2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарын бекіту туралы

Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық мәслихатының 2025 жылғы 25 желтоқсандағы № 383 шешімі

      Қазақстан Республикасының Жер кодексінің 15-бабының 1-тармағының 2-1) тармақшасына, "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Қазақстан Республикасының Заңының 6-бабына және "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасының Заңының 8-бабының 1) тармақшасына сәйкес, Ақтөбе қалалық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

      1. 2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспары осы шешімнің қосымшасына сәйкес бекітілсін.

      2. Осы шешім оның алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

      Ақтөбе қалалық мәслихатының төрағасы А. Даржанова

  Ақтөбе қалалық мәслихатының 2025 жылғы 25 желтоқсандағы № 383 шешіміне қосымша

2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспары

      Осы 2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспар (бұдан әрі - Жоспар) Қазақстан Республикасының Жер кодексінің 15-бабының 1-тармағының 2-1) тармақшасына, "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Қазақстан Республикасының Заңының 6-бабына, "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасының Заңының 8-бабының 1) тармақшасына, "Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15090 болып тіркелген), "Ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың үлгілік қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 29 сәуірдегі № 145 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 20540 болып тіркелген), "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2024 жылғы 29 шілдедегі № 263 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген) сәйкес әзірленді.

      Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы үдерістерін болғызбау мақсатында қабылданады және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрі ескеріледі.

      Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.

      Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Ақтөбе қаласында екі аудан бар – Астана және Алматы.

      Қала аумағының жалпы көлемі 253 187 гектарды құрайды.

      Жер санаттары бойынша:

      1) ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 150 544 гектар;

      2) елді мекендердің жерлері – 53 262 гектар;

      3) өнеркәсіп, байланыс, қорғаныс және өзге де ауыл шаруашылығына жатпайтын жерлер – 14 570 гектар;

      4) орман қорының жерлері – 14 312 гектар;

      5) су қорының жерлері – 2 421 гектар;

      6) босалқы жерлер – 16 291 гектар.

      Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерлері жоқ.

1-кесте. Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдық жерлердің санаттары бойынша бөлу, гектар

Елді мекеннің атауы

Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды

Жерлер санаттары

Жерлер жиыны

ауыл шаруашылығы мақсатындағы

елді мекендердің

өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес

ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың

орман қорының

су қорының

босалқы жер


1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Ақтөбе қаласы

151000000

152 331

53 262

14 570

0

14 312

2 421

16 291

253 187

2-кесте. Ақтөбе қаласы бойынша елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар

Р/с №

Елді мекеннің атауы

Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды

Қала аудандарының атауы

Жайылымдардың жалпы алаңы, мың гектар

Жайылымдардың алаңдары мен түрлері

жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған,мың гектар

көпшілік пайдаланаты, мың гектар

шалғайдағы, мың гектар

маусымдық, мың гектар

аридтық, мың гектар

екпе жайылымдар, мың гектар

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

1

Ақтөбе қаласы

151000000

Астана ауданы

9320,1131

9320,1131

9320,1131

0

0

0

0

Алматы ауданы

10075,4852

10075,4852

10075,4852

0

0

0

0

      Ақтөбе қаласы аумағында мәдени, аридтік және шалғайдағы жайылымдар жоқ.

      Ақтөбе қаласында 317 шаруа қожалықтары жұмыс істейді, олардың пайдалануында 104 191 гектар жайылым бар.

      Ақтөбе қаласы аумағындағы ауыл шаруашылық жануарларының саны:

      ірі қара мал – 16 430 бас, қой мен ешкі – 30 528 бас, жылқы – 9 682 бас.

      Оның ішінде, Астана ауданында: ірі қара мал – 4 125 бас, қой мен ешкі – 6 293 бас, жылқы – 968 бас.

      Алматы ауданында: ірі қара мал – 12 305 бас, қой мен ешкі – 24 235 бас, жылқы – 8 714 бас.

      Астана ауданы бойынша:

      Жанақоныс тұрғын алабы: ірі қара мал – 408 бас, қой мен ешкі – 1 308 бас, жылқы – 219 бас.

      Сазды тұрғын алабы: ірі қара мал – 3 190 бас, қой мен ешкі – 3 121 бас, жылқы – 676 бас.

      Құрашасай тұрғын алабы: ірі қара мал – 527 бас, қой мен ешкі – 1 864 бас, жылқы – 73 бас.

      39-разъезд: ірі қара мал – 28 бас, қой мен ешкі – 84 бас, жылқы – 57 бас.

      Алматы ауданы бойынша:

      Қурайлы тұрғын алабы: ірі қара мал – 2 422 бас, қой мен ешкі – 4 220 бас, жылқы – 1 349 бас.

      Қарғалы тұрғын алабы: ірі қара мал – 116 бас, қой мен ешкі – 180 бас, жылқы – 81 бас.

      Ақжар тұрғын алабы: ірі қара мал – 23 бас, қой мен ешкі – 288 бас, жылқы – 45 бас.

      Өрлеу тұрғын алабы: ірі қара мал – 1 745 бас, қой мен ешкі – 4 106 бас, жылқы – 1 297 бас.

      Мағаджан тұрғын алабы: ірі қара мал – 180 бас, қой мен ешкі – 228 бас, жылқы – 22 бас.

      Белогорский карьер тұрғын алабы: ірі қара мал – 134 бас, қой мен ешкі – 205 бас.

      Шилісай тұрғын алабы: ірі қара мал – 1 019 бас, қой мен ешкі – 1 777 бас, жылқы – 150 бас.

      Украинка тұрғын алабы: ірі қара мал – 84 бас, қой мен ешкі – 123 бас, жылқы – 27 бас.

      Садовое тұрғын алабы: ірі қара мал – 744 бас, қой мен ешкі – 802 бас, жылқы – 57 бас.

      Пригородное тұрғын алабы: ірі қара мал – 192 бас, қой мен ешкі – 673 бас, жылқы – 355 бас.

      Белогорка тұрғын алабы: ірі қара мал – 2 395 бас, қой мен ешкі – 2 708 бас, жылқы – 1 170 бас.

      Ақшат тұрғын алабы: ірі қара мал – 806 бас, қой мен ешкі – 1 688 бас, жылқы – 536 бас.

      Үлке тұрғын алабы: ірі қара мал – 817 бас, қой мен ешкі – 1 682 бас, жылқы – 289 бас.

      Кеңес Нокин тұрғын алабы: ірі қара мал – 161 бас, қой мен ешкі – 719 бас, жылқы – 12 бас.

      Бекқұл баба тұрғын алабы: ірі қара мал – 865 бас, қой мен ешкі – 3 225 бас, жылқы – 1 775 бас.

      Ақтөбе су қоймасы: ірі қара мал – 29 бас, жылқы – 219 бас.

      Майское нүктесі: ірі қара мал – 120 бас, қой мен ешкі – 1 451 бас, жылқы – 1 193 бас.

      Қаланың жайылымдық жемшөптерінің қоректілік коэффициенті 0,26 жемшөп бірлігі шегінде. Бұл дегеніміз, табиғи ылғалдылықтағы 100 кг жайылымдық жемшөпте 26 жемшөп бірлігі бар.

      Осындай жайылымдық жемшөп қоректілік коэффициентінде тәулігіне қажет жемшөп мөлшері:

      ірі қара мал – 35 кг, қой мен ешкі – 6 кг, жылқы – 39 кг;

      жайылымдық кезең 240 күн болғанда: ірі қара мал – 8 400 кг, қой мен ешкі – 1 440 кг, жылқы – 9 360 кг.

      Өнімділігі 1080 кг/га және жайылымдық жемшөп қоректілік коэффициенті 0,26 жемшөп бірлігі болған жағдайда жайылым жүктемесі:

      ірі қара мал – 7,8 гектар әр басқа, қой мен ешкі – 1,3 гектар әр басқа және жылқы – 8,7 гектар әр басқа.

3-кесте. Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды бөлу

р/с №

Елді мекеннің атауы

Әкімшілік-аумақтық Объектілер жіктеуішінің коды

Қала аудандарының атауы

Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы,
мың гектар

Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, мың гектар

Шалғайдағы жайылымдардың алаңы, мың гектар

Ірі қара мал

Ұсақ мал

Жылқылар

Түйелер

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

1

Ақтөбе қаласы

151000000

Астана ауданы

4153

6377

1025

0

9320,11

2234,88

Алматы ауданы

11852

24075

8577

0

10075,48

34428,51

      Ауыл шаруашылығы жануарларын жайылымға шығару үшін Астана ауданы бойынша 2234 гектар, Алматы ауданы бойынша 34 428 гектар қажет.

      Ірі қара мал – 2 371 бас, қой мен ешкі – 5 740 бас және жылқылар – 736 бас алаңы 19 395 гектар көпшілік пайдаланатын жайылымдарда жайылады.

      Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы жайылатын малдың жайылымдық жемшөптің қажеттілігін қамтамасыз етпейді. Жайылымдардың тапшылығы 36 661 гектар құрайды.

      Осыған байланысты, ауыл шаруашылығына бөлінген пайдаланылмай жатқан жер телімдерін қаланың босалқы қорына қайтару қажет.

4-кесте. Ақтөбе қаласы бойынша қосымша қажет етілетін жайылымдар

№ п/п

Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар

Қосымша берілетін жайылымдар

жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар

жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар

1

Астана ауданы

2 200

2 200

2 234

2

Алматы

10 000

10 000

34 428

      Географиялық орналасуы.

      Ақтөбе қаласының аумағы 2,3 мың шаршы километр құрайды. Қаланың ішінде Елек өзені және оның бірнеше саласы ағады. Қала аумағында Елек өзеніндегі Ақтөбе су қоймасы және Сазды өзеніндегі Сазды су қоймасы орналасқан.

      Еуразияның ішкі бөлігінде және мұхиттардан едәуір қашықта орналасуына байланысты қаланың климаты шұғыл континентті болып табылады.

      Климат.

      Қаланың климаты шұғыл континентті. Бұл қаланың Еуразия материгінің ішкі бөлігінде орналасуымен және мұхиттардан алыс болуымен түсіндіріледі.

      Климаттың шұғыл континенттілігі тәуліктің күндізгі және түнгі уақыттары арасындағы, қыс пен жаз арасындағы температуралық айырмашылықтардан, сондай-ақ күн радиациясының мол болуынан және құрғақшылықтан байқалады.

      Қыста Ақтөбенің ауа райы Исландия үстіндегі терең циклонның (Исландия минимумы) және орталығы Моңғолия аумағында орналасқан қуатты Сібір антициклонының әсерінде болады. Осы факторлардың ықпалымен оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай бағытталған үлкен барикалық градиенттер түзіледі.

      Ақтөбедегі жиынтық күн радиациясы тәулігіне орта есеппен 108 ккал, ал қаланың жылдық күншуақ ұзақтығы 2316 сағатты құрайды.

      Жазы ыстық әрі ұзақ. Жаз (орташа тәуліктік температура +15 Цельсий градустан жоғары болатын кезең) мамыр айының ортасынан қыркүйек айының ортасына дейін шамамен төрт айға созылады.

      Қысы біршама суық, кейде қысқа мерзімді жылымықтар болуы мүмкін. Ең қалың қар жамылғысы ақпанда байқалады (31 см). Жыл ішінде ашық, бұлтты және бұлтсыз (бұлыңғыр) күндер саны тиісінше 174, 148 және 43 күн. Жылдық бұлттылықтың орташа көрсеткіші — 5,7 балл. Ең көп жауын-шашын маусымда түседі — 35 мм, ең азы қыркүйекте — 19 мм.

      Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде келесі жайылым түрлері анықталды: көкпекелі, көкпекелі-бақбақты, қоңызшөпті-типчакты, қоңызшөпті-типчакты-бақбақты, бақбақты-типчакты.

      Шөпте кездесетін өсімдіктер: бақбақ, сілтідәрі, мятлик, типчак, терескен, қоңызшөп, житняк, пырей, астрагал, қарағана, таволға.

      Қаланың жайылымдарының жалпы проективтік қапталуы жалпы аумақтың 70%-ын құрайды. Зиянды және улы өсімдіктер шөптің 4%-ын құрайды, мысалы: горчак, лебеда, адраспан, шортан, сафора. Бұл жайылымдардың әлеуетті өнімділігі табиғи ылғалдылықта 9,5 ц/га дейін.

Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеу туралы мәліметтер

Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні

Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде)

Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмаларының, түрлендірулерінің) жер бедеріне топыраққа байланыстырылған атауы. Басқа жерлер мен алқаптардың атауы

Алқап түрі

Контурдағы пайыздық қатынас

Алаңы, мың гектар

Заманауи пайдаланылуы

1

2

3

4

5

6

7

Ақтөбе қаласы
Астана ауданы

156
16
25
22
156

Дернді-бозды, дернді-бозды әртүрлі шөпті, бетегелер басым далалық жайылымдар, жусанды, қоңырбасты–бозжусан немесе сексеуілді-сораңды жайылым-сортаңдар

Жазық жайылымдар мен шабындықтар, соның ішінде тау етегіндегі жазықтар.

Дернді-бозды – 60%
Жусанды – 40%

95,3

Жыл бойы

Ақтөбе қаласы
Алматы ауданы

156
16
25
22
156

Дернді-бозды, дернді-бозды әртүрлі шөпті, бетегелер басым далалық жайылымдар, жусанды, қоңырбасты–бозжусан немесе сексеуілді-сораңды жайылым-сортаңдар

Жазық жайылымдар мен шабындықтар, соның ішінде тау етегіндегі жазықтар

Дернді-бозды – 60%
Жусанды – 40%

95,3

Жыл бойы

      Кестенің жалғасы

Жалпы түсімділік, гектарына центнерден (зерттеп-қарау жылы)

Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм

маусымдар бойынша жайылымдық азық

шабындық

шабылатын жайылым

көктем

жаз

күз

қыс

8

9

10

11

12

13

14

9,5

-

-

6,8

8,9

8,3

4,8

9,5

-

-

6,8

8,9

8,3

4,8

      Кестенің жалғасы

Контур бойынша есептелген түсімділік: құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш)

Контур бойынша азық қоры құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш)

Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы

Пайдалану бойынша ұсыныстар, малдың түрі. Жақсарту жөнінде ұсынылған шаралар

15

16

17

18

7,2
1872

686412
178467

қанағаттанарлық

Малдың барлық түрлері үшін ауыспалы аумақтарды пайдалану

7,2
1872

686412
178467

қанағаттанарлық

Малдың барлық түрлері үшін ауыспалы аумақтарды пайдалану

Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауылшаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.

р/с №

Жайылымдық инфрақұрылым объектілері

Жұмыс істеп тұрған жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік

Құрылысты (реконструкцияны) талап ететін, бірліктер

Ұзындығы, километр

Алаңы, мың шаршы метр

1

2

3

4

5

6

1.

Суландыру құрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлы және шахталы құдықтар, апандар)

32

0

0

0

2.

Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар

0

0

0

0

3.

Мал айдайтын жолдар, малды аялдатуға арналған алаңдар мен суат алаңдары

0

0

0

0

4.

Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған жерлер, жайылымдардың қоршаулары, шарбақтар (оның ішінде электрлі шарбақтар), ауыл шаруашылығы жануарларын қоршап-бөлшектеп жаюға арналған қашалар

0

0

0

0

5.

Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық емдеуге арналған өткелектер

25

0

0

0

6.

Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздері пайдаланылатын объектілер

23

0

0

0

7.

Сумен жабдықтау объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылысжайлар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалану үшін қажетті өзге де мүлік

0

0

0

0

      Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер.

      Астана ауданында сібір жарасына арналған төрт мал қорымдары бар.

      Алматы ауданында сібір жарасына арналған он мал қорымдары бар.

      Мәдени және аридтік жайылымдарда, орман және су қоры жерлерінде, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауылшаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы мәліметтер.

      Ауыл шаруашылығы жануарларын мәдени және аридтік жайылымдарда жаю бірқатар факторлар бойынша ерекшеленеді, олардың қатарына өсімдіктер жамылғысының түрі, қоршаған орта жағдайлары және басқару әдістері жатады.

      Мәдени жайылымдарда, яғни өсімдіктері адам қолымен қалыптастырылған аумақтарда, мал жаю үдерісі көбіне бақылауға алынған және басқарылатын сипатта болады, бұл жайылым өнімділігі мен азық сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді.

      Ал аридтік (құрғақ климатты) жайылымдар керісінше, өсімдіктер жамылғысы тапшы және табиғи жағдайлар қатал болатын аумақтар. Мұндай жерлерде жайылымның тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін бейімделген және ұқыпты жаю стратегиялары қажет.

Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары

Жылдар

Учаскелердің нөмірлері

I

II

III

IV

бірінші жыл

көктемгі маусым

жазғы маусым

күзгі маусым

демалатын учаске

екінші жыл

демалатын учаске

көктемгі маусым

жазғы маусым

күзгі маусым

үшінші жыл

күзгі маусым

демалатын учаске

көктемгі маусым

жазғы маусым

төртінші жыл

жазғы маусым

күзгі маусым

демалатын учаске

көктемгі маусым

      Ақтөбе қаласы жайылымдары маусымдық болып табылады. Мал жаю маусымдық жайылымдарда өсімдіктер құрамының түрлік ерекшеліктеріне, азықтың жегізілуге жарамдылығына және оның өнімділігін сақтау мерзіміне байланысты реттеледі.

      Көктемгі жайылымдар эфемер өсімдіктердің көктеу кезеңінен бастап, жазда бидайықты-балауызшөптесін және астықтұқымдас-балауызшөптесін жайылымдар, күзде жусанды-астықтұқымдас жайылымдар, қыста жартылайбұталы-сораңдыжайылымдар жайлымдар пайдаланылады.

      Жайылымдарды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе шамадан тыс жайылуға, әр түрлі дәрежедегі деградацияға әкеліп соғады.

      Сондай-ақ шөптесін жамылғыны оңтайлы маусымда пайдаланбау салдарынан азықтық бірліктердің 40–70%-ы және ақуыздың 60–80%-ы жоғалуы мүмкін. Сондықтан әр жайылым учаскесі өз мерзімінде қолданылуы тиіс, бұл жыл сайын қалпына келетін табиғи ресурстарды жоғалтпау үшін маңызды.

      Маусымдар бойынша жайылымды пайдалану ұзақтығы нақты жыл жағдайына байланысты анықталады.

      Мал жаю жұмыстары сыртқы ауа температурасы +10 Цельсий грудсқа тұрақты жеткен кезде басталады және қар жамылғысы 15–20 саниметрге жеткенде аяқталады.

      Көктемгі жайылымдар шымтүзекті астықтұқымдас-жусанды, қоңырбас-бетегелі, таржапырақты-жусанды түрлерімен ерекшеленеді. Пайдалану мерзімі 70 күн құрайды (сәуір – маусым).

      Жазғы жайылымдар бидайықты-балауызшөптесін, астықтұқымдас-балауызшөптесін түрлерімен ерекшеленеді. Пайдалану мерзімі 70 күн құрайды (маусым – қыркүйек).

      Күзгі жайылымдар жусанды-астықтұқымдас шөптерінің түрлерімен ерекшеленеді. Пайдалану мерзімі 70 күн (қыркүйек – қараша).

      Қысқы жайылымдар - жартылайбұталы-сораңды. Пайдалану мерзімі 30 күн құрайды (қараша – желтоқсан).

      Ауылшаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су қажеттілігі:

      жазғы кезең (бір басқа тәуілігіне литр):

      сауын сиырлар – 55, буаз емес сиырлар – 50, 2 жасқа дейінгі қашарлар – 30, 6 айға дейінгі бұзаулар – 20, жұмыс аттары, төлсіз биелер – 50, төлдеген биелер – 50, 1,5 жасқа дейінгі құлындар – 40, 7 айға дейінгі құлындар – 10, ересек қойлар – 8, 1 жасқа дейінгі қозылар – 3;

      көктем және күз мезгілдері: сауын сиырлар – 45, буаз емес сиырлар – 40, 2 жасқа дейінгі қашарлар – 30, 6 айға дейінгі бұзаулар – 15, жұмыс аттары, төлсіз биелер – 40, төлдеген биелер – 40, 1,5 жасқа дейінгі құлындар – 30, 7 айға дейінгі құлындар – 6, ересек қойлар – 5;

      қыс мезгілі:

      сауын сиырлар – 35, буаз емес сиырлар – 30, 2 жасқа дейінгі қашарлар – 25, 6 айға дейінгі бұзаулар – 15, жұмыс аттары, төлсіз биелер – 30, төлдеген биелер – 30, 1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20, ересекқойлар – 3.

      2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі әзірленген жоспар жем-шөпке қажеттілікті, жайылымдарды ұтымды пайдалануды қамтамасыз етуге, олардың жай-күйін, инфрақұрылымын жақсартуға, тозу процесін болдырмауға мүмкіндік береді.

  2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына1 қосымша

Жер санаттары бөлінісінде Ақтөбе қаласы Астана ауданының аумағындағы жайылымдардың орналасу сызбасы (картасы)





  2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына 2 қосымша

Ақтөбе қаласы Астана ауданы бойынша халықтың жеке қосалқы шаруашылықтағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктері үшін арналған жайылымдарды, соның ішінде қоғамдық жайылымдарды көрсететін сызбасы (карта)





  2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына 3 қосымша

Ақтөбе қаласы Астана ауданы бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеу нәтижесінде ұсынылатын жайылым айналымы сұлбалары бейнеленген сызбасы (карта)





  2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына 4 қосымша

Ақтөбе қаласы Астана ауданы бойынша ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау жолдары мен жайылым инфрақұрылымының өзге де нысандары, сондай-ақ мал қорымдар (биометриялық шұңқырлар) көрсетілген сызбасы (карта)





  2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына 5 қосымша

Ақтөбе қаласы Астана ауданы бойынша жайылым пайдаланушыларға жер пайдалану үшін беруге болатын жайылымдар көрсетілген сызбасы (карта)





  2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына 6 қосымша

Ақтөбе қаласы Астана ауданы бойынша халықтың жеке қосалқы шаруашылықтағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдардың орналасуын көрсететін сызбасы (карта)





  2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына 7 қосымша

Ақтөбе қаласы Астана ауданы бойынша су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қолдан қазылған шұңқырларға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахталық құдықтарға) қол жеткізу сызбасы





  2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына 8 қосымша

Ақтөбе қаласы Астана ауданы бойынша ауыл шаруашылығы жануарларын айдап жаюға арналған жайылымдарда мал басының орналасуын көрсететін ызбасы (карта)





  2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына 9 қосымша

Жер санаттары бөлінісінде Ақтөбе қаласы Алматы ауданының аумағындағы жайылымдардың орналасу сызбасы (картасы)





  2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына 10 қосымша

Ақтөбе қаласы Алматы ауданы бойынша халықтың жеке қосалқы шаруашылықтағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктері үшін арналған жайылымдарды, соның ішінде қоғамдық жайылымдарды көрсететін сызбасы (карта)





  2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына 11 қосымша

Ақтөбе қаласы Алматы ауданы бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеу нәтижесінде ұсынылатын жайылым айналымы сұлбалары бейнеленген сызбасы (карта)





  2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына 12 қосымша

Ақтөбе қаласы Алматы ауданы бойынша ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау жолдары мен жайылым инфрақұрылымының өзге де нысандары, сондай-ақ мал қорымдар (биометриялық шұңқырлар) көрсетілген сызбасы (карта)





  2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына 13 қосымша

Ақтөбе қаласы Алматы ауданы бойынша жайылым пайдаланушыларға жер пайдалану үшін беруге болатын жайылымдар көрсетілген сызбасы (карта)





  2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына 14 қосымша

Ақтөбе қаласы Алматы ауданы бойынша халықтың жеке қосалқы шаруашылықтағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдардың орналасуын көрсететін сызбасы (карта)





  2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына 15 қосымша

Ақтөбе қаласы Алматы ауданы бойынша су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қолдан қазылған шұңқырларға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахталық құдықтарға) қол жеткізу сызбасы





  2026 – 2030 жылдарға арналған Ақтөбе қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына 16 қосымша

Ақтөбе қаласы Алматы ауданы бойынша ауыл шаруашылығы жануарларын айдап жаюға арналған жайылымдарда мал басының орналасуын көрсететін ызбасы (карта)





Об утверждении Плана по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Решение маслихата города Актобе Актюбинской области от 25 декабря 2025 года № 383

      В соответствии с подпунктом 2-1) пункта 1 статьи 15 Земельного Кодекса Республики Казахстан, со статьей 6 Закона Республики Казахстан "О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан" и подпунктом 1) статьи 8 Закона Республики Казахстан "О пастбищах", маслихат города Актобе РЕШИЛ:

      1. Утвердить План по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы согласно приложению к настоящему решению.

      2. Настоящее решение вводится в действие со дня его первого официального опубликования.

      Председатель маслихата города Актобе А. Даржанова

  Приложение к решению маслихата города Актобе от 25 декабря 2025 года № 383

План по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

      Настоящий План по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026-2030 годы (далее – План) разработан в соответствии с подпунктом 2-1) пункта 1 статьи 15 Земельного Кодекса Республики Казахстан, статьей 6 Закона Республики Казахстан "О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан", статьями 8 и 13 Закона Республики Казахстан "О пастбищах", Приказом Заместителя Премьер-Министра Республики Казахстан - Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 24 апреля 2017 года № 173 "Об утверждении Правил рационального использования пастбищ" (зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за № 15090), Приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 29 апреля 2020 года № 145 "Об утверждении Типовых правил выпаса сельскохозяйственных животных" (зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за № 20540) и Приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 29 июля 2024 года № 263 "Об утверждении типового плана по управлению пастбищами и их использованию" (зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за № 34831).

      План принимается в целях рационального использования пастбищ, устойчивого обеспечения потребности в кормах и предотвращения процессов деградации пастбищ и учитываются традиции выпаса сельскохозяйственных животных.

      Данные земельного баланса региона и информационной системы государственного земельного кадастра.

      По административно-территориальному делению в городе Актобе имеются два района - Астана и Алматы.

      Общая площадь территории города Актобе 253 187 гектаров.

      По категориям земли подразделяются на:

      1) земли сельскохозяйственного назначения – 150 544 гектаров;

      2) земли населенных пунктов – 53 262 гектара.

      3) промышленные, коммуникационные, оборонные и другие не относящиеся к сельскому хозяйству земли – 14 570 гектаров;

      4) земли лесного фонда – 14 312 гектаров;

      5) земли водного фонда – 2 421 гектара;

      6) земли запаса – 16 291 гектара.

      Земли особо охраняемых природных территорий не имеются.

Таблица 1. Распределение пастбищ по категориям земель города Актобе, гектаров

Наименование населенного пункта

Код
КАТО

Категории земель

Итого земель

сельско хозяйственного назначения

населенных пунктов

промышленности, транспорта, связи и иного не сельско хозяйственного назначения

особо охраняемых природных территорий

лесного фонда

водного фонда

запаса


1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

город Актобе

151000000

152 331

53 262

14 570

0

14 312

2 421

16 291

253 187

Таблица 2. Распределение пастбищ населенного пункта, гектаров

№ п/п

Наименование населенного пункта

Код КАТО

Наименование районов города

Общая площадь пастбищ, тысяч гектаров

Площадь и виды пастбищ

Предназначенные
для удовлетворения нужд населения
по выпасу сельско
хозяйственных животных
личного
подворья, тысяч гектаров

общественные, тысяч гектаров

отгонны, тысяч гектаров

сезонные, тысяч гектаров

аридные, тысяч гектаров

культурные, тысяч гектаров

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

1

город Актобе

151000000

район Астана

9320,1131

9320,1131

9320,1131

0

0

0

0

район Алматы

10075,4852

10075,4852

10075,4852

0

0

0

0

      На территории города Актобе культурные, аридные и отгонные пастбища отсутствуют.

      В городе Актобе функционируют 317 крестьянских хозяйств, за которыми закреплено 104 191 гектаров пастбищ.

      Количество поголовья сельскохозяйственных животных на территории города Актобе:

      крупного рогатого скота – 16 430 голов, овец и коз – 30 528 голов, лошадей – 9 682 голов.

      Из них, в районе Астана: крупного рогатого скота – 4 125 голов, овец и коз – 6 293 голов, лошадей – 968 голов.

      В районе Алматы: крупного рогатого скота – 12 305 голов, овец и коз – 24 235 голов, лошадей – 8 714 голов.

      По району Астана:

      жилой массив Жанаконыс: крупного рогатого скота – 408 голов, овец и коз – 1 308 и лошадей – 219 голов;

      жилой массив Сазда: крупного рогатого скота – 3 190 голов, овец и коз – 3 121 и лошадей – 676 голов;

      жилой массив Курашасай: крупного рогатого скота – 527 голов, овец и коз – 1 864 и лошадей – 73 голов;

      39 разъезд: крупного рогатого скота – 28 голов, овец и коз – 84 и лошадей – 57 голов.

      По району Алматы:

      жилой массив Курайли: крупного рогатого скота – 2 422 голов, овец и коз – 4 220 и лошадей – 1 349 голов;

      жилой массив Каргала: крупного рогатого скота – 116 голов, овец и коз – 180 и лошадей – 81 голов;

      жилой массив Акжар: крупного рогатого скота – 23 голов, овец и коз – 288 и лошадей – 45 голов;

      жилой массив Орлеу: крупного рогатого скота – 1 745 голов, овец и коз – 4 106 и лошадей – 1 297 голов;

      жилой массив Магаджан: крупного рогатого скота – 180 голов; овец и коз – 228 и лошадей – 22 голов;

      жилой массив Белогорский карьер: крупного рогатого скота – 134 голов, овец и коз – 205;

      жилой массив Шилисай: крупного рогатого скота – 1 019 голов, овец и коз – 1 777 и лошадей – 150 голов;

      жилой массив Украинка: крупного рогатого скота – 84 голов, овец и коз – 123 и лошадей – 27 голов;

      жилой массив Садовое: крупного рогатого скота – 744 голов, овец и коз – 802 и лошадей – 57 голов;

      жилой массив Пригородное: крупного рогатого скота – 192 голов, овец и коз – 673 и лошадей – 355 голов;

      жилой массив Белогорка: крупного рогатого скота – 2 395 голов, овец и коз – 2 708 и лошадей – 1 170 голов;

      жилой массив Акшат: крупного рогатого скота – 806 голов, овец и коз – 1 688 и лошадей – 536 голов;

      жилой массив Ульке: крупного рогатого скота – 817 голов, овец и коз – 1 682 и лошадей – 289 голов;

      жилой массив Кенеса Нокина: крупного рогатого скота – 161 голов, овец и коз – 719 и лошадей – 12 голов;

      жилой массив Бекқұл баба: крупного рогатого скота – 865 голов, овец и коз – 3 225 и лошадей – 1 775 голов;

      Актюбинское водохранилище: крупного рогатого скота – 29 и лошадей – 219 голов;

      Точка Майское: крупного рогатого скота – 120 голов, овец и коз – 1 451 и лошадей – 1 193 голов.

      Коэффициент питательности пастбищных кормов города находится в пределах до 0,26 кормовых единиц. Это значит, что в 100 кг пастбищного корма при натуральной влажности содержится до 26 кормовых единиц.

      При таком коэффициенте питательности пастбищных кормов необходимо кормов:

      в сутки: крупного рогатого скота – 35 кг, овец и коз – 6 кг, лошадей – 39 кг;

      за пастбищный период 240 дней: крупного рогатого скота – 8 400 кг, овец и коз – 1 440 кг, лошадей – 9 360 кг.

      При урожайности 1 080 кг/га и коэффициенте питательности пастбищных кормов 0,26 кормовых единиц нагрузка выпаса составила:

      крупного рогатого скота – 7,8 гектара на голову, овец и коз – 1,3 гектара на голову, лошадей – 8,7 гектара на голову.

Таблица 3. Распределение пастбищ

№ п/п

Наименование населенного пункта

Код классификатора административно-территориальных объектов

Наименование района в городе

Необходимая площадь пастбищ для сельскохозяйственных животных, тысяч гектаров

Площадь общественных пастбищ, гектаров

Площадь отгонных пастбищ, гектаров

Крупный рогатый скот

Мелкий рогатый скот

Лошади

Верблюды

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

1

город Актобе

151000000

район Астана

4153

6377

1025

0

9320,11

2234,88

район Алматы

11852

24075

8577

0

10075,48

34428,51

      Для выпаса сельскохозяйственных животных необходимо по району Астана 2 234 гектаров, по району Алматы 34 428 гектаров.

      Крупного рогатого скота – 2 371 голова, овцы и козы – 5 740 голов и лошадей – 736 голов выпасаются на общественных пастбищах, площадью 19 395 гектаров, 0 голов выпасаются на отгонных пастбищах, площадью 0 тысяч гектаров.

      Площадь общественных пастбищ города Актобе не обеспечивает потребность в пастбищном корме выпасаемое поголовье. Дефицит пастбищ составил – 36 661 гектаров.

      В связи с этим необходимо возвращать в запас города неиспользуемые земельные участки, предоставленные для ведения сельского хозяйства.

Таблица 4. Требуемые дополнительные пастбища

№ п/п

Требуемые дополнительные пастбища из земель запаса, тысяч гектаров

Дополнительно предоставляемые пастбища

пастбища, которые могут быть предоставлены в землепользование пастбищепользователям, тысяч гектаров

пастбища, подлежащие резервированию в целях удовлетворения нужд населения по выпасу сельскохозяйственных животных личного подворья, тысяч гектаров

1

район Астана

2 200

2 200

2 234

2

район Алматы

10 000

10 000

34 428

      Географическое положение.

      Площадь города Актобе составляет 2,3 тысячи квадратных километров. В черте города протекают река Илек и несколько еҰ притоков, на территории города находятся Актюбинское водохранилище на реке Илек и Саздинское водохранилище на реке Сазды.

      Вследствие расположенности во внутренней части Евразии и значительной отдалҰнности от океанов, климат города является резко континентальным.

      Климат.

      Климат в городе резко континентальный. Это обуславливается расположением города во внутренней части Евразийского континента и значительной отдалҰнностью от океанов. Резкая континентальность климата проявляется в температурных контрастах между дневным и ночным временем суток, между зимой и летом, а также в обилии солнечной радиации и в засушливости.

      Зимой погода в Актобе находится под воздействием глубокого циклона над Исландией (исландский минимум) и мощного Сибирского антициклона с центром над Монголией. Под влиянием этих факторов образуются большие барические градиенты, направленные с юго-востока на северо-запад.

      Суммарная солнечная радиация в Актобе составляет в среднем 108 ккал в сутки, среднегодовая продолжительность солнечного сияния в городе составляет 2 316 часов.

      Лето жаркое и продолжительное. Лето (период со среднесуточной температурой воздуха выше +15 градусов Цельсия) длится около четырҰх месяцев с середины мая по середину сентября, зима умеренно холодная, возможны кратковременные оттепели. Наиболее высокий снежный покров наблюдается в феврале (31 см). Количество ясных, облачных и пасмурных дней в году: 174, 148 и 43 соответственно. Среднегодовое количество облачности 5,7 баллов. Максимальное количество осадков выпадает в июне: 35 мм, минимальное — в сентябре: 19 мм.

      В результате геоботанического обследования выявлены следующие типы пастбищ: кокпековые, кокпеково-полынные, ковыльно-типчаковые, ковыльно-типчаково-полынные, полынно-типчаковые.

      В травостое встречаются: полынь, осочка, мятлик, типчак, терескен, ковыль, житняк, пырей, астрагал, карагана, таволга.

      Общее проективное покрытие пастбищ города 55% от общей площади. Присутствие ядовитых и вредных растений от 4% от травостоя, такие как горчак, лебеда, адраспан, чертополох, сафора.

      Потенциальная урожайность этих пастбищ составила при натуральной влажности до 9,5 ц/га.

Сведения геоботанического обследования пастбищ

Дата, шифры по легенде и по Классификации природных кормовых угодий

Номера контуров и описаний (скобках)

Название типов (разностей, модификаций) природных кормовых угодий с приуроченностью их к рельефу, почвам. Название прочих угодий и земель

Вид угодья

Процент участия в контуре

Площадь, тысяч гектаров

Современное использование

1

2

3

4

5

6

7

город Актобе район Астана

156
16
25
22
156

Дерновиннозлаково-полынные пустынно-степные с преобладанием ковылей и полыней

Равнинные пастбища и сенокосы

Дерновиннозлаковые – 60%
полынные – 40%

95,3

Круглогодичное

город Актобе
район Алматы

156
16
25
22
156

Дерновиннозлаково-полынные пустынно-степные с преобладанием ковылей и полыней

Равнинные пастбища и сенокосы

Дерновиннозлаковые – 60%
полынные – 40%

95,3

Круглогодичное

      Продолжение таблицы

Валовая урожайность, центнеров на гектар (год обследования)

Урожайность поедаемых растений на средний год: центнеров на гектар сухой массы, центнеров на гектар кормовых единиц, килограмм на гектар переваримого протеина

пастбищных кормов по сезонам

сенокос

косимые пастбища

весна

лето

осень

зима

8

9

10

11

12

13

14

9,5

-

-

6,8

8,9

8,3

4,8

9,5

-

-

6,8

8,9

8,3

4,8

      Продолжение таблицы

Расчетная урожайность по контуру: центнеров на гектар сухой массы (числитель), центнеров на гектар кормовых единиц (знаменатель)

Кормозапас по контуру: центнеров на гектар сухой массы (числитель), центнеров на гектар кормовых единиц (знаменатель)

Культуртехническое состояние, наличие лекарственных растений

Рекомендации по использованию, вид скота. Рекомендуемые мероприятия по улучшению

15

16

17

18

7,2
1872

686412
178467

Удовлетворительное

Для всех видов скота
применение смены участков

7,2
1872

686412
178467

Удовлетворительное

Для всех видов скота
применение смены участков

Сведения об объектах пастбищной инфраструктуры и о сервитутах для прогона сельскохозяйственных животных.

№ п/п

Объекты пастбищной инфраструктуры

Количество действующих объектов пастбищной инфраструктуры, единиц

Количество объектов пастбищной инфраструктуры требующих строительства (реконструкции), единиц

Протяженность, километров

Площадь, тысяч квадратных метров

1

2

3

4

5

6

1.

Обводнительные сооружения (скважины, трубчатые и шахтные колодцы, копани)

32

0

0

0

2.

Сооружения, мосты, дороги

0

0

0

0

3.

Скотопрогонные трассы, скотоостановочные и водопойные площадки

0

0

0

0

4.

Емкости для купки овец, кошары и отгороженные места, ограждения пастбищ, изгороди (в том числе электроизгороди), загоны для загонно-порционного выпаса сельскохозяйственных животных

0

0

0

0

5.

Расколы для ветеринарной обработки сельскохозяйственных животных

25

0

0

0

6.

Сооружения и объекты, предназначенные для обеспечения электрической и тепловой энергией, объекты по использованию возобновляемых и альтернативных источников энергии

23

0

0

0

7.

Объекты водоснабжения и другие виды жизнеобеспечения, сооружения для сезонного проживания персонала и иное имущество, необходимое для содержания и использования пастбищ

0

0

0

0

      Сведения о скотомогильниках (биометрических ямах).

      В районе Астана города Актобе находится четыре скотомогильника сбирской язвы.

      В районе Алматы города Актобе находится десять скотомогильников сбирской язвы.

      Данные об особенностях выпаса сельскохозяйственных животных на культурных и аридных пастбищах, землях лесного, водного фондов и особо охраняемых природных территорий.

      Выпас сельскохозяйственных животных на культурных пастбищах и аридных пастбищах отличается по множеству факторов, включая тип растительности, условия окружающей среды и методы управления.

      На культурных пастбищах, где растительность сформирована человеком, выпас часто более контролируемый и интенсивно управляемый, что позволяет оптимизировать продуктивность и качество корма.

      Аридные пастбища, напротив, характеризуются скудной растительностью и суровыми условиями, что требует более адаптивных стратегий выпаса для обеспечения устойчивости.

Рекомендуемые схемы пастбищеоборотов.

Годы

Номера участков

I

II

III

IV

первый год

весенний сезон

летний сезон

осенний сезон

отдыхающий участок

второй год

отдыхающий участок

весенний сезон

летний сезон

осенний сезон

третий год

осенний сезон

отдыхающий участок

весенний сезон

летний сезон

четвертый год

летний сезон

осенний сезон

отдыхающий участок

весенний сезон

      Пастбища города являются сезонными. В зависимости от видового состава выпас скота на сезонных пастбищах определяется пригодностью корма к стравливанию и продолжительностью сохранения его продуктивности.

      Весенние пастбища должны использоваться с отрастанием эфемеров, дерновиннозлаково-полынные с преобладанием ковылей, ковыльно-типчаково узкодольчатополынные, летом пырейно-разнотравные, злаково-разнотравные, осенью полынно-злаковые и зимой полукустарничково-солянковые.

      Использование пастбищ без соблюдения мер по их охране часто приводит к перетравливанию пастбищ, к различной степени деградации.

      Неиспользование травостоя в нужный (оптимальный) сезон влечет потерю 40-70% кормовых единиц и 60-80% белка.

      В связи с этим каждый участок должен использоваться в свой срок, чтобы не было потери ежегодно возобновляемого ресурса.

      Продолжительность выпаса каждого сезона (дней) определяется условиями конкретного года.

      Выпас животных должен начинаться при достижении устойчивого показателя температуры воздуха +10 градусов Цельсия.

      Заканчивается выпас с залеганием снежного покрова высотой 15-20 см.

      Весенние пастбища района представлены дерновиннозлаково-полынными с преобладанием ковылей, ковыльно-типчаково-узкодольчатополынными типами. Продолжительность выпаса составляет на весенних пастбищах (апрель-июнь) – 70 дней.

      Летние пастбища представлены пырейно-разнотравными, злаково-разнотравными типами. Продолжительность выпаса составляет (июнь-сентябрь) 70 дней.

      Осенние пастбища представлены полынно-злаковым типом. Продолжительность выпаса составляет (сентябрь-ноябрь) 70 дней.

      Зимние пастбища представлены полукустарничковые- солянковым типом. Продолжительность выпаса составляет (ноябрь-декабрь) 30 дней.

      Среднесуточное водопотребление сельскохозяйственных животных составляет:

      в летнее время (литров в сутки на 1 голову скота):

      коровы молочные – 55, коровы сухостойные – 50, нетели в возрасте до 2 лет – 30, телята в возрасте до 6 месяцев – 20, лошади рабочие, не кормящие матки – 50, лошади племенные, кормящие матки – 50, жеребята в возрасте до 1,5 лет – 40, жеребята в возрасте до 7 месяцев – 10, овцы взрослые – 8, молодняк овец в возрасте до 1 года – 3;

      в весеннее и осеннее время (литров в сутки на 1 голову скота):

      коровы молочные – 45, коровы сухостойные – 40, нетели в возрасте до 2 лет – 30, телята в возрасте до 6 месяцев – 15, лошади рабочие, не кормящие матки – 40, лошади племенные, кормящие матки – 40, жеребята в возрасте до 1,5 лет – 30, жеребята в возрасте до 7 месяцев – 6, овцы взрослые – 5;

      в зимнее время (литров в сутки на 1 голову скота):

      коровы молочные – 35, коровы сухостойные – 30, нетели в возрасте до 2 лет – 25, телята в возрасте до 6 месяцев – 15, лошади рабочие, не кормящие матки – 30, лошади племенные, кормящие матки – 30, жеребята в возрасте до 1,5 лет – 20, овцы взрослые – 3.

      Разработанный План по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы год позволит обеспечить потребность в кормах, рациональное использование пастбищ, улучшить их состояние, инфраструктуру, предотвратить процесс деградации.

  Приложение 1 к Плану по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Cхема (карта) расположения пастбищ на территории района Астана города Актобе в разрезе категорий земель





  Приложение 2 к Плану по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Cхема (карта) с обозначением пастбищ, предназначенных для нужд населения по выпасу сельскохозяйственных животных личного подворья, в том числе общественных пастбищ по району Астана города Актобе





  Приложение 3 к Плану по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Cхема (карта) с обозначением рекомендуемых схем пастбищеоборотов на основании геоботанического обследования пастбищ по району Астана города Актобе





  Приложение 4 к Плану по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Cхема (карта) с обозначением сервитутов для прогона сельскохозяйственных животных, скотопрогонных трасс и иных объектов пастбищной инфраструктуры, а также скотомогильников (биометрических ям) по району Астана города Актобе





  Приложение 5 к Плану по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Cхема (карта) с обозначением пастбищ, которые могут быть предоставлены в землепользование пастбищепользователям по району Астана города Актобе





  Приложение 6 к Плану по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Cхема (карта) расположения пастбищ, подлежащих резервированию в целях удовлетворения нужд населения, по выпасу сельскохозяйственных животных личного подворья по району Астана города Актобе





  Приложение 7 к Плану по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Cхема доступа к водоисточникам (озерам, рекам, прудам, копаням, оросительным или обводнительным каналам, трубчатым или шахтным колодцам) по району Астана города Актобе, составленная согласно норме потребления воды





  Приложение 8 к Плану по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Cхема размещения поголовья сельскохозяйственных животных на отгонных пастбищах по району Астана города Актобе





  Приложение 9 к Плану по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Cхема (карта) расположения пастбищ на территории района Алматы города Актобе в разрезе категорий земель





  Приложение 10 к Плану по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Cхема (карта) с обозначением пастбищ, предназначенных для нужд населения по выпасу сельскохозяйственных животных личного подворья, в том числе общественных пастбищ по району Алматы города Актобе





  Приложение 11 к Плану по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Cхема (карта) с обозначением рекомендуемых схем пастбищеоборотов на основании геоботанического обследования пастбищ по району Алматы города Актобе





  Приложение 12 к Плану по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Cхема (карта) с обозначением сервитутов для прогона сельскохозяйственных животных, скотопрогонных трасс и иных объектов пастбищной инфраструктуры, а также скотомогильников (биометрических ям) по району Алматы города Актобе





  Приложение 13 к Плану по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Cхема (карта) с обозначением пастбищ, которые могут быть предоставлены в землепользование пастбищепользователям по району Алматы города Актобе





  Приложение 14 к Плану по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Cхема (карта) расположения пастбищ, подлежащих резервированию в целях удовлетворения нужд населения, по выпасу сельскохозяйственных животных личного подворья по району Алматы города Актобе





  Приложение 15 к Плану по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Cхема доступа к водоисточникам (озерам, рекам, прудам, копаням, оросительным или обводнительным каналам, трубчатым или шахтным колодцам), составленная согласно норме потребления воды, на которой указываются маршруты передвижения животных к водоисточникам по району Алматы





  Приложение 16 к Плану по управлению пастбищами и их использованию по городу Актобе на 2026 – 2030 годы

Cхема размещения поголовья сельскохозяйственных животных на отгонных пастбищах по району Алматы города Актобе