқыту басталғанға дейін тұлға келесі құжаттарды ұсынады:

1) жоғары білім туралы диплом немесе цифрлық құжаттар сервисінен берілетін электрондық құжат (салыстыру үшін қажет);

2) жеке басты куәландыратын құжат, оның ішінде жеке және заңды тұлғаларға цифрлік құжаттар сервисі арқылы берілетін құжат;

3) осы Қағидалардың 4-қосымшасына сәйкес "Медиацияның жалпы курсы" бағдарламасы бойынша оқуға ниет білдірген тұлғалар өздерінің дербес деректерін жинауға және өңдеуге келісімді "Дербес деректер және оларды қорғау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабына сәйкес ұсынады.

Оқытуға қабылдаудан бас тартылған жағдайда медиаторлар ұйымы бас тартудың нақты себептерін көрсете отырып, өтініш берушіге жазбаша дәлелді жауап ұсынады.

4-тарау. "Медиацияның мамандандырылған курсы" бағдарламасы бойынша оқытудан өткізу тәртібі

13. "Медиацияның мамандандырылған курсы" бағдарламасы бойынша оқытудың мақсаты құқықтың әртүрлі салаларындағы дауларды шешу ерекшеліктері мен жанжал түрлерін ескере отырып, нақты мамандану бойынша кәсіби медиаторларды даярлау болып табылады.

"Медиацияның мамандандырылған курсы" бағдарламасы бойынша оқытудан "Медиацияның жалпы курсы" бағдарламасы бойынша оқытуды аяқтағаны туралы сертификат алған тұлғалар өтеді.

14. "Медиацияның мамандандырылған курсы" бағдарламасы бойынша оқыту осы Қағидалардың 2-қосымшасына сәйкес теориялық бөлімді (дәрістерді), практикалық сабақтарды өткізуді қамтиды.

15. "Медиацияның мамандандырылған курсы" бағдарламасы бойынша оқыту қашықтан және/немесе күндізгі нысанда жүргізіледі.

16. Оқу тобының саны 15 (он бес) адамнан аспайтын етіп қалыптастырылады.

17. Оқытуды медиаторлар ұйымдары жүргізеді, курстың көлемі осы Қағидалардың 2-қосымшасына сәйкес "Медиацияның мамандандырылған курсы" бағдарламасы бойынша үлгілік оқу жоспарының әрбір бағыты бойынша кемінде 32 (отыз екі) академиялық сағатты құрайды.

18. "Медиацияның мамандандырылған курсы" бағдарламасы бойынша оқытуға келесі тұлғалар жіберілмейді:

1) мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілетті және оған теңестірілген;

2) заңда белгіленген тәртіппен сот әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі деп таныған;

3) оған қатысты қылмыстық қудалау жүзеге асырылатын;

4) заңда белгіленген тәртіппен өтелмеген немесе алынбаған соттылығы бар.

19. Оқыту басталғанға дейін тұлға келесі құжаттарды ұсынады:

1) "Медиацияның жалпы курсы" бағдарламасы бойынша оқытуды аяқтағаны туралы сертификат (салыстыру үшін сертификаттың түпнұсқасы ұсынылмаған жағдайда нотариалды куәландырылған көшірмесі);

2) жеке басты куәландыратын құжат немесе жеке және заңды тұлғаларға цифрлік құжаттар сервисі арқылы берілетін құжат;

3) осы Қағидалардың 4-қосымшасына сәйкес "Медиацияның мамандандырылған курсы" бағдарламасы бойынша оқуға ниет білдірген тұлғалар өздерінің дербес деректерін жинауға және өңдеуге келісімді "Дербес деректер және оларды қорғау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабына сәйкес ұсынады.

Оқытуға қабылдаудан бас тартылған жағдайда медиаторлар ұйымы бас тартудың нақты себептерін көрсете отырып, өтініш берушіге жазбаша дәлелді жауап ұсынады.

5-тарау. "Медиаторлар жаттықтырушыларын даярлау курсы" бағдарламасы бойынша оқытудан өткізу тәртібі

20. "Медиаторлар жаттықтырушыларын даярлау курсы" бағдарламасы бойынша оқытудың мақсаты медиацияны оқытуды жүзеге асыратын медиаторлар жаттықтырушыларын даярлау болып табылады.

"Медиаторлардың жаттықтырушыларын даярлау курсы" бағдарламасы бойынша оқытуды "Медиацияның жалпы курсы" және "Медиацияның мамандандырылған курсы" бағдарламалары бойынша оқытуды аяқтағаны туралы сертификат алған тұлғалар өтеді.

21. "Медиаторлар жаттықтырушыларын даярлау курсы" бағдарламасы бойынша оқыту андрогогика негіздерін, педагогикалық шеберлікті, медиацияны оқыту әдістемесін, арнайы әдістерді көздейді.

22. "Медиаторлар жаттықтырушыларын даярлау курсы" бағдарламасы бойынша оқыту күндізгі нысанда жүргізіледі.

23. Оқытуды медиаторлар ұйымдары жүргізеді, курстың көлемі осы Қағидалардың 3-қосымшасына сәйкес "Медиаторлар жаттықтырушыларын даярлау курсы" бағдарламасы бойынша үлгілік оқу жоспарының әрбір тақырыбы бойынша кемінде 32 (отыз екі) академиялық сағатты құрайды.

24. "Медиаторлар жаттықтырушыларын даярлау курсы" бағдарламасы бойынша оқытуға келесі тұлғалар жіберілмейді:

1) мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілетті және оған теңестірілген;

2) заңда белгіленген тәртіппен сотпен әрекетке қабілетсіз немесе әрекетке қабілеттілігі шектеулі деп танылған;

3) оларға қатысты қылмыстық қуғындау жүзеге асырылып жатса;

4) заңда белгіленген тәртіппен өтелмеген немесе алынбаған соттылығы бар.

25. Оқыту басталғанға дейін тұлға келесі құжаттарды ұсынады:

1) медиатор ретінде кемінде 5 (бес) жыл үздіксіз кәсіби қызметін растайтын құжаттар;

кәсіби қызметін растайтын құжат;

еңбек шартының көшірмелері;

жұмыс орнынан анықтама;

2) "Медиацияның жалпы курсы" және "Медиацияның мамандандырылған курсы" бағдарламалары бойынша оқытуды аяқтағаны туралы сертификаттар (салыстырып тексеру үшін сертификаттың түпнұсқасы ұсынылмаған жағдайда нотариалды куәландырған көшірмелері);

3) біліктілікті арттыру бойынша семинарларға және (немесе) курстарға қатысу туралы кемінде 5 (бес) сертификаттың болуы. Ұсынылған сертификаттардың бірі "Медиаторлар жаттықтырушыларын даярлау курсы" бағдарламасы бойынша оқытуға дейін 1 (бір) жылдан кешіктірілмей беріледі;

4) жеке басын куәландыратын құжат, оның ішінде жеке және заңды тұлғаларға цифрлық құжаттар сервисі арқылы берілетін құжат;

5) осы Қағидалардың 4-қосымшасына сәйкес "Медиаторлар жаттықтырушыларын даярлау курсы" бағдарламасы бойынша оқуға ниет білдірген тұлғалар өздерінің дербес деректерін жинауға және өңдеуге келісімді "Дербес деректер және оларды қорғау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабына сәйкес ұсынады.

Оқытуға қабылдаудан бас тартылған жағдайда медиаторлар ұйымы бас тартудың нақты себептерін көрсете отырып, өтініш берушіге жазбаша дәлелді жауап ұсынады.

6-тарау. Медиаторлардың біліктілігін қорытынды бағалау және сертификаттау

26. "Медиацияның жалпы курсы", "Медиацияның мамандандырылған курсы" және "Медиаторлар жаттықтырушыларын даярлау курсы" әрбір бағдарламалары бойынша оқытуды аяқтағаннан кейін оқытуды жүргізген медиаторлар ұйымының мөрімен куәландырылған қорытынды бағалау жүргізіледі және осы Қағидалардың 5-қосымшасына сәйкес нысан бойынша сертификат беріледі.

27. Емтихан комиссиясының құрамын медиаторлар ұйымының басшысы бекітеді және мыналарды көздейді:

1) теориялық білімдерін тексеру (әңгімелесу және (немесе) тестілеу нысанындағы емтихан);

2) практикалық дағдыларды тексеру (нәтижелерді бағалау).

28. Қорытынды бағалау нәтижелері емтихан комиссиясының мүшелері қол қоятын хаттамамен ресімделеді және медиаторларды даярлау бағдарламасы бойынша оқытудан өткен тұлғалардың назарына жеткізіледі және білім алушыларды есепке алудың арнайы журналына енгізіледі.

Бағалау нәтижелерімен келіспеген жағдайда білім алушы тұлға нәтижелерді алған сәттен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде жазбаша нысанда апелляцияға тапсыруға құқылы.

Апелляция 7 (жеті) жұмыс күні ішінде қаралады, қорытындысы бойынша апелляциялық комиссияның дәлелді шешімі шығарылады.

29. "Медиацияның жалпы курсы" бағдарламасы бойынша оқытуды аяқтағаны туралы сертификат алған тұлғалар кәсіби негіздегі медиатор ретінде практикалық қызметті жүзеге асырады.

30. "Медиацияның мамандандырылған курсы" бағдарламасы бойынша оқытуды аяқтағаны туралы сертификат алған тұлғалар практикалық қызметті кәсіби негіздегі медиатор ретінде, оның ішінде белгілі бір мамандығы бар медиатор ретінде жүзеге асырады.

31. "Медиаторлар жаттықтырушыларын даярлау курсы" бағдарламасы бойынша оқытуды аяқтағаны туралы сертификат алған тұлғалар практикалық қызметті кәсіби негіздегі медиатор ретінде, оның ішінде белгілі бір мамандығы бар медиатор ретінде және медиацияны оқытуды жүзеге асырады.

Медиаторларды даярлау бағдарламасы бойынша оқытудан өткізу қағидаларына 1-қосымша

"Медиацияның жалпы курсы" бағдарламасы бойынша үлгілік оқу жоспары

Р/с №	Тақырыптардың атауы	Барлық сағаты	Оның ішінде
			Дәріс	Практикалық сабақ
1.	Конфликтология негіздері, жанжалды шешу жолдары, оларды басқару стильдері. Медиация негіздері	8	8	0
2.	Медиация ұғымы және қағидаттары	2	2	0
3.	Қазақстан Республикасының медиация бойынша заңнамасы	1	1	0
4.	Шетелдік медиация тәжірибесі	2	2	0
5.	Медиация құралдары	6	2	4
6.	Медиациядағы қабылдау және коммуникация	8	2	6
7.	Жанжалдың медиацияға бейімділігі	4	1	3
8.	Медиатордың рөлі, құқықтары мен міндеттері	2	1	1
9.	Тараптардың мүдделерімен және қарсылықтарымен жұмыс	6	2	4
10.	Медиациядағы келіссөздер процесінің ерекшеліктері	4	1	3
11.	Вербалды емес қарым-қатынас, ымдау және іс-қимыл тілі	1	1	0
12.	Медиацияға үшінші тұлғалардың қатысуы	1	1
13.	Медиация рәсімінің нәтижесі	4	1	3
14.	Медиативтік келісімнің орындалуы, медиатордың принциптері, рөлі	2	1	1
15.	Медиацияны ілгерілету және медиациядағы этикалық нормалар	2	1	1
16.	Медиаторға арналған практикалық құралдар	6	0	6
17.	Медиатордың қызметіне салық салу	1	1	0
18.	Медиация рәсімін жүргізу кезінде құжаттаманы ресімдеу	2	1	1
19.	Білімді бекіту және практикалық дағдыларды игеру үшін практикалық сабақ	8	0	8
20.	Қорытынды бақылау	2		2 практикалық тапсырмамен жұмыс, тестілеу
	Жиыны	72	29	43

Медиаторларды даярлау бағдарламасы бойынша оқытудан өткізу қағидаларына 2-қосымша

"Медиацияның мамандандырылған курсы" бағдарламасы бойынша үлгілік оқу жоспары

№ т	Бағыт атауы	Барлығы сағат	Оның ішінде:
			Дәрістер	Практикалық сабақтар
1.	Азаматтық құқықтық қатынастардан туындайтын медиация рәсімін жүргізу ерекшеліктері	32	12	20
2.	Еңбек құқықтық қатынастардан туындайтын медиация рәсімін жүргізу ерекшеліктері	32	12	20
3.	Отбасылық құқықтық қатынастардан туындайтын медиация рәсімін жүргізу ерекшеліктері	32	12	20
4.	Қылмыстық істер бойынша медиация рәсімін жүргізу ерекшеліктері	32	12	20
5.	Топтық дауларды (жанжалдарды) шешуде медиация рәсімін жүргізу. Әлеуметтік медиация (білім беру саласында, этносаралық, корпоративтік және тағы басқа даулар)	32	12	20
6	Қаржы-кредиттік қатынастар бойынша медиация рәсімін жүргізу ерекшеліктері	32	12	20

Медиаторларды даярлау бағдарламасы бойынша оқытудан өткізу қағидаларына 3-қосымша

"Медиаторлар жаттықтырушыларын даярлау курсы" бағдарламасы бойынша үлгілік оқу жоспары

№ т	Тақырыптың атауы	Барлығы сағат	Оның ішінде:
			Дәрістер	Практикалық сабақтар
1.	Медиацияны оқыту негіздері	7	3	4
2.	Медиацияны оқыту кезіндегі топпен жұмыс	7	3	4
3.	Медиацияны оқыту кезендегі ойын түріндегі өзара іс-қимыл	7	3	4
4.	Медиация жаттықтырушысының жеке жұмысы	8	3	5
5.	Қорытынды бақылау	3		3 практикалық тапсырмамен жұмыс, тестілеу
6.	ЖИЫНЫ	32	12	20

	Медиаторларды даярлау бағдарламасы бойынша оқытудан өткізу қағидаларына 4-қосымша
	Нысан
	Кімге ______________________ (медиаторлар ұйымы) ___________________________ кімнен _____________________ ___________________________ (өтініш берушінің аты-жөні, тегі (ол болған жағдайда), жеке куәлік № ____, берілді (қашан, кім))

Келісім

Мен, ____________________________________________________________

тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)

_________________________________________________________________

(заңды мекен жайы)

_________________________________________________________________

(байланыс деректері) (пошта мекенжайы немесе электрондық пошта мекенжайы

не телефон немесе телефакс нөмірі)

__________________________________________________________________

(медиация саласындағы мамандандыру туралы мәліметтер)

__________________________________________________________________

(медиацияны жүзеге асыра алатын тіл туралы мәліметтер)

"Медиацияның жалпы курсы", "Медиацияның мамандандырылған курсы",

"Медиаторлар жаттықтырушыларын даярлау курсы" (қажетті нәрсені белгілеңіз)

бағдарламалары бойынша оқу тобының құрамына енгізілу үшін "Дербес деректер

және оларды қорғау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабына сәйкес

қажетті дербес деректерімді жинауға және өңдеуге келісімімді беремін.

"___" _________20___жыл. Өтініш берушінің қолы _______________

Медиаторларды даярлау бағдарламасы бойынша оқытудан өткізу қағидаларына 5-қосымша

__________________________________________________________________

(медиаторлар ұйымының атауы)

СЕРТИФИКАТ

№ ______________________

(сертификат нөмірі)

Осы сертификат

__________________________________________________________________

тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)

__________________________________________________________________

(бағдарламаның атауы)

медиаторларды даярлау бағдарламасы бойынша оқытуды сәтті аяқтағанын

куәландырады

__________________________________________________________________

(Медиатор-жаттықтырушының тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)

(қолы)

__________________________________________________________________

(Медиаторлар ұйымы басшысының (қолы) тегі, аты, әкесінің аты (ол болған

жағдайда)

М.О. _______________________ (сертификат берілген күн)

О внесении изменений в приказ Министра информации и общественного развития Республики Казахстан от 14 июня 2023 года № 244-НҚ "Об утверждении Правил прохождения обучения по программе подготовки медиаторов"

Приказ Заместителя Премьер-Министра - Министра культуры и информации Республики Казахстан от 30 декабря 2025 года № 696-НҚ. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 31 декабря 2025 года № 37762

ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Внести в приказ Министра информации и общественного развития Республики Казахстан от 14 июня 2023 года № 244-НҚ "Об утверждении Правил прохождения обучения по программе подготовки медиаторов" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 32854) следующие изменения:

преамбулу изложить в следующей редакции:

"В соответствии с подпунктом 1) пункта 4 статьи 9 Закона Республики Казахстан "О медиации" и подпунктом 87) пункта 15 Положения о Министерстве культуры и информации Республики Казахстан, утвержденного постановлением Правительства Республики Казахстан от 4 октября 2023 года № 866 "О некоторых вопросах Министерства культуры и информации Республики Казахстан", ПРИКАЗЫВАЮ:";

Правила прохождения обучения по программе подготовки медиаторов, утвержденные указанным приказом изложить в новой редакции согласно приложению к настоящему приказу.

2. Комитету по делам гражданского общества Министерства культуры и информации Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства культуры и информации Республики Казахстан после его официального опубликования;

3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан представление в Юридический департамент Министерства культуры и информации Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1) и 2) настоящего пункта.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра культуры и информации Республики Казахстан.

4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования.

Заместитель Премьер-Министра - Министр культуры и информации Республики Казахстан

А. Балаева

	Приложение к приказу Заместитель Премьер-Министра - Министр культуры и информации Республики Казахстан от 30 декабря 2025 года № 696-НҚ
	Утверждены приказом Министр информации и общественного развития Республики Казахстан от 14 июня 2023 года № 244-НҚ

Правила прохождения обучения по программе подготовки медиаторов

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Правила прохождения обучения по программе подготовки медиаторов (далее – Правила) разработаны в соответствии с подпунктом 1) пункта 4 статьи 9 Закона Республики Казахстан "О медиации" (далее – Закон) и подпунктом 87) пункта 15 Положения о Министерстве культуры и информации Республики Казахстан, утвержденного постановлением Правительства Республики Казахстан от 4 октября 2023 года № 866, и определяют порядок прохождения обучения по программе подготовки медиаторов.

2. Настоящие Правила служат основой для разработки и утверждения программ подготовки профессиональных медиаторов и тренеров медиаторов организациями медиаторов.

3. В настоящих Правилах используются следующие понятия:

1) андрагогика – это область науки, изучающая теорию и практику обучения и воспитания взрослых;

2) медиабельность конфликта – это свойство, характеризующее возможность или невозможность разрешения конкретного конфликта посредством медиации;

3) медиатор – независимое физическое лицо, привлекаемое сторонами для проведения медиации на профессиональной основе или общественных началах в соответствии с требованиями Закона;

4) медиация - процедура урегулирования спора (конфликта) между сторонами при содействии медиатора (медиаторов) в целях достижения ими взаимоприемлемого решения, реализуемая по добровольному согласию сторон;

5) организации медиаторов – некоммерческие организации, создаваемые для объединения медиаторов на добровольной основе для достижения ими общих целей по развитию медиации, не противоречащих законодательству Республики Казахстан;

6) программа подготовки медиаторов – учебный план, описывающий содержание и структуру учебных курсов, специально предназначенных для подготовки лиц, желающих стать медиаторами, и формирующих их профессиональные компетенции;

7) координационный совет по взаимодействию с организациями медиаторов при уполномоченном органе (далее – Координационный совет) – консультативно-совещательный орган, который рассматривает программы подготовки медиаторов, представленные организациями медиаторов.

Глава 2. Порядок утверждения программы подготовки медиаторов

4. Программа подготовки медиаторов состоит из следующих программ:

1) "Общий курс медиации" - предназначен для подготовки лиц, изъявивших желание стать профессиональными медиаторами, при условии соответствия требованиям пункта 4 статьи 9 Закона;

2) "Специализированный курс медиации" - предназначен для подготовки по конкретной области медиации и повышения квалификации профессиональных медиаторов;

3) "Курс подготовки тренеров медиаторов" - предназначен для подготовки тренера медиаторов, изъявивших желание проводить обучение по медиации.

5. Программы подготовки медиаторов разрабатываются организациями медиаторов на основе типовых учебных планов по формам, согласно приложениям 1, 2 и 3 к настоящим Правилам и вносятся на рассмотрение Координационного совета.

6. Координационный совет принимает решение об утверждении программ подготовки медиаторов в срок не позднее 10 (десять) рабочих дней с момента их поступления на рассмотрение.

Глава 3. Порядок прохождения обучения по программе "Общий курс медиации"

7. Целью обучения по программе "Общий курс медиации" является приобретение навыков, необходимых для ведения деятельности в качестве медиатора на профессиональной основе.

8. Обучение по программе "Общий курс медиации" проводится организациями медиаторов. Объем программы составляет не менее 72 (семьдесят два) академических часов и содержит теоретическую часть (лекции), проведение практических занятий, согласно приложению 1 к настоящим Правилам

9. Обучение по программе "Общий курс медиации" проводится в дистанционной и/или очной форме.

10. Учебная группа формируется в составе не более 10 (десять) человек.

11. К обучению по программе "Общий курс медиации" не допускаются следующие лица:

1) уполномоченные на выполнение государственных функций и приравненные к нему;

2) признанные судом в установленном законом порядке недееспособными или ограниченно дееспособными;

3) в отношении которых осуществляется уголовное преследование;

4) имеющие не погашенную или не снятую в установленном законом порядке судимость.

12. До начала обучения лицом предоставляются следующие документы:

1) диплом о высшем образовании или электронный документ из сервиса цифровых документов (требуется для сверки);

2) документ, удостоверяющий личность, в том числе документ предоставляемый физическим и юридическим лицам посредством сервиса цифровых документов;

3) cогласно приложению 4 к настоящим Правилам, лица, изъявившие желание пройти обучение по программе "Общий курс медиации" предоставляют согласие на сбор и обработку своих персональных данных в порядке, установленном статьей 8 Закона Республики Казахстан "О персональных данных и их защите".

В случае отказа в приеме на обучение организация медиаторов предоставляет заявителю мотивированный письменный ответ с указанием конкретных оснований отказа.

Глава 4. Порядок прохождения обучения по программе "Специализированный курс медиации"

13. Целью обучения по программе "Специализированный курс медиации" является подготовка профессиональных медиаторов по конкретной специализации, с учетом особенностей разрешения споров в различных отраслях права и видов конфликтов.

Обучение по программе "Специализированный курс медиации" проходят лица, получившие сертификат об окончании обучения по программе "Общий курс медиации".

14. Обучение по программе "Специализированный курс медиации включает теоретическую часть (лекции), проведение практических занятий, согласно приложению 2 к настоящим Правилам.

15. Обучение по программе "Специализированный курс медиации" проводится в дистанционной и/или очной форме.

16. Учебная группа формируется численностью не более 15 (пятнадцать) человек.

17. Обучение проводится организациями медиаторов, объем курса составляет не менее 32 (тридцать два) академических часов по каждому направлению типового учебного плана по программе "Специализированный курс медиации", согласно приложению 2 к настоящим Правилам.

18. К обучению по программе "Специализированный курс медиации" не допускаются следующие лица:

1) уполномоченные на выполнение государственных функций и приравненные к нему;

2) признанные судом в установленном законом порядке недееспособными или ограниченно дееспособными;

3) в отношении которых осуществляется уголовное преследование;

4) имеющие не погашенную или не снятую в установленном законом порядке судимость.

19. До начала обучения лицом предоставляются следующие документы в организацию медиаторов:

1) сертификат об окончании обучения по программе "Общий курс медиации" (нотариально засвидетельствованную копию в случае непредставления оригинала сертификата для сверки);

2) документ, удостоверяющий личность, либо документы предоставляемые через сервис цифровых документов для физических и юридических лиц;

3) cогласно приложению 4 к настоящим Правилам, лица, изъявившие желание пройти обучение по программе "Специализированный курс медиации", предоставляют согласие на сбор и обработку своих персональных данных в порядке, установленном статьей 8 Закона Республики Казахстан "О персональных данных и их защите".

В случае отказа в приеме на обучение организация медиаторов предоставляет заявителю мотивированный письменный ответ с указанием конкретных оснований отказа.

Глава 5. Порядок прохождения обучения по программе "Курс подготовки тренеров медиаторов"

20. Целью обучения по программе "Курс подготовки тренеров медиаторов" является подготовка тренеров медиаторов, осуществляющих обучение медиации.

Обучение по программе "Курс подготовки тренеров медиаторов" проходят лица, получившие сертификат об окончании обучения по программам "Общий курс медиации" и "Специализированный курс медиации".

21. Обучение по программе "Курс подготовки тренеров медиаторов" предусматривает основы андрогогики, педагогическое мастерство, методику обучения медиации, специальные методы.

22. Обучение по программе "Курс подготовки тренеров медиаторов" проводится в очной форме.

23. Обучение проводится организациями медиаторов, объем курса составляет не менее 32 (тридцать два) академических часов по каждой теме типового учебного плана по программе "Курс подготовки тренеров медиаторов", согласно приложению 3 к настоящим Правилам.

24. К обучению по программе "Курс подготовки тренеров медиаторов" не допускаются следующие лица:

1) уполномоченные на выполнение государственных функций и приравненные к нему;

2) признанные судом в установленном законом порядке недееспособными или ограниченно дееспособными;

3) в отношении которых осуществляется уголовное преследование;

4) имеющие не погашенную или не снятую в установленном законом порядке судимость.

25. До начала обучения лицом предоставляются следующие документы:

1) подтверждающие документы о непрерывной профессиональной деятельности в качестве медиатора, не менее 5 (пять) лет;

документы, подтверждающие профессиональную деятельность;

копии трудового договора;

справка с места работы;

2) сертификаты об окончании обучения по программам "Общий курс медиации" и "Специализированный курс медиации" (нотариально засвидетельствованные копии в случае непредставления оригинала сертификата для сверки);

3) наличие не менее 5 (пять) сертификатов об участии на семинарах и (или) курсах по повышению квалификации. Один из представленных сертификатов выдается не позднее чем за 1 (один) год до момента обучения по программе "Курсу подготовки тренеров медиаторов";

4) документ, удостоверяющий личность, в том числе документ предоставляемый физическим и юридическим лицам посредством сервиса цифровых документов;

5) cогласно приложению 4 к настоящим Правилам, лица, изъявившие желание пройти обучение по программе "Курс подготовки тренеров медиаторов", предоставляют согласие на сбор и обработку своих персональных данных в порядке, установленном статьей 8 Закона Республики Казахстан "О персональных данных и их защите".

В случае отказа в приеме на обучение организация медиаторов предоставляет заявителю мотивированный письменный ответ с указанием конкретных оснований отказа.

Глава 6. Итоговая аттестация и сертификация медиаторов

26. По завершении обучения по каждой программе "Общий курс медиации", "Специализированный курс медиации" и "Курс подготовки тренеров медиаторов" проводится итоговая аттестация, удостоверяемая печатью организации медиаторов, осуществлявшей обучение, и выдается сертификат по форме согласно приложению 5 к настоящим Правилам.

27. Состав экзаменационной комиссии утверждается руководителем организации медиаторов и предусматривает:

1) проверку теоретических знаний (экзамен в форме собеседования и (или) тестирования);

2) проверку практических навыков (оценка результатов).

28. Результаты итоговой аттестации оформляются протоколом, подписываемыми членами экзаменационной комиссии, доводятся до сведения лиц, прошедших обучение по программе подготовки медиаторов, и вносятся в специальный журнал учета обучающихся.

В случае несогласия с результатами аттестации обучающееся лицо вправе в течение 5 (пять) рабочих дней со дня получения результатов подать апелляцию в письменной форме.

Апелляция рассматривается в течение 7 (семь) рабочих дней, по результатам чего принимается мотивированное решение апелляционной комиссии.

29. Лица, получившие сертификат об окончании обучения по программе "Общий курс медиации", осуществляют практическую деятельность в качестве медиатора на профессиональной основе.

30. Лица, получившие сертификат об окончании обучения по программе "Специализированный курс медиации", осуществляют практическую деятельность в качестве медиатора на профессиональной основе, в том числе медиатора с определенной специализацией.

31. Лица, получившие сертификат об окончании обучения по программе "Курс подготовки тренеров медиаторов", осуществляют практическую деятельность в качестве медиатора на профессиональной основе, в том числе медиатора с определенной специализацией, а также осуществляют обучение медиации.

Приложение 1 к Правилам прохождения обучения по программе подготовки медиаторов

Типовой учебный план по программе "Общий курс медиации"

№ п/п	Наименование темы	Всего часов	В том числе
			Лекции	Практические занятия
1.	Основы конфликтологии, способы разрешения конфликтов, стили управления ими. Основы медиации	8	8	0
2.	Понятие и принципы медиации.	2	2	0
3.	Законодательство Республики Казахстан по медиации	1	1	0
4.	Зарубежный опыт медиации	2	2	0
5.	Инструменты медиации	6	2	4
6.	Восприятие и коммуникация в медиации	8	2	6
7.	Медиабельность конфликта	4	1	3
8.	Роль медиатора, права и обязанности	2	1	1
9.	Работа с интересами и возражениями сторон	6	2	4
10.	Особенности переговорного процесса в медиации	4	1	3
11.	Невербальные коммуникации, язык жестов и движений	1	1	0
12.	Участие третьих лиц в медиации	1	1
13.	Результат процедуры медиации	4	1	3
14.	Исполнение медиативного соглашения: принципы, роль медиатора	2	1	1
15.	Продвижение медиации и этические нормы в медиации	2	1	1
16.	Практические инструменты для медиатора	6	0	6
17.	Налогообложение деятельности медиатора	1	1	0
18.	Оформление документации при проведении процедуры медиации	2	1	1
19.	Практическое занятие для закрепления знаний и приобретения практических навыков	8	0	8
20.	Итоговый контроль	2		2 работа с практическим заданием, тестирование
	Итого	72	29	43

Приложение 2 к Правилам прохождения обучения по программе подготовки медиаторов

Типовой учебный план по программе "Специализированный курс медиации"

№ п/п	Наименование направления	Всего часов	В том числе
			Лекции	Практические занятия
1.	Особенности проведения процедуры медиации, возникающих из гражданских правоотношений	32	12	20
2.	Особенности проведения процедуры медиации, возникающих из трудовых правоотношений	32	12	20
3.	Особенности проведения процедуры медиации, возникающих из семейных правоотношений	32	12	20
4.	Особенности проведения процедуры медиации по уголовным делам	32	12	20
5.	Проведение процедуры медиации при групповых спорах (конфликтов). Социальная медиация (в сфере образования, корпоративные, межэтнические и другие споры).	32	12	20
6.	Особенности проведения процедуры медиации по финансово-кредитным отношениям	32	12	20

Приложение 3 к Правилам прохождения обучения по программе подготовки медиаторов

Типовой учебный план по программе "Курс подготовки тренеров медиаторов"

№ п/п	Наименование темы	Всего часов	В том числе
			Лекции	Практические занятия
1.	Основы обучения медиации	7	3	4
2.	Работа с группой при обучении медиации	7	3	4
3.	Игровое взаимодействие при обучении медиации	7	3	4
4.	Индивидуальная работа тренера медиации	8	3	5
5.	Итоговый контроль	3		3 работа с практическим заданием, тестирование
6.	ИТОГО	32	12	20

	Приложение 4 к Правилам прохождения обучения по программам подготовки медиаторов
	Форма
	Кому _______________________ (организация медиаторов) от _________________________ ___________________________ (Фамилия, имя, отчество (при его наличии) заявителя, удостоверение личности № ____, выдано (когда, кем))

Согласие

Я, ______________________________________________________________
(фамилия, имя, отчество (при наличии))
_________________________________________________________________
(юридический адрес)
_________________________________________________________________
(контактные данные) (почтовый адрес или адрес электронной почты,
либо номер телефона или телефакса)
_________________________________________________________________
(сведения о специализации в сфере медиации)
_________________________________________________________________
(сведения о языке, на котором может осуществляться медиация)
согласен на сбор и обработку моих персональных данных согласно статье 8
Закона Республики Казахстан "О персональных данных и их защите"
для включения в состав учебной группы по программам подготовки
"Общий курс медиации", "Специализированный курс медиации",
"Курс подготовки тренеров медиаторов" (подчеркнуть нужное).
"___" ____________20___ года. Подпись заявителя _______________

Приложение 5 к Правилам прохождения обучение по программе подготовки медиаторов

_________________________________________________________________
(наименование организации медиаторов)

СЕРТИФИКАТ
№ ______________________
(номер сертификата)

Настоящим Сертификатом удостоверяется, что
_________________________________________________________________
Фамилия, имя, отчество (при его наличии)
успешно окончил (а) обучение по программе подготовки медиаторов
_________________________________________________________________
(наименование программы)
_________________________________________________________________
(Фамилия, имя, отчество (при его наличии) тренера-медиатора) (подпись)
_________________________________________________________________
(Фамилия, имя, отчество (при его наличии) руководителя (подпись)
организации медиаторов)

М.П. _______________________ (дата выдачи сертификата)