Мемлекеттік реттеуге жатқызылатын өлшем тізбелерін бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің 2025 жылғы 26 желтоқсандағы № 573 және Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрінің 2025 жылғы 31 желтоқсандағы № 381-НҚ бірлескен бұйрығы

      "Өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6-3-бабының 2) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫЗ:

      1. Қоса беріліп отырған мемлекеттік реттеуге жатқызылатын өлшем тізбелері бекітілсін.

      2. Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті заңнамада белгіленген тәртіппен:

      1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастыруды;

      2) осы бұйрықты қазақ және орыс тілдерінде Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің Эталондық бақылау банкіне ресми жариялау және енгізу үшін "Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жолдау.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар вице-министріне жүктелсін.

      4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасының
Төтенше жағдайлар министрі
генерал-лейтенант
___________ Ш. Әрінов
      Қазақстан Республикасының
Сауда және интеграция министрі
__________ А. Шаққалиев

  Қазақстан Республикасының
  Төтенше жағдайлар министрінің
2025 жылғы 26 желтоқсандағы
№ 573 және
Қазақстан Республикасының
Сауда және интеграция
министрінің 2025 жылғы 31
желтоқсандағы № 381-НҚ
бірлескен бұйрығымен бекітілген

Мемлекеттік реттеуге жатқызылатын өлшем тізбелері

Объектісі мен қолдану саласы көрсетілген өлшем атауы

Метрологиялық талаптар

Ескертпе

Өлшемдер ауқымы

Шекті рұқсат етілген қателігі немесе дәлдік тобы


1

2

3

4

5

Өнеркәсіптік кауіпсіздік саласында

Қысыммен жұмыс істейтін, ыдыстардың жұмыс аумағының температурасын өлшеу (қазан барабаны, резервуар, сыйымдылық)

1.

- ауаның

(0 – 100)°С

Дәлдік тобы 2,5


2.

- судың

(0 – 115)°С

3.

- будың

(115 – 650)°С

4.

- газдың

(- 200 – 0)°С

Қысыммен жұмыс істейтін, ыдыстардың жұмыс аумағының температурасын өлшеу (құбыр)

5.

- судың

(0 – 115)°С

Дәлдік тобы 2,5


6.

- будың

115 – 650) °С

Қысыммен жұмыс істейтін, ыдыстардың жұмыс аумағының қысымын өлшеу (қазан барабаны, резервуар, сыйымдылық))

7.

- ауаның

0 МПа (кгс/см2) – 2,5 МПа (25 кгс/см2)

Дәлдік тобы 2,5 төмен емес


8.

- судың

2,5-нан артық 14 Мпа-ға дейін (25-тен артық 140 кгс/см2 дейін)

Дәлдік тобы 1,5 төмен емес


9.

- будың

14 Мпа-дан артық (140 кгс/см2)

Дәлдік тобы 1,0 төмен емес


10.

- газдың

(0 – 120) МПа

Дәлдік тобы төмен емес: 1) 2,5 – ыдыстың жұмыс қысымда 2,5 МПа дейін (25 кгс/см2); 2) 1,5- ыдыстың жұмыс қысымда 2,5 Мпа жоғары (25 кгс/см2)


11.

Құбырдың жұмыс ортаның қысымын өлшеу (су, бу)

0 МПа (кгс/см2) – 2,5 МПа (25 кгс/см2)

Дәлдік тобы 2,5 төмен емес


2,5-нан артық 14 Мпа-ға дейін (25-тен артық 140 кгс/см2 дейін)

Дәлдік тобы 1,5 төмен емес


14 Мпа-дан артық (140 кгс/см2)

Дәлдік тобы 1,0 төмен емес


12.

Қара, түсті, бағалы металдарды және осы металдар негізіндегі қорытпаларды балқыту кезіндегі температураны өлшеу

(0 – 2500) °С

± 2 °С


Жұмыс аймағының ауасындағы зиянды заттардың рұқсат етілген шоғырлануын өлшеу

13.

Жұмыс аймағының ауасындағы зиянды заттардың жаппай шоғырлануын өлшеу

Ілеспе компоненттердің қатысуымен зиянды заттардың шоғырлануын іріктеп өлшеу қамтамасыз етілуі тиіс

± 25% бір өлшеумен (бір рет іріктеуден кейін)

Зиянды заттардың тізбесі Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 2 тамыздағы № ҚР ДСМ-70 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29011 тіркелген) қалалық және ауылдық елді мекендердегі, өнеркәсіптік ұйымдар аумақтарындағы атмосфералық ауаның гигиеналық нормативтеріне сәйкес

Өрт қауіпсіздігі саласында

14.

Электр тізбектеріндегі кернеуді немесе электр қозғаушы күшті өлшеу

0 В-тан артық 1000 В-ға дейін

± 0,1 %

2,5-нан артық 14 Мпа-ға дейін (25-тен артық 140 кгс/см2 дейін)

15.

Ток күшін өлшеу

0 А-ден артық 10 А-ға дейін

± (1,0 + 3)


16.

Электрлік белсенді (омдық) кедергілерді өлшеу

0 Ом-нан артық 20 МОм-ға дейін

± (5% + 3 емр)


17.

Қарсылық мәндерін өлшеу

0 Ом-нан артық 100 КОм-ға дейін

± 10 %


18.

Жарықтандыруды өлшеу

1 лк-ден артық 200000 лк-ға дейін

± 6 %


19.

Сызықтық өлшемдерді өлшеу

0 мм-ден артық 5000 мм-ға дейін

± 1,5 мм


20.

Бөлмедегі ылғалдылық пен ауа температурасын өлшеу

5 %-дан артық 90 %-ға дейін
-10°С-тан 60°С-қа дейін

± 7 %
± 1 °С


21.

Су құбырындағы су қысымын өлшеу

0 МПа-дан артық 1 МПа-ға дейін

Дәлдік тобы 0,6 төмен емес


22.

Су құбырындағы судың температурасын өлшеу

0 °С-тан артық 100 °С-қа дейін

± 0,1 °С


23.

Су құбыры саңылауының диаметрін өлшеу

0 мм-ден артық 120 мм-ға дейін

± 0,05 мм


24.

Уақыт аралықтарын өлшеу

0 с-тан артық 3600 с-қа дейін

60 минутта ± 1,8 с


25.

Статикалық созылу күштерін өлшеу

20 Н-нан артық 200 Н-ға дейін

Дәлдік тобы 1,0 төмен емес


26.

Салмақты өлшеу

0 кг-нан артық 150 кг-ға дейін

± 0,15 кг


27.

Ауадағы оттегінің концентрациясын өлшеу

0 %-нан артық 25 %-ға дейін

± 5 %


28.

Дыбыс деңгейін өлшеу

30 дБ-ден артық 150 дБ-ға дейін

1 дБ


29.

Дыбыстық тербелістердің жиілігін өлшеу

100-нан артық 10000 Гц-ға дейін

Дәлдік тобы 1,0 төмен емес


30.

Кинематикалық тұтқырлықты өлшеу

1 Гц-тен артық 4*107 МПа*с-ға дейін

1% артық емес


31.

Түтінге қарсы желдету жүйесінің отқа төзімді құбырларының отқа төзімді жабынының қалыңдығын өлшеу

2 мм-ден артық 150 мм-ға дейін

0,1 мм артық емес


32.

Түтінге қарсы желдету жүйесімен шығарылатын ауа ағынын, сондай-ақ тамбур-шлюздердің ашық есігі арқылы ауа ағынының жылдамдығын өлшеу

0,4-нан артық 20 м/с-ға дейін

± (0,5 + 1,5%) м/с


33.

Баспалдақ торларында, лифт шахталарында, тамбур-шлюздерде және лифт залдарында қысымның төмендеуін өлшеу;

0,01 кПа-дан артық 0,16 кПа-ға дейін

± 0,3%


34.

Талшықты-оптикалық байланыс желілерінің ыдырауын өлшеу

-70 дБм-тан артық 10 дБм-ға дейін

± 0,1%


      Ескертпе:

      мм – миллиметр;

      см – сантиметр;

      м – метр;

      г – грамм;

      МПа – мегапаскаль;

      кгс/см2 – квадрат сантиметрге килограмм-күш;

      °С – Цельсий градусы;

      РЕШ – рұқсат етілген шоғырлану;

      % - пайыз.

      В – вольт;

      мА – милиампер;

      Ом – ом;

      Мом – мегаом;

      нОм – наноом;

      лк – люкс;

      Па – паскаль;

      Н – ньютон;

      кг – киллограмм;

      дБ – дицебел;

      дБм – децибел-милливатт;

      Гц – герц;

      МПа*с – Мега паскаль-секунд;

      м/с – секундына метр.

Об утверждении перечня измерений, относящихся к государственному регулированию

Совместный приказ Министра по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан от 26 декабря 2025 года № 573 и Министра торговли и интеграции Республики Казахстан от 31 декабря 2025 года № 381-НҚ

      В соответствии с подпунктом 2) статьи 6-3 Закона Республики Казахстан "Об обеспечении единства измерений", ПРИКАЗЫВАЕМ:

      1. Утвердить прилагаемый перечень измерений, относящихся к государственному регулированию.

      2. Комитету противопожарной службы Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:

      1) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан;

      2) направление настоящего приказа на казахском и русском языках в Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт законодательства и правовой информации Республики Казахстан" для официального опубликования и включения в Эталонный контрольный банк нормативных правовых актов Республики Казахстан.

      3. Контроль за исполнением настоящего совместного приказа возложить на курирующего вице-министра по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан.

      4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

      Министр по чрезвычайным ситуациям
Республики Казахстан генерал-лейтенант
_________________
Ч. Аринов
      Министр торговли и интеграции
Республики Казахстан
________________
А. Шаккалиев

  Утвержден
совместным приказом
Министра по чрезвычайным
ситуациям Республики
Казахстан от 26 декабря 2025
года № 573 и
Министра торговли и
интеграции Республики
Казахстан от 31 декабря 2025
года № 381-НҚ

Перечень измерений, относящихся к государственному регулированию

Наименование измерений с указанием объекта и области применения

Метрологические требования

Примечание

Диапазон измерений

Предельно допустимая погрешность или класс точности


1

2

3

4

5

В области промышленной безопасности

Измерение температуры рабочей среды сосудов, работающих под давлением (барабан котла, резервуар, емкость)

1.

- воздуха

от 0°С до 100°С

класс точности 2,5


2.

- воды

от 0°С до 115°С

3.

- пара

от 115°С до 650°С

4.

- газа

от минус 200°С до 0°С

Измерение температуры рабочей среды сосудов, работающих под давлением (трубопровод)

5.

- вода

от 0°С до 115°С

класс точности 2,5


6.

- пар

от 115°С до 650°С

Измерение давления рабочей среды сосудов, работающих под давлением (барабан котла, резервуар, емкость)

7.

- воздуха

0 МПа (кгс/см2) – 2,5 МПа (25 кгс/см2)

класс точности не ниже 2,5


8.

- воды

более 2,5 до 14 МПа (более 25 до 140 кгс/см2)

класс точности не ниже 1,5


9.

- пара

более 14 МПа
(140 кгс/см2)

класс точности не ниже 1,0


10.

- газа

(0 – 120) МПа

класс точности не ниже:
1) 2,5-при рабочем давлений сосуда до 2,5 МПа (25 кгс/см2);
2) 1,5-при рабочем давлении сосуда свыше 2,5 МПа (25 кгс/см2)


11.

Измерение давления рабочей среды (вода, пар) трубопровода

0 МПа (кгс/см2) – 2,5МПа (25 кгс/см2)

класс точности не ниже 2,5


более 2,5 до 14 МПа
(более 25 до 140 кгс/см2)

класс точности не ниже 1,5


более 14 Мпа
(140 кгс/см2)

класс точности не ниже 1,0


12.

Измерение температуры при расплаве черных, цветных, драгоценных металлов и сплавов на основе этих металлов

(0 – 2500) °С

± 2 °С


Измерение предельно-допустимых концентраций вредных веществ в воздухе рабочей зоны

13.

Измерение массовой концентрации вредных веществ в воздухе рабочей зоны

Должно быть обеспечено избирательное измерение концентрации вредного вещества в присутствии сопутствующих компонентов

± 25 % при единичных измерениях (при однократном отборе проб)

Перечень вредных веществ в соответствии с гигиеническими нормативами к атмосферному воздуху в городских и сельских населенных пунктах, на территориях промышленных организаций, утвержденными приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 2 августа 2022 года № ҚР ДСМ-70 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 29011)

В области пожарной безопасности

14.

Измерение напряжения или электродвижущей силы в электрических цепях

от 0 В до 1000 В

± 0,1 %


15.

Измерение силы тока

от 0 А до 10 А

± (1,0+3)


16.

Измерение электрических активных (омических) сопротивлений

от 0 Ом до 20 МОм

± (5%+3 емр)


17.

Измерение значений сопротивлений

от 0 Ом до 100 КОм

± 10 %


18.

Измерение освещенности

от 1 лк до 200000 лк

± 6 %


19.

Измерение линейных размеров

от 0 мм до 5000 мм

± 1,5 мм


20.

Измерение влажности и температуры воздуха в помещении

от 5 % до 90 %
от -10°С до 60°С

± 7 %
± 1°С


21.

Измерение давления воды в водопроводе установок систем водяного и пенного пожаротушения

от 0 до 1 МПа

класс точности не ниже 0,6


22.

Измерение температуры воды в водопроводе

от 0 °С до 100 °С

± 0,1 °С


23.

Измерение диаметра отверстия водопровода

от 0 мм до 120 мм

± 0,05 мм


24.

Измерение интервалов времени

от 0 с до 3600 с

± 1,8 с за 60 мин


25.

Измерение статических растягивающих усилий

от 20 Н до 200 Н

класс точности не ниже 1,0


26.

Измерение веса модульных установок пожаротушения

от 0 кг до 150 кг

± 0,15 кг


27.

Измерение концентрации кислорода в воздухе

от 0 % до 25 %

± 5 %


28.

Измерение уровня звука

от 30 дБ до 150 дБ

± 1 дБ


29.

Измерение частоты звуковых колебаний

от 100 Гц до 10000 Гц

класс точности не ниже 1,0


30.

Измерение кинематической вязкости пенообразователей

от 1 МПа*с до 4*107 МПа*с

не более 1%


31.

Измерение толщины огнезащитного покрытия огнестойких воздуховодов системы противодымной вентиляции

от 2 мм до 150 мм

не более 0,1 мм


32.

Измерение расхода воздуха, удаляемого системой вытяжной противодымной вентиляции, а также скорости истечения воздуха через открытый дверной проем тамбур-шлюзов

от 0,4 м/с до 20 м/с

± (0,5 – 1,5 %) м/с


33.

Измерение перепада давления в лестничных клетках, лифтовых шахтах, тамбур-шлюзах и лифтовых холлах

от 0,01 кПа до 0,16 кПа

± 0,3%


34.

Измерение затухания волоконно-оптических линий связи

от -70 дБм до 10 дБм

± 0,1%


      Примечание:

      мм – миллиметр;

      см – сантиметр;

      м – метр;

      г – грамм;

      МПа – мегапаскаль;

      кгс/см2 - килограмм-сила на квадратный сантиметр;

      °С – градус Цельсия;

      ПДК – предельно допустимая концентрация;

      % –процент;

      В – вольт;

      мА – миллиампер;

      Ом – ом;

      МОм – мегаом;

      нОм – наноом;

      лк – люкс;

      Па – паскаль;

      Н – ньютон;

      кг – килограмм;

      дБ – децибел;

      дБм – децибел-милливатт;

      Гц – герц;

      МПа*с – мегапаскаль-секунда;

      м/с – метр в секунду.