Абай облысында 2029 жылға дейін тұрғынжайды реновациялау бағдарламасын бекіту туралы

Абай облысы мәслихатының 2026 жылғы 23 маусымдағы № 37/250-VIII шешімі

Қазақстан Республикасы Құрылыс Кодексінің 25-бабының 1-тармағының 6) тармақшасына, "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабының 2-16-тармағына сәйкес, Абай облысы мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

1. Қоса беріліп отырған Абай облысында 2029 жылға дейін тұрғынжайды реновациялау бағдарламасы бекітілсін.

2. "Абай облысы мәслихатының аппараты" мемлекеттік мекемесіне Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) осы шешім қабылданған күннен бастап бес күнтізбелік күн ішінде оның мемлекеттік және орыс тілдеріндегі электрондық көшірмелерін Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне Қазақстан Республикасы Әділет министірлігінің "Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына ресми жариялау үшін жолдау;

2) осы шешімді ресми жарияланғаннан кейін "Абай облысы мәслихатының аппараты" мемлекеттік мекемесінің интернет-ресурсында орналастыру жүктелсін.

3. Осы шешім оның алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Абай облысы мәслихатының төрағасы

Ш. Байбеков

Абай облысы мәслихатының 2026 жылы 23 маусымдағы № 37/250-VIII шешімімен бекітілді

Абай облысы бойынша 2029 жылға дейін тұрғынжайды реновациялау бағдарламасы

​ 1-тарау. Бағдарламаның паспорты.

​ 2-тарау. Кіріспе.

​ 3-тарау. Ағымдағы жағдайды талдау.

​ 4-тарау. Бағдарламаны іске асырудың мақсаттары, міндеттері, қағидаттары мен тетіктері.

​ 5-тарау. Өкілетті ұйымның қатысуымен апаттық тұрғын үйді бұзу.

6-тарау. Жаңарту шеңберінде Бірыңғай оператордың кепілдігін алу тәсілімен тұрғын үй құрылысына үлестік қатысуды ұйымдастыру.

7-тарау. Бағдарламаны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары

1-тарау. Бағдарламаның паспорты

Бағдарламаның атауы	Абай облысы бойынша 2029 жылға дейін тұрғынжайды реновациялау бағдарламасы
Әзірлеу үшін негіздер	Қазақстан Республикасы Құрылыс Кодексінің 25-бабының 1-тармағының 6) тармақшасына, "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабының 2-16-тармағына, "Тұрғын үй қатынастары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 116-бабына сәйкес
Бағдарламаны әзірлеуге жауапты мемлекеттік орган	Абай облысының Құрылыс басқармасы
Бағдарламаның мақсаты	Тұрғын үй қорын кезең-кезеңімен жаңартуды қамтамасыз ете отырып, жайлы, қауіпсіз және тұрақты қалалық ортаны қалыптастыру. Апатты тұрғын үй қорының өсуіне жол бермеу мақсатында тіршілік ету ортасын жаңарту және азаматтардың тұруына қолайлы жағдайлар мен қоғамдық кеңістіктер жасауға, тозығы жеткен, сейсмикалық төзімділігі төмен ғимараттар мен құрылыстарды реконструкциялау немесе сүру арқылы тұрғын үй аумақтарының әлеуметтік, инженерлік және көліктік инфрақұрылымын дамытуды қамтамасыз етуге бағытталған іс-шаралар жиынтығы.
Бағдарламаның міндеттері	1-міндет. Апатты тұрғын үйлерді бұзу мәселесін шешу, азаматтардың тұрғын үй жағдайларын жақсарту. 2-міндет. Инженерлік-коммуникациялық инфра-құрылымды дамыту. 3-міндет. Реновациялау аумағын игеру үшін жеке құрылыс салушыларды тарту. 4-міндет. Тұрғын үйлерді жаңғырту. 5-міндет. Басым құрылыс аумақтарын, апатты тұрғын үйлерді бұзу кезеңдерін, қалалық ортаны реновациялау жөніндегі іс-шараларды айқындау.

2-тарау. Кіріспе

Қала халқының тұрақты өсуі, жеделдетілген урбанизация және тұрғын үй қорының едәуір бөлігінің физикалық тозуы жағдайында Абай облысы құрылыс салынған аумақтарды кешенді түрде жаңарту қажеттілігімен бетпе-бет келіп отыр. Кеңестік кезеңде салынған көппәтерлі тұрғын үйлердің (бұдан әрі – КТҮ) айтарлықтай үлесі қауіпсіздіктің, энергия тиімділігінің және тұру жайлылығының заманауи талаптарына сәйкес келмейді, бұл Абай облысы бойынша тұрғынжайды реновациялау бағдарламасын (бұдан әрі – Бағдарлама) енгізудің өзектілігін негіздейді.

Бағдарламаны іске асыру құрылыс салынған аумақтарды кешенді жаңартуға, соның ішінде тозығы жеткен және апатты тұрғын үйлерді бұзуға, жаңа тұрғын үйлер салуға, инженерлік желілерді жаңғыртуға және қала құрылысы, әлеуметтік әрі экологиялық талаптарды ескере отырып, жайлы қалалық ортаны қалыптастыруға бағытталған.

Бағдарлама заңдылық, әлеуметтік әділдік, тұрғын үй меншіктенушілері мен пайдаланушыларының құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, рәсімдердің ашықтығы, көшудің еріктілігі және тең құнды өтемақымен қамтамасыз ету қағидаттарын сақтай отырып іске асырылады.

Жаңарту үдерістерін мемлекеттік реттеу жергілікті атқарушы органдардың, жеке инвесторлар мен халықтың қатысуын көздейді. Бағдарламаны іске асырудың маңызды қағидаты әлеуметтік әділдікті, көшудің еріктілігін, жылжымайтын мүлікті бағалау тетіктерінің ашықтығын және тең құнды тұрғын үй немесе өтемақы беруді қамтамасыз ету болып табылады.

Осылайша, Қазақстан Республикасында мемлекеттік жаңарту бағдарламасын енгізу қала құрылысын жаңартуға, аумақтардың инвестициялық тартымдылығын арттыруға және ұзақ мерзімді перспективада халық үшін жайлы өмір сүру жағдайларын жасауға бағытталған тұрғын үй саясатының стратегиялық маңызды бағыты.

3-тарау. Ағымдағы жағдайды талдау

Жергілікті атқарушы органдардың (бұдан әрі — ЖАО) мәліметтері бойынша, Абай облысының тұрғын үй қорында 2098 КТҮ бар, оның 62-сі — апатты және 53-і тозығы жеткен үйлер (оның ішінде 32-сі жеке тұрғын үй).

Тұрғын үй-коммуналдық инфрақұрылымды дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасында (Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2022 жылғы 23 қыркүйектегі № 736 қаулысымен бекітілген) ЖАО-ның "ескі орамдар" тұрғын үй қорын жаңғырту бағдарламаларын қабылдау жөніндегі құзыреттері бекітілген, сондай-ақ инвестициялық ахуалды ескере отырып, көппәтерлі тұрғын үйлердегі тұрғын үй меншіктенушілеріне өтемақы төлеудің тәртібі мен шарттарын қоса алғанда, жергілікті бюджеттер мен өңірлердің мүмкіндіктері, оларды іске асырудың тетігі мен критерийлері айқындалған.

2026 жылға арналған өңірлер бойынша ақпарат:

​Өңірлердің 2026 жылғы 1 наурыздағы жағдай бойынша ұсынған ақпаратына сәйкес:

Абай ауданының тұрғын үй қорындағы 12 КТҮ арасында ресми түрде апатты деп танылған нысандар жоқ. 2025 жылдың қорытындысы бойынша үйлерді бұзу шаралары жүргізілген жоқ және ағымдағы кезеңде бөлшектеу жұмыстары жоспарланбаған.

Ақсуат ауданында тұрғын үй қорындағы 9 КТҮ арасында ресми түрде апатты деп танылған нысандар жоқ. Тәуелсіз сарапшының қорытындысы негізінде 32 жеке тұрғын үй апатты деп танылды, 2025 жылы бөлшектеу жұмыстары жүргізілген жоқ.

Аягөз ауданында тұрғын үй қорындағы 199 КТҮ ресми түрде апатты деп танылған нысандар жоқ. 2025 жылдың қорытындысы бойынша бұзу жұмыстары жүргізілген жоқ.

Бесқарағай ауданында тұрғын үй қорындағы 19 КТҮ ресми түрде апатты деп танылған нысандар жоқ. 2025 жылдың қорытындысы бойынша бұзу жұмыстары жүргізілген жоқ.

Бородулиха ауданында тұрғын үй қорындағы 57 КТҮ бар, ресми түрде апатты деп танылған нысан 1 КТҮ, 2025 жылдың қорытындысы бойынша үйлерді бұзу шаралары жүргізілген жоқ.

Жаңасемей ауданында тұрғын үй қорындағы 18 КТҮ бар, ресми түрде апатты деп танылған нысан 8 КТҮ. 2025 жылдың қорытындысы бойынша үйлерді бұзу шаралары жүргізілген жоқ.

Жарма ауданында тұрғын үй қорындағы 24 КТҮ ресми түрде апатты деп танылған нысандар жоқ. 2025 жылдың қорытындысы бойынша бұзу жұмыстары жүргізілген жоқ.

Курчатов қаласының тұрғын үй қоры 81 КТҮ құрайды. 1 КТҮ тозығы жеткен деп танылған. 2025 жылдың қорытындысы бойынша тұрғын үйлерді бұзу шаралары жүргізілген жоқ.

Көкпекті ауданында тұрғын үй қорындағы 24 КТҮ ресми түрде апатты деп танылған нысандар жоқ. 2025 жылдың қорытындысы бойынша бұзу жұмыстары жүргізілген жоқ.

Мақаншы ауданында тұрғын үй қорындағы 36 КТҮ ресми түрде апатты деп танылған нысандар жоқ. 2025 жылдың қорытындысы бойынша бұзу жұмыстары жүргізілген жоқ.

Үржар ауданында тұрғын үй қорындағы 31 КТҮ ресми түрде апатты деп танылған нысандар жоқ. 2025 жылдың қорытындысы бойынша бұзу жұмыстары жүргізілген жоқ.

Семей қаласы бойынша жалпы ауданы 25 372,27 шаршы метрді құрайтын 53 КТҮ апатты деп танылды, сонымен қатар 2013 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін жалпы ауданы 10 544,7 шаршы метр құрайтын 20 КТҮ тозығы жеткен үйлер санатына жатқызылды. Облыс әкімінің шешімімен 2027 жылға дейінгі апатты және тозығы жеткен көппәтерлі тұрғын үйлерді бұзу жөніндегі ұйымдастыру іс-шараларының жоспары (Жол картасы) бекітілді. Тұрғын үй қорын жаңарту мақсатында 2024 жылы Чехов к-сі, №114, Аймауытов к-сі, №157, сондай-ақ Уранхаев к-сі, №66, №68 және Жамақаев к-сі, №53, №55 мекенжайлары бойынша жеке инвесторлармен уағдаластыққа қол жеткізілді. Семей қаласының әкімі мен "Selam Kaz" ЖШС және "Алтын Ұя Семей" ЖШС арасында 2024 жылғы 31 мамырда өзара ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды. Меморандум апатты немесе тозығы жеткен үйлердің орнына жаңа тұрғын үйлер салуды көздейді. Осы құжат аясында "Алтын Ұя Семей" ЖШС Чехов және Аймауытов көшелеріндегі апатты үйлердің тұрғындарын (жалпы саны 18 пәтер) көшіріп, аппаты үйлер бұзылып, реновациялау бойынша құрылыс жұмыстары 2026 жылдың бірінші тоқсанында аяқталды. "Selam Kaz" ЖШС Уранхаев және Жамақаев көшелеріндегі 32 пәтерді сатып алу жұмыстарын аяқтап, жаңа үйдің құрылысын бастады. 2025 жылы Семей қаласының әкімдігі мен "Алтын Ұя Семей" ЖШС арасында Әуезов к-сі, №98, №100, №102 мекенжайларындағы 3 тозығы жеткен үйді реновациялау бойынша, сондай-ақ "Өкен" ЖШС Ілияшев көшесіндегі №122,№129,№131 және Елемесов көшесіндегі №3 үйлер бойынша тиісті меморандумдарға қол қойылды, қазіргі уақытта меншік иелерінен құжаттарды рәсімдеу жұмыстары жүргізілуде.

4-тарау. Бағдарламаны іске асырудың мақсаттары, міндеттері, қағидаттары мен тетіктері

Бағдарламаның мақсаты

Бағдарламаның басты мақсаттары – тұрғын үй құрылысында дәйекті қала құрылысы саясатын әзірлеу, аумақты ықшам құрылыспен ұйымдастыру, жайлы, қауіпсіз әрі тұрақты қалалық ортаны қалыптастыра отырып, тұрғын үй қорын кезең-кезеңімен жаңартуды қамтамасыз ету болып табылады.

​Қойылған мақсатқа қол жеткізу үшін қажеттілері:

1) апатты тұрғын үйлерді бұзу мәселесін шешу, азаматтардың тұрғын үй жағдайларын жақсарту;

2) қаланың инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымын дамыту;

3)жаңарту аумағын игеру үшін жеке құрылыс салушыларды тарту;

4) тұрғын үйлерді жаңғырту;

5) басым құрылыс салынатын аумақтарды, апатты тұрғын үйлерді бұзу кезеңдерін, қалалық ортаны жаңартулау жөніндегі іс-шараларды айқындау.

​Халықтың өмір сүру сапасын арттырудың айқындаушы факторы жайлы өмір сүру ортасын құру болып табылады.

​Толыққанды тіршілік әрекеті ортасы және әлеуметтік стандарттарға сәйкес халыққа кешенді қызметтер көрсету үшін тұрғын үй қорын ұлғайту және қажетті тұрғын үй-коммуналдық инфрақұрылымды дамыту талап етіледі.

​Қоныстандырудың оңтайлы жүйесін құру, аумақты ұтымды ұйымдастыру және инфрақұрылымға деген ұзақ мерзімді қажеттілікті айқындау есебінен халықтың тұруына қолайлы жағдайларды қамтамасыз етудің негізі сапалы қала құрылысы жобаларын (бас жоспарларды, егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларын) қалыптастыру және іске асыру болып табылады.

Бағдарламаның міндеттері

1. Апатты тұрғын үйлерді бұзу мәселесін шешу және азаматтардың тұрғын үй жағдайларын жақсарту тұруға жарамсыз деп танылған тұрғын үй қорын жоюды және адамдарды қазіргі заманғы жайлылық стандарттарына сай келетін қауіпсіз үйлерге көшіруді көздейді.

2. Инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды дамыту ескірген сумен жабдықтау, жылумен жабдықтау және электр желілерін тығыз құрылыстан туындайтын артқан жүктемеге төтеп бере алатын жаңа қуаттылықтарға толық ауыстыруды талап етеді.

3. Жаңарту аумақтарын игеру үшін жеке құрылыс салушыларды тарту мемлекеттік-жекеменшік әріптестік тетіктері арқылы жүзеге асырылады, мұнда девелоперлер тұрғындарды көшіру және әлеуметтік инфрақұрылымды құру жөніндегі міндеттемелерді орындау айырбасына құрылыс үшін жер учаскелерін алады.

4. Тұрғын үйлерді жаңғырту бұзылуға жатпайтын, бірақ қазіргі заманғы пайдалану нормаларына дейін жаңартуды талап ететін ғимараттарда кешенді күрделі жөндеу жүргізуді, қасбеттерді жылытуды және ішкі жүйелерді ауыстыруды қамтиды.

5. Басым құрылыс салынатын аумақтарды және жаңарту кезеңдерін айқындау стратегиялық жоспарлаудан тұрады, оның барысында ЖАО бұзу кезектілігін белгілейді, жаңа нысандарға арналған аймақтарды бөледі және жаңартылған қалалық ортаның бірыңғай сәулеттік келбетін қалыптастырады.

Бағдарламаның қағидаттары

Қала аумағын кешенді дамытудың, қаланың сәулеттік келбетін қалыптастырудың және қоғамдық кеңістіктердің (парктер, гүлзарлар, жағалау аймақтары, әлеуметтік-мәдени нысандар және халық демалатын басқа да орындар), көлік және жол инфрақұрылымының "қадамдық қолжетімділік" қағидаты бойынша дамуын қамтамасыз ете отырып, жаңарту аудандарын кешенді құрылыспен қамтудың қағидаттары мен стандарттары.

​Азаматтардың қауіпсіз тұру жағдайларын қамтамасыз ету үшін бұзылуға немесе күрделі жөндеуге жататын апатты тұрғын үйлерді анықтау мақсатында тұрғын үйлердің техникалық жай-күйін бағалау (паспорттау) жүргізілетін болады.

Бағдарламаның тетіктері

Бағдарламаны іске асыру мынадай тетіктерді пайдалана отырып жүзеге асырылады:

1) инвесторды тарта отырып және (немесе) жергілікті атқарушы орган айқындайтын уәкілетті ұйым арқылы жаңарту жобаларын іске асыру тетігі;

2) "Тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы" Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі – Заң) сәйкес Тұрғын үй құрылысының бірыңғай операторының (бұдан әрі – Бірыңғай оператор) кепілдігін қолдана отырып, жаңарту жобаларын іске асыру тетігі.

Бағдарламаға сәйкес, жаңарту деп ЖАО (жергілікті атқарушы орган) айқындаған қаланың тарихи қалыптасқан және абаттандырылуы төмендеген бөлігінің аумағын ЖАО бекіткен егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларына сәйкес кешенді түрде құрылыспен қамту, сондай-ақ апатты тұрғын үйлерді нүктелі түрде бұзу түсініледі.

Жаңарту аудандарын кешенді құрылыспен қамтуды жеке құрылыс компаниялары мен уәкілетті ұйым жүзеге асыратын болады.

5-тарау. Өкілетті ұйымның қатысуымен апаттық тұрғын үйді бұзу

Апатты тұрғын үйлерді бұзу уәкілетті ұйымның немесе уәкілетті компанияның ЖАО бөлген жер учаскелерінде тұрғын үй жобалауын және құрылысын ұйымдастыруды көздейді.

Апатты тұрғын үйлерді бұзуды ұйымдастыру және қолжетімді тұрғын үй салу жөніндегі жұмыс мынадай тетік бойынша жүзеге асырылады:

1) қалаларды реконструкциялау аудандары мен кезеңдерін айқындау;

2) реконструкциялау аудандарындағы меншік нысандарын талдау;

3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен апатты деп танылған және бұзылуға жататын үйлердің меншіктенушілерімен келісімге қол жеткізу;

4) жаңа үйлер мен инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды жобалау және салу;

5) пайдалануға берілген алаңдардың үлесін беру;

6) бұзылуға жататын үйлердің тұрғындарын көшіру;

7) апатты тұрғын үйлерді бұзу;

8) алынған кірістерді жаңа нысандардың құрылысына қайта инвестициялауға бағыттау мақсатында жаңадан салынған үйлердегі тұрғын және тұрғын емес үй-жайлар үлесін еркін нарықта сату.

Апатты тұрғын үйлерді бұзу және азаматтарды көшіру тетігін іске асыру шеңберінде ЖАО мынадай іс-шараларды жүргізеді:

1) бекітілген қала құрылысы құжаттамасына (бас жоспарлар, егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары) сәйкес жаңарту аймақтарын айқындау;

2) жаңарту аймақтарының шекарасында орналасқан нысандарға түгендеу жүргізу, соның ішінде:

- көппәтерлі тұрғын үйлер;

- жеке тұрғын үйлер;

- тұрғын емес үй-жайлар;

- жер учаскелері;

- инженерлік және көлік инфрақұрылымы;

- жаңартуны іске асыру шеңберінде бұзу, реконструкциялау, жаңғырту немесе сақтап қалу туралы шешімдер қабылдау мақсатында басқа да жылжымайтын мүлік нысандары, абаттандыру және инфрақұрылым элементтері (оларды сәйкестендіруді, техникалық және кадастрлық есепке алуды қамтамасыз ете отырып, сандық әрі сапалық сипаттамаларын айқындау, құқықтық мәртебесін, соның ішінде меншік құқықтары мен басқа да заттық құқықтарды, ауыртпалықтар мен шектеулерді белгілеу, сондай-ақ олардың құны мен тозу дәрежесіне бағалау жүргізу арқылы).

Осылайша, ЖАО жүргізілген түгендеу қорытындысы бойынша жаңартулауға жататын нысандарды түгендеу актісін қалыптастырады және бекітеді. Бұл актіде жаңарту аймағының шекарасында орналасқан нысандар туралы толық ақпарат, соның ішінде олардың сәйкестендіру, техникалық және кадастрлық сипаттамалары, құқық иеленушілері туралы мәліметтер, ауыртпалықтар мен шектеулердің болуы, құны мен физикалық тозу дәрежесін бағалау нәтижелері, сондай-ақ әрбір нысанмен бұдан былай қалай жұмыс істеу (бұзу, реконструкциялау, жаңғырту немесе сақтап қалу) жөніндегі ұсыныстар қамтылады.

Аталған Акт таңдалған тетікке қарамастан, реновациялау нысандарының тізбесін қалыптастыру және кейіннен жаңарту жобаларын іске асыру үшін міндетті негіз болып табылады:

1) техникалық сипаттамаларын, тозу дәрежесін, құқықтық мәртебесін және басқа да қажетті мәліметтерді көрсете отырып, реновациялау нысандарының тізбесін бекіту;

2) ашықтықты қамтамасыз ету және қатысушыларды тарту үшін реновациялау нысандары туралы ақпаратты ресми интернет-ресурстарда орналастыру;

3) қалыптастырылған ақпаратты ұсыну:

әлеуетті инвесторларға – инвесторды тарта отырып іске асырылатын тетік шеңберінде;

құрылыс салушылар мен уәкілетті компанияларға – Бірыңғай оператордың кепілдігін қолдана отырып іске асырылатын тетік шеңберінде:

1) жасасу және/немесе ұсыну:

келісім шартты — инвесторды тарта отырып іске асырылатын тетік шеңберінде;

құрылыс салушы мен уәкілетті компанияның жаңарту бағдарламасы аясында жаңарту нысанын іске асырып жатқаны туралы Бірыңғай оператордың мекенжайына жазбаша хабарламаны – Бірыңғай оператордың кепілдігін қолдана отырып іске асырылатын тетік шеңберінде;

2) қажетті инженерлік инфрақұрылымды тарту.

Апатты үйлердегі тұрғын емес үй-жайлардың меншіктенушілеріне, олардың келісімі болған жағдайда, алып қойылатын үй-жайлардың орнына жаңадан салынған нысандардан тең құнды тұрғын емес үй-жайлар алаңдары беріледі. Тұрғын емес үй-жайлардың меншіктенушілері ұсынылған нұсқалардан бас тартқан жағдайда, меншіктенушіге реквизицияланатын мүліктің нарықтық құны өтеледі.

​Бұзылуға жататын КТҮ (көппәтерлі тұрғын үйлер) тізбесі тұрғын үйлердің құрылыс конструкцияларының тозуы, олардың пайдалану талаптарына сәйкестігі, сондай-ақ үй-жайлар меншіктенушілерінің пікірі ескеріле отырып айқындалады.

​Тұрғын үйлерді жаңартулау жөніндегі жобаларды іске асыру шеңберінде уәкілетті ұйым жобаны қайта инвестициялау немесе тозығы жеткен тұрғын үйлерді жаңартулау мақсатында нарықта өткізу үшін шағын габаритті тұрғын үйлердің де, сондай-ақ коммерциялық үй-жайлары мен паркингтері бар І-IV жайлылық класындағы тұрғын үйлердің де құрылысын қарастыра алады.

​Тұрғын үйдің жалпы алаңын салу құны тұрғын үйлердің жобалау-сметалық құжаттамасына (бұдан әрі – ЖСҚ) ведомстводан тыс кешенді сараптаманың оң қорытындысы негізінде айқындалады.

Тұрғын үйдің жалпы алаңының 1 шаршы метрін өткізу құны салынып жатқан тұрғын үйдің жайлылық деңгейімен және өткізу сәтіндегі жылжымайтын мүлік нарығында қалыптасқан конъюнктурамен айқындалады, бірақ ол құрылыстың өзіндік құнынан төмен болмауы тиіс.

Тұрғын үйлерді жаңартулау жобаларын қаржыландыру, соның ішінде, жеке инвестицияларды тарту, мемлекеттік-жекеменшік әріптестік (бұдан әрі – МЖӘ) тетіктері, қаржы институттарының қарыздары, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің қаражатын тарту есебінен, мемлекеттік бағалы қағаздар (бұдан әрі – МБҚ) есебінен, жобаны іске асыру барысында тұрғын және тұрғын емес үй-жайларды сатудан түскен кірістер есебінен жүзеге асырылады.

ЖАО апатты тұрғын үйлерді бұзу алаңында тұрғын үй құрылысын жүзеге асыра алады. Бұл ретте апатты тұрғын үйлерді бұзуды ЖАО орындайды, сонымен бірге сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі, мемлекеттік жоспарлау, бюджеттің атқарылуы саласындағы уәкілетті органдармен келісе отырып, Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын (бұдан әрі – ҚР ҰҚ) басқару жөніндегі кеңестің хаттамаларындағы шарттарға сәйкес және (немесе) нарықтық шарттарда, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2022 жылғы 23 қыркүйектегі № 736 қаулысымен бекітілген Тұрғын үй-коммуналдық инфрақұрылымды дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасының шарттарына сәйкес тұрғын-үй құрылысын қаржыландыруға арналған МБҚ шығару көлемін болжайды.

Әкімдік шығарған МБҚ-ны тұрғын үй құрылысының бірыңғай операторы – "Қазақстандық Тұрғын Үй Компаниясы" АҚ (бұдан әрі – бірыңғай оператор) ҚР ҰҚ басқару жөніндегі кеңестің шешімдеріне сәйкес, тартылған нарықтық қаражатпен микширлеу (араластыру) құқығымен сатып алатын болады.

6-тарау. Жаңарту шеңберінде Бірыңғай оператордың кепілдігін алу тәсілімен тұрғын үй құрылысына үлестік қатысуды ұйымдастыру

ЖАО (жергілікті атқарушы орган) бекіткен жаңарту аймақтарындағы құрылысты, соның ішінде апатты үйлерді бұзуды, жаңарту шеңберінде Бірыңғай оператордан кепілдік алған құрылыс салушылар жүзеге асыратын болады.

Инвестициялық тартымдылықты арттыру үшін ЖАО жаңарту аудандарын магистральдық инженерлік желілермен (жылу, электр, сумен жабдықтау, шаруашылық-тұрмыстық және нөсер кәріздері), жолдармен және кіреберіс жолдарымен қамтамасыз етеді.

1. Бірыңғай оператордың кепілдігін қолдана отырып, жаңарту жобаларын іске асыру "Тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы" Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі – Заң) сәйкес жүзеге асырылады.

2. Осы тетік шеңберінде ЖАО осы Бағдарламаға сәйкес келесі іс-шараларды жүргізеді:

құрылыс салушыға және (немесе) уәкілетті компанияға жүргізілген түгендеу қорытындысы бойынша қалыптастырылған, жаңарту аймағының немесе оның жаңарту жобасын іске асыруға арналған бөлігінің шекарасында орналасқан нысандар туралы ақпаратты ұсынады;

Бірыңғай оператордың мекенжайына құрылыс салушының және (немесе) уәкілетті компанияның жаңарту жобасын іске асырып жатқаны туралы жазбаша хабарлама жібереді, онда ЖАО-ның тиісті нысан кіретін реновациялау нысандарының тізбесін бекіту туралы шешімінің деректемелері көрсетіледі.

3. Реновациялау жобаларының инвестициялық тартымдылығын арттыру мақсатында ЖАО жаңарту аумақтарын магистральдық инженерлік инфрақұрылыммен (жылумен жабдықтау, электр- сумен жабдықтау, тұрмыстық және нөсер кәрізі), сондай-ақ автомобиль жолдарымен және кіреберіс жолдарымен қамтамасыз етеді.

4. Құрылыс салушы және (немесе) уәкілетті компания ЖАО-дан алынған құжаттардың, сондай-ақ уәкілетті орган бекіткен тәртіпте көзделген басқа да құжаттардың негізінде Бірыңғай оператордың ақпараттық жүйесі арқылы жаңарту жобасы бойынша кепілдік алуға өтінім жібереді.

5. Бірыңғай оператор өтінімді уәкілетті орган бекіткен тәртіппен қарау нәтижелері бойынша мынадай шарттарды жасасады:

- кепілдік шеңберіндегі жаңарту туралы шарт (бұдан әрі – Жаңарту туралы шарт);

- құрылыс салушы, уәкілетті компания және жаңарту нысанының және (немесе) оның құрамына кіретін жылжымайтын мүлік нысандарының барлық меншіктенушілері қол қойғаннан кейін қосылу арқылы жасалатын жаңарту шеңберінде тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу кепілдігін ұсыну туралы шарт (бұдан әрі – Кепілдік ұсыну туралы шарт);

6. Реновациялау туралы шарт жасалған сәттен бастап жобаны іске асыруды тек қана аталған шарттың тараптары болып табылатын құрылыс салушы мен уәкілетті компания жүзеге асырады. Жаңарту туралы шарт бұзылған және (немесе) Бірыңғай оператордың хабарламасы бойынша оның қолданылуы тоқтатылған жағдайларды қоспағанда, ЖАО тиісті жобаны іске асыруға басқа құрылыс салушылардың және (немесе) уәкілетті компаниялардың қатысуына жол бермейді.

7. Реновациялау туралы шарт жасалған сәттен бастап құрылыс салушы мен уәкілетті компания үш ай ішінде мыналарға міндетті:

- реновациялау нысанына кіретін жылжымайтын мүлік нысандарының меншіктенушілерімен олардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ете отырып, өзара іс-қимылды ұйымдастыруға;

- ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізуге, соның ішінде жобаның сипаттамаларын, үлестерді беру шарттарын және жаңартуға қатысудың құқықтық салдарын түсіндіруге;

- барлық меншіктенушілердің Бірыңғай оператор бекітетін нысан бойынша жаңарту жобасын іске асыру туралы электрондық келісімге қол қоюын қамтамасыз етуге;

- барлық меншіктенушілердің Бірыңғай оператордың тұрғын үй порталы арқылы уәкілетті орган бекіткен үлгілік нысан бойынша кепілдік ұсыну туралы электрондық шартқа қол қоюын қамтамасыз етуге;

- барлық меншіктенушілер туралы мәліметтердің "Қазреестр" ақпараттық жүйесіне енгізілуін қамтамасыз етуге;

- көппәтерлі тұрғын үйден үлес алуға ниет білдірген меншіктенушілердің үлестік қатысу туралы электрондық шарттарға қол қоюын қамтамасыз етуге;

8. Реновациялау жобасын іске асыру шеңберінде құрылыс салушы мен уәкілетті компания жылжымайтын мүлік нысандарының меншіктенушілеріне жобадағы үлестерді бөлме саны бойынша тең құнды өтеу қағидатымен берілуін қамтамасыз етеді, бұл ретте берілетін үлестің тұрғын үй алаңы өткізілетін нысанның тұрғын үй алаңынан кем болмауы тиіс.

9. Реновациялау шеңберінде үлестік қатысу шарттары бойынша берілетін үлестер құрылыс, санитарлық-эпидемиологиялық, экологиялық, өртке қарсы, техникалық және басқа да міндетті нормалардың талаптарына сәйкес келуі тиіс;

10. Уәкілетті компания жаңарту нысандарының және (немесе) олардың құрамына кіретін жылжымайтын мүлік нысандарының меншіктенушілерін заңнамада және Бірыңғай оператордың ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен уақытша тұрғын үймен қамтамасыз етуге немесе өтемақы төлеуді, соның ішінде тұрғын үйді жалға алу шығыстарын өтеуді қамтамасыз етуге міндетті;

11. Құрылыс салушы және (немесе) уәкілетті компания жаңарту жобасын іске асыру мақсатында және меншіктенушілердің құқықтары мен заңды мүдделерін сақтай отырып, Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында белгіленген тәртіппен олардан жаңарту нысанын және (немесе) оның құрамына кіретін жылжымайтын мүлік нысандарын сатып алуды жүзеге асыруға құқылы;

12. Реновациялау жобасының іске асырылуын қамтамасыз ету мақсатында ЖАО құрылыс салушы мен уәкілетті компанияға, соның ішінде жылжымайтын мүлік нысандарының меншіктенушілерімен өзара іс-қимылды ұйымдастыру және келіссөздер жүргізу бөлігінде жәрдем көрсетеді;

13. Кепілдік ұсыну туралы шартқа қол қойылғаннан кейін уәкілетті компания мыналарды қамтамасыз етеді:

- Бірыңғай оператордың пайдасына кепілді тіркей отырып, жаңарту нысанына және (немесе) оның құрамына кіретін жылжымайтын мүлік нысандарына құқықтарды ресімдеуді;

- тозығы жеткен және (немесе) апатты тұрғын үйлердің тұрғындарын көшіруді;

- реновациялау нысанын бұзуды;

- құрылысқа арналған жер учаскелеріне құқықтарды ресімдеуді;

- жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеуді және ведомстводан тыс сараптаманың оң қорытындысын алуды;

- көппәтерлі тұрғын үй салуды;

- пәтерлерді және басқа да жылжымайтын мүлік нысандарын үлескерлерге, соның ішінде жаңартуға қатысушы меншіктенушілерге беруді.

14. Реновациялау нысанының және (немесе) оның құрамына кіретін жылжымайтын мүлік нысанының меншіктенушісі тиісті үлесті қабылдауға және оған қол қою қажеттілігі туралы хабарлама алған күннен бастап отыз күнтізбелік күн ішінде уәкілетті компаниямен үлесті беру туралы шартқа қол қоюға міндетті;

15. Кепілдік ұсыну туралы шарт үлестік құрылысқа қатысушылардың қаражатын тарту үшін негіз болып табылады және мұндай қаражатты тартуға ЖАО-ның қосымша рұқсатын алуды талап етпейді;

16. Реновациялау туралы шарттың қолданылу мерзімі ішінде Бірыңғай оператор дәл сол бір нысанға қатысты басқа құрылыс салушылармен және (немесе) уәкілетті компаниялармен жаңарту туралы шарттар жасасуға құқылы емес;

Реновациялау жобасын іске асырудың басқа да шарттары Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасына сәйкес тараптардың келісімімен айқындалады.

17. Кепілдік ұсыну туралы шарт шеңберінде Бірыңғай оператор Заңда көзделген міндеттемелерді, соның ішінде кепілдік жағдайы туындаған кезде құрылыстың аяқталуын және пәтерлердің үлескерлерге берілуін қамтамасыз етуді өз мойнына алады;

Кепілдік жағдайы туындаған жағдайда, меншіктенушілерді уақытша тұрғын үймен қамтамасыз ету және (немесе) оларға өтемақы төлеу жөніндегі міндеттемелер Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.

7-тарау. Бағдарламаны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары

№	Қалалар, аудандар	КТҮ реновациялау объектілерінің саны
2026ж.	2027ж.	2028ж.	2029ж.
1	Семей	1	14	4	1
2	Абай	0	0	0	0
3	Ақсуат	0	0	0	0
4	Аягөз	0	0	0	0
5	Бесқарағай	0	0	0	0
6	Бородулиха	0	0	0	0
7	Жаңасемей	0	0	0	0
8	Жарма	0	0	0	0
9	Көкпекті	0	0	0	0
10	Мақаншы	0	0	0	0
11	Курчатов	0	0	0	0
12	Үржар	0	0	0	0

Об утверждении программы реновации жилища в области Абай до 2029 года

Решение маслихата области Абай от 23 июня 2026 года № 37/250-VIII

В соответствии с подпунктом 6) пункта 1 статьи 25 Строительного Кодекса Республики Казахстан, пунктом 2-16 статьи 6 Закона Республики Казахстан "О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан" маслихат области Абай РЕШИЛ:

1. Утвердить прилагаемую Программу реновации жилища в области Абай до 2029 года.

2. Государственному учреждению "Аппарат маслихата области Абай" в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, обеспечить:

1) направление в течение пяти календарных дней со дня принятия настоящего решения его копии в электронном виде на государственном и русском языках в республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт законодательства и правовой информации Республики Казахстан" Министерства юстиции Республики Казахстан для официального опубликования в Эталонном контрольном банке нормативных правовых актов Республики Казахстан в электронном виде;

2) размещение настоящего решения на интернет-ресурсе государственного учреждения "Аппарат маслихата области Абай" после его официального опубликования.

3. Настоящее решение вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Председатель маслихата области Абай

Ш. Байбеков

Утверждено решением маслихата области Абай от 23 июня 2026 года № 37/250-VIII

Программа реновации жилища в области Абай до 2029 года

Глава 1. Паспорт Программы.

Глава 2. Введение.

Глава 3. Анализ текущей ситуации.

Глава 4. Цели, задачи, принципы и механизмы реализации Программы.

Глава 5. Снос аварийного жилья с участием уполномоченной организации.

Глава 6. Организация долевого участия в жилищном строительстве в рамках реновации способом получения гарантии Единого оператора.

Глава 7. План мероприятий по реализации Программы

Глава 1. Паспорт Программы

Наименование Программы	Программа реновации жилища в области Абай до 2029 года
Основания для разработки	В соответствии с подпунктом 6) пункта 1 статьи 25 Строительного кодекса Республики Казахстан, пунктом 2-16 статьи 6 Закона Республики Казахстан "О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан", статьей 116-1 Закона Республики Казазстан "О жилищных отношениях".
Государственный орган, ответственный за разработку Программы	Управление строительства области Абай
Цель Программы	Обеспечение поэтапного обновления жилищного фонда с созданием комфортной, безопасной и устойчивой городской среды. Совокупность мероприятий, направленных на обновление среды жизнедеятельности и создание благоприятных условий проживания граждан, общественного пространства в целях предотвращения роста аварийного жилищного фонда, обеспечение развития жилых территорий социальной, инженерной и транспортной инфраструктуры, путҰм реконструкции или сноса ветхих, не сейсмостойких зданий и сооружений.
Задачи Программы	Задача 1. Решение вопроса сноса аварийного жилья, улучшение жилищных условий граждан. Задача 2. Развитие инженерно-коммуникационной инфраструктуры. Задача 3. Привлечение частных застройщиков для освоения территории реновации. Задача 4. Модернизация жилых домов. Задача 5. Определение территорий приоритетной застройки, этапов сноса аварийного жилья, мероприятий по реновации городской среды.

Глава 2. Введение

В условиях устойчивого роста городского населения, ускоренной урбанизации и физического износа значительной части жилищного фонда области Абай сталкивается с необходимостью комплексного обновления застроенных территорий. Существенная доля многоквартирных жилых домов (далее – МЖД), возведҰнных в советский период, не соответствует современным требованиям безопасности, энергоэффективности и комфортности проживания, что обуславливает актуальность внедрения программы реновации жилища по области Абай (далее – Программа).

Реализация Программы направлена на комплексное обновление застроенных территорий, включая снос ветхого и аварийного жилья, строительство новых жилых домов, модернизацию инженерных сетей и формирование комфортной городской среды с учҰтом градостроительных, социальных и экологических требований.

Программа реализуется с соблюдением принципов законности, социальной справедливости, защиты прав и законных интересов собственников и пользователей жилья, прозрачности процедур, добровольности переселения и обеспечения равноценного возмещения.

Государственное регулирование процессов реновации предполагает участие местных исполнительных органов, частных инвесторов и населения. Важным принципом реализации программы является обеспечение социальной справедливости, добровольности переселения, прозрачности механизмов оценки недвижимости и предоставления равноценного жилья либо компенсации.

Таким образом, введение государственной программы реновации в Республике Казахстан является стратегически важным направлением жилищной политики, направленным на обновление городской застройки, повышение инвестиционной привлекательности территорий и создание комфортных условий проживания для населения в долгосрочной перспективе.

Глава 3. Анализ текущей ситуации

По данным местных исполнительных органов (далее – МИО) в жилом фонде области Абай находится 2098 МЖД, из них 62 – аварийные и 53 – ветхие (из них 32 частные жилые дома).

В концепции развития жилищно-коммунальной инфраструктуры на 2023-2029 годы (утвержденной Постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 сентября 2022 года № 736) утверждены компетенции МИО по принятию программ модернизации жилищного фонда "старые кварталы", а также возможности местных бюджетов и регионов, включая порядок и условия выплаты компенсаций собственникам жилья в многоквартирных жилых домах определены механизм и критерии их реализации с учетом инвестиционного климата.

Информация по регионам на 2026 год:

Согласно информации, предоставленной регионами по состоянию на 1 марта 2026 года:

В жилищный фонде Абайского района среди 12 МЖД официально признанных аварийными объектов нет. По итогам 2025 года мероприятия по сносу жилых зданий не проводились и демонтаж не запланирован.

В жилищном фонде района Ақсуат среди 9 МЖД официально признанных аварийными объектов нет. На основании заключения независимого эксперта 32 частных жилых дома признаны аварийными, по итогам 2025 года работы по демонтажу не проводились.

В жилищном фонде Аягозского района среди 199 МЖД официально признанных аварийными объектов нет. По итогам 2025 года мероприятия по сносу жилых зданий не проводились.

В жилищном фонде Бескарагайского района среди 19 МЖД официально признанных аварийными объектов нет. По итогам 2025 года мероприятия по сносу жилых зданий не проводились.

В жилищном фонде Бородулихинского района среди 57 МЖД, 1 МЖД официально признанные аварийным. По итогам 2025 года мероприятия по сносу жилых зданий не проводились.

В жилищном фонде Жанасемейского района среди 18 МЖД, 8 МЖД официально признанные аварийным. По итогам 2025 года мероприятия по сносу жилых зданий не проводились.

В жилищном фонде Жарминского района среди 24 МЖД официально признанных аварийными объектов нет. По итогам 2025 года мероприятия по сносу жилых зданий не проводились.

В жилищном фонде города Курчатов включает 81 МЖД. Ветхими признан 1 МЖД. По итогам 2025 года мероприятия по сносу жилых зданий не проводились.

В жилищном фонде Кокпектинского района среди 24 МЖД официально признанных аварийными объектов нет. По итогам 2025 года мероприятия по сносу жилых зданий не проводились.

В жилищном фонде района Мақаншы среди 36 МЖД официально признанных аварийными объектов нет. По итогам 2025 года мероприятия по сносу жилых зданий не проводились.

В жилищном фонде Уржарского района среди 31 МЖД официально признанных аварийными объектов нет. По итогам 2025 года мероприятия по сносу жилых зданий не проводились.

В жилищном фонде города Семей аварийными признаны 53 МЖД общей площадью 25 372,27 кв. м., а так же с 2013 года по настоящее время 20 МЖД общей площадью 10 544,7 кв. м. признаны ветхими. Решением акима области утвержден План организационных мероприятий (Дорожная карта) по сносу аварийных и ветхих многоквартирных жилых домов до 2027 года. В целях обновления жилищного фонда в 2024 году достигнута договоренность с частными инвестороми по адресам Чехова, №114 и Аймаутова, №157, а так же Уранхаева, №66, №68 и Жамакаева, №53, №55. Акимом города Семей 31 мая 2024 года был подписан меморандум о взаимном сотрудничестве между акиматом города Семей, ТОО "Selam Kaz" и ТОО "Алтын Ұя Семей". Меморандум предусматривает возведение новых жилых домов на месте аварийного или ветхого жилья. В рамках данного документа ТОО "Алтын Ұя Семей" были переселены жители аварийных домов по улицам Чехова и Аймаутова (общее количество – 18 квартир), аварийные дома снесены, строительство завершено в первом квартале 2026 года. ТОО "Selam Kaz" завершил работу по выкупу 32 аварийных квартир у собственников по улицам Уранхаева и Жамакаева и начал работы по строительству жилого дома. Между акиматам города Семей и ТОО "Алтын Ұя Семей" в 2025 году был подписан меморандумы о взаимном сотрудничестве по реновации 3-х ветхих домов по адресу Ауэзова, №98, №100, №102, а так же с ТОО "Өкен" по улицам Ильяшева, №122,№129,№131 и Елемесова, №3. На сегодняшний день ведутся работы по оформлению документов с собственников на ТОО "Өкен"

Глава 4. Цели, задачи, принципы и механизмы реализации Программы

Цель программы

Главными целями Программы являются разработка последовательной градостроительной политики в жилищном строительстве, организация компактной застройки территории, обеспечение поэтапного обновления жилищного фонда с созданием комфортной, безопасной и устойчивой городской среды.

Для достижения поставленной цели необходимо:

1) решение вопроса сноса аварийного жилья, улучшение жилищных условий граждан;

2) развитие инженерно-коммуникационной инфраструктуры города;

3) привлечение частных застройщиков для освоения территории реновации;

4) модернизация жилых домов;

5) определение территорий приоритетной застройки, этапов сноса аварийного жилья, мероприятий по реновации городской среды.

Определяющим фактором повышения качества жизни населения является создание комфортной среды проживания.

Для полноценной среды жизнедеятельности и предоставления населению комплекса услуг в соответствии с социальными стандартами требуются наращивание жилищного фонда и развитие необходимой жилищно-коммунальной инфраструктуры.

Основой обеспечения благоприятных условий проживания населения за счҰт создания оптимальной системы расселения, рациональной организации территории и определения долгосрочной потребности в инфраструктуре являются формирование и реализация качественных градостроительных проектов (генеральных планов, проектов детальной планировки).

Задачи программы

1. Решение вопроса сноса аварийного жилья и улучшения жилищных условий граждан предполагает ликвидацию жилого фонда, признанного непригодным для проживания, и переселение людей в безопасные дома с современными стандартами комфорта.

2. Развитие инженерно-коммуникационной инфраструктуры требует полной замены устаревших сетей водоснабжения, теплоснабжения и электросетей на новые мощности, способные выдержать возросшую нагрузку от плотной застройки.

3. Привлечение частных застройщиков для освоения территорий реновации осуществляется через механизмы государственно-частного партнерства, где девелоперы получают землю под строительство в обмен на обязательства по расселению жильцов и созданию социальной инфраструктуры.

4. Модернизация жилых домов включает комплексный капитальный ремонт, утепление фасадов и замену внутренних систем в зданиях, которые не подлежат сносу, но требуют обновления до современных эксплуатационных норм.

5. Определение территорий приоритетной застройки и этапов реновации заключается в стратегическом планировании, при котором МИО устанавливают очерҰдность сноса, выделяют зоны под новые объекты и формируют единый архитектурный облик обновлҰнной городской среды.

Принципы программы

Принципы и стандарты комплексного развития городской территории, формирования архитектурного облика города и комплексной застройки районов реновации с обеспечением развития по принципу "шаговой доступности" общественных пространств (парков, скверов, набережных зон, социально-культурных объектов и других мест отдыха для населения), транспортной и дорожной инфраструктуры.

Для обеспечения безопасных условий проживания граждан будет проводиться оценка технического состояния (паспортизация) жилых домов с целью выявления аварийного жилья, подлежащего сносу или капитальному ремонту.

Механизмы программы

Реализация Программы осуществляется с использованием следующих механизмов:

1) механизм реализации проектов реновации с привлечением инвестора и (или) через уполномоченную организацию, определяемую местным исполнительным органом;

2) механизм реализации проектов реновации с применением гарантии Единого оператора жилищного строительства (далее — Единый оператор) в соответствии с Законом Республики Казахстан "О долевом участии в жилищном строительстве" (далее — Закон).

Согласно Программе под реновацией понимаются комплексная застройка в соответствии с утверждҰнными МИО проектами детальной планировки территории исторически сложившейся и ставший менее благоустроенным частями города, определҰнной МИО, а также точечный снос аварийного жилья.

Комплексная застройка районов реновации будет осуществляться частными строительными компаниями и уполномоченной организацией.

Глава 5. Снос аварийного жилья с участием уполномоченной организации

Снос аварийного жилья предусматривает организацию проектирования и строительства жилья уполномоченной организацией или уполномоченной компанией на выделенных МИО земельных участках.

Работа по организации сноса аварийного жилья и строительству доступного жилья осуществляется по следующему механизму:

1) определение районов и этапов реконструкции городов;

2) анализ собственности в районах реконструкции;

3) достижение договорҰнности с собственниками домов, признанных аварийными в установленном законодательством Республики Казахстан порядке и подлежащих сносу;

4) проектирование и строительство новых домов и инженерно-коммуникационной инфраструктуры;

5) передача доли введҰнных в эксплуатацию площадей;

6) переселение жильцов из домов, подлежащих сносу;

7) снос аварийного жилья;

8) продажа доли жилых и нежилых помещений во вновь построенных домах на свободном рынке в целях направления полученных доходов на реинвестирование в строительство новых объектов.

В рамках реализации механизма сноса аварийного жилья и переселения граждан МИО проводит следующие мероприятия:

1) определение зон реновации в соответствии с утверждҰнной градостроительной документацией (генеральные планы, проекты детальной планировки);

2) проведение инвентаризации объектов, расположенных в границах зон реновации, включая:

- многоквартирные жилые дома;

- индивидуальные жилые дома;

- нежилые помещения;

- земельные участки;

- инженерную и транспортную инфраструктуру;

- иные объекты недвижимого имущества, элементы благоустройства и инфраструктуры с обеспечением их идентификации, технического и кадастрового учета, определения количественных и качественных характеристик, установления правового статуса (в том числе прав собственности и иных вещных прав, обременений и ограничений), а также проведения оценки их стоимости и степени износа в целях принятия решений о сносе, реконструкции, модернизации либо сохранении в рамках реализации реновации.

Таким образом, МИО по итогам проведенной инвентаризации формирует и утверждает Акт инвентаризации объектов, подлежащих реновации, содержащий исчерпывающую информацию об объектах, расположенных в границах зоны реновации, включая их идентификационные, технические и кадастровые характеристики, сведения о правообладателях, наличии обременений и ограничений, результаты оценки стоимости и степени физического износа, а также предложения по дальнейшему обращению с каждым объектом (снос, реконструкция, модернизация либо сохранение).

Указанный Акт является обязательной основой для формирования перечня объектов реновации и последующей реализации проектов реновации независимо от выбранного механизма:

1) утверждение перечня объектов реновации с указанием технических характеристик, степени износа, правового статуса и иных необходимых сведений;

2) размещение информации об объектах реновации на официальных интернет-ресурсах для обеспечения открытости и привлечения участников;

3) предоставление сформированной информации:

- потенциальным инвесторам – при реализации механизма с привлечением инвестора;

- застройщикам и уполномоченным компаниям – при реализации механизма с применением гарантии Единого оператора:

1) заключение и/или предоставление;

- соглашения – при реализации механизма с привлечением инвестора;

- письменного уведомления в адрес Единого оператора о реализации застройщиком и уполномоченной компанией объекта реновации в рамках программы реновации – при реализации механизма с применением гарантии Единого оператора;

2) подведение необходимой инженерной инфраструктуры.

Собственникам нежилых помещений в аварийных домах, при их согласии, предоставляются взамен изымаемых равнозначные площади нежилых помещений во вновь построенных объектах. В случае отказа собственников нежилых помещений от предлагаемых вариантов собственнику возмещается рыночная стоимость реквизируемого имущества.

Перечень МЖД, подлежащих сносу, определяется с учҰтом износа строительных конструкций жилых домов, их соответствия эксплуатационным требованиям, а также мнения собственников помещений.

В рамках реализации проектов по реновации жилых домов уполномоченная организация может предусматривать строительство как малогабаритного жилья, так и жилья І-IV классов комфортности с коммерческими помещениями и паркингами для реализации на рынке в целях реинвестирования проекта или реновации ветхого жилья.

Стоимость строительства общей площади жилья определяется на основе положительного заключения комплексной вневедомственной экспертизы проектно-сметной документации (далее - ПСД) жилых домов.

Стоимость реализации 1 квадратного метра общей площади жилья определяется уровнем комфортности строящегося жилья и сложившейся конъюнктурой рынка недвижимости на момент реализации, но не ниже себестоимости строительства.

Финансирование проектов реновации жилых домов осуществляется, в том числе, за счҰт привлечения частных инвестиций, через механизмы государственно-частного партнҰрства (далее - ГЧП), займы финансовых институтов, привлечение средств субъектов квазигосударственного сектора, за счет государственных ценных бумаг (далее - ГЦБ), доходов от продажи жилых и нежилых помещений в ходе реализации проекта.

МИО может осуществлять строительство жилья на площадке сноса аварийного жилья. При этом снос аварийных жилых домов производится МИО, при этом по согласованию с уполномоченными органами в области архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, государственного планирования, исполнения бюджета прогнозирует объем выпуска ГЦБ на финансирование строительства жилья в соответствии с условиями протоколов Совета по управлению Национальным фондом Республики Казахстан (далее - НФ РК) и (или) на рыночных условиях, а также условий Концепции развития жилищно-коммунальной инфраструктуры на 2023-2029 годы, утверждҰнной постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 сентября 2022 года № 736.

Выпущенные акиматом ГЦБ будет приобретать единый оператор жилищного строительства – АО "Казахстанская жилищная компания" (далее – единый оператор) в соответствии с решениями Совета по управлению НФ РК с правом микширования с привлечҰнными рыночными средствами.

Глава 6. Организация долевого участия в жилищном строительстве в рамках реновации способом получения гарантии Единого оператора

Застройка в зонах реновации, утверждҰнных МИО, в том числе сноса аварийных домов, будет осуществляться застройщиками получившим гарантию в рамках реновации от Единого оператора.

Для повышения инвестиционной привлекательности МИО обеспечит районы реновации магистральными инженерными сетями (тепло-, электро-, водоснабжение, хозяйственно-бытовая и ливневая канализации), дорогами, подъездными путями.

1. Реализация проектов реновации с применением гарантии Единого оператора осуществляется в соответствии с Законом Республики Казахстан "О долевом участии в жилищном строительстве" (далее – Закон).

2. В рамках механизма МИО в соответствии настоящей Программой осуществляет следующие мероприятия:

предоставляет застройщику и (или) уполномоченной компании сформированную по итогам проведенной инвентаризации информацию об объектах, расположенных в границах зоны реновации либо ее части, предназначенной для реализации проекта реновации;

направляет Единому оператору письменное уведомление о реализации проекта реновации застройщиком и (или) уполномоченной компанией с указанием реквизитов решения МИО об утверждении перечня объектов реновации, в состав которого входит соответствующий объект.

3. В целях повышения инвестиционной привлекательности проектов реновации МИО обеспечивает территории реновации магистральной инженерной инфраструктурой (теплоснабжение, электро-водоснабжение, бытовая и ливневая канализация), а также автомобильными дорогами и подъездными путями.

4. Застройщик и (или) уполномоченная компания на основании документов, полученных от МИО, а также иных документов, предусмотренных порядком, утвержденным уполномоченным органом, направляют через информационную систему Единого оператора заявку на получение гарантии по проекту реновации.

5. Единый оператор по результатам рассмотрения заявки в порядке, утвержденном уполномоченным органом, заключает:

- договор о реновации в рамках гарантии (далее – Договор о реновации);

- договор о предоставлении гарантии долевого участия в жилищном строительстве в рамках реновации (далее – Договор о предоставлении гарантии), который заключается путем присоединения после его подписания застройщиком, уполномоченной компанией и всеми собственниками объекта реновации и (или) объектов недвижимого имущества, входящих в его состав.

6. С момента заключения Договора о реновации реализация проекта осуществляется исключительно застройщиком и уполномоченной компанией, являющимися сторонами указанного договора. МИО не допускает участие иных застройщиков и (или) уполномоченных компаний в реализации соответствующего проекта, за исключением случаев расторжения Договора о реновации и (или) прекращения его действия по уведомлению Единого оператора.

7. С момента заключения Договора о реновации застройщик и уполномоченная компания в течение трех месяцев обязаны:

- организовать взаимодействие с собственниками объектов недвижимости, входящих в объект реновации, с обеспечением их прав и законных интересов;

- провести информационно-разъяснительную работу, включая разъяснение характеристик проекта, условий предоставления долей и правовых последствий участия в реновации;

- обеспечить подписание всеми собственниками электронного соглашения о реализации проекта реновации по форме, утверждаемой Единым оператором;

- обеспечить подписание всеми собственниками электронного договора о предоставлении гарантии по типовой форме, утвержденной уполномоченным органом, посредством жилищного портала Единого оператора;

- обеспечить внесение сведений обо всех собственниках в информационную систему "Казреестр";

- обеспечить подписание собственниками, изъявившими намерение получить долю в многоквартирном жилом доме, электронных договоров долевого участия.

8. В рамках реализации проекта реновации застройщик и уполномоченная компания обеспечивают предоставление собственникам объектов недвижимости долей в проекте по принципу равнозначности возмещения по комнатности, при этом жилая площадь предоставляемой доли не может быть меньше жилой площади передаваемого объекта.

9. Доли, предоставляемые по договорам долевого участия в рамках реновации, должны соответствовать требованиям строительных, санитарно-эпидемиологических, экологических, противопожарных, технических и иных обязательных норм.

10. Уполномоченная компания обязана обеспечить собственникам объектов реновации и (или) входящих в их состав объектов недвижимости предоставление временного жилья либо выплату компенсации, включая возмещение расходов на аренду жилья, в порядке, установленном законодательством и внутренними документами Единого оператора.

11. Застройщик и (или) уполномоченная компания вправе осуществлять выкуп объекта реновации и (или) входящих в его состав объектов недвижимого имущества у их собственников в порядке, установленном гражданским законодательством Республики Казахстан, с соблюдением прав и законных интересов таких собственников и в целях реализации проекта реновации.

12. В целях обеспечения реализации проекта реновации МИО оказывает содействие застройщику и уполномоченной компании, в том числе в части организации взаимодействия и проведения переговоров с собственниками объектов недвижимости.

13. После подписания Договора о предоставлении гарантии уполномоченная компания обеспечивает:

- оформление прав на объект реновации и (или) объекты недвижимости, входящие в его состав, с регистрацией залога в пользу Единого оператора;

- переселение жителей ветхого и (или) аварийного жилья;

- снос объекта реновации;

- оформление прав на земельные участки, предназначенные для строительства;

- разработку проектно-сметной документации и получение положительного заключения вневедомственной экспертизы;

- строительство многоквартирного жилого дома;

- передачу квартир и иных объектов недвижимости дольщикам, включая собственников, участвующих в реновации.

14. Собственник объекта реновации и (или) входящего в его состав объекта недвижимости обязан принять соответствующую долю и подписать договор о передаче доли с уполномоченной компанией в течение тридцати календарных дней со дня получения уведомления о необходимости его подписания.

15. Договор о предоставлении гарантии является основанием для привлечения средств участников долевого строительства и не требует получения дополнительного разрешения МИО на привлечение таких средств.

16. В течение срока действия Договора о реновации Единый оператор не вправе заключать договоры о реновации в отношении одного и того же объекта с иными застройщиками и (или) уполномоченными компаниями.

Прочие условия реализации проекта реновации определяются соглашением сторон в соответствии с гражданским законодательством Республики Казахстан.

17. В рамках Договора о предоставлении гарантии Единый оператор несет обязательства, предусмотренные Законом, включая обеспечение завершения строительства и передачи квартир дольщикам при наступлении гарантийного случая.

В случае наступления гарантийного случая обязательства по предоставлению временного жилья и (или) выплате компенсации собственникам осуществляются в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

Глава 7. План мероприятий по реализации Программы

№	Города, районы	Количество объектов реновации МЖД
2026г.	2027г.	2028г.	2029г.
1	Семей	1	14	4	1
2	Абай	0	0	0	0
3	Аксуат	0	0	0	0
4	Аягоз	0	0	0	0
5	Бескарагай	0	0	0	0
6	Бородулиха	0	0	0	0
7	Жанасемей	0	0	0	0
8	Жарма	0	0	0	0
9	Кокпекты	0	0	0	0
10	Маканчи	0	0	0	0
11	Курчатов	0	0	0	0
12	Уржар	0	0	0	0