ИПС "Әділет"

БҰЙЫРАМЫН:

1. Қоса беріліп отырған "Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінің Архив, құжаттама және кітап ісі комитеті" республикалық мемлекеттік мекемесінің ережесі бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінің Архив, құжаттама және кітап ісі комитеті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрық бекітілген күннен бастап күнтізбелік бес күн ішінде оны ресми жариялау және Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін "Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына электрондық нысанда қазақ және орыс тілдерінде жіберуді;

2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат вице-министріне жүктелсін.

4. "Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің Архив, құжаттама және кітап ісі комитеті" мемлекеттік мекемесінің Ережесін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің м.а. 2023 жылғы 5 мамырдағы № 117 бұйрығының күші жойылды деп танылсын.

5. Осы бұйрық қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

Министр

А. Балаева

Қазақстан Республикасы
Мәдениет және ақпарат
министрінің
2023 жылғы 27 қыркүйектегі
№ 386-НҚ бұйрығымен
бекітілген

Ескерту. Ереженің оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда – ҚР Премьер-Министрінің орынбасары - Мәдениет және ақпарат министрінің 09.06.2026 № 278-НҚ бұйрығымен.

"Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінің Архив, құжаттама және кітап ісі комитеті" мемлекеттік мекемесінің Ережесі

1-тарау. Жалпы ережелер

1. "Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінің Архив, құжаттама және кітап ісі комитеті" мемлекеттік мекемесі (бұдан әрі – Комитет) мемлекеттік рәміздер, архив ісі және басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету, электрондық құжат айналымы және электрондық архивтер, ономастика, геральдика, кітап және кітапхана ісі салаларында басшылықты жүзеге асырады.

2. Комитет өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына және заңдарына, Қазақстан Республикасы Президенті мен Үкіметінің актілеріне, өзге де нормативтік құқықтық актілерге, сондай-ақ осы Ережеге сәйкес жүзеге асырады.

3. Комитет мемлекеттік мекеме ұйымдық-құқықтық нысанындағы заңды тұлға болып табылады, оның өз атауы қазақ тілінде көрсетілген мөрі мен мөртаңбалары, белгіленген үлгідегі бланкілері, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қазынашылық органдарында шоттары болады.

4. Комитет азаматтық-құқықтық қатынастарды өз атынан жасайды.

5. Комитетке заңнамаға сәйкес уәкілеттік берілген болса, ол мемлекеттің атынан азаматтық-құқықтық қатынастардың тарапы болуға құқылы.

6. Комитет өз құзыретінің мәселелері бойынша заңнамада белгіленген тәртіппен Комитет басшысының бұйрықтарымен және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген басқа да актілермен ресімделетін шешімдер қабылдайды.

7. Комитеттің құрылымы мен штат санының лимиті Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бекітіледі.

8. Заңды тұлғаның орналасқан жері: 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Мәңгілік Ел даңғылы, 8 үй, "Министрліктер үйі" ғимараты, № 15 кіреберіс.

9. Комитеттің толық атауы: "Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінің Архив, құжаттама және кітап ісі комитеті" мемлекеттік мекемесі.

10. Осы Ереже Комитеттің құрылтай құжаты болып табылады.

11. Комитет қызметін қаржыландыру республикалық бюджеттен жүзеге асырылады.

12. Комитетке кәсіпкерлік субъектілермен Комитеттің функциялары болып табылатын міндеттерді орындау тұрғысынан шарттық қатынастар жасауға тыйым салынады.

Егер Комитетке заңнамалық актілермен кіріс әкелетін қызметті жүзеге асыру құқығы берілсе, онда мұндай қызметтен алынған кіріс мемлекеттік бюджеттің кірісіне жіберіледі.

2-тарау. Комитеттің мақсаттары, құқықтары мен міндеттері

13. Мақсаттары:

1) мемлекеттік рәміздер, архив ісі және құжаттамалық қамтамасыз ету, электрондық құжатайналымы және электрондық архивтер, ономастика, геральдика, кітап және кітапхана ісі салаларында басшылықты жүзеге асыру;

2) құзыреті шегінде Комитетке жүктелген өзге де міндеттер.

14. Құқықтары мен міндеттері:

өз құзыреті шегінде орындау үшін міндетті құқықтық актілерді қабылдауды;

заңнамада белгіленген тәртіппен мемлекеттік органдардан, ұйымдардан, олардың лауазымды тұлғаларынан қажетті ақпарат пен материалдарды сұрату мен алуды;

Министрге Комитет реттейтін салалардағы қызметті жетілдіру жөнінде ұсыныстар енгізуді;

Комитет жанынан консультативтік-кеңесші органдар құруды;

Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде айқындалған тәртіппен, сондай-ақ олармен келісім бойынша тиісті мемлекеттік органдардың бірлескен актілері негізінде басқа мемлекеттік органдармен, коммерциялық емес және халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимыл жасауды;

сотқа жүгінуді;

Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де құқықтарды;

міндеттері:

Қазақстан Республикасының заңнамасын, жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңмен қорғалатын мүдделерін сақтауды;

жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінде белгіленген тәртіппен және мерзімдерде қабылдау мен қарауды;

Комитетке жүктелген міндеттер мен функциялардың іске асырылуын қамтамасыз етуді;

өз құзыреті шегінде орындау үшін міндетті нормативтік құқықтық актілерді қабылдауды;

Комитетке бөлінген бюджет қаражатын толық, уақтылы және тиімді пайдалануды қамтамасыз етуді;

Қазақстан Республикасының заңнамасына, Қазақстан Республикасы Президентінің және Үкіметінің актілеріне сәйкес өзге де міндеттерді жүзеге асырады.

15. Функциялары:

1) жалпы функциялар:

стратегиялық:

мемлекеттік рәміздер, архив ісі және құжаттамалық қамтамасыз ету, электрондық құжат айналымы және электрондық архивтер, ономастика, геральдика, кітап және кітапхана ісі салаларында мемлекеттік саясатты қалыптастырады және іске асырады;

Комитет реттейтін салалар бойынша стратегиялық және бағдарламалық құжаттарды әзірлейді;

Комитеттің құзыретіне жататын мәселелер бойынша халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асырады, сондай-ақ халықаралық келісімдерді, меморандумдар мен шарттарды, оның ішінде Министрлік реттейтіндерін әзірлейді және жасасады;

реттеушілік:

Комитеттің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша, оларды бекітуге Министрліктің нормативтік құқықтық актілерінде тікелей құзыреті болған жағдайда және адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтірмейтін бөлігінде, нормативтік құқықтық актілерді әзірлейді, келіседі және бекітеді;

Комитет реттейтін салаларда орталық бюджеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті органмен келісу бойынша натуралдық нормаларды әзірлейді.

жүзеге асырылуы:

Комитет реттейтін салаларда Қазақстан Республикасының халықаралық ұйымдардағы өкілдігін қамтамасыз етеді;

тиісті салаларда Комитеттің құзыреті шегінде келісімдерді, меморандумдар мен шарттарды әзірлейді;

Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен Комитет реттейтін салалардағы нормативтік құқықтық актілерге құқықтық мониторинг жүргізеді;

Комитет реттейтін салаларда Қазақстан Республикасының заңнамасын жетілдіру жөнінде ұсыныстар әзірлейді;

Комитет реттейтін салаларда республикалық мемлекеттік мекемелер мен жергілікті атқарушы органдар қызметін үйлестіреді және әдістемелік басшылықты жүзеге асырады;

Комитет реттейтін салалар бойынша саяси партиялармен, қоғамдық бірлестіктермен, кәсіптік одақтармен және өзге де ұйымдармен өзара іс-қимыл жасайды;

Комитет реттейтін салалар бойынша ақпараттық-түсіндіру іс-шараларын жүзеге асырады;

Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарайды, сондай-ақ өтініштерде (арыздарда, шағымдарда), сұрау салуларда, ұсыныстарда, пікірлерде және хабарламаларда көтерілген жүйелі мәселелерге талдау жүргізеді, мониторингті жүзеге асырады және оларды айқындайды;

Комитетке ведомстволық бағынысты ұйымдардың басшыларын қызметке тағайындау және қызметтен босату, оларды көтермелеу және тәртіптік жауапкершілікке тарту туралы ұсыныстар енгізеді;

Қазақстан Республикасының заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Үкіметінің актілерінде, сондай-ақ Министрлік басшылығының тапсырмаларында көзделген өзге де функцияларды жүзеге асырады.

Осы тармақтың 1) тармақшасында көзделген функциялар жалпы болып табылады және Комитеттің барлық басқармалары оларды өз құзыреті шегінде жүзеге асырады.

2) Архив ісі саласындағы мемлекеттік саясат және бақылау басқармасы:

стратегиялық:

архив ісі, құжаттамалық қамтамасыз ету, электрондық құжат айналымы және цифрлық архивтер салаларында мемлекеттік саясатты қалыптастырады және іске асырады;

реттеушілік:

архив ісі және құжаттамалық қамтамасыз ету саласында заң жобаларын әзірлейді;

Қазақстан Республикасының мемлекеттік архивтері басшылары мен мамандары лауазымдарының үлгілік біліктілік сипаттамаларын әзірлейді;

Қазақстан Республикасының мемлекеттік архивтерінің азаматтық қызметшілерін аттестаттау қағидаларын әзірлейді;

мемлекеттік мекеме ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған мемлекеттік архивтердің тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізу бойынша ақылы қызмет түрлерін көрсету, олардан түскен қаражатты пайдалану қағидаларын әзірлейді;

мемлекеттік мекеме ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған мемлекеттік архивтер көрсететін тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) бағаларын айқындайды;

кәсіпкерлік жөніндегі уәкілетті органмен бірлесіп тәуекел дәрежесін бағалау өлшемшарттарын, тексеру парақтарын әзірлейді;

мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдардың қызметінде қалыптасатын типтік құжаттар тізбесін, сақтау мерзімдерін көрсете отырып, әзірлейді;

мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдарда құжаттаманы рәсімдеу, құжаттаманы басқару және электрондық құжат айналымы жүйелерін пайдалану қағидаларын әзірлейді;

ведомстволық және жеке архивтер арқылы Ұлттық архив қорының құжаттарын және өзге де архивтік құжаттарды қабылдау, сақтау, есепке алу және пайдалану қағидаларын әзірлейді;

мемлекеттік және арнайы мемлекеттік архивтер арқылы Ұлттық архив қорының құжаттарын және өзге де архивтік құжаттарды жинақтау, сақтау, есепке алу және пайдалану қағидаларын әзірлейді;

Ұлттық архив қоры құжаттарын жариялау қағидаларын әзірлейді;

мемлекеттік архивтердің үлгілік штаттарын әзірлейді;

шектеулі таратылатын қызметтік ақпаратқа жатқызу тәртібін және онымен жұмыс істеу қағидаларын әзірлейді;

электрондық құжат айналымының тәртібін айқындайды;

мемлекеттік архив ісі және басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету саласында кәсіби стандарттарды әзірлейді;

мемлекеттік архивтерде еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласында нормативтік құқықтық актілерді әзірлейді;

Ұлттық архив қорының құжаттық ақпаратын жіктеуішін әзірлейді және бекітеді;

мемлекеттік архивтерде төтенше жағдай кезеңіне арналған әдістемелік ұсынымдарды әзірлейді және бекітеді;

облыстық, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандық және облыстық маңызы бар қалалардың мемлекеттік архивтер желісінің ең төменгі мемлекеттік нормативтерін әзірлейді;

мемлекеттік архивтер желісін қаржыландырудың ең төменгі стандарттарын әзірлейді;

Қазақстан Республикасының мемлекеттік архив мекемелері жүзеге асыратын микрофильмдер мен құжаттардың фотокөшірмелерін дайындауға, құжаттарды қалпына келтіруге және картондау жұмыстарына арналған материалдардың шығыс нормаларын әзірлейді;

Қазақстан Республикасының мемлекеттік архивтерінің оқу залдарында зерттеушілердің жұмыс істеу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

электрондық құжат айналымы жүйесіне қатысушылар пайдаланатын бірыңғай нормативтік-анықтамалық ақпаратты әзірлейді және бекітеді;

іске асырушылық:

әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамалар жасайды, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген жағдайларда және тәртіппен әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарайды және әкімшілік жазалар қолданады;

автоматтандырылған архивтік технологияларды әзірлеуді және енгізуді ұйымдастырады;

Ұлттық архив қоры құжаттары бойынша ақпараттық желі мен деректер базасын қалыптастыруды қамтамасыз етеді;

архив ісі және құжаттамалық қамтамасыз ету мәселелері бойынша салааралық ұйымдастырушылық-әдістемелік басшылықты жүзеге асырады;

архив ісі саласындағы кәсіби біліктіліктер жөніндегі салалық кеңестің қызметін үйлестіреді;

облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың архивтер басқармалары басшыларын қызметке тағайындауға және қызметтен босатуға келісім береді;

архив ісін басқару және жүргізу органдары қызметіне әдістемелік басшылықты және үйлестіруді жүзеге асырады;

өңірлердің архив ісін жетілдіру жөніндегі бағдарламалары мен жоспарларын келіседі;

Қазақстан Республикасының Ұлттық архив қоры және архивтер туралы заңнамасының сақталуына мемлекеттік бақылауды жүзеге асырады;

Қазақстан Республикасының электрондық құжат және электрондық цифрлық қолтаңба туралы заңнамасының электрондық құжат айналымы және Ұлттық архив қорын толықтыру көздері болып табылатын Қазақстан Республикасының Ұлттық архиві мен орталық мемлекеттік архивтердегі цифрлық архивтер бөлігінде сақталуын мемлекеттік бақылауды жүзеге асырады;

Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес тексерулер жүргізу кестелерін әзірлейді;

Қазақстан Республикасының Ұлттық архив қоры және архивтер туралы заңнамасының талаптары бұзылған жағдайда нұсқамалар береді;

тексерулер тағайындау туралы актілерді қалыптастырады және тіркейді;

мемлекеттік органдар мен ұйымдар ұсынатын мәліметтерге талдау жүргізеді және талдау нәтижелерін Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетіне ұсынады;

мемлекеттік бақылау нәтижелері бойынша ақпаратты (есепті) Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрлігіне ұсынады;

Қазақстан Республикасының Ұлттық архиві жанындағы мемлекеттік және ведомстволық архивтер қызметкерлерінің біліктілігін арттыру орталығының қызметін үйлестіреді;

цифрлық архив қызметін әдістемелік тұрғыда басқаруды және үйлестіруді жүзеге асырады.

3) Ұлттық архив қорын пайдалану және мемлекеттік қызметтер басқармасы:

стратегиялық:

Ұлттық архив қоры құжаттарын пайдалану және архив ісі саласында мемлекеттік қызметтер көрсету саласында мемлекеттік саясатты қалыптастырады және іске асырады;

реттеушілік:

архив ісі саласында мемлекеттік қызметтер көрсету тәртібін айқындайтын заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілерді әзірлейді;

архив ісі саласындағы ведомстволық статистикалық байқаулар нысандарын мемлекеттік статистика саласындағы уәкілетті органмен келісу арқылы әзірлейді;

архив құжаттарын, архив қорларын және коллекцияларын Ұлттық архив қорының құрамына жатқызу және оларды оның құрамынан шығару туралы шешім қабылдайды;

орталықтандырылған мемлекеттік есепке алу қағидаларын әзірлейді;

Қазақстан Республикасының мемлекеттік меншігіндегі Ұлттық архив қоры құжаттарын уақытша Қазақстан Республикасынан тыс жерге әкетуге рұқсат береді;

тарихи және өзге де құндылығы жоқ, практикалық маңызын жоғалтқан құжаттарды сақтау мерзімдерін және жою тәртібін айқындайды;

Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша мемлекеттік меншіктегі Ұлттық архив қоры құжаттарын басқа мемлекеттерге тұрақты сақтауға береді;

республикалық меншік болып табылатын тарихи және мәдени құжат ескерткіштерін қорғауды, сақтауды және пайдалануды жүзеге асырады;

құжат көшірмелерінің Мемлекеттік сақтандыру қорын құру және сақтау қағидаларын әзірлейді;

Орталық сараптау-тексеру комиссиясы және орталық мемлекеттік және арнайы мемлекеттік архивтердің сараптау-тексеру комиссиялары туралы ережені әзірлейді;

архив ісі және құжаттама саласында әкімшілік деректерді жинау нысандарын әзірлейді және бекітеді;

Комитетке ведомстволық бағынысты мемлекеттік архив мекемелерінің үлгілік штат кестелерін әзірлейді және бекітеді;

Комитетке ведомстволық бағынысты ұйымдар басшыларына сыйақы беру, лауазымдық айлықақыға үстемеақы белгілеу және материалдық көмек көрсету қағидаларын әзірлейді;

жүзеге асырылуы:

өз құзыреті шегінде мемлекеттік қызметтер көрсету кезінде тұтынушылардың құқықтарын қорғауды қамтамасыз етеді;

Орталық сараптау-тексеру комиссиясының қорытындысы негізінде тиісті саланы (аяны) басқаруды жүзеге асыратын мемлекеттік органдар немесе мемлекеттік емес ұйымдар әзірлеген, мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдардың қызметінде қалыптасатын құжаттар тізбелерін сақтау мерзімдерін көрсете отырып, салалық (ведомстволық) тізбелерді келіседі;

Ұлттық архив қорының құжаттары мен оларды жинақтау көздері туралы мәліметтерді қамтитын Мемлекеттік қор каталогын жүргізуді жүзеге асырады;

Мемлекеттік қор каталогы ақпаратын мемлекеттік органдардың, жеке және заңды тұлғалардың сұрау салуларын қанағаттандыру мақсатында қолжетімділігін және пайдаланылуын қамтамасыз етеді, "Ұлттық архив қоры және архивтер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабында көзделген жағдайларды қоспағанда;

тиісті жергілікті атқарушы органдармен келісілген Ұлттық архив қорын толықтыру көздерінің тізбесін бекітеді;

Қазақстан Республикасының мемлекеттік архивтерінен берілетін архивтік анықтамалар мен архивтік құжаттардың көшірмелерін апостильдейді;

Ұлттық архив қоры мен құжаттар көшірмелерінің Мемлекеттік сақтандыру қорын қалыптастыру мен олардың жұмыс істеуін, сондай-ақ Ұлттық архив қоры құжаттарын орталықтандырылған мемлекеттік есепке алуды қамтамасыз етеді;

шетелде сақтаулы Қазақстан Республикасының тарихына қатысты архивтік құжаттарды жинауды және оларды Қазақстан Республикасына қайтаруды жүзеге асырады;

мемлекет, қоғам және азаматтардың сұраныстары мен қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Ұлттық архив қоры құжаттарын жариялауды және пайдалануды ұйымдастырады;

Орталық сараптау-тексеру комиссиясын құрады;

мемлекеттік архивтердің жылдық жұмыс жоспарын келіседі және бекітеді;

архив ісі саласындағы алқалы-кеңесші органдардың жұмысын ұйымдастырады;

өңірлердің архив ісін жетілдіру жөніндегі бағдарламалары мен жоспарларын келіседі;

Комитетке ведомстволық бағынысты мемлекеттік архив мекемелерінің қаржылық мәселелер бойынша қызметін үйлестіреді;

Комитетке ведомстволық бағынысты мемлекеттік архив мекемелерінің қызметінің негізгі көрсеткіштерге қол жеткізуін бағалауды жүзеге асырады;

Комитетке ведомстволық бағынысты мемлекеттік мекемелердің бюджеттік өтінімдерін, оның ішінде мақсатты нәтижелер, даму жоспары және жедел жоспар бөлігінде дайындауды ұйымдастырады;

Комитет құзыреті шегінде мақсатты бюджет, жылдық даму жоспары және жедел жоспардың орындалуын бақылауды қамтамасыз етеді;

Комитетке ведомстволық бағынысты ұйымдардың стратегиялық жоспарларын орындау бойынша есептік ақпаратты ұсыну жұмысын үйлестіреді.

4) Ономастика басқармасы:

стратегиялық:

ономастика саласында мемлекеттік саясатты қалыптастырады және іске асырады;

басқару құзыретіне жататын мәселелер бойынша стратегиялық және бағдарламалық құжаттарды әзірлейді;

Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінің 2023-2027 жылдарға арналған даму жоспарында көрсетілген Ономастикалық атауларды ретке келтіруде ашықтық қағидаттарын сақтау үлесін жүзеге асырады;

реттеушілік:

облыстық ономастика комиссиялары және республикалық маңызы бар қалалардың, астананың ономастика комиссиялары туралы үлгілік ережені әзірлейді және бекітеді;

әкімшілік-аумақтық бірліктерге, елді мекендердің құрамдас бөліктеріне атау беру, оларды қайта атау, сондай-ақ олардың атауларының транскрипциясын нақтылау мен өзгерту кезінде тиісті аумақ халқының пікірін ескеру қағидаларын бекітеді;

"Ономастикалық атауларды ретке келтірудегі ашықтық қағидаттарын сақтау үлесі туралы мәліметтер" әкімшілік деректерін жинауға арналған нысанды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрінің 2024 жылғы 31 желтоқсандағы № 645-НҚ бұйрығы негізінде жергілікті атқарушы органдардың есептерінің әкімшілік деректерін жинауды жүзеге асырады;

Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ономастика саласындағы нормативтік құқықтық актілерді әзірлейді және бекітеді;

жүзеге асырылуы:

ономастика мәселелері бойынша ұсынымдар мен ұсыныстар әзірлейді;

облыстарды, аудандар мен қалаларды атау, олардың атауын өзгерту, сондай-ақ олардың атауларының транскрипциясын нақтылау мен өзгерту жөнінде қорытындылар береді;

Қазақстан Республикасының аумағындағы мемлекеттік меншіктегі әуежайларға, порттарға, теміржол вокзалдарына, теміржол станцияларына, метрополитен станцияларына, автовокзалдарға, автостанцияларға, физикалық-географиялық және басқа да объектілерге атау беру, сондай-ақ олардың атауын өзгерту, олардың атауларының транскрипциясын нақтылау мен өзгерту және мемлекеттік заңды тұлғаларға, мемлекет қатысатын заңды тұлғаларға адамдардың есімдерін беру жөнінде қорытындылар береді;

қаладағы аудандарды, облыстық маңызы бар қалалардың құрамдас бөлiктерiн атау, олардың атауын өзгерту, сондай-ақ олардың атауларының транскрипциясын нақтылау мен өзгерту жөнінде қорытындылар береді;

Астана мен республикалық маңызы бар қалалардың ономастика комиссияларының аудандарды, Астана мен республикалық маңызы бар қалалардың құрамдас бөліктерін атау, олардың атауын өзгерту, сондай-ақ олардың атауларының транскрипциясын нақтылау мен өзгерту жөніндегі қорытындыларын келіседі;

облыстық ономастикалық комиссиялардың ауылдарға, кенттерге, ауылдық округтерге атау беру, олардың атауын өзгерту, сондай-ақ олардың атауларының транскрипциясын нақтылау және өзгерту жөніндегі қорытындыларын келіседі;

облыстық ономастика комиссияларының аудандық маңызы бар қалалардың құрамдас бөліктеріне атау беру, олардың атауын өзгерту, сондай-ақ олардың атауларының транскрипциясын нақтылау және өзгерту жөніндегі қорытындыларын келіседі;

орталық және жергілікті атқарушы органдардан келіп түскен ұсыныстарды он жұмыс күні ішінде Республикалық ономастикалық комиссияның қарауына жолдайды;

Республикалық ономастикалық комиссияның объектілерге атау беру, оларды қайта атау, атауларының транскрипциясын нақтылау және өзгерту, сондай-ақ мемлекеттік заңды тұлғалар мен мемлекет қатысатын заңды тұлғаларға жеке адамдардың есімдерін беру жөніндегі қорытындыларын он жұмыс күні ішінде уәкілетті органға жолдайды;

Республикалық ономастика комиссиясының қызметін қамтамасыз етеді;

ономастика комиссияларының қызметін үйлестіреді;

Республикалық ономастика комиссиясының қызметін ұйымдастырады;

Республикалық ономастика комиссиясының қарауына келіп түскен мемлекеттік органдардың құжаттарына сараптама жүргізеді;

Республикалық ономастика комиссиясы отырыстарына құжаттарды, елді мекендер мен олардың құрамдас бөліктеріне және объектілерге атау беру және қайта атау мәселелері бойынша қорытындылары мен хаттама жобаларын әзірлейді;

Республикалық ономастика комиссиясының бюллетенін әзірлейді және басып шығаруды қамтамасыз етеді;

бірыңғай ономастика электрондық деректер базасының жұмысын ұйымдастырады;

антропонимика мәселелері бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізеді;

ономастика саласын жетілдіру мақсатында халықаралық тәжірибені зерделейді;

Комитет басшылығына Қазақстан Республикасы аумағы бойынша және шет елдерге іссапарлар жөнінде ұсыныстар енгізеді;

ономастика саласында түсіндіру жұмыстарын жүргізу мақсатында жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп өңірлік және республикалық семинарларды ұйымдастырады;

ономастика саласында орталық және жергілікті атқарушы органдармен өзара іс-қимылды орнатады;

ономастика мәселелері бойынша ақпараттық-талдамалық материалдарды әзірлейді;

ономастика саласындағы заңнаманы жетілдіру жөнінде ұсыныстар әзірлейді;

ономастика саласын жетілдіруге бағытталған іс-шараларды ұйымдастырады;

"Atau.kz" электрондық деректер базасының жұмысын ұйымдастырады;

Қазақстан Республикасында ономастикалық жұмысты ұйымдастыру жөніндегі әдістемелік ұсынымдарды іске асырады;

Жергілікті әкімдіктермен бірлесіп "Мекенжай тіркелімі" бойынша үйлестіру жұмыстарын жүргізеді;

"Тарихи тұлғалар", "Жер-су атаулары" және "Дәстүрлі атаулар" тізімдерінің өзектендірілуін жүзеге асырады;

Құрамдас бөліктерді өзгерту бойынша 2026-2027 жылдарға арналған жол картасының орындалуын жүзеге асырады.

5) Кітап ісі және кітапхана ісі саласындағы басқарма:

стратегиялық:

кітап ісі және кітапхана қызметі саласында мемлекеттік саясатты қалыптастырады және іске асырады;

реттеушілік:

Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес кітап ісі және кітапхана қызметін реттейтін нормативтік құқықтық актілерді әзірлейді;

мемлекеттік кітапханалар мен өзге де мемлекеттік ұйымдарға тарату үшін қоғамдық маңызы бар әдебиетке және (немесе) оның басылымына белгілі бір мерзімге мүліктік құқықтарды сатып алу қағидалары мен оны іріктеу критерийлерін әзірлеу;

мемлекеттік тапсырыс аясында шығарылатын әдебиеттің сапасын, оларды баспалармен жасалған шарттарға сәйкестігін (тілі, көлемі, безендірілуі, техникалық және өзге де сипаттамалары бойынша) бақылауды жүзеге асырады;

қоғамдық маңызы бар әдебиеттерді және (немесе) олардың басылымдарын мемлекеттік кітапханалар мен өзге де мемлекеттік ұйымдар арасында тарату үшін белгілі бір мерзімге мүліктік құқықтарды сатып алу және (немесе) оларды басып шығару жөніндегі жұмысты ұйымдастырады;

қоғамдық маңызы бар әдебиетке белгілі бір мерзімге мүліктік құқықтарды сатып алғаны үшін авторларға, сондай-ақ сараптамалық қорытынды ұсынған сарапшыларға сыйақы мөлшерін әзірлейді;

қоғамдық маңызы бар әдебиеттерге және (немесе) оларды басып шығаруға қатысты мүліктік құқықтарды белгілі бір мерзімге сатып алу жөніндегі ведомствоаралық комиссияны құруды, оның ережесі мен құрамын әзірлейді;

қоғамдық маңызы бар әдебиеттерге және (немесе) оларды басып шығаруға қатысты мүліктік құқықтарды белгілі бір мерзімге сатып алу жөніндегі сараптамалық комиссияны құруды жүзеге асырады, сондай-ақ оның құрамын және ережесін бекітеді;

Қазақстан Ұлттық электрондық кітапханасы қорының қалыптастырылуы, есепке алынуы және пайдаланылуы қағидаларын, сондай-ақ оған қолжетімділікті ұйымдастыру тәртібін әзірлейді;

мемлекеттік кітапханалардың кітап қорын есепке алу және есептен шығару жөніндегі нұсқаулықтарды әзірлейді және енгізеді;

мемлекеттік кітапханалардың кітап қорын қалыптастыру, сақтау және пайдалану қағидаларын әзірлейді;

мүгедектігі бар адамдар мен егде жастағы адамдар үшін кітапхана қорларына қашықтан немесе стационардан тыс қызмет көрсету нысандары арқылы қолжетімділік қағидаларын әзірлейді;

Қазақстан кітапханаларының жиынтық электрондық каталогын пайдалану қағидаларын әзірлейді;

облыстық, республикалық маңызы бар қалалардың, Астананың, сондай-ақ аудандық және облыстық маңызы бар қалалардың кітапханаларына "Орталық" мәртебесін беру қағидаларын әзірлейді;

кітапхана ісі, әдебиет және кітап шығару салаларында салалық көркемдік кеңестерді құрады және олардың ережелерін бекітеді;

басқарма құзыретіне жататын салалар бойынша стратегиялық және бағдарламалық құжаттарды әзірлейді;

жүзеге асырылуы:

басқарманың құзыретіне жататын кітап және кітапхана ісі саласында мемлекеттік саясатты қалыптастырады және іске асырады;

басқарма құзыретіне жататын салаларда республикалық мемлекеттік мекемелер мен жергілікті атқарушы органдар қызметін үйлестіруді және әдістемелік басшылықты жүзеге асырады;

басқарма құзыретіне жататын мәселелер бойынша саяси партиялармен, қоғамдық бірлестіктермен, кәсіптік одақтармен және өзге де ұйымдармен өзара іс-қимыл жасайды;

салааралық ұйымдастырушылық-әдістемелік басшылықты жүзеге асырады;

басқарма құзыретіне жататын мәселелер бойынша ақпараттық-түсіндіру іс-шараларын жүзеге асырады;

кітап және кітапхана ісі мәселелері бойынша халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыруға қатысады;

Комитетке ведомстволық бағынысты ұйымдардың жылдық жұмыс жоспарын келіседі және бекітеді;

кітап шығару және кітапхана ісі саласындағы алқалы-кеңесші органдардың жұмысын ұйымдастырады;

өңірлердің кітап және кітапхана ісін дамыту жөніндегі бағдарламалары мен жоспарларын келіседі;

Комитетке ведомстволық бағынысты мемлекеттік мекемелердің кітап және кітапхана ісі саласындағы қызметінің негізгі көрсеткіштерге қол жеткізуін бағалауды жүзеге асырады;

Комитетке ведомстволық бағынысты мемлекеттік мекемелердің бюджеттік өтінімдерін, оның ішінде мақсатты нәтиже, даму жоспары және жедел жоспар бөлігінде дайындауды ұйымдастырады;

6) Геральдикалық жұмыс басқармасы:

стратегиялық:

геральдикалық белгілер, ведомстволық және өзге де оларға теңестірілген наградалар саласында мемлекеттік саясатты қалыптастырады және іске асырады;

реттеушілік:

Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес геральдикалық белгілерді, ведомстволық және өзге де оларға теңестірілген наградаларды реттейтін нормативтік құқықтық актілерді әзірлейді;

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы мен Мемлекеттік Елтаңбасын ұлттық стандарттарға сәйкес келмеген жағдайда ауыстыру және жою қағидаларын әзірлейді;

Мемлекеттік рәміздер мен геральдикалық белгілер мәселелері жөніндегі сараптамалық кеңесті құрады, сондай-ақ оның ережесін әзірлейді;

Астана, Алматы, Шымкент қалаларының және облыстардың әкімдіктері жанындағы мемлекеттік рәміздер жөніндегі комиссиялар туралы үлгілік ережені әзірлейді;

"Облыстың (қаланың және ауданның) Құрметті азаматы" атағын беру қағидаларының үлгілік тәртібін әзірлейді;

өңірлік символиканың жобасын әзірлеу қағидаларын айқындайды;

іске асырушылық:

Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы мемлекеттік рәміздер мен геральдикалық белгілер, ведомстволық және өзге де оларға теңестірілген наградалар мәселелері жөніндегі республикалық комиссияның жұмыс жоспарын дайындайды және мемлекеттік мекемелерде мемлекеттік рәміздерді қолдану және насихаттау саласында мониторингті ұйымдастырады;

мемлекеттік рәміздер мен геральдикалық белгілер мәселелері жөніндегі сараптамалық кеңестің қызметін үйлестіреді;

Геральдикалық зерттеулер орталығының жылдық жұмыс жоспарын келіседі және бекітеді;

мемлекеттік рәміздер мен геральдика мәселелері жөніндегі алқалы-кеңесші органдардың жұмысын ұйымдастырады;

Геральдикалық зерттеулер орталығы қызметінің негізгі көрсеткіштерге қол жеткізуін бағалауды жүзеге асырады;

Комитет құзыретіне кіретін мақсатты нәтиже, даму жоспары және жедел жоспар бөлігінде Геральдикалық зерттеулер орталығының бюджеттік өтінімдерін дайындауды ұйымдастырады;

басқару құзыреті шегінде мақсатты бюджет, жылдық даму жоспары және жедел жоспардың орындалуын бақылауды қамтамасыз етеді;

Геральдикалық зерттеулер орталығының стратегиялық жоспарларды орындауы бойынша есептік ақпаратты ұсыну жұмысын үйлестіреді.

Ескерту. 15-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Премьер-Министрінің орынбасары - Мәдениет және ақпарат министрінің 09.06.2026 № 278-НҚ бұйрығымен.

3-тарау. Комитеттің басшысының мәртебесі мен өкілеттіктері

16. Комитетке басшылықты Комитетке жүктелген міндеттердің орындалуына және оның өкілеттіктерін жүзеге асыруға дербес жауапты басшы жүзеге асырады.

17. Комитет төрағасы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қызметке тағайындалады және қызметтен босатылады.

18. Төрағаның Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қызметке тағайындалатын және қызметтен босатылатын орынбасарлары болады.

19. Комитет Төрағасының өкілеттігі:

1) Министрге құрылым бойынша ұсыныстар береді;

2) Министрліктің аппарат басшысына Комитеттің штаттық кестесі бойынша ұсыныстар береді;

3) Комитеттің құрылымдық бөлімшелері туралы ережелерді, құрылымдық бөлімшелер қызметкерлерінің лауазымдық нұсқаулықтарын бекітеді;

4) заңнамада белгіленген тәртіпте Комитет қызметкерлерін (Комитет Төрағаларының орынбасарларын қоспағанда) қызметке тағайындайды және қызметтен босатады;

5) Министрліктің аппарат басшысына Комитет Төрағасының орынбасарларын қызметке тағайындау және қызметтен босату, сондай-ақ көтермелеу және тәртіптік жауапкершілікке тарту туралы ұсыныстар енгізеді;

6) Комитет Төрағаларының орынбасарларын қоспағанда Комитет қызметкерлерін іссапарға жіберу, демалыс беру, материалдық көмек көрсету, даярлау (қайта даярлау), біліктілігін арттыру, көтермелеу, үстемеақы төлеу және сыйлықақы беру, сондай-ақ тәртіптік жауапкершілікке тарту мәселелерін шешеді;

7) Министрліктің келісімі бойынша ведомстволық бағынысты ұйымның бірінші басшысын заңнамамен белгіленген тәртіпте қызметке тағайындайды;

8) өз құзыреті шегінде бұйрықтарға қол қояды, Комитет қызметкерлері орындауға міндетті тапсырмалар береді;

9) заңнамаға сәйкес мемлекеттік органдарда және өзге де ұйымдарда Комитет атынан өкілдік етеді;

10) Комитетте сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет етуге бағытталған шараларды қабылдайды және сыбайлас жемқорлыққа қарсы шаралардың қабылдануы үшін дербес жауапты болады;

11) өз құзыретіне жататын өзге мәселелер бойынша шешім қабылдайды.

Комитет Төрағасы болмаған кезде оның өкілеттіктерін қолданыстағы заңнамаға сәйкес оны алмастыратын тұлға орындайды.

20. Комитет Төрағасы өз орынбасарларының өкілеттіктерін қолданыстағы заңнамаға сәйкес белгілейді.

4-тарау. Комитеттің мүлкі

21. Комитеттің заңнамада көзделген жағдайларда жедел басқару құқығында оқшауланған мүлкі болуы мүмкін.

Комитеттің мүлкі оған меншік иесі берген мүлік, сондай-ақ өз қызметі нәтижесінде сатып алынған мүлік (ақшалай кірістерді қоса алғанда) және Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған өзге де көздер есебінен қалыптастырылады.

22. Комитетке бекітілген мүлік республикалық меншікке жатады.

23. Егер заңнамада өзгеше көзделмесе, Комитеттің өзіне бекітілген мүлікті және оған қаржыландыру жоспары бойынша берілген қаражат есебінен сатып алынған мүлікті өз бетінше иеліктен шығаруға немесе оған өзге тәсілмен билік етуге құқығы жоқ.

5-тарау. Комитетті қайта құру және тарату

24. Комитетті қайта ұйымдастыру және тарату Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

6-тарау. Комитетінің қарамағындағы республикалық мемлекеттік мекемелердің тізбесі

Ескерту. 6-тараумен толықтырылды – ҚР Мәдениет және ақпарат министрінің 30.07.2024 № 332-НҚ бұйрығымен.

25. Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің Архив, құжаттама және кітап ісі комитеті мемлекеттік басқарудың тиісті саласына (аясына) басшылық ету жөніндегі уәкілетті орган болып айқындалатын республикалық заңды тұлғалардың тізбесі:

1. "Орталық мемлекеттік архив" республикалық мемлекеттік мекемесі;

2. "Орталық мемлекеттік кино-фото құжаттар мен дыбыс жазбалары архиві" республикалық мемлекеттік мекемесі;

3. "Орталық мемлекеттік ғылыми-техникалық құжаттама архиві" республикалық мемлекеттік мекемесі;

4. "Қолжазбалар және сирек кітаптар ұлттық орталығы" республикалық мемлекеттік мекемесі;

5. "Қазақстан Республикасының Ұлттық архиві" республикалық мемлекеттік мекемесі;

6. "Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы" республикалық мемлекеттік мекемесі;

7. "Геральдикалық зерттеулер орталығы" республикалық мемлекеттік мекемесі.

8. "Қазақстан Республикасының Ұлттық кітапханасы" республикалық мемлекеттік мекемесі;

9. "Зағип және нашар көретін азаматтарға арналған республикалық кітапхана" республикалық мемлекеттік мекемесі;

10. "Астана қаласындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық академиялық кітапханасы" республикалық мемлекеттік мекемесі.

ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Утвердить прилагаемое Положение республиканского государственного учреждения "Комитет архивов, документации и книжного дела Министерства культуры и информации Республики Казахстан".

2. Комитету архивов, документации и книжного дела Министерства культуры и информации Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

1) в течение пяти календарных дней со дня утверждения настоящего приказа направление его на казахском и русском языках в электронной форме в Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт законодательства и правовой информации Республики Казахстан" для официального опубликования и включения в Эталонный контрольный банк нормативных правовых актов Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства культуры и информации Республики Казахстан.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра культуры и информации Республики Казахстан.

4. Признать утратившим силу приказ и.о. Министра культуры и спорта Республики Казахстан от 5 мая 2023 года № 117 "Об утверждении Положения государственного учреждения "Комитет архивов, документации и книжного дела Министерства культуры и спорта Республики Казахстан".

5. Настоящий приказ вводится в действие со дня его подписания.

Министр

А. Балаева

Утверждено
приказом Министра
культуры и информации
Республики Казахстан
от 27 сентября 2023 года
№ 386-НҚ

Сноска. Правый верхний угол - в редакции приказа Заместителя Премьер-Министра - Министра культуры и информации РК от 09.06.2026 №278-НҚ (вводится в действие со дня его подписания).

Положение государственного учреждения "Комитет архивов, документации и книжного дела Министерства культуры и информации Республики Казахстан

Глава 1. Общие положения

1. Государственное учреждение "Комитет архивов, документации и книжного дела Министерства культуры и информации Республики Казахстан" (далее – Комитет) осуществляет руководство в сферах государственных символов, архивного дела и документационного обеспечения управления, электронного документооборота и электронных архивов, ономастики, геральдики, книжного и библиотечного дела.

2. Комитет осуществляет свою деятельность в соответствии с Конституцией и законами Республики Казахстан, актами Президента и Правительства Республики Казахстан, иными нормативными правовыми актами, а также настоящим Положением.

3. Комитет является юридическим лицом в организационно-правовой форме государственного учреждения, имеет печати и штампы со своим наименованием на казахском языке, бланки установленного образца, в соответствии с законодательством Республики Казахстан счета в органах казначейства.

4. Комитет вступает в гражданско-правовые отношения от собственного имени.

5. Комитет имеет право выступать стороной гражданско-правовых отношений от имени государства, если оно уполномочено на это в соответствии с законодательством.

6. Комитет по вопросам своей компетенции в установленном законодательством порядке принимает решения, оформляемые приказами руководителя и другими актами, предусмотренными законодательством Республики Казахстан.

7. Структура и лимит штатной численности Комитета утверждаются в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

8. Местонахождение юридического лица: 010000, город Астана, Есильский район, проспект Мәңгілік Ел, дом 8, здание "Дом министерств", подъезд № 15.

9. Полное наименование Комитета: государственное учреждение "Комитет архивов, документации и книжного дела Министерства культуры и информации Республики Казахстан".

10. Настоящее Положение является учредительным документом Комитета.

11. Финансирование деятельности Комитета осуществляется из республиканского бюджета.

12. Комитету запрещается вступать в договорные отношения с субъектами предпринимательства на предмет выполнения обязанностей, являющихся полномочиями Комитета.

Если Комитету законодательными актами предоставлено право осуществлять приносящую доходы деятельность, то доходы, полученные от такой деятельности, направляются в государственный бюджет.

Глава 2. Задачи, права и обязанности Комитета

13. Задачи:

1) осуществление руководства в сферах государственных символов, архивного дела и документационного обеспечения управления, электронного документооборота и электронных архивов, ономастики, геральдики, книжного и библиотечного дела;

2) иные задачи, возложенные на Комитет, в пределах компетенции.

14. Права и обязанности:

принимать обязательные для исполнения правовые акты в пределах своей компетенции;

запрашивать и получать в установленном законодательством порядке от государственных органов, организаций, их должностных лиц необходимую информацию и материалы;

вносить Министру предложения по совершенствованию деятельности в регулируемых Комитетом сферах;

создавать консультативно-совещательные органы при Комитете;

взаимодействовать с другими государственными органами, некоммерческими и международными организациями в порядке, определенном законодательными актами Республики Казахстан, а также на основании совместных актов соответствующих государственных органов по согласованию с ними;

обращаться в суд;

осуществлять иные права, предусмотренные законодательством Республики Казахстан.

обязанности:

соблюдать законодательство Республики Казахстан, права и охраняемые законом интересы физических и юридических лиц;

принимать и рассматривать обращения физических и юридических лиц в порядке и сроки, установленные Административным процедурно-процессуальным кодексом Республики Казахстан;

обеспечивать реализацию возложенных на Комитет задач и функций;

принимать обязательные для исполнения нормативные правовые акты в пределах своей компетенции;

обеспечивать полное, своевременное и эффективное использование бюджетных средств, выделенных Комитету;

осуществлять иные обязанности в соответствии с законодательством Республики Казахстан, актами Президента и Правительства Республики Казахстан.

15. Функции:

1) общие функции:

стратегические:

формирует и реализует государственную политику в сферах государственных символов, архивного дела и документационного обеспечения управления, электронного документооборота и электронных архивов, ономастики, геральдики, книжного и библиотечного дела;

разрабатывает стратегические и программные документы по вопросам, относящимся к сферам, регулируемых Комитетом;

осуществляет международное сотрудничество по вопросам, относящимся к компетенции Комитета, а также разработку и заключение международных соглашений, меморандумов и договоров, в том числе регулируемых Министерством;

регулятивные:

разрабатывает, согласовывает и утверждает нормативные правовые и правовые акты по вопросам, входящим в компетенцию Комитета при наличии прямой компетенции по их утверждению в нормативных правовых актах Министерства, и не затрагивающих права и свободы человека и гражданина;

разрабатывает натуральные нормы в регулируемых Комитетом сферах по согласованию с центральным уполномоченным органом по бюджетному планированию;

реализационные:

обеспечивает представительство Республики Казахстан в международных организациях в сферах регулируемых Комитетом;

разрабатывает соглашения, меморандумы и договора в соответствующих сферах в пределах компетенции Комитета;

осуществляет правовой мониторинг нормативных правовых актов в сферах регулируемых Комитетом, в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;

разрабатывает предложения по совершенствованию законодательства Республики Казахстан в сферах, регулируемых Комитетом;

осуществляет координацию и методическое руководство деятельности республиканских государственных учреждений и местных исполнительных органов в сферах, регулируемых Комитетом;

взаимодействует с политическими партиями, общественными объединениями, профессиональными союзами и иными организациями по вопросам, в сферах, регулируемых Комитетом;

осуществляет информационно-пропагандистские мероприятия по вопросам, в сферах, регулируемых Комитетом;

рассмотрение обращений физических и юридических лиц в соответствии с законодательством Республики Казахстан, а также осуществление анализа, мониторинга и выявления системных проблем, поднимаемых физическими и юридическими лицами в обращениях (заявлениях, жалобах), запросах, предложениях, откликах и сообщениях;

вносит предложения о назначении и освобождении от должности руководителей подведомственных учреждений Комитета, их поощрении и применении к ним дисциплинарных взысканий;

осуществляет иные функции, предусмотренные законами Республики Казахстан, актами Президента и Правительства Республики Казахстан, а также поручениями руководства Министерства.

Функции, предусмотренные подпунктом 1) настоящего пункта являются общими и реализуются всеми управлениями Комитета в пределах их компетенции.

2) Управление государственной политики и контроля в области архивного дела:

стратегические:

формирует и реализует государственную политику в сферах, архивного дела и документационного обеспечения управления, электронного документооборота и цифровых архивов,

регулятивные:

разрабатывает проекты законов в сфере архивного дела и документационного обеспечения;

разрабатывает типовые квалификационные характеристики должностей руководителей и специалистов государственных архивов Республики Казахстан;

разрабатывает правила аттестации гражданских служащих государственных архивов Республики Казахстан;

разрабатывает правила оказания платных видов деятельности по реализации товаров (работ, услуг) государственными архивами, созданными в организационно-правовой форме государственного учреждения, использования ими денег от реализации товаров (работ, услуг), остающихся в их распоряжении;

разрабатывает цены на товары (работы, услуги), реализуемые государственными архивами, созданными в организационно-правовой форме государственного учреждения;

разрабатывает критерии оценки степени риска, проверочные листы совместно с уполномоченным органом по предпринимательству;

разрабатывает Перечень типовых документов, образующихся в деятельности государственных и негосударственных организаций, с указанием сроков хранения;

разрабатывает Правила документирования, управления документацией и использования систем электронного документооборота в государственных и негосударственных организациях;

разрабатывает Правила приема, хранения, учета и использования документов Национального архивного фонда и других архивных документов ведомственными и частными архивами;

разрабатывает Правила комплектования, хранения, учета и использования документов Национального архивного фонда и других архивных документов государственными и специальными государственными архивами;

разрабатывает правила издания документов Национального архивного фонда;

разрабатывает типовые штаты государственных архивов;

разрабатывает правила отнесения сведений к служебной информации ограниченного распространения и работы с ней;

определяет порядок электронного документооборота;

разрабатывает профессиональные стандарты в сфере архивного дела и документационного обеспечения управления;

разрабатывает нормативные правовые акты в области безопасности и охраны труда в государственных архивах;

разрабатывает и утверждает Классификатор документальной информации Национального архивного фонда;

разрабатывает и утверждает методические рекомендации на период чрезвычайной ситуации в государственных архивах;

разрабатывает минимальные государственные нормативы сети государственных архивов областного, города республиканского значения, столицы, районного, городов областного значения;

разрабатывает минимальные стандарты финансирования сети государственных архивов;

разрабатывает натуральные нормы расходов материалов для изготовления микрофильмов и фотокопий документов, реставрации документов, картонажных работ, выполняемых государственными архивными учреждениями Республики Казахстан;

разрабатывает и утверждает правила работы исследователей в читальных залах государственных архивов Республики Казахстан;

разрабатывает и утверждает единую нормативно-справочную информацию, используемой участниками системы электронного документооборота;

реализационные:

составляет протоколы об административных правонарушениях, а также рассматривает дела об административных правонарушениях и накладывает административные взыскания в установленных законодательством случаях и порядке;

организует разработку и внедрение автоматизированных архивных технологий;

обеспечивает создание информационной сети и базы данных по документам Национального архивного фонда;

осуществляет межотраслевое организационно-методическое руководство вопросами архивного дела и документационного обеспечения управления;

осуществляет координацию деятельности Отраслевого совета по профессиональным квалификациям в сфере архивного дела;

согласовывает назначения на должность и освобождения от должности руководителя управления архивов области, города республиканского значения и столицы;

осуществляет методическое руководство и координацию деятельности органов управления и ведения архивным делом;

согласовывает программы и планы работы регионов по улучшению архивной отрасли;

осуществляет государственный контроль за соблюдением законодательства Республики Казахстан о Национальном архивном фонде и архивах;

осуществляет государственный контроль за соблюдением законодательства Республики Казахстан об электронном документе и электронной цифровой подписи в части электронного документооборота и цифровых архивов в источниках комплектования Национального архива Республики Казахстан, центральных государственных архивов;

разрабатывает графики проведения проверок в соответствии с Предпринимательским кодексом Республики Казахстан;

осуществляет выдачу предписания при выявлении нарушения требований законодательства Республики Казахстан о Национальном архивном фонде и архивах;

формирует и регистрирует акты о назначении проверок;

проводить анализа сведений, представляемых государственными органами и организациями и предоставлять результаты анализа Комитету по правовой статистике и специальным учетам Генеральной прокуратуры Республики Казахстан;

предоставляет информацию (отчет) по итогам государственного контроля в Министерство национальной экономики Республики Казахстан;

координирует деятельность Центра повышения квалификации сотрудников государственных и ведомственных архивов при Национальном архиве Республике Казахстан;

осуществляет методическое руководство и координацию деятельности цифрового архива.

3) Управление использования Национального архивного фонда и государственных услуг:

стратегические:

формирует и реализует государственную политику в сфере использования документов Национального архивного фонда и оказания государственных услуг в сфере архивного дела

регулятивные:

разрабатывает подзаконные нормативные правовые акты, определяющие порядок оказания государственных услуг в сфере архивного дела;

разрабатывает формы ведомственных статистических наблюдений в сфере архивного дела по согласованию с уполномоченным органом в области государственной статистики;

принимает решения об отнесении архивных документов, архивных фондов и коллекций к составу Национального архивного фонда, а также их исключении из его состава;

разрабатывает правила централизованного государственного учета;

разрешает временный вывоз документов Национального архивного фонда, находящихся в государственной собственности, за пределы Республики Казахстан;

устанавливает сроки хранения и порядок уничтожения документов, не имеющих исторической и иной ценности и утративших практическое значение;

передает документы Национального архивного фонда, находящиеся в государственной собственности, на постоянное хранение в другие государства по решению Правительства Республики Казахстан;

осуществляет защиту документальных памятников истории и культуры, находящихся в республиканской собственности, их хранение и использование;

разрабатывает правила создания и хранения Государственного страхового фонда копий документов;

разрабатывает положение о Центральной экспертно-проверочной комиссии и экспертно-проверочной комиссиях центральных государственных и специальных государственных архивов;

разрабатывает и утверждает формы сбора административных данных в области архивного дела и документации;

разрабатывает и утверждает типовые штатные расписания подведомственных Комитету государственных архивных учреждений;

разрабатывает правила премирования, установления надбавок к должностным окладам и оказания материальной помощи руководителям подведомственных организаций Комитета;

реализационные:

обеспечивает защиту прав потребителей при оказании государственных услуг в пределах компетенции;

на основании заключения Центральной экспертно-проверочной комиссии согласовывает отраслевые (ведомственные) перечни документов, образующихся в деятельности государственных и негосударственных организаций, с указанием сроков хранения, разработанные государственными органами, осуществляющими руководство соответствующей отраслью (сферой) государственного управления, или негосударственными организациями;

осуществляет ведение Государственного фондового каталога, содержащего сведения о документах Национального архивного фонда и источниках его комплектования;

обеспечивает доступность и использование информации Государственного фондового каталога для удовлетворения запросов государственных органов, физических и юридических лиц, за исключением случаев, предусмотренных статьей 16 Закона Республики Казахстан "О Национальном архивном фонде и архивах";

утверждает список источников комплектования Национального архивного фонда, согласованного с соответствующими местными исполнительными органами;

апостилирует архивные справки и копии архивных документов, исходящих из государственных архивов Республики Казахстан;

обеспечивает формирование и функционирование Национального архивного фонда и Государственного страхового фонда копий документов, централизованный государственный учет документов Национального архивного фонда;

осуществляет сбор и возвращение в Республику Казахстан архивных документов по ее истории, находящихся за рубежом;

организует издание и использование документов Национального архивного фонда для удовлетворения запросов и потребностей государства, общества и граждан;

создает Центральную экспертно-проверочную комиссию;

согласовывает и утверждает годовой план работы государственных архивов;

организует работу коллегиально совещательных органов в сфере архивного дела;

согласовывает программы и планы работы регионов по улучшению архивной отрасли;

координирует деятельность подведомственных Комитету государственных архивных учреждений по финансовым вопросам;

осуществляет оценку достижения ключевых показателей деятельностей подведомственных Комитету государственных архивных учреждений;

организует подготовку бюджетных заявок подведомственных государственных учреждений, в том числе в части целевого результата, плана развития и оперативного плана, входящих в компетенцию Комитета;

обеспечивает контроль за исполнением бюджета целевого результата, ежегодного плана развития и оперативного плана в рамках компетенции Комитета;

координирует работу по предоставлению отчетной информации подведомственными Комитету организациями по исполнению стратегических планов.

4) Управление ономастики:

стратегические:

формирует и реализует государственную политику в сфере ономастики;

разрабатывает стратегические и программные документы по вопросам, относящимся к компетенции управления;

реализует долю соблюдения принципов прозрачности при упорядочении ономастических наименований, указанную в плане развития Министерства культуры и информации Республики Казахстан на 2023-2027 годы;

регулятивные:

разрабатывает и утверждает Типовое положение об областных ономастических комиссиях и ономастических комиссиях столицы, городов республиканского значения;

утверждает Правила учета мнения населения соответствующей территории при наименовании, переименовании административно-территориальных единиц, составных частей населенных пунктов, а также при уточнении и изменении транскрипции их наименований;

осуществляет сбор административных данных отчетов местных исполнительных органов на основании приказа Министра культуры и информации Республики Казахстан "Об утверждении формы, предназначенной для сбора административных данных "Сведения о доле соблюдения принципов прозрачности в упорядочении ономастических наименований" от 31 декабря 2024 года № 645-НҚ;

разрабатывает и утверждает нормативные правовые акты в области ономастики в соответствии законодательством Республики Казахстан;

реализационные:

разрабатывает рекомендации и предложения по вопросам ономастики;

выдает заключения по наименованию, переименованию областей, районов и городов, а также уточнению и изменению транскрипции их наименований;

выдает заключения по присвоению наименования аэропортам, портам, железнодорожным вокзалам, железнодорожным станциям, станциям метрополитена, автовокзалам, автостанциям, физико-географическим и другим объектам государственной собственности на территории Республики Казахстан, а также переименованию, уточнению и изменению транскрипции их наименований и присвоению собственных имен лиц государственным юридическим лицам, юридическим лицам с участием государства;

выдает заключения по наименованию, переименованию районов в городе, составных частей городов областного значения, а также уточнению и изменению транскрипции их наименований;

согласовывает заключения ономастических комиссий столицы, городов республиканского значения по наименованию, переименованию районов, составных частей в столице, городов республиканского значения, а также уточнению и изменению транскрипции их наименований;

согласовывает заключения областных ономастических комиссий по наименованию, переименованию сел, поселков, сельских округов, а также уточнению и изменению транскрипции их наименований;

согласовывает заключения областных ономастических комиссий по наименованию, переименованию составных частей городов районного значения, а также уточнению и изменению транскрипции их наименований

направляет в течение десяти рабочих дней предложения поступившиеся от центральных и местных исполнительных органов на рассмотрение Республиканской ономастической комиссии;

направляет в течение десяти рабочих дней в уполномоченный орган заключение Республиканской ономастической комиссии по присвоению наименования объектам, а также по переименованию, уточнению и изменению транскрипции их наименований и присвоению собственных имен лиц государственным юридическим лицам, юридическим лицам с участием государства;

обеспечивает деятельность республиканской ономастической комиссии;

координирует деятельность ономастических комиссий;

организует деятельность Республиканской ономастической комиссии;

проводит экспертизу документов, поступивших из государственных органов на рассмотрение Республиканской ономастической комиссии;

подготавливает документы на заседания Республиканской ономастической комиссии, заключения и проекты протоколов по вопросам наименования и переименования населенных пунктов и их составных частей и объектов;

разрабатывает и обеспечивает печать бюллетеня Республиканской ономастической комиссии;

организует работу единой электронной базы ономастики;

проводит разъяснительную работу по вопросам антропонимики;

изучает международный опыт в целях совершенствования области ономастики;

вносит предложения руководству Комитета о командировках по Республике Казахстан и за рубеж;

организует региональные, республиканские семинары совместно с местными исполнительными органами в целях проведения разъяснительной работы в области ономастики;

устанавливает взаимодействие с центральными и местными исполнительными органами в области ономастики;

разрабатывает информационно-аналитических материалов по вопросам ономастики;

разрабатывает предложения по совершенствованию законодательства в области ономастики;

организует мероприятия по совершенствованию ономастической сферы;

организует работу электронной базы "Аtau.kz";

реализует Методические рекомендации по организации ономастической работы в Республике Казахстан;

совместно с местными акиматами проводит координационную работу по "Адресному регистру";

осуществляет актуализацию перечней "Тарихи тұлғалар", "Жер-су атаулары" и "Дәстүрлі атаулар";

осуществляет исполнение Дорожной карты по изменению составных частей на 2026-2027 годы.

5) Управления книжного дела в области книжного и библиотечного дела:

стратегические:

формирует и реализует государственную политику в сфере книжного дела и библиотечной деятельности;

регулятивные:

разрабатывает нормативные правовые акты, регулирующие книжное и библиотечное дело в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

разрабатывает правила приобретения на определенный срок имущественных прав на общественно значимую литературу и (или) ее издания для распространения в государственные библиотеки и иные государственные организации, и критериев ее отбора;

осуществляет контроль за качеством выпускаемой по государственному заказу литературы, их соответствие договорам, заключенным с издательствами, язык, объемы, красочность, технические и другие параметры;

организует работу по приобретению на определенный срок, имущественных прав на общественно значимую литературу и (или) ее изданию для распространения в государственные библиотеки и иные государственные организации;

разрабатывает ставки вознаграждения авторам за приобретение на определенный срок имущественных прав на общественно значимую литературу, а также экспертам за предоставление экспертного заключения;

создание Межведомственной комиссии по приобретению на определенный срок имущественных прав на общественно значимую литературу и (или) ее изданию, разрабатывает ее положения и состав;

создание Экспертной комиссии по приобретению на определенный срок имущественных прав на общественно-значимую литературу и (или) ее изданию, а также утверждает состав и положение о ней;

разрабатывает правила формирования, учета и пользования фондом Казахстанской национальной электронной библиотеки и организации доступа к нему;

разрабатывает и внедряет инструкции по учету и списанию библиотечного фонда государственных библиотек;

разрабатывает правила формирования, сохранения и использования библиотечного фонда государственных библиотек;

разрабатывает правила доступа к фондам библиотек через заочные или внестационарные формы обслуживания для лиц с инвалидностью или лиц преклонного возраста;

разрабатывает правила пользования сводным электронным каталогом библиотек Казахстана;

разрабатывает правила присвоения статуса "Центральная" областным, городов республиканского значения, столицы, городским и районным, городов областного значения библиотекам, ведущим формирование, хранение и предоставление пользователям библиотек универсальных собраний документов, осуществляющим организацию взаимоиспользования библиотечных ресурсов и оказывающим методическую помощь другим библиотекам, местными исполнительными органами соответствующей административно-территориальной единицы;

создает отраслевые художественные советы по библиотечному делу, литературе и книгоизданию и утверждает положения о них;

разрабатывает стратегические и программные документы по вопросам, относящимся к сферам, регулируемых управлением;

реализационные:

формирует и реализует государственную политику в области книжного и библиотечного дела управления;

осуществляет координацию и методическое руководство деятельности республиканских государственных учреждений и местных исполнительных органов в сферах, регулируемых Управлением;

обеспечивает защиту прав потребителей при оказании государственных услуг в пределах компетенции;

взаимодействует с политическими партиями, общественными объединениями, профессиональными союзами и иными организациями по вопросам, в сферах, регулируемых Управлением;

осуществляет межотраслевое организационно-методическое руководство;

осуществляет информационно-пропагандистские мероприятия по вопросам, в сферах, регулируемых управлением;

участвует в осуществлении международного сотрудничества по вопросам книжного и библиотечного дела.

согласовывает и утверждает годовой план работы подведомственных организации Комитета;

организует работу коллегиально совещательных органов в сфере книгоиздания и библиотечного дела;

согласовывает программы и планы работы регионов по улучшению книжного и библиотечного дела;

осуществляет оценку достижения ключевых показателей деятельностей подведомственных Комитету государственных учреждений книжного и библиотечного дела;

6) Управление геральдической работы:

стратегические:

формирует и реализует государственную политику в сферах, геральдических знаков, ведомственных и иных приравненных к ним наград;

регулятивные:

разрабатывает нормативные правовые акты, регулирующие геральдические знаки, ведомственные и иных приравненные к ним наград в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

разрабатывает правила замены и уничтожения Государственного Флага, Государственного Герба Республики Казахстан, не соответствующих национальным стандартам;

создает экспертный совет по вопросам государственных символов и геральдических знаков, а также разрабатывает положение о нем;

разрабатывает Типовое положение о комиссиях по государственным символам при акиматах городов Астаны, Алматы, Шымкента и областей;

разрабатывает Типовые правила присвоения звания "Почетный гражданин области (города и района)";

разрабатывает правила разработки проекта региональной символики;

реализационные:

обеспечивает деятельность республиканской комиссии при Президенте Республики Казахстан по вопросам государственных символов и геральдических знаков, ведомственных и иных приравненных к ним наград;

готовит план работы республиканской комиссии при Президенте Республики Казахстан по вопросам государственных символов и геральдических знаков, ведомственных и иных приравненных к ним наград и организует мониторинг в области применения и пропаганды Государственных символов в государственных учреждениях;

координирует деятельность экспертного совета по вопросам государственных символов и геральдических знаков;

согласовывает и утверждает годовой план работы Центра геральдических исследований;

организует работу коллегиально совещательных органов по вопросам государственных символов и геральдики;

осуществляет оценку достижения ключевых показателей деятельностей Центра геральдических исследований;

организует подготовку бюджетных заявок Центра геральдических исследований, в том числе в части целевого результата, плана развития и оперативного плана, входящих в компетенцию Комитета;

обеспечивает контроль за исполнением бюджета целевого результата, ежегодного плана развития и оперативного плана в рамках компетенции управления;

координирует работу по предоставлению отчетной информации Центра геральдических исследований по исполнению стратегических планов.".

Сноска. Пункт 15 - в редакции приказа Заместителя Премьер-Министра - Министра культуры и информации РК от 09.06.2026 №278-НҚ (вводится в действие со дня его подписания).

Глава 3. Статус и полномочия руководителя Комитета

16. Руководство Комитетом осуществляется руководителем, который несет персональную ответственность за выполнение возложенных на Комитета задач и осуществление им своих полномочий.

17. Председатель Комитета назначается на должность и освобождается от должности в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

18. Председатель имеет заместителей, которые назначаются на должности и освобождаются от должностей в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

19. Полномочия Председателя Комитета:

1) представляет Министру предложения по структуре;

2) представляет руководителю аппарата Министерства предложения по штатному расписанию Комитета;

3) утверждает положения о структурных подразделениях Комитета, должностные инструкции работников структурных подразделений Комитета;

4) в установленном законодательством порядке назначает на должность и освобождает от должностей работников Комитета (за исключением заместителей Председателя Комитета);

5) вносит представления руководителю аппарата Министерства о назначении на должности и освобождения от должностей, а также о поощрении и привлечении к дисциплинарной ответственности заместителей председателя Комитета;

6) решает вопросы командирования, предоставления отпусков, оказания материальной помощи, подготовки (переподготовки), повышения квалификации, поощрения, выплаты надбавок и премирования, а также привлечения к дисциплинарной ответственности работников Комитета, за исключением заместителей председателя Комитета;

7) назначает по согласованию с Министерством первого руководителя подведомственной организации в установленном законодательством порядке;

8) в пределах своей компетенции подписывает приказы, дает указания, обязательные для исполнения работниками Комитета;

9) представляет Комитет в государственных органах и иных организациях в соответствии с законодательством;

10) принимает меры, направленные на противодействие коррупции в Комитете, несет персональную ответственность за принятие антикоррупционных мер;

11) принимает решения по другим вопросам, относящимся к его компетенции.

Исполнение полномочий Председателя Комитета в период его отсутствия осуществляется лицом, его замещающим в соответствии с действующим законодательством.

20. Председатель Комитета определяет полномочия своих заместителей в соответствии с действующим законодательством.

Глава 4. Имущество Комитета

21. Комитет может иметь на праве оперативного управления обособленное имущество в случаях, предусмотренных законодательством.

Имущество Комитета формируется за счет имущества, переданного ему собственником, а также имущества (включая денежные доходы), приобретенного в результате собственной деятельности и иных источников, не запрещенных законодательством Республики Казахстан.

22. Имущество, закрепленное за Комитетом, относится к республиканской собственности.

23. Комитет не вправе самостоятельно отчуждать или иным способом распоряжаться закрепленным за ним имуществом и имуществом, приобретенным за счет средств, выданных ему по плану финансирования, если иное не установлено законодательством.

Глава 5. Реорганизация и упразднение Комитета

24. Реорганизация и упразднение Комитета осуществляются в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

Глава 6. Перечень республиканских государственных учреждений, находящихся в ведении Комитета

Сноска. Положение дополнено главой 6 в соответствии с приказом Министра культуры и информации РК от 30.07.2024 № 332-НҚ.

25. Перечень республиканских юридических лиц, в отношении которых уполномоченным органом по руководству соответствующей отраслью (сферой) государственного управления определяется Комитет архивов, документации и книжного дела Министерства культуры и информации Республик Казахстан:

1. республиканское государственное учреждение "Центральный государственный архив";

2. республиканское государственное учреждение "Центральный государственный архив кино-фотодокументов и звукозаписи";

3. республиканское государственное учреждение "Центральный государственный архив научно-технической документации";

4. республиканское государственное учреждение "Национальный центр рукописей и редких книг";

5. республиканское государственное учреждение "Национальный архив Республики Казахстан";

6. республиканское государственное учреждение "Национальная государственная книжная палата Республики Казахстан";

7. республиканское государственное учреждение "Центр геральдических исследований";

8. республиканское государственное учреждение "Национальная библиотека Республики Казахстан";

9. республиканское государственное учреждение "Республиканская библиотека для незрячих и слабовидящих граждан";

10. республиканское государственное учреждение "Национальная академическая библиотека Республики Казахстан в городе Астана".