Резервтегі аумақтарды уақытша пайдалану қағидаларын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2026 жылғы 4 мамырдағы № 361 қаулысы

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Осы қаулы 01.07.2026 ж. бастап қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Құрылыс кодексінің 92-бабының 4-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

1. Қоса беріліп отырған Резервтегі аумақтарды уақытша пайдалану қағидалары бекітілсін.

2. Осы қаулы 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға тиіс.

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

О. Бектенов

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2026 жылғы 4 мамырдағы № 361 қаулысымен бекітілген

Резервтегі аумақтарды уақытша пайдалану қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Резервтегі аумақтарды уақытша пайдалану қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) Қазақстан Республикасының Құрылыс кодексі 92-бабының 4-тармағына, мемлекеттік нормативтік құжаттарға сәйкес әзірленді және резервтегі аумақтарды уақытша пайдалану тәртiбiн айқындайды.

2. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады:

1) елді мекеннің аумағы – қалалық немесе ауылдық елді мекеннің белгіленген шекаралары (сызықтары) шегіндегі кеңістік;

2) елдi мекеннiң бас жоспары – қала құрылысы регламенттері ескеріле отырып, елді мекенді аймақтарға бөлудi, оның жоспарлы құрылымын және аймағын функционалдық ұйымдастыруды, көлiктік және инженерлiк коммуникациялар, көгалдандыру мен абаттандыру жүйесін белгiлейтiн, қаланы, кенттi, ауылды дамытуды және оларда құрылыс салуды кешендi жоспарлаудың қала құрылысы жобасы;

3) қонысаралық аумақтар – елді мекендердің шекарасынан (шегінен) тыс орналасқан аумақтар;

4) резервтегі аумақтар – елді мекендерді дамытуға немесе қонысаралық аумақтарды дамытуға (абаттандыруға) арналған аумақтар;

5) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің субъектілері –Қазақстан Республикасының аумағында адамның өмір сүру және тіршілік ету ортасын қалыптастыруға және дамытуға қатысатын мемлекеттік органдар, жеке және заңды тұлғалар;

6) уақытша құрылысжайлар – тұрғын үй, мәдени – тұрмыстық және құрылысшыларға қызмет көрсетуге арналған басқа да ғимараттар мен құрылыстар, кірме жолдар, жолдар, қоймалар, сорғылар, қосалқы станциялар, бетон еріту тораптары, инженерлік желілер және құрылыс-монтаждау жұмыстарын орындау үшін қажетті, әдетте құрылыс аяқталғаннан кейін таратылатын өндірістік мақсаттағы басқа да құрылысжайлар.

3. Осы Қағидалардың талаптары аумақтарды қала құрылысы тұрғысынан жоспарлаудың кешенді схемаларының, елдi мекендердiң бас жоспарларының және егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларының құрамында анықталған және бекітілген резервтегі аумақтар шегіндегі сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің барлық субъектілеріне қолданылады.

2-тарау. Резервтегі аумақтарды уақытша пайдалану тәртібі

4. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің субъектілері резервтегі аумақтардың құрамынан жер учаскелерін уақытша пайдалануға беру үшін жергілікті атқарушы органдарға өтініш жібереді.

5. Жергілікті атқарушы органдар сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектілерінің өтініштерін Қазақстан Республикасының Жер кодексінің 43-бабына сәйкес қарайды.

6. Резервтегі аумақтардың құрамындағы жер учаскелеріне уақытша құрылысжайлар қала құрылысы және жобалау-сметалық құжаттамасына сәйкес құрылыс объектісін салу ұзақтығының мерзіміне орналастырылады.

7. Жергілікті атқарушы органдар жергілікті атқарушы органның ресми интернет-ресурстарына резервтегі аумақтардың құрамындағы жер учаскелері туралы ақпарат орналастырып тұрады.

8. Резервтегі аумақтардың құрамындағы жер учаскелері сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің субъектілеріне Қазақстан Республикасының Жер кодексі 49-2-бабының 6-тармағында көзделген тиісті мақсаттар үшін уақытша құрылысжайларды орналастыруға уақытша жер пайдалануға берілуі мүмкін.

9. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің субъектілері резервтегі аумақтардың құрамындағы жер учаскелерін және уақытша тұрғызылған құрылысжайларды тиісінше күтіп-ұстауды, сондай-ақ оларды пайдалануды қамтамасыз етеді.

10. Құрылыс объектісін салу бойынша құрылыс-монтаждау жұмыстары аяқталғаннан және ол пайдалануға берілгеннен кейін сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің субъектілері уақытша құрылысжайларды бұзуды жүзеге асырады және резервтегі аумақтардың құрамындағы жер учаскелерін бастапқы қалпына келтіреді.

11. Резервтегі аумақтарды жергілікті атқарушы органдар жер учаскесі резервке қойылған объект іске асырылғанға дейін ауыл шаруашылығы өнімдері жәрмеңкелері өткізілетін сауда орындарын, гүл сататын дүңгіршектерді, автомобильдерге арналған ашық тұрақтар, маусымдық спорт және ойын алаңдарын орналастыру үшін уақытша пайдалануы мүмкін.

12. Жер учаскесі резервке қойылған құрылыс объектісі бойынша жобалау-сметалық құжаттама әзірленген жағдайда жергілікті атқарушы орган аталған уақытша құрылысжайларды бұзуды жүзеге асырады және резервтегі аумақтардың құрамындағы жер учаскелерін бастапқы қалпына келтіреді.

Об утверждении Правил временного пользования резервными территориями

Постановление Правительства Республики Казахстан от 4 мая 2026 года № 361

Вводится в действие с 1 июля 2026 года.

В соответствии с пунктом 4 статьи 92 Строительного кодекса Республики Казахстан Правительство Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:

1. Утвердить прилагаемые Правила временного пользования резервными территориями.

2. Настоящее постановление вводится в действие с 1 июля 2026 года и подлежит официальному опубликованию.

Премьер-Министр Республики Казахстан

О. Бектенов

Утвержден постановлением Правительства Республики Казахстан от 4 мая 2026 года № 361

Правила временного пользования резервными территориями

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Правила временного пользования резервными территориями (далее – Правила) разработаны в соответствии с пунктом 4 статьи 92 Строительного кодекса Республики Казахстан, государственными нормативными документами и определяют порядок временного пользования резервными территориями.

2. В настоящих Правилах используются следующие понятия:

1) территория населенного пункта – пространство в пределах установленной границы (черты) городского или сельского населенного пункта;

2) генеральный план населенного пункта – градостроительный проект комплексного планирования развития и застройки города, поселка, села, устанавливающий зонирование, планировочную структуру населенного пункта и функциональную организацию их территории с учетом градостроительных регламентов, системы транспортных и инженерных коммуникаций, озеленения и благоустройства;

3) межселенные территории – территории, находящиеся за пределами границ (черты) населенных пунктов;

4) резервные территории – территории, предназначенные для развития населенных пунктов или освоения (обустройства) межселенных территорий;

5) субъекты архитектурной, градостроительной и строительной деятельности – государственные органы, физические и юридические лица, участвующие в формировании и развитии среды обитания и жизнедеятельности человека на территории Республики Казахстан;

6) временные сооружения – жилые, культурно-бытовые и другие здания и сооружения для обслуживания строителей, подъездные пути, дороги, склады, насосные, подстанции, бетонорастворные узлы, инженерные сети и сооружения производственного назначения, необходимые для выполнения строительно-монтажных работ, обычно ликвидируемые по окончании строительства.

3. Требования настоящих Правил распространяются на все субъекты архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в пределах границ резервных территорий, определенных и утвержденных в составе комплексных схем градостроительного планирования территорий, генеральных планов населенных пунктов и проектов детальной планировки.

Глава 2. Порядок временного пользования резервными территориями

4. Субъекты архитектурной, градостроительной и строительной деятельности направляют заявления в местные исполнительные органы для предоставления земельных участков во временное пользование из состава резервных территорий.

5. Местные исполнительные органы рассматривают заявления субъектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в соответствии со статьей 43 Земельного кодекса Республики Казахстан.

6. Временные сооружения на земельных участках из состава резервных территорий размещаются на срок продолжительности строительства объекта согласно градостроительной и проектно-сметной документациям.

7. Местные исполнительные органы размещают на официальных интернет-ресурсах местного исполнительного органа информацию о земельных участках из состава резервных территорий.

8. Земельные участки из состава резервных территорий могут быть предоставлены субъектам архитектурной, градостроительной и строительной деятельности во временное землепользование для размещения временных сооружений на цели, предусмотренные в пункте 6 статьи 49-2 Земельного кодекса Республики Казахстан.

9. Субъекты архитектурной, градостроительной и строительной деятельности обеспечивают надлежащее содержание земельных участков из состава резервных территорий и возведенных временных сооружений, а также их эксплуатацию.

10. После завершения строительно-монтажных работ по возведению объекта и ввода его в эксплуатацию субъекты архитектурной, градостроительной и строительной деятельности осуществляют снос временных сооружений и приводят земельные участки из состава резервных территорий в первоначальное их состояние.

11. Резервные территории могут быть временно использованы местными исполнительными органами для размещения торговых палаток для проведения ярмарок сельскохозяйственной продукции, размещения цветочных ларьков, открытых стоянок для автомобилей, сезонных спортивных и игровых площадок до реализации объекта, для которого был зарезервирован земельный участок.

12. В случае разработки проектной документации по реализации объекта, для которого был зарезервирован земельный участок, местные исполнительные органы осуществляют снос данных сооружений и приводят земельные участки из состава резервных территорий в первоначальное их состояние.

__________________________