"Төтенше жағдайлар кезіндегі диспетчерлік қызмет саласындағы қызмет" кәсіби стандартын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің 2026 жылғы 30 қыркүйектегі № 371 бұйрығы

      "Кәсіптік біліктілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 5-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

      1. Қоса беріліп отырған "Төтенше жағдайлар кезіндегі диспетчерлік қызмет саласындағы қызмет" кәсіби стандарты бекітілсін.

      2. Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Стратегиялық жоспарлау және жедел басқару орталығы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

      1) Осы бұйрықтың көшірмесін Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің Эталондық бақылау банкіне енгізу үшін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің "Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жолдауды;

      2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар вице-министріне жүктелсін.

      4. Осы бұйрық ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Министр М. Мұханов

      "Келісілді"

      Қазақстан Республикасының

      Еңбек және халықты әлеуметтік

      қорғау министрлігі

  Қазақстан Республикасы
Төтенше жағдайлар министрінің
2026 жылғы 30 қыркүйектегі
№ 371 бұйрығымен бекітілген

Кәсіптік стандарт: "Төтенше жағдайлар кезіндегі диспетчерлік қызмет саласындағы қызмет"

1-ші тарау. Жалпы ережелер

      1. Кәсіптік стандарттың қолданылу саласы: "Төтенше жағдайлар кезіндегі диспетчерлік қызмет саласындағы қызмет" кәсіптік стандарты Қазақстан Республикасының "Кәсіптік біліктіліктер туралы" Заңының 5-бабының 5-тармағына сәйкес әзірленді және төтенше жағдайларға жедел ден қою, оқиғалардың салдарын жою, сондай-ақ азаматтардың өміріне, қауіпсіздігіне тікелей қатер төнген және олардың денсаулығына зиян келтіру қаупі туындаған жағдайларда кәсіби қызметті жүзеге асыратын мамандардың біліктілігіне, құзыреттілік деңгейіне, еңбек мазмұнына, сапасы мен жағдайларына қойылатын бірыңғай талаптарды белгілеуге арналған. Өзекті білім беру бағдарламаларын, кәсіптік біліктілік талаптарын және лауазымдық нұсқаулықтарды әзірлеу, қызметкерлерді үздіксіз даярлау, қайта даярлау және жоспарлы біліктілігін арттырудың кешенді жүйелерін қалыптастыру, үйлестіру және іске асыру, сондай-ақ оны 112 - Бірыңғай кезекші-диспетчерлік қызмет шеңберінде жұмыс істейтін жедел ден қою диспетчерлік қызметтерінің персоналын іріктеу, орналастыру, объективті бағалау, сертификаттау және аттестаттау кезінде базалық құрал ретінде қолдану көзделген.

      2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер, анықтамалар мен қысқартулар қолданылады:

      1) 112 - Бірыңғай кезекшілік-диспетчерлік қызметі – төтенше жағдайдың туындау алғышарттары немесе туындауы, өрт, адамдардың өміріне төнген қатер мен денсаулығына зиян келтіру қатері туралы және өз құзыреті шегінде шұғыл қызметтердің ден қою жөніндегі іс-қимылдарын кейіннен үйлестіре отырып шұғыл көмек шараларын қолдануды қажет ететін өзге де жағдайлар туралы жеке және заңды тұлғалардан келіп түсетін хабарламаларды қабылдау және өңдеу қызметі;

      2) Төтенше жағдай – авария, өрт, қауіпті өндірістік факторлардың зиянды әсері, қауіпті табиғи құбылыс, апат, дүлей немесе өзге де апат салдарынан адам шығынына, адамдардың денсаулығына немесе қоршаған ортаға зиян келтіруге, елеулі материалдық нұқсанға және адамдардың тіршілік әрекеті жағдайларының бұзылуына әкеп соққан белгілі бір аумақтағы қалыптасқан жағдай;

      3) Қызмет режимі – 112 - Бірыңғай кезекшілік-диспетчерлік қызметінің ден қоюға әзірлік жай-күйі: күнделікті қызмет, жоғары дайындық, төтенше жағдай;

      4) Цифрлық жүйелер – цифрлық деректерді құруды, жинауды, өңдеуді, сақтауды және таратуды қамтамасыз ету мақсатында цифрлық инфрақұрылым объектілерін пайдаланатын, сондай-ақ цифрлық орта субъектілерінің өзара іс-қимылын автоматтандыратын және (немесе) цифрлық ортада қызметтер көрсетуді қамтамасыз ететін, функционалдық тұрғыдан өзара байланысты цифрлық ресурстар кешені;

      5) Жеке қорғаныс құралдары – жұмыскерді зиянды және (немесе) қауіпті өндірістік факторлардың әсерінен қорғауға арналған құралдар, соның ішінде арнайы киім;

      6) Ұлттық біліктілік шеңбері – жұмыскерлердің біліктілік деңгейлерінің және біліміне, іскерлігіне, дағдылары мен құзыреттеріне қойылатын талаптардың жүйелі сипаттамасы;

      7) Салалық біліктілік шеңбері – Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіптер сыныптауышының, Ұлттық біліктілік шеңберінің негізінде әзірленеді және салада орындалатын жұмыстардың күрделілігіне және пайдаланылатын білімнің, машықтың және құзыреттің сипатына қарай деңгейлер бойынша маманның біліктілігіне қойылатын талаптарды сыныптайтын құжат;

      8) Бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтама – жұмыскерлерге еңбекақы төлеу кезінде пайдаланылатын, разрядтар, біліктілік талаптары мен тарифтік ставкалар көрсетілген кәсіптер мен лауазымдардың жүйеленген тізбесі;

      9) Біліктілік анықтамалығы – жұмыскерлердің еңбек функцияларын орындауы үшін оларға қойылатын біліктілік талаптары, білімінің, іскерлігі мен дағдыларының қажетті деңгейі көрсетілген кәсіптер мен лауазымдардың жүйеленген тізбесі;

      10) Автоматтандырылған жұмыс орны – ақпаратты өңдеуді, шешімдер қабылдауды және басқа жүйелермен өзара іс-қимылды қоса алғанда, қызметкердің нақты функцияларын орындауды автоматтандыруға арналған аппараттық және бағдарламалық құралдардың жиынтығы

      3. Осы кәсіби стандартта мынадай қысқартулар қолданылады:

      1) БКДҚ – бірыңғай кезекшілік-диспетчерлік қызметі;

      2) БКДҚБ – бірыңғай кезекшілік-диспетчерлік қызметі басқармасы;

      3) ТЖ – төтенше жағдай;

      4) РМК – республикалық мемлекеттік кәсіпорын;

      5) ЖҚҚ – жеке қорғаныс құралдары;

      6) ҰБШ – ұлттық біліктілік шеңбері;

      7) БТБА – бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтама;

      8) БА – біліктілік анықтамалығы;

      9) АЖО – Автоматтандырылған жұмыс орны;

      10) СБШ – салалық біліктілік шеңбері.

2-ші тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

      4. Кәсіптік стандарттың атауы: Төтенше жағдайлар кезіндегі диспетчерлік

      қызмет саласындағы қызмет.

      5. Кәсіптік стандарттың коды: O84250035

      6. ЭҚЖЖ секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

      "O. Мемлекеттік басқару және қорғаныс; міндетті әлеуметтік қамтамасыз ету";

      "84. Мемлекеттік басқару және қорғаныс; міндетті әлеуметтік қамтамасыз ету";

      "84.2 Мемлекеттің қоғамға қызметтерді тұтастай ұсынуы";

      "84.25 Төтенше жағдайлардағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша қызмет";

      "84.25.0 Төтенше жағдайлардағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша қызмет".

      7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: кәсіби стандарт Төтенше жағдайлар туралы хабарламаларды қабылдау мен өңдеуді, шұғыл қызметтердің іс-қимылдарын үйлестіруді, іс-қимылдарды жоспарлауды, оқыту мен жаттығуды жүргізуді, сондай-ақ есептілік пен құжаттаманы дайындауды қоса алғанда, 112 - БКДҚ диспетчерінің қызметіне қойылатын талаптарды белгілейді. Стандарт диспетчердің біліктілік талаптарын, құзыреттерін және еңбек функцияларын анықтайды.

      8. Кәсіптер карточкаларының тізімі:

      1) Кезекші қызмет операторы ("112- Бірыңғай кезекші диспетчерлік қызмет – 112") - СБШ 6 деңгейі;

      2) Кезекші қызмет операторы ("112 - Бірыңғай кезекші диспетчерлік қызмет – 112") - СБШ 4 деңгейі;

      3) Кезекші қызмет операторы ("112 - Бірыңғай кезекші диспетчерлік қызмет – 112") - СБШ 2 деңгейі.

3-ші тарау. Кәсіптер карточкалары

9. Кәсіптің карточкасы "Кезекші қызмет операторы ("112 - Бірыңғай кезекші диспетчерлік қызмет):

Топтың коды:

4322-3

Қызмет атауының коды:

4322-3-004

Кәсіптің атауы:

Кезекші қызмет операторы ("112 - Бірыңғай кезекші диспетчерлік қызмет)

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:


Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар

Біліктілік:
-


Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Гигиена және өндірісте еңбекті қорғау

Біліктілік:
-


Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Денсаулық сақтау

Біліктілік:
-


Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Қоғамдық қауіпсіздік

Біліктілік:
-


Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Қоршаған орта

Біліктілік:
-


Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Телекоммуникациялар

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім және диспетчер лауазымында немесе өндірісті немесе қызметті жедел басқару жөніндегі өзге де лауазымдарда жұмыс өтілі кемінде 2 жыл

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Кәсіптік оқыту (қысқа мерзімді курстар - 320 сағат)

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

1329-1-001 - Бас диспетчер (басқа да салаларда)
3154-0-014 - Іздеу және құтқаруды үйлестіру өңірлік орталығының диспетчері
4224-5-001 - Өрт сөндіру байланысының диспетчері
4322-3-004 - Диспетчерлік қызмет операторы

Қызметтің негізгі мақсаты:

Төтенше жағдайлар және өмір мен денсаулыққа төнетін қатерлер туралы Жеке және заңды тұлғалардан хабарламаларды тәулік бойы қабылдауды, өңдеуді және тіркеуді қамтамасыз ету, шұғыл қызметтердің іс-қимылдарын үйлестіруді ұйымдастыру, диспетчерлік қызметтермен өзара іс-қимыл жасау және халықты хабардар ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. "112" нөмірі бойынша кіріс қоңырауларды қабылдауды және өңдеуді, сондай-ақ цифрлық жүйені тіркеуді жүзеге асыру;
2. Қоңырауларды жіктеу, оқиғаның түрін және оның орналасқан жерін анықтау;
3. Тиісті шұғыл қызметтерге дұрыс ақпарат беру және олардың әрекеттерін үйлестіру;
4. Ситуациялық құжаттаманы жүргізу, шақыру мәртебесінің мониторингі;
5. Қосымша ақпарат қажет болған жағдайда абонентпен кері байланыс орнату.


Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
"112" нөмірі бойынша кіріс қоңырауларды қабылдауды және өңдеуді, сондай-ақ цифрлық жүйені тіркеуді жүзеге асыру




Дағды 1:
Іс-шараны ақпараттық қамтамасыз етуді ұйымдастыру және ведомствоаралық үйлестіруді қадағалау

Машықтар:
1. Байланыс құралдары және электрондық коммуникациялар бойынша азаматтар мен ұйымдардан шұғыл шақырулар қабылдау;
2. Оқиға туралы ақпаратты цифрлық жүйеде дәл және уақтылы тіркеу
3. Келіп түскен деректер негізінде бірінші кезектегі ден қою шараларын айқындау;
4. Ақпаратты тіркеу және құпиялылық стандарттарын сақтау;
5. Оқиғаларды қатаң белгіленген критерийлерге сәйкес жіктеңіз және жедел әрекет ету үшін оның басымдылығын анықтаңыз;
6. Ресурстарды қайта бағыттау және оқиға орнындағы жағдай кенеттен өзгерген кезде қабылданған шешімдерді түзету.



Білімдер:
1. Байланыс қызметтерін пайдаланушылар үшін қосылуы тегін болып табылатын шұғыл медициналық, құқық қорғау, өрт, авария және басқа да қызметтердің тізбесін бекіту туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 3 қыркүйектегі № 929 қаулысы (бұдан әрі – ҚР ҮҚ № 929 қаулысы);
2. Қылмыстық құқық бұзушылықтар туралы арызды, хабарды немесе баянатты қабылдау және тіркеу, сондай-ақ Сотқа дейінгі тергеп-тексерулердің бірыңғай тізілімін жүргізу қағидалары Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының 2014 жылғы 19 қыркүйектегі № 89 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілер тізілімінде № 9744 болып тіркелген) (бұдан әрі – ҚР БП № 89 бұйрығы);
3. Азаматтық қорғаудың құлақтандыру жүйесін ұйымдастыру, бейбіт және соғыс уақытында төтенше жағдайлар кезінде халықты, басқару органдарын құлақтандыру қағидалары Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2014 жылғы 26 желтоқсандағы № 945 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілер тізілімінде № 10151 болып тіркелген) (бұдан әрі - ҚР ІІМ
№ 945 бұйрығы); 4. Қазақстан Республикасының аумағында кезекшілік-диспетчерлік қызметтердің қызметін үйлестіру қағидаларын және бірыңғай кезекшілік-диспетчерлік "112" қызметінің өкілеттіктерін Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2015 жылғы 23 ақпандағы № 138 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілер тізілімінде № 10972 болып тіркелген) (бұдан әрі - ҚР ІІМ № 138 бұйрығы);
5. Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайларды мемлекеттік есепке алуды жүзеге асыру қағидалары, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2015 жылғы 3 наурыздағы № 175 бұйрығымен бекітілген, (нормативтік құқықтық актілер тізілімінде № 10983 болып тіркелген) (бұдан әрі - ҚР ІІМ № 175 бұйрығы);
6. Өртке қарсы қызметтің жұмыс жарғысы, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2017 жылғы 26 маусымдағы № 445 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілер тізілімінде № 15422 болып тіркелген) (бұдан әрі - ҚР ІІМ № 445 бұйрығы);
7. Өрт сөндіруді ұйымдастыру қағидалары, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2017 жылғы 26 маусымдағы № 446 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілер тізілімінде № 15430 болып тіркелген) (бұдан әрі - ҚР ІІМ № 446 бұйрығы);
8. Жедел медициналық жәрдем, оның ішінде медициналық авиацияны тарта отырып көрсету қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 30 қарашадағы № ҚР ДСМ-225/2020 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілер тізілімінде № 31741 болып тіркелген) (бұдан әрі – ҚР ДСМ № ҚР ДСМ-225/2020 бұйрығы);
9. Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінде кезекші-диспетчерлік қызметтердің жұмысын ұйымдастырудың және ақпараттың өту тәртібінің кейбір мәселелері туралы Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің 2023 жылғы 29 тамыздағы № 456 бұйрығымен бекітілген (бұдан әрі – ҚР ТЖМ № 456 бұйрығы);
10. Әкімшілік органдардың байланыс орталықтарының жұмысын ұйымдастыру жөніндегі үлгілік талаптарды бекіту туралы Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2023 жылғы 29 қыркүйектегі № 443/НҚ бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілер тізілімінде № 36537 болып тіркелген) (бұдан әрі – ҚР ЦДИАӨМ
№ 443/НҚ бұйрығы).


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады


Дағды 2:
Жедел және дұрыс шешім қабылдау, жүйеде ақпаратты тіркеу

Машықтар:
1. Байланыс құралдары және электрондық коммуникациялар бойынша азаматтар мен ұйымдардан шұғыл шақырулар қабылдау;
2. Оқиға туралы ақпаратты цифрлық жүйеде дәл және уақтылы тіркеу;
3. Келіп түскен деректер негізінде бірінші кезектегі ден қою шараларын айқындау;
4. Ақпаратты тіркеу және құпиялылық стандарттарын сақтау;
5. Оқиғаларды қатаң белгіленген критерийлерге сәйкес жіктеңіз және жедел әрекет ету үшін оның басымдылығын анықтаңыз;
6. Ресурстарды қайта бағыттау және оқиға орнындағы жағдай кенеттен өзгерген кезде қабылданған шешімдерді түзету.



Білімдер:
1.ҚР ҮҚ № 929 қаулысы
2.ҚР БП № 89 бұйрығы;
3.ҚР ІІМ № 945 бұйрығы;
4.ҚР ІІМ № 138 бұйрығы;
5.ҚР ІІМ № 175 бұйрығы;
6.ҚР ІІМ № 445 бұйрығы;
7.ҚР ІІМ № 446 бұйрығы;
8.ҚР ДСМ № ҚР ДСМ-225/2020 бұйрығы;
9.ҚР ТЖМ № 456 бұйрығы;
10.ҚР ЦДИАӨМ № 443/НҚ бұйрығы.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады

Еңбек функциясы 2:
Қоңырауларды жіктеу, оқиғаның түрін және оның орналасқан жерін анықтау




Дағды 1:
Қоңырауларды төтенше жағдайлардың түрлері бойынша жіктеу және олардың орналасқан жерін анықтау

Машықтар:
1. Оқиғаның сипатын жедел анықтау (өрт, авария, табиғи немесе техногендік сипаттағы төтенше жағдай, қылмыс);
2. Қауіптілік дәрежесін және шақырудың басымдылығын бағалау;
3. Оқиғаның нақты орнын және онымен байланысты мәліметтерді анықтаңыз;
4. Координаттарды нақтылау үшін карталарды, GPS және гео-сандық жүйелерді пайдалану;
5. Жасырын қауіптер мен оқиғаның ерекшелігін (мысалы, зардап шеккендердің болуы, жарылыс қаупі, қауіпті заттардың төгілуі)анықтау үшін арнайы алгоритмдер мен сауалнама парақтары бойынша нақты бейіндік сұрақтар қою;
6. Жалған, қайталанатын және анықтамалық қоңырауларды нақты төтенше жағдай туралы хабарламалардан ажыратыңыз.



Білімдер:
1. Төтенше жағдайлар типологиясы;
2. Аудандардың, қалалардың, елді мекендердің географиялық және әкімшілік шекаралары;
3. Іс-әрекеттің басымдықтары мен жеделдігін анықтау әдістері.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады


Дағды 2:
Іс-шараны ақпараттық сүйемелдеуді ұйымдастыру және ведомствоаралық өзара іс-қимылды бақылау

Машықтар:
1. Күрделі және жаппай апаттар кезінде төтенше жағдайлар қызметтері арасында ақпарат алмасуды үйлестіру;
2. Әрекет ету барысы туралы келіп түскен ақпаратты талдау;
3. Қызметтердің іс-шараларды толық және уақтылы орындауын бақылау;
4. Ақпаратты нақтылау және қосымша күштер мен құралдарды тарту жөнінде шешімдер қабылдау;
5. Жедел мәліметтер мен аналитикалық материалдарды дайындау;
6. Барлық жұмылдырылған ведомстволар үшін ресми хабарламаларды, ақпараттық пакеттерді, күн тәртібін және есепті материалдарды қалыптастыру және жедел жіберу;
6. Іс-шараны өткізудің бірыңғай хаттамасы шеңберінде түрлі ведомстволар, министрліктер мен шұғыл қызметтер өкілдерінің бірлескен іс-қимылдарын үйлестіру.



Білімдер:
1. Төтенше жағдайлар типологиясы;
2. Аудандардың, қалалардың, елді мекендердің географиялық және әкімшілік шекаралары;
3. Іс-әрекеттің басымдықтары мен жеделдігін анықтау әдістері.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады

Еңбек функциясы 3:
Тиісті шұғыл қызметтерге дұрыс ақпарат беру және олардың әрекеттерін үйлестіру




Дағды 1:
Шұғыл қызметтердің деректерін ұсыну және іс-қимылдарын бақылау

Машықтар:
1. Өрт сөндіру қызметіне, полицияға, Медициналық және басқа да шұғыл қызметтерге сенімді ақпарат беру;
2. Кешенді немесе жаппай Төтенше жағдайлар кезінде әртүрлі ведомстволардың іс қимылдарын үйлестіру;
3. Оқиға орнында уақтылы әрекет етуді және іс-әрекеттердің орындалуын бақылау;
4. Нормативтік құжаттарға сәйкес радиобайланыс құралдарын және ақпаратты беру хаттамаларын пайдалану.



Білімдер:
1. Өзара әрекеттесетін жедел қызметтердің құрылымы және байланыс деректері;
2. "112" стандарттарына сәйкес ақпаратты үйлестіру және беру қағидалары;
3. Қызметтерге ден қоюды бақылау және мониторингтеу рәсімдері.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады


Дағды 2:
Іс-шараны ақпараттық сүйемелдеуді ұйымдастыру және ведомствоаралық өзара іс-қимылды бақылау

Машықтар:
1. Күрделі және жаппай апаттар кезінде төтенше жағдайлар қызметтері арасында ақпарат алмасуды үйлестіру;
2. Жауаптар беру барысы туралы келіп түскен деректерді талдау;
3. Қызметтердің іс-шараларды толық және уақтылы орындауын бақылау;
4. Ақпаратты нақтылау және қосымша күштер мен құралдарды тарту жөнінде шешімдер қабылдау;
5. Жедел мәліметтер мен аналитикалық материалдарды қалыптастыру.



Білімдер:
1. Өзара әрекеттесетін жедел қызметтердің құрылымы және байланыс деректері;
2. "112"стандарттарына сәйкес ақпаратты үйлестіру және беру қағидалары;
3. Қызметтерге ден қоюды бақылау және мониторингтеу рәсімдері.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады

Еңбек функциясы 4:
Ситуациялық құжаттаманы жүргізу, шақыру мәртебесінің мониторингі




Дағды 1:
Барлық ағымдағы қоңырауларды жүйелі есепке алуды және олардың мәртебесін бақылауды жүзеге асыру

Машықтар:
1. Барлық шақырулар мен іс-шаралар бойынша жүйелік құжаттаманы жүргізу;
2. Нақты уақыт режимінде жауаптардың орындалуы мен күйін бақылау;
3. Басшылық пен ведомстволар үшін есептер дайындау;
4. Деректердің дәлдігі мен өзектілігін қамтамасыз ету, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың есебін жүргізу;
5. Бірегей оқиға идентификаторын автоматты түрде тағайындау арқылы әрбір кіріс өтінішті тіркеңіз;
6. Нақты уақыт режимінде шақыру мәртебесінің өзгеруін қадағалау ("Қабылданды", "Қызметке берілді", "Экипаж жіберілді", "Орнында", "Таратылды", "Жабылды").



Білімдер:
1. Жүйеде құжаттаманы және есептілікті жүргізу қағидалары 112;
2. Қоңыраулар мен қызметтерді бақылауға арналған бағдарламалық жасақтама;
3. Ақпаратты бақылау мен жаңартудың реттелген рәсімдері;
4. Ведомствоаралық ақпараттық өзара іс-қимыл тәртібі;
5. Шұғыл қызметтердің жай-күйін мониторингілеу регламенттері;
6. Жедел құжаттаманы және есепке алу журналдарын жүргізу қағидалары;
7. 112 Автоматтандырылған цифрлық жүйенің мүмкіндіктері.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады


Дағды 2:
Іс-шаралардың орындалуына мониторингті жүзеге асыру және оқиғаны ақпараттық сүйемелдеуді қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Төтенше жағдайлар қызметтері арасындағы ақпарат алмасуды бақылау;
2. Жауап беру күйін бақылау және сандық жүйеде деректерді уақтылы жаңарту;
3. Басшылыққа және мүдделі қызметтерге жедел жағдайдың өзгеруі туралы хабарлау;
4. Өзара әрекеттесу нәтижелері мен қабылданған шешімдерді құжаттау.



Білімдер:
1. Жүйеде құжаттаманы және есептілікті жүргізу қағидалары 112;
2. Қоңыраулар мен қызметтерді бақылауға арналған бағдарламалық жасақтама;
3. Ақпаратты бақылау мен жаңартудың реттелген рәсімдері;
4. Ведомствоаралық ақпараттық өзара іс-қимыл тәртібі;
5. Шұғыл қызметтердің дайындығы мониторингінің регламенттері;
6. Жедел құжаттаманы және есепке алу журналдарын жүргізу қағидалары;
7. 112 Автоматтандырылған цифрлық жүйенің мүмкіндіктері.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады

Еңбек функциясы 5:
Қосымша ақпарат қажет болған жағдайда абонентпен кері байланыс орнату




Дағды 1:
Өтінімнің барлық параметрлері толық анықталғанға дейін клиентпен байланыста болу

Машықтар:
1. Оқиғаның егжей-тегжейін нақтылау үшін абонентпен байланысыңыз;
2. Шұғыл қызметтердің шешім қабылдауы үшін қажетті ақпараттың дәлдігі мен толықтығын қамтамасыз ету;
3. Зардап шеккендерді немесе куәгерлерді тыныштандырыңыз және олардың әрекеттерін бағыттаңыз;
4. Абонентке қызметтер келгенге дейін бірінші кезектегі әрекеттер туралы нұсқау беру.



Білімдер:
1. Стресстік және төтенше жағдайлардағы қарым-қатынас психологиясы;
2. Төтенше жағдайлар қызметі келгенге дейін азаматтардың қауіпсіз мінез-құлық ережелері;
3. "112"жүйесіне регламенттелген кері байланыс рәсімдері.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады


Дағды 2:
Іс-шараны ақпараттық сүйемелдеуді ұйымдастыру және ведомствоаралық өзара іс-қимылды бақылау

Машықтар:
1. Күрделі және жаппай апаттар кезінде төтенше жағдайлар қызметтері арасында ақпарат алмасуды үйлестіру;
2. Жауаптар беру барысы туралы келіп түскен деректерді талдау;
3. Қызметтердің іс-шараларды толық және уақтылы орындауын бақылау;
4. Ақпаратты нақтылау және қосымша күштер мен құралдарды тарту жөнінде шешімдер қабылдау;
5. Жедел мәліметтер мен аналитикалық материалдарды дайындау.



Білімдер:
1. Стресстік және төтенше жағдайлардағы қарым-қатынас психологиясы;
2. Төтенше жағдайлар қызметі келгенге дейін азаматтардың қауіпсіз мінез-құлық ережелері;
3. Жүйеге регламенттелген кері байланыс рәсімдері 112.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Күйзеліске тұрақтылық
Қарым-қатынас қабілеті (қарым-қатынас)
Айқын ауызша сөйлеу
Бір мезгілде бірнеше тапсырманы орындау және жылдам шешім қабылдау қабілеті
Сараптамалық ойлау және ұсақ-түйекке дейін мән беру
Жауапкершілік, тәулік бойы жұмыс істеуге дайындық
Ұйымшылдық пен тәртіп
Эмоционалдық интеллект
Ойлау икемділігі
Жаңа ақпаратты тез меңгеру қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:


СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:


6

Кезекші оператор

10. Кәсіптің карточкасы "Кезекші қызмет операторы ("112 - Бірыңғай кезекші диспетчерлік қызмет)":

Топтың коды:

4322-3

Қызмет атауының коды:

4322-3-004

Кәсіптің атауы:

Кезекші қызмет операторы ("112 - Бірыңғай кезекші диспетчерлік қызмет)

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

4

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:


Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Өрт қауіпсіздігі

Біліктілік:
-


Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Төтенше жағдайда қорғау (салалар бойынша)

Біліктілік:
-


Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Құқықтану

Біліктілік:
-


Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Телекоммуникациялық жабдықтар мен байланыс арналарын электромонтаждаушы-реттеуші

Біліктілік:
-


Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Технологиялық процесстерді автоматтандыру және басқару (бейін бойынша)

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

тиісті мамандық (біліктілік) бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі (арнаулы орта, кәсіптік орта) білім беру жұмыс өтіліне немесе жалпы орта білімге, арнаулы бағдарлама бойынша оқуға және басқару (өндіріс) процесін жедел реттеу жөніндегі жұмыс өтіліне кемінде 3 жыл, оның ішінде осы ұйымда кемінде 1 жыл

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Кәсіптік оқыту (қысқа мерзімді курстар - 320 сағат)

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

4322-3-004 - Диспетчерлік қызмет операторы
1329-1-001 - Бас диспетчер (басқа да салаларда)
3154-0-014 - Іздеу және құтқаруды үйлестіру өңірлік орталығының диспетчері
4224-5-001 - Өрт сөндіру байланысының диспетчері

Қызметтің негізгі мақсаты:

Төтенше жағдайлар және өмір мен денсаулыққа төнетін қатерлер туралы Жеке және заңды тұлғалардан хабарламаларды тәулік бойы қабылдауды, өңдеуді және тіркеуді қамтамасыз ету, шұғыл қызметтердің іс-қимылдарын үйлестіруді ұйымдастыру, диспетчерлік қызметтермен өзара іс-қимыл жасау және халықты хабардар ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. "112" нөмірі бойынша кіріс қоңырауларды қабылдау және өңдеу, жүйеде ақпаратты тіркеу;
2. Қоңырауларды жіктеу, оқиғаның түрін және оның орналасқан жерін айқындау;
3. Шұғыл жедел қызметтерді жедел ақпараттандыруды және ден қою күштерін үйлестіруді қамтамасыз ету;
4. Қосымша ақпарат қажет болған жағдайда абонентпен кері байланыс орнату.


Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
"112" нөмірі бойынша кіріс қоңырауларды қабылдау және өңдеу, жүйеде ақпаратты тіркеу




Дағды 1:
Шақыруларды жедел әрі дұрыс қабылдау, жүйеде ақпаратты тіркеу

Машықтар:
1. Азаматтар мен ұйымдардан байланыс құралдары және электрондық коммуникациялар арқылы шұғыл қоңырауларды қабылдау;
2. Оқиға туралы ақпаратты цифрлық жүйеде дәл және уақтылы тіркеу;
3. Келіп түскен деректер негезінде бірінші кезектегі ден қою шараларын айқындау;
4. Ақпаратты тіркеу және оның құпиялылығы стандарттарын сақтау;
5. Есептеу техникасы, коммуникация және байланыс құралдарын пайдалана отырып, өндірістік бағдарламаларға, күнтізбелік жоспарларға және аусымдық-тәуліктік тапсырмаларға сәйкес ұйымның немесе оның бөлімшелерінің өндіріс барысын және негізгі қызметінің өзге де түрлерін жедел реттеуді жүзеге асыру.



Білімдер:
1.ҚР ҮҚ № 929 қаулысы
2.ҚР БП № 89 бұйрығы;
3.ҚР ІІМ № 945 бұйрығы;
4.ҚР ІІМ № 138 бұйрығы;
5.ҚР ІІМ № 175 бұйрығы;
6.ҚР ІІМ № 445 бұйрығы;
7.ҚР ІІМ № 446 бұйрығы;
8.ҚР ДСМ № ҚР ДСМ-225/2020 бұйрығы;
9.ҚР ТЖМ № 456 бұйрығы;
10.ҚР ЦДИАӨМ № 443/НҚ бұйрығы.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады


Дағды 2:
Ақпараттың берілуін және қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі іс-шаралардың орындалуын бақылау

Машықтар:
1. Шұғыл қызметтерге жедел ақпаратты беру;
2. Қызметтердің ақпаратты алуын және олардың ден қоюын бақылау;
3. Оқиға бойынша іс-шаралардың орындалу мәртебесіне мониторинг жүргізу;
4. 112 сандық жүйеде деректерді жаңарту;
5. Төтенше жағдайдың өзгергені туралы басшылыққа баяндау.



Білімдер:
1.ҚР ҮҚ № 929 қаулысы
2.ҚР БП № 89 бұйрығы;
3.ҚР ІІМ № 945 бұйрығы;
4.ҚР ІІМ № 138 бұйрығы;
5.ҚР ІІМ № 175 бұйрығы;
6.ҚР ІІМ № 445 бұйрығы;
7.ҚР ІІМ № 446 бұйрығы;
8.ҚР ДСМ № ҚР ДСМ-225/2020 бұйрығы;
9.ҚР ТЖМ № 456 бұйрығы;
10.ҚР ЦДИАӨМ № 443/НҚ бұйрығы.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады

Еңбек функциясы 2:
Қоңырауларды жіктеу, оқиғаның түрін және оның орналасқан жерін айқындау




Дағды 1:
Қоңырауларды төтенше жағдайлардың түрлері бойынша жіктеу және олардың орналасқан жерін айқындау

Машықтар:
1. Оқиғаның сипатын (өрт, авария, табиғи немесе техногендік сипаттағы төтенше жағдай, қылмыс) жедел айқындау;
2. Қауіптілік дәрежесін және қоңыраудың басымдылығын бағалау;
3. Оқиғаның нақты орнын және ілеспе деректерді айқындау;
4. Координаттарды нақтылау үшін карталарды, GPS және гео-сандық жүйелерді пайдалану.



Білімдер:
1. Төтенше жағдайлардың типологиясы;
2. Аудандардың, қалалардың, елді мекендердің географиялық және әкімшілік шекаралары;
3. Іс-қимылдардың басымдықтары мен шұғылдығын айқындау әдістері.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады


Дағды 2:
Ақпараттың берілуін және қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі іс-шаралардың орындалуын бақылау

Машықтар:
1. Шұғыл қызметтерге жедел ақпаратты беру;
2. Қызметтердің ақпаратты алуын және олардың ден қоюын бақылау;
3. Оқиға бойынша іс-шаралардың орындалу мәртебесін қадағалау;
4. 112 сандық жүйеде деректерді жаңарту;
5. Төтенше жағдайдың өзгергені туралы басшылыққа баяндау.



Білімдер:
1. Төтенше жағдайлардың типологиясы;
2. Аудандардың, қалалардың, елді мекендердің географиялық және әкімшілік шекаралары;
3. Іс-қимылдардың басымдықтары мен шұғылдығын айқындау әдістері.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады

Еңбек функциясы 3:
Шұғыл жедел қызметтерді жедел ақпараттандыруды және ден қою күштерін үйлестіруді қамтамасыз ету




Дағды 1:
Іс-әрекеттердің орындалуына мониторинг жүргізу және іс-шараны ақпараттық сүйемелдеумен қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Шұғыл қызметтер арасындағы ақпарат алмасуды бақылау;
2. Жауаптардың күйін бақылау және сандық жүйеде деректерді уақтылы жаңарту;
3. Жедел жағдайдың өзгергені туралы басшылықты және мүдделі қызметтерді ақпараттандыру;
4. Өзара іс-қимыл нәтижелерін және қабылданған шешімдерді құжаттандыру.



Білімдер:
1. Өзара іс-қимыл жасайтын шұғыл қызметтердің құрылымы және байланыс деректері;
2. "112" стандарттарына сәйкес ақпаратты үйлестіру және беру қағидалары;
3. Қызметтердің ден қоюын бақылау және мониторингілеу рәсімдері.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады


Дағды 2:
Деректердің берілуін қамтамасыз ету және шұғыл қызметтердің іс-қимылдарын мониторингілеу

Машықтар:
1. Өртке қарсы қызметке, полицияға, медициналық және басқа да шұғыл қызметтерге сенімді ақпаратты ұсыну;
2. Кешенді немесе жаппай төтенше жағдайлар кезінде әртүрлі ведомстволардың іс-қимылдарын үйлестіру;
3. Оқиға орнында дер кезінде ден қоюды және іс-әрекеттердің орындалуын бақылау;
4. Нормативтік құжаттарға сәйкес радиобайланыс құралдарын және ақпаратты беру хаттамаларын пайдалану.



Білімдер:
1. Өзара іс-қимыл жасайтын шұғыл қызметтердің құрылымы және байланыс деректері;
2. "112" стандарттарына сәйкес ақпаратты үйлестіру және беру қағидалары;
3. Қызметтердің ден қоюын бақылау және мониторингілеу рәсімдері.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады

Еңбек функциясы 4:
Қосымша ақпарат қажет болған жағдайда абонентпен кері байланыс орнату




Дағды 1:
Кіріс деректерді тексеру және толықтыру үшін абонентпен кері байланысты жүзеге асыру

Машықтар:
1. Оқиғаның егжей-тегжейін нақтылау үшін хабарласқан адаммен байланысу;
2. Шұғыл қызметтердің шешім қабылдауына қажетті ақпараттың дәлдігі мен толықтығын қамтамасыз ету;
3. Зардап шеккендерді немесе куәгерлерді сабырға шақырып, олардың әрекеттерін бағыттау;
4. Хабарласқан адамға шұғыл қызметтер келгенге дейін жасалуы тиіс шұғыл әрекеттер жөнінде нұсқау беру.



Білімдер:
1. Стресстік және төтенше жағдайлардағы қарым-қатынас психологиясы;
2. Төтенше қызметтер келгенге дейін азаматтардың қауіпсіз мінез-құлық ережелері;
3. 112 жүйесіндегі кері байланыстың стандартталған рәсімдері.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады


Дағды 2:
Іс-шараларды орындау барысын қадағалау және іс-шараны ақпараттық тұрғыдан қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Төтенше жағдайлар қызметтері арасындағы ақпарат алмасуды үйлестіру;
2. Жауап беру күйін бақылау және сандық жүйеде деректерді уақтылы жаңарту;
3. Жедел жағдайдағы өзгерістер туралы басшылықты және тиісті қызметтерді хабардар ету;
4. Үйлестіру нәтижелері мен қабылданған шешімдерді құжаттау.



Білімдер:
1. Стресстік және төтенше жағдайлардағы қарым-қатынас психологиясы;
2. Төтенше қызметтер келгенге дейін азаматтардың қауіпсіз мінез-құлық ережелері;
3. "112" жүйесіндегі кері байланыстың стандартталған рәсімдері.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

-

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Күйзеліске тұрақтылық
Қарым-қатынас дағдылары (ашықтық)
Айқын ауызша сөйлеу
Бір мезгілде бірнеше тапсырманы орындау және жылдам шешім қабылдау қабілеті
Сараптамалық ойлау және ұсақ-түйекке дейін мән беру
Жауапкершілік, тәулік бойы жұмыс істеуге дайындық
Ұйымшылдық пен тәртіп
Эмоционалдық интеллект
Ойлау икемділігі
Жаңа ақпаратты тез меңгеру қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:


СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:


4

Кезекші оператор

11. Кәсіптің карточкасы "Кезекші қызмет операторы ("112 - Бірыңғай кезекші диспетчерлік қызмет)":

Топтың коды:

4322-3

Қызмет атауының коды:

4322-3-004

Кәсіптің атауы:

Кезекші қызмет операторы ("112 - Бірыңғай кезекші диспетчерлік қызмет)

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

2

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:


Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

еңбек өтілі талап етілмейді

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Оқыту нәтижелері құжаттамамен расталған бейресми білімнің не құзыреті мен тәжірибесін (сертификаттар, пікірлер) растайтын ақпараттық білімнің, халыққа қашықтықтан ақпараттық-консультациялық қызмет көрсету саласында, сондай-ақ мемлекеттік органдар мен ұйымдарда біліктілікті арттыру курстарында жедел кезекші немесе диспетчер ретінде болуына жол беріледі

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

3154-0-014 - Іздеу және құтқаруды үйлестіру өңірлік орталығының диспетчері
4224-5-001 - Өрт сөндіру байланысының диспетчері
4322-3-004 - Диспетчерлік қызмет операторы

Қызметтің негізгі мақсаты:

Төтенше жағдайлар, өмір мен денсаулыққа төнетін қатерлер туралы жеке және заңды тұлғалардан хабарламаларды тәулік бойы қабылдауды, өңдеуді және тіркеуді қамтамасыз ету, шұғыл қызметтердің іс-қимылдарын үйлестіруді ұйымдастыру, диспетчерлік қызметтермен өзара іс-қимыл жасау және халықты хабардар ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. "112" нөмірі бойынша кіріс қоңырауларды қабылдау және өңдеу, жүйеде ақпаратты тіркеу
2. Қоңырауларды жіктеу, оқиғаның түрін және оның орналасуын анықтау


Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
. "112" нөмірі бойынша кіріс қоңырауларды қабылдау және өңдеу, жүйеде ақпаратты тіркеу




Дағды 1:
Шақыруларды жедел әрі дұрыс қабылдау, жүйеде ақпаратты тіркеу

Машықтар:
1. Азаматтар мен ұйымдардан байланыс құралдары және электрондық коммуникациялар арқылы шұғыл қоңырауларды қабылдау
2. Оқиға туралы ақпаратты цифрлық жүйеде дәл және уақтылы тіркеу
3. Келіп түскен деректер негізінде бірінші кезектегі ден қою шараларын айқындау
4. Ақпаратты тіркеу және оның құпиялылығы стандарттарын сақтау



Білімдер:
1.ҚР ҮҚ № 929 қаулысы
2.ҚР БП № 89 бұйрығы;
3.ҚР ІІМ № 945 бұйрығы;
4.ҚР ІІМ № 138 бұйрығы;
5.ҚР ІІМ № 175 бұйрығы;
6.ҚР ІІМ № 445 бұйрығы;
7.ҚР ІІМ № 446 бұйрығы;
8.ҚР ДСМ № ҚР ДСМ-225/2020 бұйрығы;
9.ҚР ТЖМ № 456 бұйрығы;
10.ҚР ЦДИАӨМ № 443/НҚ бұйрығы.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады


Дағды 2:
Оқиға туралы ақпаратты беру және ден қою нәтижелерін тірке

Машықтар:
1. Оқиға туралы ақпаратты тиісті шұғыл қызметтерге беру;
2. Жауапты бөлімшелердің ақпаратты алғандығы фактісін тексеру;
3. Ақпараттың берілгендігі және ден қою нәтижелері туралы мәліметтерді "112" жүйесіне енгізу;
4. Келіп түскен хабарламалар мен орындалған іс-қимылдардың есебін жүргізу.



Білімдер:
1.ҚР ҮҚ № 929 қаулысы
2.ҚР БП № 89 бұйрығы;
3.ҚР ІІМ № 945 бұйрығы;
4.ҚР ІІМ № 138 бұйрығы;
5.ҚР ІІМ № 175 бұйрығы;
6.ҚР ІІМ № 445 бұйрығы;
7.ҚР ІІМ № 446 бұйрығы;
8.ҚР ДСМ № ҚР ДСМ-225/2020 бұйрығы;
9.ҚР ТЖМ № 456 бұйрығы;
10.ҚР ЦДИАӨМ № 443/НҚ бұйрығы.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады

Еңбек функциясы 2:
Қоңырауларды жіктеу, оқиғаның түрін және оның орналасуын анықтау




Дағды 1:
Қоңырауларды ТЖ түрі бойынша жіктеу және олардың орналасқан жерін айқындау.

Машықтар:
1. Оқиғаның сипатын (өрт, авария, табиғи немесе техногендік сипаттағы төтенше жағдай, қылмыс) жедел айқындау;
2. Қауіптілік дәрежесін және қоңыраудың басымдылығын бағалау
3. Оқиғаның нақты орнын және ілеспе деректерді айқындау;
4. Координаттарды нақтылау үшін карталарды, GPS және геоақпараттық жүйелерді пайдалану.



Білімдер:
1. Төтенше жағдайлардың типологиясы;
2. Аудандардың, қалалардың, елді мекендердің географиялық және әкімшілік шекаралары;
3. Іс-қимылдардың басымдықтары мен шұғылдығын айқындау әдістері;
4. Ведомствоаралық ақпараттық өзара іс-қимыл тәртібі;
5. Төтенше қызметтердің ден қоюын мониторингілеу регламенттері;
6. Жедел құжаттаманы және есепке алу журналдарын жүргізу қағидалары;
7. "112" автоматтандырылған ақпараттық жүйесінің мүмкіндіктері.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады


Дағды 2:
Оқиға туралы ақпараттандыру және ден қою нәтижелерін тіркеу

Машықтар:
1. Оқиға туралы ақпаратты тиісті шұғыл қызметтерге беру;
2. Жауапты бөлімшелердің ақпаратты алғандығы фактісін тексеру;
3. Ақпараттың берілгендігі және ден қою нәтижелері туралы мәліметтерді "112" жүйесіне енгізу;
4. Келіп түскен хабарламалар мен орындалған іс-қимылдардың есебін жүргізу.



Білімдер:
1. Төтенше жағдайлардың типологиясы;
2. Аудандардың, қалалардың, елді мекендердің географиялық және әкімшілік шекаралары;
3. Іс-қимылдардың басымдықтары мен шұғылдығын айқындау әдістері;
4. Ведомствоаралық ақпараттық өзара іс-қимыл тәртібі;
5. Төтенше қызметтердің ден қоюын мониторингілеу регламенттері;
6. Жедел құжаттаманы және есепке алу журналдарын жүргізу қағидалары;
7. "112" автоматтандырылған ақпараттық жүйесінің мүмкіндіктері.


Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылады

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Стресске төзімділік
Қарым-қатынас қабілеті (қарым-қатынас)
Нақты ауызша сөйлеу
Бір уақытта көптеген тапсырмаларды орындау және тез шешім қабылдау мүмкіндігі
Аналитикалық ойлау және егжей-тегжейге назар аудару
Жауапкершілік, тәулік бойы жұмыс істеуге дайындық
Ұйымдастыру және тәртіп
Эмоционалды интеллект
Ойлаудың икемділігі
Жаңа ақпаратты тез игеру мүмкіндігі

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:


СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:


2

Кезекші қызмет операторы

4-ші тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

      12. Мемлекеттік органның атауы: Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар министрлігі

      Орындаушы: Адильбеков Ербол Шынболатович, +7 (775) 071 23 57, adilbekoverbol782@gmail.com

      13. Әзірлеуге қатысатын ұйымдар (кәсіпорындар): Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі

      Орындаушы: Адильбеков Ербол Шынболатович, +7 (775) 071 23 57, adilbekoverbol782@gmail.com

      14. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: 2026 ж. 03.09.

      15. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 2026 ж. 07.09.

      16. "Атамекен" Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы: -

      17. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: 2026 ж. 1 нұсқа

      18. Болжамды қайта қарау күні: -

Об утверждении профессионального стандарта "Деятельность в области диспетчерской службы при чрезвычайных ситуациях"

Приказ Министра по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан от 30 сентября 2026 года № 371

      В соответствии с пунктом 5 статьи 5 Закона Республики Казахстан "О профессиональных квалификациях", ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Утвердить прилагаемый профессиональный стандарт "Деятельность в области диспетчерской службы при чрезвычайных ситуациях".

      2. Центру стратегического планирования и оперативного управления Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

      1) направление копии настоящего приказа в республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт законодательства и правовой информации Республики Казахстан" Министерства юстиции Республики Казахстан для включения в Эталонный контрольный банк нормативных правовых актов Республики Казахстан;

      2) размещение настоящего приказа на официальном интернет-ресурсе Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан.

      3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан.

      4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его официального опубликования.

      Министр М. Муханов

      "СОГЛАСОВАНО"
      Министерство труда и
      социальной защиты населения
      Республики Казахстан

  Утвержден
приказом Министра
по чрезвычайным ситуациям
Республики Казахстан
от 30 сентября 2026 года № 371

Профессиональный стандарт: "Деятельность в области диспетчерской службы при чрезвычайных ситуациях"

Глава 1. Общие положения

      1. Область применения профессионального стандарта: Профессиональный стандарт "Деятельность в области диспетчерской службы при чрезвычайных ситуациях" разработан в соответствии с пунктом 5 статьи 5 Закона Республики Казахстан "О профессиональных квалификациях" и предназначен для установления единых требований к квалификации, уровню компетентности, содержанию, качеству и условиям труда специалистов, осуществляющих профессиональную деятельность в сфере экстренного реагирования на чрезвычайные ситуации, ликвидации последствий происшествий, а также при возникновении непосредственных угроз жизни, безопасности и причинения вреда здоровью граждан. Разрабатывают актуальные образовательные программы, профессиональные квалификационные требования и должностные инструкции, формируют, координируют и реализуют комплексные системы непрерывной подготовки, переподготовки и планового повышения квалификации работников, а также применяют его в качестве базового инструментария при подборе, расстановке, объективной оценке, сертификации и аттестации персонала диспетчерских служб экстренного реагирования, функционирующих в рамках Единой дежурно-диспетчерской службы – 112.

      2. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие термины и определения:

      1) единая дежурно-диспетчерская служба "112" – служба приема и обработки сообщений от физических и юридических лиц о предпосылках возникновения или возникновении чрезвычайной ситуации, пожаре, угрозе жизни и причинения вреда здоровью людей и об иных случаях, требующих принятия мер экстренной помощи с последующей координацией действий по реагированию экстренных служб в пределах своей компетенции;

      2) чрезвычайная ситуация – обстановка на определенной территории, сложившаяся в результате аварии, пожара, вредного воздействия опасных производственных факторов, опасного природного явления, катастрофы, стихийного или иного бедствия, которые повлекли за собой человеческие жертвы, вред здоровью людей или окружающей среде, значительный материальный ущерб и нарушение условий жизнедеятельности людей;

      3) режим деятельности – состояние готовности единой дежурно-диспетчерской службы - 112 к реагированию: повседневная деятельность, повышенная готовность, чрезвычайная ситуация;

      4) цифровые системы – функционально связанный комплекс цифровых ресурсов, использующий объекты цифровой инфраструктуры с целью обеспечения создания, сбора, обработки, хранения и распространения цифровых данных, а также автоматизирующий взаимодействие субъектов цифровой среды и (или) обеспечивающий оказание услуг в цифровой среде;

      5) средства индивидуальной защиты – средства, предназначенные для защиты работника от воздействия вредных и (или) опасных производственных факторов, в том числе специальная одежда;

      6) национальная рамка квалификаций – системное описание уровней квалификаций и требований к знаниям, умениям, навыкам и компетенциям работников;

      7) отраслевая рамка квалификаций – документ, разрабатываемый на основе Национального классификатора занятий Республики Казахстан, национальной рамки квалификаций и классифицирующий в отрасли требования к квалификации специалиста по уровням в зависимости от сложности выполняемых работ и характера используемых знаний, умений и компетенций; 8) Единый тарифно-квалификационный справочник – систематизированный перечень профессий и должностей с указанием разрядов, квалификационных требований и тарифных ставок, используемый при оплате труда работников;

      9) квалификационный справочник – систематизированный перечень профессий и должностей с указанием квалификационных требований к работникам, необходимого уровня знаний, умений и навыков для выполнения трудовых функций;

      10) автоматизированное рабочее место – совокупность аппаратных и программных средств, предназначенных для автоматизации выполнения конкретных функций сотрудника, включая обработку информации, принятие решений и взаимодействие с другими системами.

      3. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие сокращения:

      1) ЕДДС – единая дежурно-диспетчерская служба;

      2) УЕДДС – управление единой дежурно-диспетчерской службы;

      3) ЧС – чрезвычайная ситуация;

      4) РГП – республиканское государственное предприятие;

      5) СИЗ – средства индивидуальной защиты;

      6) НРК – национальная рамка квалификаций;

      7) ЕТКС – единый тарифно-квалификационный справочник;

      8) КС – квалификационный справочник;

      9) АРМ – автоматизированное рабочее место;

      10) ОРК – отраслевая рамка квалификаций.

Глава 2. Паспорт профессионального стандарта

      4. Название профессионального стандарта: Деятельность в области диспетчерской службы при чрезвычайных ситуациях.

      5. Код профессионального стандарта: О84250035

      6. Указание секции, раздела, группы, класса и подкласса согласно ОКЭД:

      "О. Государственное управление и оборона; обязательное социальное обеспечение";

      "84. Государственное управление и оборона; обязательное социальное обеспечение";

      "84.2 Предоставление государством услуг обществу в целом";

      "84.25 Деятельность по обеспечению безопасности в чрезвычайных ситуациях";

      "84.25.0 Деятельность по обеспечению безопасности в чрезвычайных ситуациях".

      7. Краткое описание профессионального стандарта: профессиональный стандарт устанавливает требования к деятельности диспетчера ЕДДС - 112, включая прием и обработку сообщений о чрезвычайных ситуациях, координацию действий экстренных служб, планирование действий, проведение обучения и тренировок, а также подготовку отчетности и документации. Стандарт определяет квалификационные требования, компетенции и трудовые функции диспетчера.

      8. Перечень карточек профессий:

      1) оператор дежурной службы ("Единой дежурно диспетчерской службы – 112") - 6 уровень ОРК;

      2) оператор дежурной службы ("Единой дежурно диспетчерской службы – 112") - 4 уровень ОРК;

      3) оператор дежурной службы ("Единой дежурно диспетчерской службы – 112") - 2 уровень ОРК.

Глава 3. Карточки профессий

9. Карточка профессии "Оператор дежурной службы ("Единой дежурно диспетчерской службы – 112")":

Код группы:

4322-3

Код наименования занятия:

4322-3-004

Наименование профессии:

Оператор дежурной службы ("Единой дежурно диспетчерской службы – 112")

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:


Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др. типовых квалификационных характеристик:


Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Информационно-коммуникационные технологии

Квалификация:
-


Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Гигиена и охрана труда на производстве

Квалификация:
-


Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Здравоохранение

Квалификация:
-


Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Общественная безопасность

Квалификация:
-


Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Окружающая среда

Квалификация:
-


Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Телекоммуникации

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

высшее (или послевузовское) образование по соответствующему направлению подготовки кадров и стаж работы в должности диспетчера или иных должностях по оперативному управлению производством или деятельностью не менее 2 года

Связь с неформальным и информальным образованием:

Профессиональное обучение (краткосрочные курсы - 320 часов)

Другие возможные наименования профессии:

1329-1-001 - Главный диспетчер (в прочих отраслях)
3154-0-014 - Диспетчер регионального координационного центра поиска и спасения
4224-5-001 - Диспетчер пожарной связи
4322-3-004 - Оператор диспетчерской службы

Основная цель деятельности:

Обеспечение круглосуточного приема, обработки и регистрации сообщений от физических и юридических лиц о чрезвычайных ситуациях и угрозах жизни и здоровью, организация координации действий экстренных служб, взаимодействие с диспетчерскими службами и информирование населения

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Осуществление приема и обработки входящих звонков по номеру "112", а также регистрации цифровой системе;
2. Классификация вызовов, определение типа происшествия и места его расположения;
3. Передача верной информации соответствующим экстренным службам и координация их действий;
4. Ведение ситуационной документации, мониторинг статуса приглашений;
5. Установление обратной связи с абонентом в случае необходимости дополнительной информации.


Дополнительные трудовые функции:


Трудовая функция 1:
Осуществление приема и обработки входящих звонков по номеру "112", а также регистрации цифровой системе




Навык 1:
Организация информационного сопровождения мероприятия и контроль межведомственного взаимодействия

Умения:

1. Принимать экстренные вызовы от граждан и организаций по средствам связи и электронным коммуникациям;

2. Точно и своевременно регистрировать информацию о происшествии в цифровой системе;

3. Определять первоочередные меры реагирования на основе поступивших данных;

4. Соблюдать стандарты регистрации и конфиденциальности информации;

5. Классифицировать инциденты в соответствии со строго установленными критериями и определение его приоритетности для немедленного реагирования;

6. Перенаправлять ресурсы и корректировка принятых решений при внезапном изменении обстановки на месте происшествия.



Знания:
1. Перечень экстренной медицинской, правоохранительной, пожарной, аварийной и других служб, соединение с которыми для пользователей услугами связи является бесплатным, утвержденный постановлением Правительства Республики Казахстан от 3 сентября 2004 года № 929 (далее - ПП РК № 929);
2. Правила приема и регистрации заявления, сообщения или рапорта об уголовных правонарушениях, а также ведения Единого реестра досудебных расследований, утвержденные приказом Генерального Прокурора Республики Казахстан от 19 сентября 2014 года № 89 (зарегистрирован в Реестре нормативных правовых актов № 9744) (далее - Приказ ГП РК № 89);
3. Правила организации системы оповещения гражданской защиты и оповещения населения, органов управления при чрезвычайных ситуациях в мирное и военное время, утвержденные приказом Министра внутренних дел Республики Казахстан от 26 декабря 2014 года № 945 (зарегистрирован в Реестре нормативных правовых актов № 10151) (далее - Приказ МВД РК № 945);
4. Правила координации деятельности дежурных диспетчерских служб и полномочий единой дежурно-диспетчерской службы "112" на территории Республики Казахстан, утвержденные приказом Министра внутренних дел Республики Казахстан от 23 февраля 2015 года № 138 (зарегистрирован в Реестре нормативных правовых актов № 10972) (далее - Приказ МВД РК № 138);
5. Правила осуществления государственного учета чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера, утвержденные приказом Министра внутренних дел Республики Казахстан от 3 марта 2015 года № 175 (зарегистрирован в Реестре нормативных правовых актов № 10983) (далее - Приказ МВД РК № 175);
6. Устав противопожарной службы, утвержденный приказом Министра внутренних дел Республики Казахстан от 26 июня 2017 года № 445 (зарегистрирован в Реестре нормативных правовых актов № 15422) (далее - Приказ МВД РК № 445);
7. Правила организации тушения пожаров, утвержденные приказом Министра внутренних дел Республики Казахстан от 26 июня 2017 года № 446 (зарегистрирован в Реестре нормативных правовых актов № 15430) (далее - Приказ МВД РК № 446);
8. Правила оказания скорой медицинской помощи, в том числе с привлечением медицинской авиации, утвержденные приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 30 ноября 2020 года № ҚР ДСМ-225/2020 (зарегистрирован в Реестре нормативных правовых актов № 31741) (далее – Приказ МЗ № ҚР ДСМ-225/2020);
9. Приказ Министра по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан от 29 августа 2023 года № 456 "О некоторых вопросах организации деятельности дежурно-диспетчерских служб и порядка прохождения информации в Министерстве по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан" (далее - Приказ МЧС РК № 456);
10. Типовые требования по организации работы контакт-центров административных органов, утвержденные приказом Министра цифрового развития, инноваций и аэрокосмической промышленности Республики Казахстан от 29 сентября 2023 года № 443/НҚ (зарегистрирован в Реестре нормативных правовых актов № 36537) (далее - Приказ МЦРИАП № 443/НҚ).


Возможность признания навыка:

Рекомендуется


Навык 2:
Оперативное и правильное принятие решений, регистрация информации в системе

Умения:
1. Принимать экстренные вызовы от граждан и организаций по средствам связи и электронным коммуникациям;
2. Точно и своевременно регистрировать информацию о происшествии в цифровой системе;
3. Определять первоочередные меры реагирования на основе поступивших данных;
4. Соблюдать стандарты регистрации и конфиденциальности информации;
5. Классифицировать инциденты в соответствии со строго установленными критериями и определение его приоритетности для немедленного реагирования;
6. Перенаправлять ресурсы и корректировка принятых решений при внезапном изменении обстановки на месте происшествия.



Знания:
1. ПП РК № 929;
2. Приказ ГП РК № 89;
3. Приказ МВД РК № 945;
4. Приказ МВД РК № 138;
5. Приказ МВД РК № 175;
6. Приказ МВД РК № 445;
7. Приказ МВД РК № 446;
8. Приказ МЗ № ҚР ДСМ-225/2020;
9. Приказ МЧС РК № 456;
10. Приказ МЦРИАП № 443/НҚ.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется

Трудовая функция 2:
Классификация вызовов, определение типа происшествия и места его расположения




Навык 1:
Классификация вызовов по типам чрезвычайных ситуаций и определение их местоположения

Умения:
1. Оперативно определять характер происшествия (пожар, авария, чрезвычайная ситуация природного или техногенного характера, преступление);
2. Оценивать степень опасности и приоритетность вызова;
3. Определять точное место происшествия и сопутствующие детали;
4. Использовать карты, GPS и геоцифровые системы для уточнения координат;
5. Задавать точные профильные вопросы по специальным алгоритмам и опросным листам для выявления скрытых угроз и специфики происшествия (например, наличие пострадавших, угроза взрыва, разлив опасных веществ);
6. Дифференцировать ложные, повторные и справочные звонки от реальных сообщений о чрезвычайных ситуациях.



Знания:
1. Типология чрезвычайных ситуаций;
2. Географические и административные границы районов, городов, населенных пунктов;
3. Методы определения приоритетов и срочности действий.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется


Навык 2:
Организация информационного сопровождения мероприятия и контроль межведомственного взаимодействия

Умения:
1. Координировать обмен информацией между экстренными службами во время сложных и массовых происшествий;
2. Анализировать поступающую информацию о ходе реагирования;
3. Контролировать полноту и своевременность выполнения службами мероприятий;
4. Принимать решения по уточнению информации и привлечению дополнительных сил и средств;
5. Подготавливать оперативные сводки и аналитические материалы;
6. Формировать и оперативно рассылать официальные уведомления, информационные пакеты, повестки и отчетные материалы для всех задействованных ведомств;
6. Координировать совместные действия представителей различных ведомств, министерств и экстренных служб в рамках единого протокола проведения мероприятия.



Знания:
1. Типология чрезвычайных ситуаций;
2. Географические и административные границы районов, городов, населенных пунктов;
3. Методы определения приоритетов и срочности действий.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется

Трудовая функция 3:
Передача верной информации соответствующим экстренным службам и координация их действий




Навык 1:
Предоставление данных и контроль действий экстренных служб

Умения:
1. Предоставлять достоверную информацию пожарной службе, полиции, медицинским и другим экстренным службам;
2. Координировать действия различных ведомств при комплексных или массовых чрезвычайных ситуациях;
3. Контролировать своевременное реагирование на месте происшествия и выполнение действий;
4. Использовать средства радиосвязи и протоколы передачи информации в соответствии с нормативными документами.



Знания:
1. Структура и контактные данные взаимодействующих экстренных служб;
2. Правила координации и передачи информации в соответствии со стандартами "112";
3. Процедуры контроля и мониторинга реагирования служб.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется


Навык 2:
Организация информационного сопровождения мероприятия и контроль межведомственного взаимодействия

Умения:
1. Координировать обмен информацией между экстренными службами во время сложных и массовых происшествий;
2. Анализировать поступающие данные о ходе предоставления ответов;
3. Контролировать полноту и своевременность выполнения службами мероприятий;
4. Принимать решения по уточнению информации и привлечению дополнительных сил и средств;
5. Формировать оперативные сводки и аналитические материалы.



Знания:
1. Структура и контактные данные взаимодействующих экстренных служб;
2. Правила координации и передачи информации в соответствии со стандартами "112";
3. Процедуры контроля и мониторинга реагирования служб.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется

Трудовая функция 4:
Ведение ситуационной документации, мониторинг статуса приглашений




Навык 1:
Осуществление систематического учета всех текущих вызовов и контроль их статуса

Умения:
1. Вести системную документацию по всем приглашениям и мероприятиям;
2. Мониторить исполнение и статус ответов в режиме реального времени;
3. Подготавливать отчеты для руководства и ведомств;
4. Обеспечивать точность и актуальность данных, вести учет чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера;
5. Регистрировать каждое входящее обращение с автоматическим присвоением уникального идентификатора инцидента;
6. Отслеживать изменения статусов вызова ("Принят", "Передан службам", "Направлены экипажи", "На месте", "Ликвидировано", "Закрыт") в режиме реального времени.



Знания:
1. Правила ведения документации и отчетности в системе 112;
2. Программное обеспечение для мониторинга звонков и действий служб;
3. Регламентированные процедуры контроля и обновления информации;
4. Порядок межведомственного информационного взаимодействия;
5. Регламенты мониторинга состояния экстренных служб;
6. Правила ведения оперативной документации и журналов учета;
7. Возможности автоматизированной цифровой системы 112.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется


Навык 2:
Осуществление мониторинга выполнения действий и обеспечение информационного сопровождения события

Умения:
1. Контролировать обмен информацией между службами чрезвычайных ситуаций;
2. Мониторить статус реагирования и своевременно обновлять данные в цифровой системе;
3. Информировать руководство и заинтересованные службы об изменении оперативной обстановки;
4. Документировать результаты взаимодействия и принятые решения.



Знания:
1. Правила ведения документации и отчетности в системе 112;
2. Программное обеспечение для мониторинга звонков и действий служб;
3. Регламентированные процедуры контроля и обновления информации;
4. Порядок межведомственного информационного взаимодействия;
5. Регламенты мониторинга готовности экстренных служб;
6. Правила ведения оперативной документации и журналов учета;
7. Возможности автоматизированной цифровой системы 112.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется

Трудовая функция 5:
Установление обратной связи с абонентом в случае необходимости дополнительной информации




Навык 1:
Поддержание контакта с клиентом до полного выяснения всех параметров заявки

Умения:
1. Связываться с абонентом для уточнения деталей происшествия;
2. Обеспечивать точность и полноту информации, необходимой для принятия решения экстренными службами;
3. Успокаивать пострадавших или свидетелей и направлять их действия;
4. Инструктировать абонента о первоочередных действиях до прибытия служб.



Знания:
1. Психология общения в стрессовых и чрезвычайных ситуациях;
2. Правила безопасного поведения граждан до прибытия экстренных служб;
3. Регламентированные процедуры обратной связи в систему "112".


Возможность признания навыка:

Рекомендуется


Навык 2:
Организация информационного сопровождения мероприятия и контроль межведомственного взаимодействия

Умения:
1. Координировать обмен информацией между экстренными службами во время сложных и массовых происшествий;
2. Анализировать поступающие данные о ходе предоставления ответов;
3. Контролировать полноту и своевременность выполнения службами мероприятий;
4. Принимать решения по уточнению информации и привлечению дополнительных сил и средств;
5. Подготавливать оперативные сводки и аналитические материалы.



Знания:
1. Психология общения в стрессовых и чрезвычайных ситуациях;
2. Правила безопасного поведения граждан до прибытия экстренных служб;
3. Регламентированные процедуры обратной связи в систему 112.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Стрессоустойчивость
Способность к общению (коммуникабельность)
Четкая устная речь
Способность выполнять много задач одновременно и быстро принимать решения

Список технических регламентов и национальных стандартов:


Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:


6

Оператор дежурной службы

10. Карточка профессии "Оператор дежурной службы ("Единой дежурно диспетчерской службы – 112")":

Код группы:

4322-3

Код наименования занятия:

4322-3-004

Наименование профессии:

Оператор дежурной службы ("Единой дежурно диспетчерской службы – 112")

Уровень квалификации по ОРК:

4

подуровень квалификации по ОРК:


Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:


Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Пожарная безопасность

Квалификация:
-


Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Защита в чрезвычайных ситуациях (по профилю)

Квалификация:
-


Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Правоведение

Квалификация:
-


Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Радиотехника, электроника и телекоммуникации

Квалификация:
-


Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Автоматизация и управление технологическими процессами (по профилю)

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

техническое и профессиональное, послесреднее (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации) без предъявления требований к стажу работы или среднее общее образование, обучение по специальной программе и стаж работы по оперативному регулированию процесса управления (производства) не менее 3 лет, в том числе в данной организации не менее 1 года

Связь с неформальным и информальным образованием:

Профессиональное обучение (краткосрочные курсы – 320 часов)

Другие возможные наименования профессии:

4322-3-004 - Оператор диспетчерской службы
1329-1-001 - Главный диспетчер (в прочих отраслях)
3154-0-014 - Диспетчер регионального координационного центра поиска и спасения
4224-5-001 - Диспетчер пожарной связи

Основная цель деятельности:

Обеспечение круглосуточного приема, обработки и регистрации сообщений от физических и юридических лиц о чрезвычайных ситуациях и угрозах жизни и здоровью, организация координации действий экстренных служб, взаимодействие с диспетчерскими службами и информирование населения

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Прием и обработка входящих звонков по номеру "112", регистрация информации в системе
2. Классификация вызовов, определение типа происшествия и места его расположения
3. Обеспечение оперативного информирования экстренных оперативных служб и координация сил реагирования
4. Установление обратной связи с абонентом в случае необходимости дополнительной информации


Дополнительные трудовые функции:


Трудовая функция 1:
Прием и обработка входящих звонков по номеру "112", регистрация информации в системе




Навык 1:
Оперативное и правильное принятие приглашений, регистрация информации в системе

Умения:
1. Принимать экстренные вызовы от граждан и организаций по средствам связи и электронным коммуникациям;
2. Точно и своевременно регистрировать информацию о происшествии в цифровой системе;
3. Определять первоочередные меры реагирования на основе поступивших данных;
4. Соблюдать стандарты регистрации и конфиденциальности информации;
5. Осуществлять с использованием средств вычислительной техники, коммуникаций и связи оперативное регулирование хода производства и иных видов основной деятельности организации или ее подразделений в соответствии с производственными программами, календарными планами и сменно-суточными заданиями.



Знания:
1. ПП РК № 929;
2. Приказ ГП РК № 89;
3. Приказ МВД РК № 945;
4. Приказ МВД РК № 138;
5. Приказ МВД РК № 175;
6. Приказ МВД РК № 445;
7. Приказ МВД РК № 446;
8. Приказ МЗ № ҚР ДСМ-225/2020;
9. Приказ МЧС РК № 456;
10. Приказ МЦРИАП № 443/НҚ.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется


Навык 2:
Контроль за предоставлением информации и исполнением мероприятий по обеспечению безопасности

Умения:
1. Передавать оперативную информацию экстренным службам;
2. Контролировать получение информации службами и их реагирование;
3. Мониторить статус выполнения мероприятий по происшествию;
4. Обновлять данные в цифровой системе 112;
5. Докладывать руководству об изменении чрезвычайной ситуации.



Знания:
1. ПП РК № 929;
2. Приказ ГП РК № 89;
3. Приказ МВД РК № 945;
4. Приказ МВД РК № 138;
5. Приказ МВД РК № 175;
6. Приказ МВД РК № 445;
7. Приказ МВД РК № 446;
8. Приказ МЗ № ҚР ДСМ-225/2020;
9. Приказ МЧС РК № 456;
10. Приказ МЦРИАП № 443/НҚ.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется

Трудовая функция 2:
Классификация вызовов, определение типа происшествия и места его расположения




Навык 1:
Классификация вызовов по типам чрезвычайных ситуаций и определение их местоположения

Умения:
1. Оперативно определять характер происшествия (пожар, авария, чрезвычайная ситуация природного или техногенного характера, преступление);
2. Оценивать степень опасности и приоритетность вызова;
3. Определять точное место происшествия и сопутствующие данные;
4. Использовать карты, GPS и геоцифровой системы для уточнения координат.



Знания:
1. Типология чрезвычайных ситуаций;
2. Географические и административные границы районов, городов, населенных пунктов;
3. Методы определения приоритетов и срочности действий.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется


Навык 2:
Контроль за предоставлением информации и исполнением мероприятий по обеспечению безопасности

Умения:
1. Передавать оперативную информацию экстренным службам;
2. Контролировать получение информации службами и их реагирование;
3. Отслеживать статус выполнения мероприятий по происшествию;
4. Обновлять данные в цифровой системе – 112;
5. Докладывать руководству об изменении чрезвычайной ситуации.



Знания:
1. Типология чрезвычайных ситуаций;
2. Географические и административные границы районов, городов, населенных пунктов;
3. Методы определения приоритетов и срочности действий.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется

Трудовая функция 3:
Обеспечение оперативного информирования экстренных оперативных служб и координация сил реагирования




Навык 1:
Проведение мониторинга выполнения действий и обеспечение информационного сопровождения мероприятия

Умения:
1. Контролировать обмен информацией между экстренными службами;
2. Мониторить статус ответов и своевременно обновлять данные в цифровой системе;
3. Информировать руководство и заинтересованные службы об изменении оперативной обстановки;
4. Документировать результаты взаимодействия и принятые решения.



Знания:
1. Структура и контактные данные взаимодействующих экстренных служб;
2. Правила координации и передачи информации в соответствии со стандартами "112";
3. Процедуры контроля и мониторинга реагирования служб.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется


Навык 2:
Обеспечение передачи данных и мониторинг действий экстренных служб

Умения:
1. Предоставлять достоверную информацию пожарной службе, полиции, медицинской и другим экстренным службам;
2. Координировать действия различных ведомств при комплексных или массовых чрезвычайных ситуациях;
3. Контролировать своевременное реагирование на месте происшествия и выполнение действий;
4. Использовать средства радиосвязи и протоколы передачи информации в соответствии с нормативными документами.



Знания:
1. Структура и контактные данные взаимодействующих экстренных служб;
2. Правила координации и передачи информации в соответствии со стандартами "112";
3. Процедуры контроля и мониторинга реагирования служб.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется

Трудовая функция 4:
Установление обратной связи с абонентом в случае необходимости дополнительной информации




Навык 1:
Осуществление обратной связи с абонентом для проверки и дополнения входящих данных

Умения:
1. Связываться с абонентом для уточнения деталей происшествия;
2. Обеспечивать точность и полноту информации, необходимой для принятия решения экстренными службами;
3. Успокаивать пострадавших или свидетелей и направлять их действия;
4. Инструктировать абонента о первоочередных действиях до прибытия служб.



Знания:
1. Психология общения в стрессовых и чрезвычайных ситуациях;
2. Правила безопасного поведения граждан до прибытия экстренных служб;
3. Регламентированные процедуры обратной связи в системе 112.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется


Навык 2:
Осуществление мониторинга выполнения действий и обеспечение информационного сопровождения события

Умения:
1. Контролировать обмен информацией между экстренными службами;
2. Мониторить статус реагирования и своевременно обновлять данные в цифровой системе;
3. Информировать руководство и заинтересованные службы об изменении оперативной обстановки;
4. Документировать результаты взаимодействия и принятые решения.



Знания:
1. Психология общения в стрессовых и чрезвычайных ситуациях;
2. Правила безопасного поведения граждан до прибытия экстренных служб;
3. Регламентированные процедуры обратной связи в системе 112.


Возможность признания навыка:

-

Требования к личностным компетенциям:

Стрессоустойчивость
Способность к общению (коммуникабельность)
Четкая устная речь
Способность выполнять много задач одновременно и быстро принимать решения
Аналитическое мышление и внимание к деталям
Ответственность, готовность к круглосуточной работе
Организованность и дисциплина
Эмоциональный интеллект
Гибкость мышления
Способность быстро усваивать новую информацию

Список технических регламентов и национальных стандартов:


Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:


4

Оператор дежурной службы

11. Карточка профессии "Оператор дежурной службы ("Единой дежурно диспетчерской службы – 112")":

Код группы:

4322-3

Код наименования занятия:

4322-3-004

Наименование профессии:

Оператор дежурной службы ("Единой дежурно диспетчерской службы – 112")

Уровень квалификации по ОРК:

2

подуровень квалификации по ОРК:


Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:


Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

без опыта работы

Связь с неформальным и информальным образованием:

Допускается наличие неформального образования, результаты обучения по которому подтверждены документально, либо информационных знаний, подтверждающих компетенцию и опыт (сертификаты, отзывы), в сфере дистанционного информационно-консультационного обслуживания населения, а также в качестве оперативного дежурного или диспетчера в государственных органах и организациях на курсах повышения квалификации

Другие возможные наименования профессии:

3154-0-014 - Диспетчер регионального координационного центра поиска и спасения
4224-5-001 - Диспетчер пожарной связи
4322-3-004 - Оператор диспетчерской службы

Основная цель деятельности:

Обеспечение круглосуточного приема, обработки и регистрации сообщений от физических и юридических лиц о чрезвычайных ситуациях, угрозах жизни и здоровью, организация координации действий экстренных служб, взаимодействие с диспетчерскими службами и информирование населения

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Прием и обработка входящих вызовов по номеру "112", регистрация информации в системе
2. Классификация вызовов, определение типа происшествия и его локализации


Дополнительные трудовые функции:


Трудовая функция 1:
Прием и обработка входящих вызовов по номеру "112", регистрация информации в системе




Навык 1:
Оперативное и правильное принятие приглашений, регистрация информации в системе

Умения:
1. Принимать экстренные вызовы от граждан и организаций по средствам связи и электронным коммуникациям
2. Точно и своевременно регистрировать информацию о происшествии в цифровой системе
3. Определять первоочередные меры реагирования на основе поступивших данных
4. Соблюдать стандарты регистрации и конфиденциальности информации



Знания:
1. ПП РК № 929;
2. Приказ ГП РК № 89;
3. Приказ МВД РК № 945;
4. Приказ МВД РК № 138;
5. Приказ МВД РК № 175;
6. Приказ МВД РК № 445;
7. Приказ МВД РК № 446;
8. Приказ МЗ № ҚР ДСМ-225/2020;
9. Приказ МЧС РК № 456;
10. Приказ МЦРИАП № 443/НҚ.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется


Навык 2:
Передавать информацию о происшествии и фиксировать результаты реагирования

Умения:
1. Передавать информацию о происшествии в соответствующие экстренные службы;
2. Проверять факт получения информации ответственными подразделениями;
3. Вносить сведения о передаче информации и результатах реагирования в систему 112;
4. Вести учет полученных сообщений и выполненных действий.



Знания:
1. ПП РК № 929;
2. Приказ ГП РК № 89;
3. Приказ МВД РК № 945;
4. Приказ МВД РК № 138;
5. Приказ МВД РК № 175;
6. Приказ МВД РК № 445;
7. Приказ МВД РК № 446;
8. Приказ МЗ № ҚР ДСМ-225/2020;
9. Приказ МЧС РК № 456;
10. Приказ МЦРИАП № 443/НҚ.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется

Трудовая функция 2:
Классификация вызовов, определение типа происшествия и его локализации




Навык 1:
Классификация вызовов по типу ЧС и определять их местоположение

Умения:
1. Оперативно определять характер происшествия (пожар, авария, чрезвычайная ситуация природного или техногенного характера, преступление);
2. Оценивать степень опасности и приоритетность вызова;
3. Определять точное место происшествия и сопутствующие данные;
4. Использовать карты, GPS и геоцифровые системы для уточнения координат.



Знания:
1. Типология чрезвычайных ситуаций;
2. Географические и административные границы районов, городов, населенных пунктов;
3. Методы определения приоритетов и срочности действий;
4. Порядок межведомственного информационного взаимодействия;
5. Регламенты мониторинга реагирования чрезвычайных служб;
6. Правила ведения оперативной документации и журналов учета;
7. Возможности автоматизированной цифровой системы -112.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется


Навык 2:
Информирование о происшествии и фиксация результатов реагирования

Умения:
1. Передавать информацию о происшествии в соответствующие экстренные службы;
2. Проверять факт получения информации ответственными подразделениями;
3. Вносить сведения о передаче информации и результатах реагирования в систему – 112;
4. Вести учет полученных сообщений и выполненных действий.



Знания:
1. Типология чрезвычайных ситуаций;
2. Географические и административные границы районов, городов, населенных пунктов;
3. Методики определения приоритетов и срочности реагирования;
4. Порядок межведомственного информационного взаимодействия;
5. Регламенты мониторинга реагирования экстренных служб;
6. Правила ведения оперативной документации и журналов учета;
7. Возможности автоматизированной цифровой системы – 112.


Возможность признания навыка:

Рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Стрессоустойчивость
Способность к общению (коммуникабельность)
Четкая устная речь
Способность выполнять много задач одновременно и быстро принимать решения
Аналитическое мышление и внимание к деталям
Ответственность, готовность к круглосуточной работе
Организованность и дисциплина
Эмоциональный интеллект
Гибкость мышления
Способность быстро усваивать новую информацию

Список технических регламентов и национальных стандартов:


Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:


2

Оператор дежурной службы

Глава 4. Технические данные профессионального стандарта

      12. Наименование государственного органа: Министерство по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан.

      Исполнитель: Адильбеков Ербол Шынболатович, +7 (775) 071 23 57, adilbekoverbol782@gmail.com

      13. Организации (предприятия) участвующие в разработке: Министерство по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан.

      Исполнитель: Адильбеков Ербол Шынболатович, +7 (775) 071 23 57, adilbekoverbol782@gmail.com

      14. Отраслевой совет по профессиональным квалификациям: 03.09.2026 г.

      15. Национальный орган по профессиональным квалификациям: 07.09.2026 г.

      16. Национальная палата предпринимателей Республики Казахстан "Атамекен": исх. № 2026 года

      17. Номер версии и год выпуска: версия 1, 2026 г.

      18. Дата ориентировочного пересмотра: -